Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 stycznia 2023 r., II SAB/Sz 268/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 stycznia 2023 r., II SAB/Sz 268/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu [...] stycznia 2023 r. sprawy ze skargi D. M. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Wójta Gminy do załatwienia wniosku D. M. z dnia [...] października 2022 r. w zakresie dotyczącym pkt 4 wniosku, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; II. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do rozpoznania wniosku D. M. z dnia [...] października 2022 r. w zakresie pkt 1 wniosku; IV. wymierza Wójtowi Gminy grzywnę w wysokości [...] ([...]t) złotych; V. oddala skargę w pozostałym zakresie; VI. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej D. M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 D. M. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") w dniu [...] października 2022 r. złożyła do Wójta Gminy K. (dalej: "Wójt" lub "Organ") wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

3 1. Udostępnienia kopii opinii udzielonych Wójtowi "w sprawie odwołania Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji" przez: Stowarzyszenie Ł. w K. , Koło Gospodyń Wiejskich "W. " w S. , Koło Gospodyń Wiejskich "W. " w P. , Klubu Przyjaciół Gminy K. w P. , Gminnego Stowarzyszenia I. w K. , Stowarzyszenia F. w W. h - o czym pisze Wójt w Zarządzeniu nr [...] z dnia 8 września 2022 r. (dalej: "Zarządzenie").

4 2. Czy wymienione w pkt 1. podmioty udzieliły omawianych w Zarządzeniu opinii na piśmie?

5 3. W jakiej formie wymienione w pkt 1. podmioty udzieliły omawianych w Zarządzeniu opinii w sprawie?

6 4. Czy Gmina K. do dnia 5 października 2022 r. złożyła doniesienie do Prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa przez M. S. byłego Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji w P. (adres ul. [...], [...]), opisanych w uzasadnieniu do Zarządzenia, tj. m.in. wskazujące na łamanie prawa polegające na poświadczaniu nieprawdy w dokumentach (opisane w pkt 2.) oraz możliwość przywłaszczanie mienia publicznego (opisane w pkt 4.)? - kopię zawiadomienia.

7 W odpowiedzi na powyższy wniosek, Organ przesłał do Strony pismo z dnia 20 października 2022 r. o następującej treści:

8 1. Stowarzyszenie Ł. w K. - nie udzieliło odpowiedzi, wniosek o wydanie opinii odebrany osobiście.

9 Pozostałe podmioty udzieliły odpowiedzi.

10 2. Na piśmie.

11 3. Forma papierowa - 3 podmioty, jako załącznik do e-mail - 2 podmioty.

12 4. Wójt złożył zawiadomienie do Prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa.

13 Pismem z dnia 3 listopada 2022 r. Strona, reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Wójta w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia 6 października 2022 r. W skardze Strona zarzuciła Organowi naruszenie przepisów art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, przez nieudzielenie wnioskowanej informacji publicznej, oraz wniosła o:

14 1) zobowiązanie Wójta do rozpatrzenia wniosku Skarżącej o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku,

15 2) stwierdzenie, że bezczynność Organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa,

16 3) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej w kwocie [...]zł,

17 4) zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

18 W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że w okolicznościach niniejszej sprawy bezsprzecznie mamy do czynienia z sytuacją bezczynności, albowiem w piśmie z dnia 20 października 2022 r. Organ:

19 1) nie ustosunkował się do wniosku Skarżącej w zakresie pkt 1., tzn. formalnie odpowiedział, lecz nie przedstawił żądanych kopii opinii udzielonych przez wskazane we wniosku podmioty;

20 2) jedynie częściowo odpowiedział na żądanie udzielenia informacji publicznej sformułowanej w pkt 4. (w skardze wskazano na pkt 2) ww. wniosku, gdyż Organ podał, że "Wójt Gminy K. złożył zawiadomienie do prokuratury o możliwości przestępstwa", niemniej jednak nie przedłożył kopii samego zawiadomienia,

21 a o to Skarżąca wnosiła w swym wniosku.

