Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 czerwca 2013 r., II SA/Rz 353/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 czerwca 2013 r., II SA/Rz 353/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Ewa Partyka /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi R. D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym -skargę oddala-

Uzasadnienie

2 II SA/Rz 353/12

U Z A S A D N I E N I E

3 Przedmiotem skargi R. D. jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w sprawie wezwania do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym – udostępnienia nieruchomości, oznaczonej jako działki ewid. nr 157 i 158 w obr. [...].

4 W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954, ze zm., dalej jako p.e.a.).

5 Z akt sprawy wynika, że A. S.A. w dniu 23 maja 2011 r. wystąpiła do Prezydenta Miasta o wszczęcie egzekucji administracyjnej dla umożliwienia przystąpienia do prac na nieruchomości nr 157 i 158 obr. [...], stanowiącej własność R. D. w celu wykonania ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...]. Prezydent Miasta [...] upomnieniem z dnia 24 maja 2011 r., nr [...] wezwał R. D., reprezentowanego przez okazującą pełnomocnictwo W. D. do wykonania obowiązku udostępnienia nieruchomości oznaczonej obecnie jako działki nr 157 i nr 158 obr. [...], wynikającego z decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...], sprostowanej postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r., decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej jako WSA) w Rzeszowie z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 824/10. Nadto poinformował, że w przypadku niewykonania obowiązku udostępnienia nieruchomości we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego wykonania. Pismo to nie zostało podjęte. Następnie Prezydent Miasta [...] upoważnieniem z dnia 7 czerwca 2011 r., nr [...] ustanowił egzekutorem S. K. W aktach sprawy zalega postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] zawierające wezwanie R. D. – reprezentowanego przez W. D. do wykonania obowiązku udostępnienia nieruchomości dla celów określonych w wyżej wymienionych decyzjach, zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1993 r., nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji pn. "Zagospodarowanie istniejących odwiertów eksploatacyjnych oraz budowa gazociągów kopalnianych i metanolociągów łączących odwierty z ośrodkiem odbioru gazu dla Kopalni [...]", z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego. Postanowienie podpisał S. K. Ponadto w aktach zalega tytuł wykonawczy z tego samego dnia oraz dwie przesyłki listowe z tymi dokumentami, a na zwrotnych potwierdzeniach odbioru tych przesyłek widnieje adnotacja, że adresat odmówił ich przyjęcia.

6 W zażaleniu na to postanowienie oraz tytuł wykonawczy W. D. – działając jako pełnomocnik R. D. zarzuciła Prezydentowi Miasta [...] dokonanie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu, mieniu, a także wbrew orzeczeniom sądów administracyjnych, wstrzymujących wykonanie robót górniczo-budowlanych i wniosła o wstrzymanie tej przestępczej działalności.

7 Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

8 W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie faktem bezspornym jest, że w następstwie wykonalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] – utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...], sprostowanej postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r., udzielającej A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie sieci gazociągów przesyłowych, zgodnie z decyzją lokalizacyjną Wojewody [...] z dnia [...] marca 1993 r., nr [...] – R. D. działający przez pełnomocnika W. D. został wezwany upomnieniem z dnia 24 maja 2011 r., nr [...] do dobrowolnego udostępnienia do dyspozycji A. nieruchomości stanowiącej jego własność oznaczonej obecnie jako działka nr 157 i 158, w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało skutecznie doręczone w dniu 27 maja 2011 r., a termin wykonania obowiązku upłynął. W związku z niedostosowaniem się do upomnienia wierzyciel wystawił w dniu 8 czerwca 2011 r. tytuł wykonawczy (stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym), a nadto zgodnie z art. 143 § 1 pkt 2 p.e.a., wydał postanowienie o wezwaniu zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym tj. udostępnienia przedmiotowej nieruchomości pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego. Organu II instancji wskazał, że właściciel przedmiotowej nieruchomości nie zastosował się do postanowienia, a zatem organ egzekucyjny prawidłowo przystąpił do egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 8 czerwca 2011 r. Ustosunkowując się do wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego – Wojewoda wyjaśnił, że w aktualnym stanie sprawy żądane wstrzymanie postępowania jest niemożliwe z uwagi na fakt, że postępowanie egzekucyjne zostało już zakończone (wskazuje na to treść tytułu wykonawczego, w którym datę zakończenia egzekucji oznaczono na dzień 8 czerwca 2011 r.).

