Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2021 r., II SAB/Sz 19/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2021 r., II SAB/Sz 19/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Inne do rozpoznania wniosku skarżącego J. G. z dnia [...] czerwca 2020 r. w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego odpisu wyroku z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Inne miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza Inne grzywnę w wysokości [...]) złotych, 4. zasądza od Inne na rzecz skarżącego J. G. kwotę [...]([...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Sygn. akt II SAB/Sz [...]

U Z A S A D N I E N I E

3 J. G. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") wniósł

4 do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność organu – [...]" z siedzibą w S. (dalej: "Organ")

5 w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

6 W dniu 15 czerwca 2020 r. Strona zwróciła się, za pośrednictwem operatora pocztowego, faksu oraz środków komunikacji elektronicznej, z wnioskiem

7 – na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2019.1429 t.j. ze zm.; dalej: "u.d.i.p."), o udostępnienie informacji publicznej.

8 W treści wniosku Strona wskazała, że związku z faktem, iż wykonawca

9 [...] uczestnicząc

10 w postępowaniu publicznym prowadzonym przez Zakład Zamówień Publicznych

11 przy Ministrze Zdrowia (nr ref. postępowania [...]), przedłożył dokumenty potwierdzające przeprowadzenie "24 szkoleń z zakresu komunikacji z osobami

12 ze szczególnymi potrzebami dla opiekunów z pieczy zastępczej w latach 2017-2020" przez P. Z. [...] wykonanych

13 na zlecenie Fundacji "[...]" (al. [...] [...] 78, [...]),

14 w kontekście "Wystąpienia pokontrolnego" (znak: [...])

15 w Ośrodku Adopcyjnym Fundacji "[...]" w S., obejmującego okres

16 od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 października 2019 r. zawierającego szczegółowe informacje w zakresie szkoleń dla osób zgłaszających gotowość przysposobienia dziecka oraz szkoleń dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka oraz dla kandydatów

17 na dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego przeprowadzonych przez Ośrodek oraz informację, że w okresie od 9 maja 2017 r. do 27 marca 2019 r. ośrodek nie posiadał uprawnień do prowadzenia szkoleń, działając na podstawie art. 2 ust 1 u.d.i.p., zwraca się z uprzejmą prośbą o udzielenie następującej informacji oraz o:

18 1) udostępnienie programów szkolenia: "Dziecko czeka" zatwierdzonego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej decyzją nr [...] z. 8 maja 2012 r. oraz "Bezpieczny port" zatwierdzonego przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją nr [...] z 28 marca 2019 roku, realizowanych

19 przez Ośrodek Adopcyjny Fundacji "[...]" w S.;

20 2) wyjaśnienie na podstawie jakiego programu Fundacja "[...]" przeprowadziła "szkolenia z zakresu komunikacji z osobami ze szczególnymi potrzebami dla opiekunów z pieczy zastępczej w latach 2017-2020";

21 3) przedstawienie wykazu "szkoleń z zakresu komunikacji z osobami

22 ze szczególnymi potrzebami dla opiekunów z pieczy zastępczej w latach 2017-2020" z wyszczególnieniem daty oraz miejsca organizacji każdego szkolenia oraz imienia i nazwiska osoby przeprowadzającej szkolenie;

23 4) przedstawienie harmonogramu/agendy wybranego szkolenia z zakresu komunikacji z osobami ze szczególnymi potrzebami dla opiekunów z pieczy zastępczej.

24 Z uwagi na fakt, że do 27 lipca 2020 r. organ nie udzielił żądanej informacji, Strona wniosła za pośrednictwem organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

25 W odpowiedzi na skargę z 20 września 2020 r. organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie.

26 W ocenie organu skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Nadto organ wskazał, że Skarżący nie spełnił wszystkich wymogów formalnych, które

27 są niezbędne do aktualizacji uprawnienia do złożenia skargi na bezczynność, wobec czego środek zaskarżenia jest przedwczesny. Zdaniem organu Skarżący

28 nie wezwał organu do usunięcia rzekomego naruszenia prawa, wobec czego również z tej przyczyny wniesienie skargi nastąpiło przedwcześnie.