22 Organ nie wskazał też na powody opóźnienia oraz termin, w jakim nastąpi udostępnienie wnioskowanych informacji.

23 Zdaniem Skarżącej, skoro Organ nie podjął żądanych działań w przedmiocie rozpoznania wniosku Skarżącej w ww. zakresie, tj. Skarżącej nie zostały udostępnione informacje, jak również nie wydano decyzji odmownej w zakresie udostępnienia

24 tych informacji, to oczywiste jest, że Organ dopuścił się rażącego naruszenia wskazanych w petitum skargi przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nadto

25 Skarżąca poczytuje, że sposób załatwienia sprawy zaprezentowanej przez Organ w piśmie z dnia 20 października 2020 r. jest daleki od profesjonalizmu i winien się spotkać z konsekwencjami. Zasadne zatem jest zasądzenie na jej rzecz kwoty [...]zł, jako rekompensaty za rażące naruszenie prawa przez Organ oraz lekceważące podejście do osoby Skarżącej.

26 Pismem z dnia 17 listopada 2022 r. Organ udzielił odpowiedzi na skargę, wnosząc o oddalenie skargi, z uwagi na fakt, że Wójt nie pozostaje w bezczynności w przedmiocie wykonania wniosku o udzielenie informacji publicznej. Organ wyjaśnił, że:

27 1) po otrzymaniu wniosku z dnia 6 października 2022 r. udostępniono, pismem z dnia 20 października 2022 r., wnioskowaną informację publiczną, zgodną z prawdą

28 i w terminie ustawowym, jednakże w odniesieniu do pkt 1. do pisma z 20 października 2022 r. omyłkowo nie dołączono kserokopii żądanych we wniosku opinii,

29 co stwierdzono po wpłynięciu przedmiotowej skargi. W związku z tym pismem z dnia 14 listopada 2022 r. przesłano Stronie kserokopie żądanych opinii;

30 2) w zakresie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskazanej w pkt 4. Organ udzielił prawdziwej odpowiedzi, że zostało przez Urząd Gminy złożone zawiadomienie do Prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa, natomiast ponieważ w pytaniu było wyraźnie wskazane, że wnioskodawcy chodzi o "doniesienie do Prokuratury" złożone do dnia 5 października 2022 r., to należy stwierdzić, że nie ma takiego zawiadomienia o przestępstwie a tym bardziej "doniesienia do Prokuratury", które zostałoby złożone do dnia 5 października 2022 r. Zawiadomienie, o którym mowa w piśmie z 20 października 2022 r., zostało sporządzone i wysłane znacząco

31 po tej dacie.

32 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

33 Skarga jest zasadna.

34 Złożona w niniejszej sprawie skarga w przedmiocie bezczynności organu

35 w udostępnieniu informacji publicznej została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 t.j.; dalej: "P.p.s.a."). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym

36 w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).

37 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 tj.) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej,

38 a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy

39 nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie

40 do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego

41 lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest przy tym pogląd, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi

42 być poprzedzona ponagleniem (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

43 z 27 października 2020 r. I OSK 2266/19). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy

44 nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

45 Zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci - bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

46 Dla uznania jednak bezczynności lub przewlekłości konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, a następnie czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione.

47 Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność

48 lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd:

49 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo

50 do dokonania czynności;

51 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

52 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

53 Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony

54 o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać

55 od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej

56 w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

57 Sąd wskazuje ponadto, że na gruncie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 tj. ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie

58 i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej

59 w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia

60 w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji (art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), ani też nie wydaje w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p. stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (z uwagi

61 na ograniczenia z art. 5 u.d.i.p. lub w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.)

62 bądź o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 u.d.i.p.).

63 Wymaga przy tym podkreślenia, że nie jest możliwe skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, czy też nie jest w posiadaniu organu. W takich sytuacjach organ nie jest zobowiązany ani do udostępnia żądanej informacji, ani do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia.