9 W skardze na to postanowienie, które złożyła W. D. – odwołując się do pełnomocnictwa udzielonego przez R. D. wniosła o uchylenie postanowień organów obydwu instancji i podtrzymała zarzuty skierowane we wcześniejszych pismach. W uzasadnieniu zarzucono, że w/w postanowienia zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, bez zgromadzenia niezbędnych dowodów, które miały istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcia. W szczególności podniesiono, że mimo wydanego wyroku WSA w Rzeszowie o sygn. akt II SA/Rz 824/10, na wniosek inwestora – sporządzono tytuł wykonawczy w ewidentny sposób omijając wyrok sądowy z dnia 7 stycznia 1998 r., sygn. akt SA/Rz 195/97 oraz postanowienie WSA w Gliwicach o zawieszeniu postępowania. Podniesiono, że ta sama osoba i ten sam organ wydaje decyzje i prowadzi egzekucję z nieruchomości siedliskowej dla budowy inwestycji szczególnie szkodliwej dla środowiska i zdrowia ludzi. Nadto podniesiono kwestie braku doręczenia pełnomocnikowi wezwania do wykonania obowiązku oraz tytułu wykonawczego. W konsekwencji nieznajomość tytułu wykonawczego pozbawiła możliwości ochrony interesów prawnych. W końcowej części podniesiono zarzuty naruszenia art. 6, 7, 8, 9, 10, 77 k.p.a. oraz art. 2, 7, 31 ust. 3, 32, 45, 78 Konstytucji RP oraz art. 6 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

10 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wskazał,

11 że podnoszone w skardze zarzuty nie stanowią nowych okoliczności i są powtórzeniem zarzutów podniesionych w zażaleniu. Dodał, iż w aktach sprawy zalega odpis upoważnienia z dnia 1 grudnia 2008 r., z którego wynika, że R. D. upoważnił swoją matkę – W. D. do podejmowania w jego imieniu decyzji związanych z nieruchomością położoną przy ul. S. W związku z tym wszelka korespondencja organów obydwu instancji, dotycząca udostępnienia nieruchomości stanowiącej własność R. D. była kierowana do pełnomocnika – W. D. W tej sytuacji zarzut dotyczący niedoręczenia wezwania do wykonania obowiązku udostępnienia przedmiotowej nieruchomości oraz tytułu wykonawczego z dnia 8 czerwca 2011 r. Wojewoda uznał za bezzasadny.

12 Nadmienić wypada, iż w sprawie składane były wnioski kolejnych osób domagających się dopuszczenia ich do udziału w sprawie w charakterze strony. Wszystkie te wnioski zostały prawomocnie oddalone tj. Sąd odmówił dopuszczenia ich do udziału w sprawie z uwagi na brak interesu prawnego.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje;

