Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 marca 2024 r., II SA/Rz 1921/23
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 marca 2024 r., II SA/Rz 1921/23
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 2 października 2023 r. nr I-III.7721.1.13.2023 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 2 marca 2023 r. nr AR.6740.52.49.2021.GR52; II. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz skarżącego P. K. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 II SA/Rz 1921/23
UZASADNIENIE
3 Zaskarżoną decyzją z 2 października 2023r. nr I-III.7721.1.13.2023 Wojewoda Podkarpacki, po rozpatrzeniu odwołania P. K., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 2 marca 2023 r. nr AR.6740.52.49.2021GR52 odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji, udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej.
4 Jak wynika z akt sprawy, we wniosku z 17 listopada 2022r. P. K. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2021 r. nr [...], udzielającą dla A. S.A. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej [...] na dz. nr ewid. [...] Obr. [...] przy ul. [...] w [...]. We wniosku o wznowienie postępowania P. K. wskazał na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.).
5 Prezydent Miasta [...], po rozpoznaniu ww. wniosku, postanowieniem z [...] stycznia 2023 r. nr [...] wznowił postępowanie zakończone ww. decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2021 r. nr [...]. Następnie decyzją z 2 marca 2023 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia ww. decyzji o pozwoleniu na budowę uznając, że Wnioskodawca nie jest stroną postępowania, zakończonego www. decyzją ostateczną.
6 Od powyższej decyzji P. K. wniósł odwołanie zarzucając naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. m.in.[pic]
7 - art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie oraz wybiórczą ocenę materiału dowodowego i dokonanie ustaleń sprzecznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w szczególności poprzez :
8 - błędne i nieuzasadnione przyjęcie, iż wnioskodawca nie jest stroną postępowania w sprawie ww. pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji;
9 - zaniechanie dokonania oceny i poddania jakiejkolwiek analizie okoliczności powołanych przez Wnioskodawcę, uzasadniających uznanie go za stronę postępowania, z uwagi na fakt, iż przedmiotowa inwestycja wprowadza istotne ograniczenia w możliwości zabudowania nieruchomości Skarżącego;
10 - błędne przyjęcie, iż z faktu, że od 4 czerwca 2022 r. przedsięwzięcia takie jak stacje bazowe telefonii komórkowej nie są już przedmiotem oceny z punktu widzenia ich oddziaływania na środowisko wynika, że Wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony postępowania;
11 - zaniechanie dokonania weryfikacji prawidłowości wyznaczonego przez inwestora w dokumentacji projektowej obszaru oddziaływania, w szczególności zaniechanie zbadania, czy obszar oddziaływania obiektu wykracza poza teren inwestycji pomimo podnoszonych przez Skarżącego zastrzeżeń;
12 -nieuprawnione odniesienie się przez organ I instancji do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w brzmieniu obowiązującym obecnie, a zatem z pominięciem stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę;
13 - art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie i nieuzasadnioną odmowę uznania Wnioskodawcy za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ww. inwestycji;
14 - art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej w wyniku błędnego stwierdzenia, iż Wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony w sprawie pozwolenia na budowę;
15 - art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób dostateczny podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji.
16 W oparciu o ww. zarzuty P. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
17 Wojewoda Podkarpacki, opisaną na wstępie decyzja z 2 października 2023r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
18 W uzasadnieniu stwierdził, że analiza akt sprawy zakończonej decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2021 r. Nr [...] wykazała, iż Wnioskodawca nie posiada indywidualnego interesu prawnego w ww. postępowaniu, bowiem działka nr ewid. [...] stanowiąca własność Odwołującego nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Wojewoda wskazał, że z analizy projektu budowlanego ww. inwestycji wynika, iż planowana stacja bazowa telefonii komórkowej składa się m.in. z wieży kratowej o całkowitej wysokości 30,50 m, na której zamontowanych zostanie 6 anten sektorowych na trzech azymutach 1100, 2200 i 3400 (na każdym azymucie zainstalowane będą 2 anteny sektorowe) oraz 1 antena radioliniowa, zawieszona na azymucie 153 0. Powołując się na ustalenia, zawarte w projekcie zagospodarowania terenu wskazano, że zasięg oddziaływania obiektu w rzucie poziomym znajdować się będzie nad powierzchnią działki nr ew. [...] i [...]. Ponadto z analizy środowiskowej sporządzonej dla projektowanej inwestycji wynika, że maksymalny zasięg występowania strefy o gęstości mocy pola elektromagnetycznego przekraczającego dopuszczalną wartość (przy pochyleniu 3 0 i 20) wynosi dla projektowanych anten o sektorowych na azymutach: 1100, 2200, 3400 10,30m na wysokości od 27,70 m do 28,20 m nad terenem. Wojewoda stwierdził, że z analizy rysunku Projektu zagospodarowania terenu wynika, że działka nr ewid. [...] stanowiąca własność P. K. nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji. Odległość projektowanej na działce nr ewid. [...] stacji bazowej od granicy działki nr ewid. [...] wynosi ok. 23 m, co pozwala stwierdzić, że działka Skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji.