64 Sąd wskazuje zatem, że przy rozpoznawaniu spraw, których przedmiotem jest informacja publiczna uwzględnienia wymagają dwie kwestie: podmiotowa – czy adresat żądania jest właściwy w sprawie jej udostępnienia w myśl u.d.i.p. i przedmiotowa – czy żądana informacja stanowi informację publiczną, o której mowa w powołanej wyżej ustawie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 13 października 2022 r., III SA/Gl 546/22).

65 Wskazać zatem należy, że stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jednocześnie ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił wykaz informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyczerpujące (zamknięte), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje

66 jej treść i charakter. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p.). Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona

67 do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. m.in. wyrok NSA z 25 marca 2003 r., II SA 4059/02, opubl. w LEX nr 78063; wyrok WSA w Gliwicach z 3 września 2007 r., IV SAB/Gl 28/07).

68 Zgodnie z ww. przepisami prawa za informację publiczną uznać należy wszelkie informacje o podmiotach obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, w tym

69 o przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach oraz majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c, d i f u.d.i.p.), o zasadach ich funkcjonowania, w tym trybie działania władz publicznych

70 i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), jak również o majątku publicznym, w tym majątku Skarbu Państwa, majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz ciężarach publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a, c i h u.d.i.p.). Informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych i gospodarowania mieniem publicznym.

71 Zgodnie z kolie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.

72 W świetle powyższego Sąd wskazuje, że w sprawie nie jest sporne, jak i nie budzi wątpliwości Sądu, że żądane przez Skarżącą informacje stanowią informację publiczną podlegająca udostępnieniu przez pomiot do tego zobowiązany, tj. Wójta Gminy K. .

73 Sąd wskazuje ponadto, że u.d.i.p. przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie takiej informacji na wniosek, zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p.

74 W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).

75 Sąd zauważa, że cechą nadrzędną procedury związanej z dostępem do informacji publicznej jest szybkość postępowania, o czym świadczy chociażby ustawowy obowiązek rozpoznania wniosku w terminie czternastu dni. W tym kontekście bezczynność organu administracji publicznej – jak już wskazano powyżej - to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył

76 go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. NSA w wyroku z 5 lutego 1999 r., I SAB 90/98). Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r.,

77 s. 92 i nast.). Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela UE do dobrej administracji. Prawo do dobrej administracji wynika z treści

78 art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1). Jednym

79 z fundamentalnych elementów tego prawa jest w myśl art. 41 ust. 1 tej Karty, prawo

80 do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii.

81 Sąd podziela prezentowane w piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że jeśli pismo będące odpowiedzią na wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest fragmentarycznym, niepełnym odniesieniem

82 się do żądanych przez wnioskodawcę informacji i tym samym nie wyczerpuje zakresu żądań wniosku, to należy przyjąć, że mamy do czynienia z bezczynnością adresata wniosku w części, w jakiej zakres udzielonej informacji publicznej nie pokrywa

83 się z zakresem żądanej informacji. Na równi bowiem z niepodjęciem przez organ określonych czynności względem wniosku o udostępnienie informacji publicznej należy traktować udzielenie wnioskodawcy informacji innej niż ta, której oczekiwał, a także przedstawienie informacji niebędącej pełną odpowiedzią na wniosek zainteresowanego lub też wręcz nieadekwatnej do treści wniosku. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia,

84 albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej,

85 czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Przedstawienie informacji innej, niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej, wymijającej, czy też nieadekwatnej do treści wniosku, stanowi o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co niewątpliwie narusza przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

86 (zob. np. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, w: I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 13 i przywołane tam orzecznictwo, wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 stycznia 2022 r.,

87 II SAB/Bd 34/21; wyrok WSA w Olsztynie z 20 stycznia 2022 r., II SAB/Ol 181/21).

88 Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością

89 w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

90 Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd podkreśla w tym miejscu, że nie jest sporne pomiędzy stronami udostępnienie przez Organ Skarżącej, w terminie wynikającym z u.d.i.p., informacji publicznej wskazanej w pkt 2 i 3 ww. wniosku Skarżącej.