14 Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

15 W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności

16 z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

17 W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki

18 w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

19 Po rozpatrzeniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

20 Wyżej przedstawiony stan faktyczny sprawy należy uzupełnić o następujące okoliczności;

21 Podczas próby doręczenia R. D. upomnienia z dnia 24 maja 2011 r. z wezwaniem do wykonania obowiązku udostępnienia nieruchomości położonej w R., oznaczonej jako działki nr 1 i 2/2 w obr. [...] obecnie oznaczonych jako działki nr 157 i 158 obr. [...], pod adresem jego zameldowania, obecna tam W. D. (matka skarżącego) okazała usiłującemu dokonać tę czynność pracownikowi Urzędu Miasta inspektorowi G. L. pełnomocnictwo z dnia 1 grudnia 2008 r. poświadczone przez K. W. – Notary Public State of New York. Inspektor sporządził na miejscu odpis okazywanego mu pełnomocnictwa i załączył ten odpis do akt. Z jego treści wynika, iż R. D. ur. dnia [...], zamieszkały [...], przebywający czasowo poza granicami kraju upoważnił swoją matkę W. D. do podejmowania w jego imieniu decyzji związanych z nieruchomością położoną przy ul. S. [...]. Zdarzenie powyższe opisane zostało w notatce służbowej z dnia 31 marca 2011 r. W aktach sprawy znajduje się upomnienie z dnia 24 maja 2011 r. z adnotacją o pozostawieniu go w Urzędzie Pocztowym [...], awizowane dnia 27 maja 2011 r., a także upomnienie z tej samej daty kierowane do skarżącego reprezentowanego przez W. D. Do tego drugiego dołączone jest zwrotne potwierdzenie odbioru (z.p.o.) adresowane do W. D. Na odwrocie z.p.o. zakreślony został pkt 3 lit. a, z czego wynika, że pisma nie doręczono ponieważ adresat odmówił jego przyjęcia, co miało miejsce w dniu 31 maja 2011 r. Powyższe podpisał pracownik Urzędu Miasta – Kierownik Oddziału [...] – S. K.

22 Analogicznie przebiegła próba doręczenia pełnomocnikowi R. D. – W. D. w dniu 8 czerwca 2011 r. postanowienia Prezydenta Miasta [...] z tej daty oraz tytułu wykonawczego. W obydwu wypadkach W. D. odmówiła ich przyjęcia, co dokumentują zwrotne potwierdzenia odbioru. Ze sporządzonego przez inspektora P. B. protokołu z dnia 8 czerwca 2011 r. wynika z kolei, że tego dnia funkcjonariusze Policji usunęli z terenu działek objętych egzekucją osoby trzecie a także W. D.

23 Egzekwowany obowiązek udostępnienia nieruchomości wynikał z ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] sprostowanej postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...], w odniesieniu do których tut. WSA wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie II SA/Rz 824/10 oddalił skargę w zakresie będącym przedmiotem egzekucji.

24 W ocenie Sądu zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa w sposób, o jakim mowa w art. 145 § 1 P.p.s.a. Co prawda R. D. rzeczywiście nie doręczono ani upomnienia ani postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. ani tytułu wykonawczego, ale nie nastąpiło to z tej przyczyny, że obecna pod tym samym adresem podczas próby doręczenia upomnienia z dnia 24 maja 2011 r. W. D. wylegitymowała się pełnomocnictwem, którego opis, sporządzony przez podejmującego tę próbę pracownika Urzędu Miasta znajduje się w aktach. Nie budzi wątpliwości Sądu, że jego treść i zakres pozwalały na przyjęcie, iż W. D. była osobą uprawnioną do reprezentowania R. D. także przy odbiorze upomnienia, postanowienia z dnia 8 czerwca 2011 r. i tytułu wykonawczego dotyczących egzekucji obowiązku udostępnienia nieruchomości położonej przy ul. S. [...]. Zakres tego pełnomocnictwa jest bowiem znacznie szerszy. Organ nie miał więc obowiązku w takiej sytuacji podejmowania prób doręczenia w/w dokumentów bezpośrednio skarżącemu. Z treści w/w pełnomocnictwa oraz co do zasady z istoty instytucji pełnomocnictwa wynika bowiem, że pełnomocnik reprezentuje swego mocodawcę i wszelkie mieszczące się w jego zakresie czynności, które podejmuje pełnomocnik wywołują skutek taki jak gdyby wykonał je sam mocodawca, ale też czynności osób trzecich podejmowane i wykonywane przez te osoby względem tegoż pełnomocnika są skuteczne względem mocodawcy.

25 Skarżący nie kwestionował ani faktu istnienia takiego pełnomocnictwa ani też jego zakresu. Skoro więc działania pełnomocnika odnoszą skutek dla samego reprezentowanego to z powyższego wynika, że po ustanowieniu pełnomocnika trzeba się liczyć z konsekwencjami powyższego. Wobec wylegitymowania się przez pełnomocnika okazanym urzędnikowi pełnomocnictwem z dnia 1 grudnia 2008 r. organ nie miał obowiązku doręczania jakichkolwiek dokumentów samemu R. D. Rzeczywiście ani upomnienie, ani postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. ani tytuł wykonawczy ani też postanowienie organu II instancji nie zostały doręczone stronie ani pełnomocnikowi, ale to nie oznacza, że skutek doręczenia nie nastąpił. Zgodnie bowiem z art. 18 .p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy p.e.a. nie regulują odrębnie kwestii doręczeń ani pełnomocnictw.

