Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 marca 2022 r., II SA/Rz 1876/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 marca 2022 r., II SA/Rz 1876/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego S. S. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 II SA/Rz 1876/21

UZASADNIENIE

3 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] (dalej: WINGiK), po rozpoznaniu odwołania S. S. (dalej: skarżący) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: Starosta) z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków [...], gmina [...], polegającej na zmianie powierzchni i przebiegu granic działki nr 88 z działkami sąsiednimi nr 84/1, 84/2, 87, 89, 90 położonymi w [...] i działką nr 450 położoną w [...].

4 Jak wynika z akt sprawy, 12 maja 2020 r. S. S. zwrócił się do Starosty [...] "o przywrócenie z urzędu w operacie opisowo -kartograficznym powierzchni całkowitej gruntu, tj. 3,2213 ha działki ewid. nr 88 położonej w [...]". Wniosek swój uzasadnił tym, że łączna powierzchnia parcel gruntowych, które utworzyły najpierw działkę nr 319, a po zmianie oznaczenia obecną działkę nr 88 wynosiła 3,2213 ha. Ponadto S. S. wskazał, że modernizacja przeprowadzona w 2008 r. częściowo przywróciła powierzchnię, jednak nie w całości.

5 Jak ustalił organ I instancji, ewidencja gruntów obrębu [...] została założona na początku lat 60. ubiegłego wieku w systemie parcelowym na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 1955 nr 6 poz. 32) oraz Instrukcji Miniasta Rolnictwa z dnia 21.04.1955 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów (M.P. Nr 38 z dnia 29 kwietnia 1955 roku poz. 379).

6 W dalszej kolejności na terenie wsi [...] zostały przeprowadzone kompleksowe postępowania uwłaszczeniowe zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250) na podstawie obowiązującej wówczas mapie ewidencyjnej. W latach 70-tych podczas w/w prac wykonano przejście z parcel na działki. Z uwagi na nieaktualność oraz niewystarczającą dokładność mapy ewidencyjnej w skali 1:2880, opracowanej na podstawie mapy katastralnej, a także brak danych geodezyjnych (kąty, współrzędne) niezbędnych m.in. do prawidłowego obliczenia powierzchni działek, czy wyznaczenia ich granic, na przełomie lat 80-tych i 90-tych XX wieku, przeprowadzono odnowienie operatu ewidencyjnego obrębu [...] (m.in. założono analogową mapę ewidencyjną w skali 1:2000 i dokonano zmiany numeracji działek), w wyniku którego została opracowana stosowna dokumentacja geodezyjna, wpisana do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...].

7 W 1987 r. ogłoszono stan władania, o którym były zawiadamiane podmioty, które były właścicielami lub władały poszczególnymi działkami. W trakcie tych czynności przedstawiono im nowe oznaczenia i powierzchnie działek. Była działka nr 319 o powierzchni 3,22 ha została oznaczona jako działka nr 88, a jej powierzchnia uległa zmianie na 2,98 ha. J. i W. S. (ojciec i matka S. S.) zapoznali się z nowymi oznaczeniami i powierzchniami działek nie składając do nich żadnych uwag.

8 W 2008 r. została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków i na jej podstawie z dniem [...] października 2008 r. projekt operatu opisowo - kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. W wyniku prac modernizacyjnych uległy zmianie m.in. powierzchnie działek, zmianie uległa wówczas powierzchnia działki nr 88 z 2,98 ha na 3,1072 ha.

9 Podczas prac modernizacyjnych granice działek przyjmowano na podstawie współrzędnych lub danych pomiarowych zawartych w operatach z PODGiK w [...], pozostałe z digitalizacji rastra istniejącej mapy ewidencyjnej oraz fotointerpretacji ortofotomapy. Nie dokonywano jednak ustaleń przebiegu granic działek ewidencyjnych, stosownie do treści § 37 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 393), natomiast dokonano aktualizacji oznaczeń użytków gruntowych i klas gleboznawczych oraz ponownie obliczono powierzchnie działek ewidencyjnych oraz użytków gruntowych, które zostały wykazane z dokładnością do m².