91 Mając na uwadze powyżej wskazane regulacje prawne Sąd podzielił jednak stanowisko Skarżącej, że Organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania ww. wniosku Skarżącej z dnia 6 października 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

92 - pkt 1, tj. w odniesieniu do przekazania Skarżącej kopii udzielonych Organowi opinii "w sprawie odwołania Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu

93 i Rekreacji" przez wskazane we wniosku podmioty o czym Wójt M. S. pisała w Zarządzeniu nr [...] z dnia 8 września 2022 r.;

94 - pkt 4 wniosku, tj. w zakresie udzielenia informacji o złożeniu przez Gminę

95 do 5 października 2022 r. doniesienia do Prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa przez M. S. byłego Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji w P. (adres ul. [...], [...]), opisanych w uzasadnieniu do Zarządzenia Wójta M. S. nr [...] z dnia 8 września 2022 r., tj. m.in. wskazujące na łamanie prawa polegające

96 na poświadczaniu nieprawdy w dokumentach (opisane w pkt 2)

97 oraz możliwość przywłaszczanie mienia publicznego (opisane w pkt 4.) - kopię zawiadomienia.

98 Odnośnie ww. pkt 1 wniosku Sąd dostrzega w pierwszej kolejności, że z akt sprawy wynika, jak przyznał sam Organ w odpowiedzi na skargę, iż "omyłkowo nie dołączono kserokopii żądanych we wniosku opinii, co stwierdzono po wpłynięciu przedmiotowej skargi". Jednocześnie organ wskazał, że pismem z 14 listopada 2022 r. przesłano Skarżącej kserokopie żądanych opinii a Skarżąca faktu tego nie zakwestionowała w toku postępowania sądowoadministracyjnego pomimo doręczenia jej odpisu odpowiedzi

99 na skargę. Sąd tym samym uznał, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej wskazanej w ww. pkt 1 wniosku Skarżącej, skoro wniosek ten wpłynął do organu 6 października 2022 r. zaś został zrealizowany – w zakresie pkt 1 – po upływie terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. a Organ nie skorzystał z przedłużenia tego terminu na podstawie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Sąd ponownie wskazuje, że przedstawienie informacji innej, niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej, wymijającej, czy też nieadekwatnej do treści wniosku, stanowi o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co niewątpliwie narusza przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

100 Przy czym fakt roztargnienia organu nie może stanowić usprawiedliwienia powyżej wskazanej bezczynności. Sąd uznał jednocześnie, że Organ ostatecznie, po wniesieniu przez Skarżącą skargi w rozpoznawanej sprawie, udzielił wnioskowanej w pkt 1 wniosku informacji publicznej zaś Skarżąca faktu tego nie kwestionowała.

101 W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Organu do rozpoznania wniosku Skarżącej z dnia 6 października 2022 r. w zakresie pkt 1 wniosku (pkt III sentencji wyroku).

102 Odnosząc się z kolei do pkt 4 ww. wniosku Skarżącej Sąd wskazuje,

103 że jak jednoznacznie wynika z jego treści, Skarżąca wnioskował o udzielenie informacji o złożeniu przez Gminę do 5 października 2022 r. ww. doniesienia do Prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa przez M. S. byłego Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury, Sportu i Rekreacji w P. oraz o kopię tego zawiadomienia. Z akt sprawy wynika, że organ pismem z 20 października 20022 r. udzielił Skarżącej odpowiedzi w tym zakresie sprowadzającej się do poinformowania, że "Wójt Gminy K. złożyła zawiadomienie do Prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa" jednakże nie przekazano Skarżącej kopii tego zawiadomienia.