29 Ponadto, w ocenie organu Skarżący, nieprawidłowo zakłada, że organizacja pożytku publicznego jest zobowiązana do udzielania wszystkich informacji dotyczących jej działalności. Organ zauważył jednocześnie, że Skarżący w sposób dalece nieprecyzyjny określił zakres żądanych informacji, nie można zatem stwierdzić, czy wnioskowane informacje mają charakter publiczny. Następnie organ wskazał, że żądane przez Skarżącego informacje nie należą do kategorii informacji publicznych. Są to dokumenty prywatne, wytworzone przez podmiot indywidualny, zawierające istotę jego koncepcji działania i pomysł na realizację danego zadania

30 i dlatego nie mogą być uznane za informację publiczną, albowiem

31 nie są dokumentami urzędowymi w myśl art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Brak zatem po stronie organu obowiązku udzielenia informacji powoduje, że nie mógł on w opisanym zakresie dopuścić się bezczynności. Ponadto brak udzielenia informacji w terminie wynikał z obostrzeń związanych z pandemią [...] i zawieszeniem czasowym działalności organu, w tym oddelegowaniem pracowników na urlop i zasiłki opiekuńcze.

32 Jednocześnie pismem z 20 września 2020 r. organ poinformował Skarżącego, że zaistniała sytuacja nie wynika z braku odpowiedzialności organu, ale jest skutkiem pandemii, która zmusiła do zawieszenia działalności Fundacji, jak również oddelegowania pracowników na urlopy lub zasiłki opiekuńcze. Odnosząc

33 się do szkoleń organ wskazał, że prowadził szkolenia według autorskich programów zatwierdzonych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dziecko Czeka, Bezpieczna Przystań, Bezpieczny Port), gdyż dla szkoleń dla kandydatów

34 o prowadzenia pieczy zastępczej lub przysposobienia dziecka taka akredytacja

35 jest konieczna, ale większość szkoleń organ prowadzi na podstawie własnych programów, które nie wymagając zgody Ministerstwa – m.in. Rodzicielskie ABC, Powrót Do Domu, Szkoła Dla Rodziców, Mamy Siłę i wiele innych, w których

36 to głównymi modułami są komunikacja z osobami ze szczególnymi potrzebami,

37 w tym komunikacja z dziećmi mieszczonymi w pieczy zastępczej.

38 Pismem procesowym z 12 lutego 2021 r. Skarżący rozwinął zarzuty podniesione w skardze, wskazując w podsumowaniu pisma, że nie składa skargi

39 na bezczynność organu w okresie zawieszenia terminów administracyjnych, zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U.2020.374

40 i 567 ze zm.; dalej: "ustawa COVID-19").

41 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

42 Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

43 W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy

44 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym.

45 Odnosząc się z kolei do najdalej idącego wniosku Fundacji o odrzucenie skargi wskazać należało, że brak było przesłanek ku temu, aby wniosek taki uwzględnić. Cechą nadrzędną procedury związanej z dostępem

46 do informacji publicznej jest bowiem szybkość postępowania, o czym świadczy chociażby ustawowy obowiązek rozpoznania wniosku w terminie czternastu dni.

47 W związku z powyższym, w orzecznictwie Sądów administracyjnych ugruntował

48 się pogląd, ze w przypadku skarg na bezczynność w rozpoznaniu wniosków

49 o udostępnienie informacji publicznej, nie należy uzależniać możliwości wniesienia takich skarg do Sądu, od uprzedniego zrealizowania przez stronę skarżącą procedury opisanej w art. 37 § 1 K.p.a. i wzywania pytanego podmiotu do usunięcia naruszenia prawa. Stosowanie tej procedury prowadziłoby bowiem

50 do nieuzasadnionego wydłużania czasu, jaki ustawodawca zakreślił pytanym podmiotom na rozpoznanie wniosków o udostępnienie informacji publicznej.