19 Wojewoda wskazał również na ustalenia zawarte w "Kwalifikacji przedsięwzięcia" dla projektowanej stacji bazowej telefonii komórkowej z których wynika, że dla przedstawionej konfiguracji anten sektorowych o mocach 1125 W, 2129 W, 3829 W i 3874 W na azymutach 110 0 , 2200 i 3400 (na każdym azymucie 2 anteny sektorowe) i maksymalnym pochyleniu osi głównych wiązek anten wynoszącym 30 w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anten nie występują miejsca dostępne dla ludności.
20 Mając powyższe na względzie Wojewoda stwierdził, że Odwołującemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Zasadnie zatem organ I instancji uznał, iż nie zaistniała przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., dlatego zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. prawidłowo odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2021 r. nr [...].
21 P. K. wniósł skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego z 2 października 2023 r. Il-III.7721.1.13.20231, zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
22 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie oraz wybiórczą ocenę materiału dowodowego i dokonanie ustaleń sprzecznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem , w szczególności poprzez:
23 a) błędne i nieuzasadnione przyjęcie, że Wnioskodawca nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę zakończonego ostateczną decyzją nr [...] w sytuacji gdy w rzeczywistości nieruchomość Wnioskodawcy stanowiąca działkę nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, na budowę którego udzielono ww. pozwolenia na budowę;
24 b) bezpodstawne ograniczenie się przy ocenie ustalenia obszaru oddziaływania obiektu objętego ww. pozwoleniem na budowę, wyłącznie do wyliczeń odnoszących się do parametrów pojedynczych anten, pomijając całkowicie możliwość ewentualnej kumulacji w odniesieniu do całego przedsięwzięcia obejmującego 6 anten przyjmując przedłożoną przez Inwestora w tym zakresie dokumentację za prawidłową, do czego doszło w następstwie ograniczenia się do uwzględnienia okoliczności mających wyłącznie wpływ na kwalifikację przedsięwzięcia w zakresie wymogu uzyskania decyzji środowiskowej;
25 c) pominięcie faktu, że z dokumentacji projektowej opracowanej dla objętej pozwoleniem [pic]na budowę inwestycji wynika, że w niezbędnych na potrzeby realizacji przedsięwzięcia obliczeniach brano pod uwagę również nieruchomość Skarżącego (na co wskazuje oznaczony przebieg głównej osi wiązek promieniowania Anten A3 i A4 - Azymut 2200 i rozpatrywanej długości wektora tej osi (150 i 200 m), co potwierdza, że nieruchomość Skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania ww. inwestycji, skoro była przedmiotem analiz i obliczeń w toku prac projektowych i rozwiązań podlegających weryfikacji na etapie udzielenia pozwolenia na budowę i tym samym uzasadnia przyznanie Skarżącemu statusu strony w tym postępowaniu;
26 d) błędne przyjęcie, że z faktu iż przedsięwzięcia takie jak stacje bazowe telefonii komórkowej nie są już przedmiotem oceny z punktu widzenia ich oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynika, że Skarżącemu nie przysługuje status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę;
27 e) zaniechanie dokonania szczegółowej i wyczerpującej weryfikacji prawidłowości wyznaczonego przez Inwestora w dokumentacji projektowej obszaru oddziaływania [pic]obiektu objętego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] w szczególności zaniechanie szczegółowego zbadania czy obszar oddziaływania obiektu wykracza poza teren inwestycji pomimo podnoszonych przez Skarżącego zastrzeżeń, które były konkretne i szczegółowe i dotyczyły okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia istoty sprawy;