104 Z powyższego wynika zatem brak realizacji wniosku Skarżącej w zakresie pkt 4 wniosku w części dotyczącej przesłania kopii ww. zawiadomienia. Sąd zauważa jednak, że w odpowiedzi na skargę Organ zaprzeczył prawdziwości udostępnionej Skarżącej ww. informacji, albowiem wskazał, że "ponieważ w pytaniu było wyraźnie wskazane,

105 że wnioskodawcy chodzi o "doniesienie do Prokuratury" złożone do 5.10.2022 r. to należy stwierdzić, że nie ma takiego zawiadomienia o przestępstwie a tym bardziej "doniesienia do Prokuratury", które zostałoby złożone do dnia 5.10.2022r. Zawiadomienie, o którym mowa w piśmie z 20 października 2022 r. zostało sporządzone i wysłane po tej dacie".

106 W tym miejscy wymaga ponownego przypomnienia, że przedstawienie informacji innej, niż ta, której oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej, wymijającej,

107 czy też nieadekwatnej do treści wniosku, stanowi o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie. Niewątpliwie podobnie należy kwalifikować działanie organu polegające na udzieleniu informacji o treści niezgodnej z rzeczywistością, tj. fałszywej. Powyższe niewątpliwie narusza przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Sąd zauważa przy tym,

108 że wniosek Skarżącej w zakresie pkt 4 był jednoznaczny i odnosił się do pisma złożonego przez Gminę do dnia 5 października 2022 r. A zatem udzielenie odpowiedzi Skarżącej, że pismo takie zostało złożone i jednocześnie brak jego przekazania w trybie realizacji ww. wniosku a następnie poinformowanie w toku postepowania sądowego, że pismo takie jednak nie zostało złożone stąd brak jego udostępnienia Skarżącej nie może zostać zakwalifikowane przez Sąd jako prawidłowa realizacja wniosku Skarżącej

109 o udostępnienie informacji publicznej.

110 Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że Organ dopuścił

111 się bezczynności w zakresie realizacji wniosku Skarżącej w zakresie pkt 4, sokoro

112 po pierwsze choć udzielił informacji, że ww. zawiadomienie zostało złożone lecz jednocześnie nie przesłał Skarżącej kopii tego zawiadomienia w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (zakres wniosku nie pokrywał się z zakresem udostępnionej informacji) a dodatkowo – w toku postępowania sądowego – wskazał de facto,

113 że udostępniona Skarżącej informacja była fałszywa.

114 Mając na uwadze powyższe okoliczności, zasadny okazał się zarzut skargi w zakresie naruszenia art. 13 ust.1 u.d.i.p.

115 Tym samym Sąd uznając, że odpowiedź na skargę nie może zastępować realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązał Organ do załatwienia wniosku Skarżącej z dnia 6 października 2022 r. w zakresie dotyczącym pkt 4 wniosku, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (pkt I sentencji wyroku). Organ nie może być bowiem zwolniony od podjęcia działań, których celem powinno

116 być załatwienie w stosownym trybie wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

117 W pozostałym zakresie ww. wniosek Skarżącej został zrealizowany,

118 co na obecnym etapie nie jest sporne w sprawie.

119 Sąd uznał także, że bezczynność organu wypełniła znamiona rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 149 § 1a P.p.s.a. W języku polskim "rażący"

120 to dający się łatwo stwierdzić, wyraźny, oczywisty, niewątpliwy, bezsporny, bardzo duży (Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego). W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, według którego kryterium pozwalającym

121 na zakwalifikowanie przewlekłości prowadzenia postępowania czy też bezczynności organu do naruszającej prawo w sposób rażący, jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA

122 z 10 marca 2021 r., II OSK 1610/20). W okolicznościach niniejszej sprawy, Sąd postrzega, że fakt udzielenia przez Organ informacji fałszywej, przy jednoznaczności wniosku Skarżącej w zakresie pkt 4, w powszechnym odbiorze społecznym

123 i wedle elementarnych zasad doświadczenia życiowego będzie odbierany jako naruszający prawo w sposób rażący. Sąd miał na uwadze i to, że Organ jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego poprzez swoje działania winien

124 w szczególnym stopniu przyczyniać się do budowania zaufania obywateli do organów władz samorządowych.