51 Odnosząc się zaś do art. 15 zzr ust. 1 pkt 1 ustawy COVID 19 Sąd wskazuje, że wstrzymanie biegu terminów zostało wprowadzone art. 15 zzr tej ustawy, który został dodany przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. (Dz.U.2020.568) zmieniającej min. ustawę z dniem 31 marca 2020 r. Wskazano w nim na wstrzymanie rozpoczęcia biegu i zawieszenie biegu terminów od dnia ogłoszenia na terytorium R.P. stanu zagrożenia epidemiologicznego mocą art. 15 zzr. tej ustawy. Stan ten został wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 13 marca 2020 r.

52 w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (D.U.2020.433 ze zm.). Zgodnie z rozporządzeniem stan zagrożenia epidemicznego został wprowadzony na terenie Polski 14 marca 2020 r. Oznacza

53 to że w świetle tych regulacji zawieszenie i wstrzymanie terminów procesowych nastąpiło 14 marca 2020 r czyli z dniem wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego a nie z dniem ogłoszenia wejścia w życie ustawy z 31 marca 2020 r.

54 Art. 15zzr uchylony został przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. (Dz.U.2020.875) zmieniającej nin. ustawę z dniem 16 maja 2020 r., Terminy rozpoczęły bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie tej ustawy tj. 24 maja

55 2020 r.

56 Sąd podkreśla, że Skarżący wniosek o udzielenie informacji publicznej, którego dotyczy rozpoznawana skarga, złożył 15 czerwca 2020 r. a zatem

57 po 24 maja 2020 r. W związku z powyższym powoływanie się organu

58 na brak rozpoznania wniosku Skarżącego z uwagi na pandemię COVID-19

59 i zawieszenie czasowe działalności organu, w tym oddelegowaniem pracowników

60 na urlop i zasiłki opiekuńcze, nie mogło zostać uznane przez Sąd z uzasadniające oddalenia skargi.

61 W dalszej kolejności Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 j.t.)

62 w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności

63 z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie

64 w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi

65 na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie

66 do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:

67 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

68 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

69 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

70 W myśl art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce

71 z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny

72 w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

73 W przedmiotowej sprawie Skarżący domagał się informacji w trybie u.d.i.p. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.

74 Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja

75 o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p.

76 Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację,

77 nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym

78 z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).

79 Sąd wskazuje, że jakkolwiek u.d.i.p. nie określa szczególnych wymagań

80 dla wniosku, to nie budzi wątpliwości, że minimalną, a zarazem konieczną treść wniosku stanowi określenie przedmiotu żądanej informacji. Wniosek musi pozwalać adresatowi na precyzyjne określenie, jakich danych dotyczy, ich charakter i zakres może mieć wpływ na kwalifikację informacji lub treść udzielanej odpowiedzi. Brak precyzyjności wniosku nie zwalnia jednak jego adresata od podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie. Adresat wniosku, który może być podmiotem zobowiązanym

81 do udzielenia informacji publicznej winien zwrócić się o jego sprecyzowania

82 w zakresie niezbędnym do jego pełnej kwalifikacji w rozumieniu u.d.i.p. Bieg terminu do załatwienia wniosku w takim przypadku, gdy doszło do uzasadnionego wezwania o jego sprecyzowanie, należy liczyć od daty doręczenia organowi sprecyzowanego wniosku, w przeciwnym razie opieszałość wnioskodawcy w udzieleniu żądanych wyjaśnień mogłaby negatywnie wpłynąć na możliwość zachowania terminów ustawowych przez podmiot zobowiązany. Brak zaś czynności organu w zakresie rozpatrzenia nieprecyzyjnego wniosku, gdy nieprecyzyjność ta uniemożliwia

83 jego kwalifikację a możliwe jest zakwalifikowanie wniosku jako wymagającego rozpoznania w trybie u.d.i.p., zakwalifikować należy jako "milczenie" organu

84 w zakresie jego rozpoznania.

85 Należy ponadto wyjaśnić, że bezczynność organu administracji publicznej

86 to sytuacja, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia

87 lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. NSA w wyroku z 5 lutego

88 1999 r., I SAB 90/98). Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ

89 jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (por. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012 r., s. 92 i nast.). Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela UE do dobrej administracji. Prawo do dobrej administracji wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1). Jednym z fundamentalnych elementów

90 tego prawa jest w myśl art. 41 ust. 1 tej Karty, prawo do rozpoznania sprawy

91 w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii.