28 f) zaniechanie dokonania oceny i poddania szczegółowej analizie wszystkich okoliczności powoływanych przez Wnioskodawcę we wniosku o wznowienie postępowania, uzasadniających uznanie go za stronę postępowania z uwagi na fakt, że stanowiąca jego własność nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania objętej ww. pozwoleniem na budowę inwestycji, wprowadza bowiem istotne ograniczenia w możliwości jej zabudowania związane w szczególności z ograniczeniem wysokości zabudowy planowanej przez Wnioskodawcę na terenie jego nieruchomości, przez co w wyniku realizacji na działce nr [...] stacji bazowej telefonii cyfrowej zabudowanie nieruchomości Wnioskodawcy zgodnie z jego zamierzeniami jest niemożliwe;
29 g) nieuprawnione przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia przepisów i okoliczności mających wpływa na kwalifikację inwestycji w zakresie wymogu uzyskania decyzji środowiskowej (w szczególności odnośnie ustalenia równoważnej mocy promieniowanej izotropowo dla anten) jako warunki oceny czy Skarżącemu przysługuje status strony postępowania w sprawie ww. pozwolenia na budowę w sytuacji gdy inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej i okoliczności te nie mają wpływu na przyznanie przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę i w efekcie bezprawne przyjęcie, że na tej podstawie obszar oddziaływania obiektu ogranicza się do terenu inwestycji;
30 h) bezpodstawne powołanie się na fakt, że nieruchomość Skarżącego nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji jako podstawy przyjęcia, że Skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę w sytuacji gdy bezpośrednie sąsiedztwo z terenem inwestycji nie jest warunkiem uznania za stronę takiego postępowania i w konsekwencji błędne przyjęcie, że brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] w wyniku wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę;
31 2) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, poprzez błędne zastosowanie i nieuzasadnioną odmowę uznania Wnioskodawcy za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę w sytuacji gdy Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości, która znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu objętego ww. decyzją, z uwagi na ograniczenia w możliwości zabudowy jego nieruchomości wynikające z faktu realizacji obiektu objętego ww. pozwoleniem na budowę;
32 3) art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej w wyniku błędnego stwierdzenia, że Wnioskodawcy nie przysługuje status strony w sprawie pozwolenia na budowę i w efekcie bezpodstawne zastosowanie w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy ustalenia Organów i zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadniały takiego rozstrzygnięcia, jak również zaniechanie wbrew treści art. 149 § 2 k.p.a. przeprowadzenia w wyniku wznowienia postępowania i dokonania szczegółowych ustaleń w przedmiocie rozstrzygnięcia istoty sprawy;
33 4) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób dostateczny podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez zaniechanie szczegółowego i konkretnego odniesienia się do wszystkich podnoszonych przez Skarżącego zastrzeżeń w odniesieniu do ograniczenia możliwości zabudowy jego nieruchomości wskutek realizacji inwestycji objętej pozwoleniem na budowę, w szczególności co do wysokości potencjalnej zabudowy w związku z obowiązującymi wymaganiami w zakresie warunków technicznych obiektów budowlanych;
34 5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w niniejszej sprawie polegające na nieuzasadnionym utrzymaniu w mocy decyzji Organu I instancji w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie to narusza obowiązujące prawo.
