Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 listopada 2008 r., II SA/Sz 338/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 listopada 2008 r., II SA/Sz 338/08

Tekst

TEZY

1 I. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] r. Nr [...],

2 II. stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu,

3 III. przyznanie od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata G. W. kwoty [...] zł obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Sentencja

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewody z dnia [... r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata G. W. kwotę [...] obejmującą należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

5 Skarżąca B. P. złożyła w dniu 3 stycznia 2008 r. z wnioskiem do Starosty Powiatu W. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wskazywała w nim, że powinna była być stroną w sprawie, ponieważ jej grunty znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, na której budowę wydano pozwolenie na budowę. Dodatkowo stwierdziła, że wobec rażących braków oraz niespełnienia wymogów ustawowych przez raport oddziaływania na środowisko Starosta powinien "cofnąć dokumentację lokalizacyjną".

6 Decyzją z dnia 18 stycznia 2008 r. (Nr [...]) Starosta W. odmówił wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 §1 pkt 4 i art. 147 k.p.a., w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.). W uzasadnieniu organ stwierdził, iż B. P. nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia wniosku, ponieważ w myśl art. 28 Prawa budowlanego i w rozumieniu art. 28 Kpa nie jest stroną postępowania.

7 Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Wojewody. Domagała się w nim uznania jej legitymacji jako strony twierdząc, że wybudowanie wieży naruszyło jej "interes prawny, osobisty, własny, indywidualny i aktualny". Wskazując na uzasadnienie wyroku WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2007 r. (II SA/Sz 1355/06, niepubl.) wykazywała, że przymiotu strony nie mogą mieć jedynie osoby będące właścicielami gruntów bezpośrednio sąsiadujących z inwestycją, jak to przyjęto w jej sprawie. Skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego leżącego w odległości ok. 49 m od przedmiotowej stacji bazowej i jej zdaniem budowa niweczy jej wieloletnią pracę w obszarze działań gospodarczych ukierunkowanych na zachowanie zasobów przyrody.

8 Decyzją z dnia 6 marca 2008 r. (nr [...]) Wojewoda działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż sporna inwestycja nie powoduje żadnych ograniczeń, zagrożeń lub uciążliwości w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącej, a więc nie można jej uznać za stronę postępowania.

9 W dniu 10 kwietnia 2008 r. B. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody. Stwierdziła w niej, że nie zgadza się ze stwierdzeniem, iż nie posiada statusu strony w sprawie. Skarżąca wywodziła, że raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko nie spełniał wymagań określonych ustawowo i ukrywa status gruntów ją otaczających przez nieuwzględnienie faktu znajdowania się gruntu inwestycyjnego w obszarze "Puszczy nad G.". Jej zdaniem, fakt znalezienia się ich na tzw. "Shadow List" przyjętej przez Komisję Europejską oznacza, iż raport o oddziaływaniu powinien także zawierać część specjalistyczną a nie tylko standardową. Skarżąca twierdziła również, że gdyby raport był opracowany rzetelnie byłaby stroną w sprawie.

10 W odpowiedzi na skargę wniesioną dnia 24 kwietnia 2008 r. Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że Skarżąca nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego znajdującego oparcie w konkretnych przepisach prawa materialnego, wobec czego brak było podstaw do uznania jej za stronę postępowania.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

12 Zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

13 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

14 i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawna. Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 lutego 2004 r. (IIISA/Wa 1456/02, niepubl.) "Sąd ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie

15 w rozpoznawanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony".

16 Uznając wskazane stanowisko jako w pełni uzasadnione stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z innych względów niż zostało to w niej wskazane. W rozpoznawanej sprawie odmówiono wznowienia postępowania ze względu na to, że wnioskodawczyni nie ma przymiotu strony.

17 Zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwem sądów administracyjnych, postępowanie o wznowienie składa się z dwóch etapów. W fazie wstępnej organ administracji publicznej bada podanie pod względem warunków formalnych (takich, jak termin wniesienia wniosku, wskazanie ustawowej przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego). Etap ten kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., albo wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Dopiero w drugim etapie, który następuje po wznowieniu postępowania, organ może badać spełnienie merytorycznych przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a.

18 Należy w tym miejscu zauważyć, że zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowym dopuszcza się możliwość odmowy wznowienia postępowania z tego powodu, iż wnioskodawca nie jest stroną. Jest to jednak możliwe jedynie wówczas, gdy okoliczność ta jest oczywista (por. w tym zakresie wyrok WSA w Warszawie

19 z dnia 9 listopada 2005 r., VII SA/Wa 402/05, baza Lex nr 198867 oraz E. Mzyk, Wznowienie postępowania administracyjnego, Zachodnie Centrum Organizacji, 1994r., s. 49).

20 Wskazuje się także, że w przypadku postępowań prowadzonych na podstawie art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., a więc, gdy podstawą podania o wznowienie postępowania administracyjnego jest twierdzenie strony, że bez własnej winy nie brała udziału

21 w postępowaniu, badanie przymiotu strony może nastąpić jedynie po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd wyrażony przez WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 4 czerwca 2008r. (II SA/Gd 79/08, baza Lex nr 424799), zgodnie z którym "Odmowa wznowienia postępowania wydana na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., w przypadku, gdy wskazywaną podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) nie może opierać się na ocenie, że wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W takim, jedynym zresztą przypadku, ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia, a ta kwestia podlega badaniu po wznowieniu postępowania, w drugiej fazie postępowania wznowieniowego". Podobne stanowisko zostało również wyrażone przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 25 kwietnia 2007 r. (IV SA/Wa 295/07, baza Lex nr: 339449). We wskazanym wyroku Sąd wprost stwierdził, że w przypadku wskazania przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ rozpatrujący podanie nie bada czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego.

22 W rozpoznawanej sprawie Starosta Wałecki wskazał jako podstawę prawną decyzji art. 149 § 3, w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 k.p.a., w zw. z art. 28 Prawa budowlanego. Oznacza to, że już w pierwszym etapie sprawy o wznowienie postępowania administracyjnego badał czy B. P. przysługiwał przymiot strony, a następnie wobec stwierdzenia braku tego przymiotu odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. Działanie takie, jak to już wskazano wyżej, w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest nieprawidłowe bowiem narusza wskazane wyżej przepisy prawa i stanowi w konsekwencji naruszenie art. 149

23 § 3 k.p.a. skutkujące koniecznością uchylenia decyzji obu instancji. Oczywistym następstwem stwierdzenia wskazanych uchybień jest konieczność wyeliminowania przez Sąd decyzji administracyjnych organów obu instancji orzekających w sprawie.

24 Wobec istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego niezasadnym okazało się badanie innych zarzutów skargi, bowiem będzie to uzasadnione dopiero po przeprowadzeniu poprawnego postępowania w sprawie wznowienia postępowania.

25 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ orzekający w pierwszej instancji uwzględni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

26 W tej sytuacji na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) należało uchylić decyzje obu instancji.

27 Zgodnie zaś z art. 152 p.p.s.a. orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, przy czym rozstrzygnięcie w tym zakresie obowiązuje jedynie do czasu uprawomocnienia się wyroku.

28 O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 250 p.p.s.a.