26 Zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania.

27 Stosownie do art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się pełnomocnikowi (art. 40 § 2 k.p.a.). Według art. 47 § 1 k.p.a. jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, w tym przypadku uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. Czyli ustawa wprost przewiduje fikcję prawną doręczenia. Bezzasadny więc był zarzut niedoręczenia dłużnikowi pism, których przyjęcia odmówił pełnomocnik. Organ nie miał obowiązku doręczania tych pism stronie, skoro ustanowiła ona pełnomocnika o znacznie szerszym zakresie niż tylko postępowanie egzekucyjne czy postępowanie rozpoznawcze dotyczące konkretnych nieruchomości, a pełnomocnik ten przy próbie doręczenia upomnienia okazał pełnomocnictwo, którego odpis został sporządzony i dołączony do akt. Postanowienie w przedmiocie wezwania do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym zostało wydane przez organ właściwy w myśl art. 20 § 1 pkt 2 i 22 § 5 pkt 2 p.e.a. To z przepisów ustawowych wynika, że ten sam organ prowadził postępowanie administracyjne, w którym zapadła decyzja, z której wynikający obowiązek był egzekwowany i ten sam organ prowadzi postępowanie egzekucyjne. Skutek doręczenia pełnomocnikowi a więc w konsekwencji także stronie – dłużnikowi zobowiązanemu do udostępnienia nieruchomości nastąpił w dniu odmowy przez pełnomocnika odbioru tytułu wykonawczego. Tytuł ten spełniał wymagania ustawowe. Wszczęcie egzekucji nastąpiło z poszanowaniem terminu 7 dniowego przewidzianego w art. 15 § 1 p.e.a. po dniu, w którym nastąpił skutek doręczenia upomnienia. Nie budzi wątpliwości, iż obowiązek wynikał z ostatecznej i wykonalnej decyzji. Przymus bezpośredni jest jednym ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1 a pkt 2 lit. b. tiret 5 p.e.a. Organ nie naruszył przy tym żadnego z przepisów regulujących ten środek – tj. art. 148 i nast. p.e.a.

28 Wbrew zarzutom skargi nie było potrzebne do reprezentowania dłużnika pełnomocnictwo "szczególne". Zakres okazanego pełnomocnictwa upoważniał organ do przyjęcia, że W. D. jest pełnomocnikiem swojego syna w odniesieniu do reprezentowania jego interesów dotyczących nieruchomości przy ul. S. [...] w R. Bez znaczenia pozostaje, że wyrok WSA, który oceniał legalność decyzji, z której wynikał obowiązek o charakterze niepieniężnym był nieprawomocny, skoro w tym zakresie skarga została oddalona, co było stronie przecież wiadome. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostawała późniejsza (po wydaniu decyzji przez Prezydenta Miasta) zmiana oznaczenia działek, których obowiązek udostępnienia dotyczył.

29 Zupełnie też bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostają kwestie dotyczące zarzutów związanych z legalnością postępowania, w którym zapadła egzekwowana decyzja. Mogły one być badane przy rozpoznaniu skargi na te decyzje.

30 Sąd nie dopatrzył się także przy wydaniu zaskarżonych postanowień organów obydwu instancji naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 6, 7, 8, 9, 10 i 77 k.p.a.

31 Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Przepis ten dotyczy kwestii zupełnie odmiennych – postępowań cywilnych i karnych i związanych z nimi gwarancji.

32 Bezzasadne były także zarzuty naruszenia przepisów art. 2, 7, 31 ust. 3, 32, 45 i 78 Konstytucji RP. Organ działał legalnie, na podstawie przepisów ustaw i w granicach prawa.

33 Mając na uwadze powyższe skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.