35 W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z 2 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z [...] grudnia 2021 r., zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
36 W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że jego nieruchomość, stanowiąca działkę nr [...] jest usytuowana w odległości ok. 20m od objętego pozwoleniem obiektu. Przebiega przez nią główna oś wiązek na azymucie 2200. Znajduje się więc w obszarze oddziaływania omawianej inwestycji, wprowadza bowiem istotne ograniczenia w możliwości jej zabudowania. Wnioskodawca zaplanował na działce nr [...] m. in. budowę obiektu budowlanego, na którym zamontuje antenową konstrukcję wsporczą, w tym maszt antenowy i wysokość zaprojektowanej zabudowy przekracza 30m. Tymczasem, ze względu na lokalizację obiektu na działce nr [...], zabudowanie nieruchomości Wnioskodawcy zgodnie z jego zamierzeniami jest niemożliwe. Niewątpliwie bowiem, budowa stacji bazowej telefonii cyfrowej na działce nr [...] ogranicza możliwość zabudowy na działce nr [...], w szczególności w odniesieniu do wysokości planowanej zabudowy. Wiązka ww. anten A3 i A4 w pasmach o częstotliwości wynoszącej 900MHz, 1800MHz i 2100MHz (a w najbliższej perspektywie 5G z pewnością 700MHz, 3,6GHz i 26GHz) przecina się bowiem na określonej wysokości z planowanym na działce nr [...] (tj. na azymucie 220 0) obiektem mieszkalnym/budowlanym, na obszarze, który tym samym spełnia kryteria uznania go za miejsce dostępne dla ludności. Skarżący podniósł więc, że oddziaływanie ww. anten dotyka bezpośrednio sfery jego praw i obowiązków jako właściciela działki nr [...]. Niewątpliwie stosownie do art. 143 k.c. własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią. Zatem niezależnie od tego, na jakiej wysokości anteny stacji bazowej zostaną umieszczone, oddziaływanie danej inwestycji może rozciągać się także na grunt sąsiedni. Tym samym, w okolicznościach niniejszej sprawy bezprawne było przyjęcie, że obszar oddziaływania obiektu ogranicza się do terenu inwestycji bowiem w rzeczywistości nieruchomość Wnioskodawcy (działka nr [...]) znajduje się w obszarze oddziaływania objętej pozwoleniem na budowę na działce nr [...] stacji bazowej telefonii komórkowej.
37 W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
38 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
39 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję lub postanowienie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.).
40 Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy, że Sąd nie podzielił oceny Wojewody oraz Prezydenta Miasta [...] co do braku zaistnienia przesłanki wznowieniowej, określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
41 Organy uznały, że Skarżący jako właściciel działki nr [...] nie ma przymiotu strony bowiem działka ta nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Wojewoda powyższe uzasadniał tym (powołując się na ustalenia wynikające z projektu zagospodarowania terenu, analizy środowiskowej oraz kwalifikacji przedsięwzięcia), że zasięg ponadnormatywnego pola elektromagnetycznego znajdować się będzie nad powierzchnią działki nr [...] i [...]. Mając na uwadze odległość stacji bazowej od granicy działki nr [...] Wojewoda stwierdził, że działka Skarżącego nie znajduje się w obszarze odziaływania spornej inwestycji. Ponadto dla przedstawionych konfiguracji anten sektorowych na podanych azymutach i przy maksymalnym pochyleniu osi głównych wiązek anten w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anten nie występują miejsca dostępne dla ludności. Wojewoda uznał, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji obejmuje obszar w jakim poziom pól elektromagnetycznych na dowolnej wysokości przekracza dopuszczalny poziom określony w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019, poz. 2448),
42 Odnosząc się do tak przedstawionego stanowiska Wojewody, jak również zbieżnego z nim stanowiska organu I instancji wskazać należy, że ustawodawca w odniesieniu do postępowań w sprawach o pozwolenie na budowę zawęził pojęcie strony. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, dalej: P.b.), stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym od 19 września 2020 r., przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
43 Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, że do obszaru oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. zalicza się także teren, na którym uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się granicach dopuszczalnych, określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 P.b. nie jest bowiem zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza w tym względzie normy, lecz wynika też z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. II OSK 848/17, wszystkie powołane orzeczenia dostępne w bazie CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując oceny, czy nieruchomości znajdują się w obszarze odziaływania projektowanego obiektu, należy mieć na uwadze, że istnienie interesu prawnego, jaki wynika z art. 28 ust. 2 P.b., nie jest uzależnione od tego, czy dana inwestycja będzie powodowała przekroczenie określonych norm, lecz czy istnieją przepisy nakazujące badać możliwość oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie (por. wyrok NSA z 12 maja 2021 r., sygn. II OSK 2097/20 i z 1 lipca 2021 r. sygn. II OSK 3317/18). Również w piśmiennictwie ukształtowany został pogląd, że podmioty określone w art. 28 ust. 2 P.b. w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomości, powinny być stronami tego postępowania (zob. Komentarz aktualizowany do art. 28 Prawa budowlanego, pod red. A. Plucińskiej-Filipowicz, A. Kosickiego, SIP Lex pkt II – stan prawny - 31 lipca 2022 r.).