125 Sąd przypomina, że jak wynika z art. 149 § 2, w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W orzecznictwie wyraża się przy tym słuszny pogląd, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter represyjny (grzywna) oraz kompensacyjny (suma pieniężna) i powinno być zastosowane w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy (tak NSA w wyroku z 18 października 2017 r., II OSK 1769/17). Przyznanie sumy pieniężnej ma charakter przede wszystkim prewencyjny i kompensacyjny służąc zadośćuczynieniu za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej (tak NSA w wyroku z 23 maja 2017 r., I OSK 1662/16). Przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy nadmienić,

126 iż dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, co uzupełnia również regulacja zgodnie, z którą Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu. Przy orzekaniu o przyznaniu

127 na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim

128 o zrekompensowanie, w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.) jakiego doznała strona na skutek bezczynności. Sąd jednakże podkreśla, że na gruncie art. 149 § 2 P.p.s.a. nie można wyprowadzić zasady, że suma pieniężna ma walor odszkodowania, tak jak rozumiane jest ono na gruncie prawa cywilnego (podobnie WSA we Wrocławiu w wyroku z 30 marca 2021 r., III SAB/Wr 1718/20). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kwoty [...]zł "za brak udostępnienia informacji publicznej czy też braku pisemnej informacji o powodach nierozpoznania wniosku" a kwota ta miała zrekompensować Skarżącej lekceważące podejście do jej osoby. W ocenie sądu Skarżąca nie wykazała jednak w jakikolwiek sposób uszczerbku, krzywdy czy straty jakie poniosła na skutek działania Organu.

129 Stąd Sąd oddalił wniosek Skarżącej w tym zakresie (pkt V sentencji wyroku). Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że podjęte orzeczenie nie przesądza o zamknięciu Skarżącej możliwości dochodzenia dalszych roszczeń. Stwierdzenie bezczynności

130 czy przewlekłości otwiera bowiem drogę do dochodzenia w procesie cywilnym ewentualnego odszkodowania i zadośćuczynienia (art. 4171 § 3 K.c., w zw. z art. 448 K.c.). Wówczas będzie ona zobligowana udowodnić w procesie fakt poniesienia szkody

131 i jej wysokość, związek przyczynowy między szkodą a zwłoką organu oraz doznanie ewentualnej krzywdy (art. 6 K.c.), zaś Organ będzie miał zapewnione pełne prawo

132 do obrony swych racji (tak WSA w Łodzi w wyroku z 9 czerwca 2022 r., III SAB/Łd 42/22).

133 Niezależnie jednak od powyższego Sąd przyznał rację Skarżącej w zakresie kwalifikacji działania organu i uznał oraz wykazał powyżej, że rażąco naruszyło

134 ono prawo. Tym samy za zasadne uznał Sąd wymierzenie Organowi grzywny, o której stanowi art. 149 § 2 P.p.s.a. w kwocie [...]zł (pkt IV sentencji wyroku). Należy uznać,

135 że kwota ta będzie adekwatna w kontekście okoliczności faktycznych sprawy

136 oraz standardu postępowania organu administracji pozostającego w sprzeczności

137 z podstawowymi zasadami dostępu do informacji publicznej. Organ będący organem wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego zapomina o swojej służebnej roli wobec jednostki, w tym w zakresie realizacji wniosków o udostępnienie informacji publicznej.

138 Nie można akceptować działania organu prowadzącego do udzielania fałszywych informacji w wyniku realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wpłaty grzywny wskazanej pkt IV sentencji wyroku Sądu

139 nie tylko zdyscyplinuje organ ale i zapobiegnie podobnym działaniom Organu

140 w przyszłości.

141 O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął zgodnie z art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. uwzględniając wynik sprawy, wniosek Skarżącego, wysokość poniesionych kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi (100 zł), koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego (480 zł) i wysokość opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) - pkt VI sentencji wyroku.

142 Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).