92 W świetle ugruntowanego stanowiska Sądów Administracyjnych pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej

93 w rozumieniu ustawy, oznacza zatem niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w wyżej przytoczonym przepisie, czynności albo udostępnienia informacji co odbywa się w drodze czynności materialno-technicznej,

94 albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z 25 października 2012 r., II SAB/Kr 122/12). Innymi słowy, niepodjęcie czynności udostępnienia informacji

95 lub niewydanie decyzji administracyjnej rozpoznającej wniosek w terminie 14 dni

96 od dnia wpływu wniosku uzasadnia ocenę zachowania organu w kategorii bezczynności.

97 W kategoriach bezczynności organu traktować należy również brak innych stosownych czynności organu spośród katalogu czynności, które - rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej - co do zasady może

98 on podjąć, tj.:

99 - udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy);

100 - powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego;

101 - wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku i bądź udostępnić informację zgodnie z wnioskiem w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi sprecyzowanego wniosku bądź powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego lub że organ nie posiada żądanej informacji lub zgodnie z tiret pierwszy powyżej;

102 - powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji.

103 Reasumując wskazać należy, że bezczynność organu na gruncie ustawy

104 o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany

105 do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, lub też nie podejmuje innej z w/w czynności. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy

106 do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Przez owo milczenie należy zaś oczywiście rozumieć brak aktywności organu w jednej z przedstawionych wyżej form.

107 Stwierdzenie stanu bezczynności zobowiązuje sąd administracyjny

108 do zastosowania powyżej wskazanego art. 149 § 1 P.p.s.a.

109 Ocena prawidłowości sposobu działania organu, do którego wpłynął wniosek wymaga zatem – co do zasady - stwierdzenia, czy żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., i czy podmiot będący adresatem żądania jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej

110 Odnosząc się zatem do strony podmiotowej, Sąd przypomina, że stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne,

111 w szczególności podmioty reprezentujące osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności" oznacza, że podany w nim katalog podmiotów

112 ma charakter otwarty, przykładowy. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku,

113 że obowiązany do udostępniania informacji publicznej jest każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym (por. wyrok NSA

114 z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1603/14). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że pojęcie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od pojęcia "zadania władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia

115 te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, zadania władzy publicznej mogą być bowiem realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne", użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej", użytego w art. 61 Konstytucji RP, ignoruje element podmiotowy

116 i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań.

117 Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (por. wyroki NSA z : 18 sierpnia 2010 r.,

118 I OSK 851/10 i 4 listopada 2016 r., I OSK 900/15 oraz 18 maja 2021 r.,

119 III OSK 1161/21).

120 Biorąc po uwagę powyższe, niewątpliwie zatem ww. Fundacja – mając

121 na uwadze zapisy jej statutu, w tym statutowe cele/zadania i sposoby ich realizacji oraz źródła finansowania - może zostać uznana w określonych przypadkach

122 za podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Sąd wskazuje bowiem, że ze statutu ww. Fundacji wynika, że jej działalność jest finansowana m.in. z dotacji i subwencji osób prawnych i fizycznych i grantów

123 (§ 11 pkt 2 i 4) a ponadto, że realizuje ona swoje cele poprzez współpracę

124 m.in. z władzami samorządowymi i rządowymi (§ 8 pkt 8). Fundacja organizuje również i wspiera za pomocą środków pieniężnych, rzeczowych, jak i niematerialnych przedsięwzięcia objęte celami Fundacji (§ 8 pkt 2), prowadzi Ośrodek adopcyjny