44 Utrwalony jest również pogląd, że przy ustalaniu kręgu stron na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należy uwzględnić okoliczności związane z potencjalnym zagospodarowaniem i zabudową działek sąsiednich (obecnie tyko zabudową), gdy właściciele sąsiednich nieruchomości zgłoszą konkretne zastrzeżenia związane z własnymi planami inwestycyjnymi. W takich przypadkach zachodzi potrzeba dokonania wyważenia interesów inwestora i właścicieli działek sąsiednich, a co za tym idzie uwzględnienia zarówno istniejącej na tych działkach zabudowy, jak i możliwości ich zabudowy w przyszłości (por. wyroki NSA z 15 maja 2018 r., II OSK 1549/16 i z 12 grudnia 2019 r., II OSK 303/18 oraz powołane tam orzecznictwo NSA i wypowiedzi komentatorów Prawa budowlanego).
45 Oznacza to, że już tylko potencjalna możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Sam fakt, że przy realizacji konkretnej inwestycji nieruchomości skarżącego znajdują się w zasięgu pola elektromagnetycznego emitowanego przez projektowaną stację bazową i konieczne jest sprawdzenie, czy na tym obszarze nie został przekroczony dopuszczalny poziom oddziaływania pola elektromagnetycznego, sprawia, że takie nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, w stosunku do której okoliczności te podlegają sprawdzeniu. Zachowanie tych norm powoduje, że nie można mówić o negatywnym oddziaływaniu obiektu, ale nie powoduje braku oddziaływania. W judykaturze zasadnie podnosi się, że nawet jeżeli dany obiekt spełnia wszystkie konieczne normy prawa i odpowiada warunkom technicznym, jakim powinna odpowiadać dana inwestycja, w tym - w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej – w zakresie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, to z tego względu podmiot legitymujący się tytułem prawnym do działki położonej w obszarze oddziaływania obiektu nie traci przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Przeciwnie, konieczność zachowania tych norm i wymagań świadczy o oddziaływaniu obiektu budowlanego na daną nieruchomość. Jej właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) musi mieć zapewnioną możliwość uczestnictwa w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, aby móc reagować na ewentualne nieprawidłowości związane z projektowaniem obiektu, bądź by mieć wiedzę, że obowiązujące normy i wymagania zostały w danej sprawie spełnione. Gdyby na tym etapie pominąć jakąkolwiek ze stron, utraciłaby ona możliwość ewentualnego zakwestionowania potencjalnych uchybień poczynionych przez inwestora, jego projektanta, czy nawet organu administracji architektoniczno-budowlanej (por. wyrok NSA z 18 października 2022 r. sygn. akt II OSK 3893/19,, zob. również wyrok WSA w Krakowie o sygn. II SA/Kr 1387/22, dost. baza CBOSA).
46 O możliwości istnienia związku pomiędzy oddziaływaniem inwestycji a interesem prawnym Skarżącego świadczy przepis § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), który stanowi, że budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Zatem jeżeli Skarżący wskazuje na plany realizacji na swoim terenie inwestycji, na którą oddziaływałby maszt stacji bazowej telefonii cyfrowej, a jednocześnie doszłoby do przekroczenia dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, nie mógłby on uzyskać pozwolenia na budowę, co prowadzi do wniosku, że ww. wskazana sąsiednia nieruchomość, należąca do Skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. Przepis art. 3 pkt 20 P.b. należy bowiem interpretować łącznie z art. 5 ust 1 pkt 9 P.b., który zobowiązuje do uwzględnienia w procesie inwestycyjnym poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, co polega m.in. na umożliwieniu właścicielom (użytkownikom wieczystym) nieruchomości znajdujących się w tym obszarze skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi (por. wyrok NSA z 12 grudnia 2019 r. II OSK 303/18).
47 W ocenie Sądu Skarżący w niniejszej sprawie przedstawił argumenty wskazujące na zasadność uznania go za stronę postępowania. Po pierwsze wskazywał, że działka nr [...], przez którą przebiega główna oś wiązek na azymucie 2200 znajduje się w obszarze oddziaływania omawianej inwestycji, wprowadza bowiem istotne ograniczenia w możliwości jej zabudowania. Wnioskodawca zaplanował na działce nr [...] m. in. budowę obiektu budowlanego, na którym zamontuje antenową konstrukcję wsporczą, w tym maszt antenowy a wysokość zaprojektowanej zabudowy przekracza 30m. Tymczasem, ze względu na lokalizację obiektu na działce nr [...], zabudowanie nieruchomości Wnioskodawcy zgodnie z jego zamierzeniami jest niemożliwe. Niewątpliwie bowiem, budowa stacji bazowej telefonii cyfrowej na działce nr [...] ogranicza możliwość zabudowy na działce nr [...] w szczególności w odniesieniu do wysokości planowanej zabudowy. Wiązka ww. anten A3 i A4 w pasmach o częstotliwości wynoszącej 900MHz, 1800MHz i 2100MHz (a w najbliższej perspektywie 5G z pewnością 700MHz, 3,6GHz i 26GHz) przecina się bowiem na określonej wysokości z planowanym na działce nr [...] (tj. na azymucie 2200) obiektem mieszkalnym/budowlanym, na obszarze, który tym samym spełnia kryteria uznania go za miejsce dostępne dla ludności.
48 Nie ulega również wątpliwości, co wynika choćby z kwalifikacji przedsięwzięcia, znajdującej się w aktach sprawy, że działka Skarżącego z uwagi na jej bliskie sąsiedztwo z terenem inwestycji była analizowana pod względem ewentualnego przekroczenia norm dotyczących dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych dla miejsc dostępnych dla ludności na długości głównych osi wiązek anten A3 i A4 na azymucie 2200.
49 Skoro działka Skarżącego była brana pod uwagę w analizie dotyczącej ponadnormatywnego odziaływania pól elektromagnetycznych to również jej właściciel powinien mieć przymiot strony w tym postępowaniu. Dla przyjęcia, że dany podmiot ma interes prawny na podstawie art. 28 P.b. istotne jest, że przepisy przewidują obowiązek zbadania wpływu inwestycji na jego nieruchomość (por. wyrok NSA z 29 listopada 2022 r. II OSK 2260/22).
50 Organy uznając, że Skarżący nie ma przymiotu strony postępowania dokonały błędnej wykładni prawa materialnego – tj. art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, jak również naruszyły przepisy postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. wadliwie uznając, że nie zachodzi przesłanka wznowienia i należy odmówić uchylenia decyzji ostatecznej.
51 Należy przy tym wskazać, że ustalenie przesłanki wznowieniowej w postaci pozbawienia strony bez jej winy możliwości działania oznacza, że organ orzekający o tym w nadzwyczajnym trybie postępowania, zobowiązany jest przeprowadzić ponowną weryfikację projektu budowlanego z udziałem strony pozbawionej wcześniej takiej możliwości. Tym samym może dojść do sytuacji, w której pomimo zaistnienia podstawy wznowienia (rzeczywistego pozbawienia możliwości działania), organ mimo to wyda decyzję o nie uchylaniu decyzji dotychczasowej z uwagi na to, że w wyniku wznowienia wydałby dokładnie taką samą decyzję. Jednakże może się także okazać, że w wyniku wznowienia postępowania i ponownej oceny, pierwotna decyzja nie może się ostać w obrocie i sprawę należy załatwić inaczej. Strona pozbawiona działania ma więc w postępowaniu wznowieniowym taki katalog uprawnień, jaki przysługiwałby jej w postępowaniu zwykłym, gdyby brała w nim udział, którego została nie ze swej winy pozbawiona.
52 Organy rozpoznając sprawę ponownie zobowiązane będą uwzględnić w ponownym postępowaniu wznowieniowym przedstawioną powyżej ocenę prawną i uznać, że Skarżący wykazał przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj., że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, zakończonym wydaniem ww. ostatecznej decyzji, udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej.
53 Z przyczyn podanych powyżej Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z 2 marca 2023r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. O zwrocie kosztów sądowych, stanowiących w niniejszej sprawie równowartość uiszczonego wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
54 Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
Powołane przepisy
- Kodeks cywilny, art. 143
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 11
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 28
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 145 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 146 (§ 2)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 149 (§ 2)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 151 (§ 1)
- Prawo budowlane, art. 3
- Prawo budowlane, art. 28
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 119
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 135
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200
- Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 1 (§ 1)