125 oraz inne ośrodki i placówki działające zgodnie z celami Fundacji (§ 8 pkt 5), prowadzi klinikę świadczącą pomoc medyczną dla dzieci, szczególnie dla tych pozbawionych opieki rodzicielskiej (§ 8 pkt 6), pozyskuje, zarządza i rozdziela fundusze otrzymywane przez Fundację (§ 8 pkt 1) Cele działania fundacji wskazane zostały w § 7 jej statutu i należą do nich m.in. pomoc dzieciom, które wymagają specjalistycznej opieki medycznej, szczególnie tym pozbawionym opieki rodzicielskiej; przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu, wyrównywanie szans rozwojowych kobiet, mężczyzn i młodzieży oraz wspieranie ich reintegracji poprzez aktywizację społeczno-zawodową w formie szkoleń, warsztatów i programów edukacyjnych pomoc rodzinom naturalnym, zastępczym i adopcyjnym w postaci poradnictwa pedagogicznego, psychologicznego, prawnego medycznego, terapii krótkoterminowej, popularyzacja różnych form rodzicielstwa zastępczego.

126 Odnosząc się z kolei do strony przedmiotowej Sąd zauważa, że u.d.i.p. określa ją bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Odwołując się do tego przepisu oraz art. 6 u.d.i.p. należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne

127 w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2002 r. w sprawach o sygn. akt II SA 181/02,

128 II SA 1956/02 i II SA 2036-2037/02). Informację publiczną stanowi m.in. treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień, opinii

129 i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane

130 i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów i informacji odnoszących się do organu władzy publicznej

131 lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Informację publiczną stanowi także m.in. informacja o organach i osobach sprawujących w nich funkcje, trybie działania, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw. Zgodnie

132 z art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej

133 są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

134 Sąd zauważa, że niesporne w sprawie jest, że ww. Fundacja w istocie

135 nie udzieliła Skarżącemu informacji wskazanych we wniosku. W odpowiedzi

136 na skargę wskazała bowiem, że po pierwsze organizacja pożytku publicznego

137 nie jest zobowiązana do udzielania wszystkich informacji dotyczących

138 jej działalności, po drugie zaś że Skarżący w sposób dalece nieprecyzyjny określił zakres żądanych informacji, nie można zatem stwierdzić, czy wnioskowane informacje mają charakter publiczny. Jednocześnie jednak organ uznał,

139 że wnioskowane informacje nie należą do kategorii informacji publicznych, albowiem są to dokumenty prywatne, wytworzone przez podmiot indywidualny, zawierające istotę jego koncepcji działania i pomysł na realizację danego zadania i dlatego

140 nie mogą być uznane za informację publiczną, albowiem nie są dokumentami urzędowymi w myśl art. 6 ust. 2 u.d.i.p. - zatem nie można twierdzić, iż pozostaje

141 w stanie bezczynności. Organ nie odnosi się przy tym do poszczególnych wnioskowanych informacji wskazując jednie, że żądane informacje to "dokumenty prywatne" a nie "urzędowe".

142 Powyższe stanowisko Fundacji, wskazuje w ocenie Sądu, jednoznacznie

143 na całkowity brak analizy wniosku Skarżącego, zarówno na etapie jego wpłynięcia

144 do Fundacji jaki i na etapie niniejszego postępowania. Wniosek ten Sąd opiera

145 na posługiwaniu się przez Fundację sprzecznymi argumentami. Raz bowiem Fundacja wskazuje na tak dalece posunięty brak precyzji wniosku Skarżącego,

146 że na jego podstawie Fundacja nie ma możliwości kwalifikacji żądanych informacji jako informacji publicznej - nie kwestionując przy tym, że jako organizacja pożytku publicznego może być zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej. Pomimo wskazanego braku precyzji wniosku Fundacja jednak ani nie zwróciła

147 się do Skarżącego o sprecyzowanie wniosku, ani nie wskazała jakie dane

148 są niezbędne dla prawidłowej kwalifikacji informacji wskazanych we wniosku

149 i rozpoznania wniosku Skarżącego, jeżeli w wyniku tej kwalifikacji okaże się,

150 że wnioskowane informacje stanowią jednak informację publiczną. Kolejnym

151 zaś razem Fundacja twierdzi, że wnioskowane informacje nie należą do kategorii informacji publicznych, albowiem są to dokumenty "prywatne", wytworzone przez podmiot indywidualny a nie urzędowe w rozumieniu u.d.i.p. Skarżąca przy tym całkowicie pomija zakres wnioskowanych informacji.

152 W sprawie niniejszej żądanie udostępnienia informacji, o której mowa

153 we wniosku z dnia 15 czerwca 2020 r., w ocenie Sądu, niewątpliwie mogło stanowić żądanie udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Wniosek dotyczy bowiem udostępnienia dokumentów (programu wskazanego szkolenia), informacji

154 o programie na podstawie którego Fundacja "[...]" przeprowadziła "szkolenia

155 z zakresu komunikacji z osobami ze szczególnymi potrzebami dla opiekunów

156 z pieczy zastępczej w latach 2017-2020 oraz informacji w postaci wykazu wskazanych szkoleń z zakresu komunikacji z osobami ze szczególnymi potrzebami dla opiekunów z pieczy zastępczej w latach 2017-2020 z wyszczególnieniem daty oraz miejsca organizacji każdego szkolenia oraz imienia i nazwiska osoby przeprowadzającej szkolenie oraz przedstawienie harmonogramu/agendy wybranego szkolenia z zakresu komunikacji z osobami ze szczególnymi potrzebami

157 dla opiekunów z pieczy zastępczej. Jednocześnie Sąd zauważa również,

158 że w ww. wniosku Skarżący wskazał, że w "Wystąpieniu pokontrolnym" (znak: [...]) w Ośrodku Adopcyjnym Fundacji "[...]" w S., obejmującym okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 października 2019 r. zawierającym szczegółowe informacje w zakresie szkoleń dla osób zgłaszających gotowość przysposobienia dziecka oraz szkoleń dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka oraz dla kandydatów na dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego przeprowadzonych przez Ośrodek zawarto informację, że w okresie od 9 maja

159 2017 r. do 27 marca 2019 r. ośrodek nie posiadał uprawnień do prowadzenia takich szkoleń. Przy czym ww. Fundacja faktu tego nie kwestionuje.

160 Mając na uwadze powyższe okoliczności, przypomnieć jeszcze raz w tym miejscu należy, że z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony

161 o udzielenie takiej informacji. Przez owo milczenie należy zaś oczywiście rozumieć brak aktywności organu w jednej z powyżej przedstawionych form, min. powiadomienia pismem wnioskodawcy, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego czy też wezwania wnioskodawcy do sprecyzowania wniosku i bądź udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi sprecyzowanego wniosku bądź powiadomienia wnioskodawcy, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego.

162 Przenosząc powyższe wywody na realia faktyczne niniejszej sprawy Sąd

163 nie miał wątpliwości, że pytana fundacja, w zakresie w jakim wykonuje zadania publiczne czy też dysponuje majątkiem publicznym, była zobowiązana

164 do rozpatrzenia wniosku inicjującego niniejsze postępowanie. Przez sam bowiem fakt, iż Fundacja wykonuje zadania publiczne czy też korzysta ze środków publicznych, staje się ona w tym zakresie podmiotem zobowiązanym w myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podobnie więc jak na stronach umów cywilno-prawnych zawieranych z podmiotami państwowymi

165 czy samorządowymi, na pytanej Fundacji również ciąży obowiązek transparentnego przedstawienia okoliczności związanych z jej aktywnością w zakresie wykonywania zadań publicznych czy też dysponowania środkami publicznymi.

166 Sąd wskazuje równocześnie, że jeżeli [...] Fundacja ma wątpliwości

167 w zakresie zakwalifikowania wnioskowanych informacji jako informacji publicznych na skutek braku sprecyzowania wniosku Skarżącego - z uwagi na fakt, że działa

168 ona również w sferze prywatnej, na co powołała się w odpowiedzi na skargę - winna wezwać Skarżącego do sprecyzowania wniosku we wskazany przez siebie sposób

169 a następie podjąć stosowane czynności, wskazane w powyższej części uzasadnienia. "[...]" Fundacji w rozpoznawanej sprawie nie można bowiem usprawiedliwić brakiem sprecyzowania wniosku Skarżącego, jak tego chce Fundacja, skoro Fundacja nie podjęła jakichkolwiek czynności zmierzających do rozpoznania wniosku Skarżącego, w tym w szczególności nie skierowała do Skarżącego wezwania o sprecyzowanie wniosku we wskazany przez nią sposób.

170 Dodatkowo wskazać należy, że w ocenie Sądu, nie stanowią rozpoznania wniosku Skarżącego pisma Fundacji z dnia 30 kwietnia 2020 r., w którym Fundacja wskazuje, że Z. E. i M. B. prowadzili we wskazanym okresie szkolenia z zakresu komunikacji z osobami ze szczególnymi potrzebami

171 dla opiekunów z pieczy zastępczej. Pisma te datowana są przed terminem złożenia wniosku przez Skarżącego (wniosek 15 czerwca 2020 r., pisma 30 kwietnia 2020 r.)

172 i nie odnoszą się do poszczególnych informacji wnioskowanych przez Skarżącego. Nie stanowi rozpoznania wniosku Skarżącego również pismo Fundacji z dnia

173 20 września 2020 r. Wskazać bowiem należy, że w piśmie tym ww. Fundacja

174 nie odnosi się w rzeczywistości do informacji, które wskazane zostały we wniosku Skarżącego, lecz podaje ogólne informacje o swojej działalności, co nie może być zakwalifikowane jako przerwanie "milczenia" Fundacji w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącego poprzez podjęcie jednej z powyższej wskazanych czynności. Pismo to Sąd zakwalifikował zatem jako pozorne działanie organu, nie mogące stanowić podstawy do uznania, że organ podjął czynność mające na celu rozpoznanie wniosku Skarżącego.

175 Reasumując skoro w rozpoznawanej sprawie Organ "[...]ł" wobec

176 ww. wniosku poprzez brak aktywności w jednej z przedstawionych w powyższej form a dodatkowo w odpowiedzi na skargę, powołując się na brak precyzyjności wniosku Skarżącego w sposób uniemożliwiający jego kwalifikację nie wykazał,

177 że kiedykolwiek wezwał Skarżącego do sprecyzowania wniosku, a ponadto pisma organu z 20 kwietnia 2020 r. i z 20 września 2020 r. nie stanowiły ani rozpoznania wniosku Skarżącego, ani wezwania do jego sprecyzowania, to zaszły podstawy

178 do stwierdzenia, że organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku.

179 Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi nie rozpoznał wniosku Skarżącego zasadnym było zobowiązanie organu do tej czynności stosownie

180 do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Ponadto Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3

181 i § 1a P.p.s.a., orzekł w punkcie 2 sentencji, że organ dopuścił się bezczynności,

182 a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

183 Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo

184 w sposób oczywisty (por.: wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. "Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa

185 - takie stanowisko, akceptowane w pełni przez Sąd, wyrażono w doktrynie

186 (B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812).

187 Z powyższą sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zauważyć bowiem należy, że wniosek Skarżącego złożony został 15 czerwca 2020 r. i de facto

188 pozostaje nie rozpoznany przez organ do dnia wydania niniejszego wyroku. Sąd wziął jednocześnie pod uwagę stanowisko Fundacji zawarte w odpowiedzi na skargę,

189 z którego wynika - powyżej wskazany - brak realnej analizy ww. wniosku nawet

190 na etapie postępowania sądowego. Sąd wskazuje, że brak realnej analizy wniosku Skarżącego przez organ odzwierciedla również ww. pismo Fundacji z 20 września 2020 r., z którego nie wynika, że wniosek Skarżącego został w jakikolwiek sposób rozpoznany a nawet przeanalizowany przez organ z uwzględnieniem przepisów u.d.i.p. W ocenie sądu taka postawa ww. Fundacji nie zasługuje na aprobatę. Wobec powyższego – w tym zakresie - Sąd nie mógł uwzględnić argumentów organu

191 w zakresie problemów organizacyjnych.

192 Sąd wymierzył organowi grzywnę, działając na podstawie art.149 § 2 P.p.s.a., w wysokości [...] zł. Sąd bowiem, pomimo ww. okoliczności, wziął jednak po uwagę problemy organizacyjne wskazane przez ww. Fundację.

193 O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji przepisu

194 art. 200 P.p.s.a.