10 W dalszej kolejności w 2019 r. przeprowadzono kolejną modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], przez firmę A., która nie wprowadziła zmian w zakresie powierzchni i przebiegu granic działki nr 88. Budynki ujawnione w ewidencji gruntów i budynków zostały zweryfikowane, poprzez porównanie ich geometrii z obrazem widocznym na ortofotomapie. Budynki, których brak w terenie jednoznacznie stwierdzono podczas porównania z ortofotomapą, zostały usunięte z operatu ewidencyjnego, natomiast budynki jednoznacznie identyfikowalne na orotofotomapie, a dotychczas nieujawnione w ewidencji gruntów i budynków zostały do niej wprowadzone.

11 Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków [...], gmina [...], polegającej na zmianie powierzchni i przebiegu granic działki nr 88 z działkami sąsiednimi nr 84/1, 84/2, 87, 89, 90, położonymi w [...] i działką nr 450, położoną w [...].

12 W uzasadnieniu decyzji Starosta [...] wyjaśnił, że w stosunku do powierzchni i przebiegu granic działki nr 88 należy wskazać, że kwestionowane przez S. S. granice działki nr 88 są wykazane w operacie ewidencyjnym, na podstawie kolejnych dokumentacji geodezyjnych przyjętych do zasobu:

13 – [...] - odnowienia operatu ewidencyjnego wykonanego w latach 90-tych XX wieku;

14 – [...] - modernizacji przeprowadzonej w 2008 r.;

15 – [...] podziału dz. nr 84 z 2020 r.

16 Organ I instancji podkreślił, że przebieg granic działki nr 88 ujawniony w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów obrębu [...] jest zgodny z dokumentami geodezyjnymi zalegającymi w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.

17 Starosta wyjaśnił, że z pisma S. S. z dnia 24 listopada 2020r. wynika, że w przeszłości granice działki nr 88 były przedmiotem sporu, a przed Naczelnikiem Gminy [...] toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe, jednak S. S. wezwany o przedłożenie dokumentów w tej sprawie, poza kopią postanowienia o wszczęciu postępowania nie przedłożył innych dowodów potwierdzających że przebieg granic działki nr 88 powinien być inny niż obecnie.

18 Organ I instancji uznał za udowodniony fakt, że granice przedmiotowej działki były i są przedmiotem sporów sąsiedzkich, a kolejnym potwierdzeniem tego faktu są pisma H. W., który również kwestionuje przebieg granicy działki nr 88 z działką nr 90.

19 Końcowo Starosta uznał, że jeżeli istnieje spór co do zasięgu prawa własności, a niewątpliwie w tej sprawie najpierw musi dojść do rozstrzygnięcia tego sporu na drodze postępowania rozgraniczeniowego, które to rozgraniczenie przeprowadzi wójt/burmistrz/prezydent lub sąd powszechny lub odpowiedniego procesu cywilnego.

20 Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. S., w którym wyjaśnił, że dowodem na to, że powierzchnia pasa gruntu obecnej działki nr 88 wynosi 3,2213 ha są: arkusz parcelacyjny z dnia [...] sierpnia 1968 r. wystawiony przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej; wyciąg z wpisów hipotecznych i arkusza posiadłości; mapa katastralna z [...] maja 1971 r.; mapa ewidencyjna wraz z wypisem z rejestru gruntów z dnia [...] marca 1986 r. i uwidocznionym wpisem z jakich parceli powstała działka nr 319, na której to bazie powstała działka nr 88. Łączną powierzchnię tworzyły następujące Pb 155 pgr 1833, 1832, 1831, 1830, 1828/2, 1828/1, 1827, 1826, 1825, 1824, 1823, 1822, 1821, 1820, 1819, 1818, 1817, 1816 o łącznej powierzchni 3,22 ha.

21 S. S. wskazał, że na wniosek jego ojca – J. S. - wszczęto postępowanie sądowe, w którym Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia [...] września 1973 r. nakazał przywrócenie stanu przedniego.

22 S. S. podniósł, że na podstawie w/w dokumentacji geodezyjnej i wyroku SR w [...] odbyło się rozgraniczenie działek nr 319 i nr 318, na podstawie postanowienia Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] z maja 1989 r. nr [...] wszczętego na wniosek jego ojca J. S., zgodnie z pkt 3 w/w postanowienia zostały przedstawione biegłemu geodecie dokumenty, odnoszące się do powierzchni i przebiegu granic działki nr 319, m.in.: mapa ewidencyjna wraz z wypisem z rejestru gruntów z [...] marca 1986 r. oraz wyrok SR w [...] z dnia [...] września 1973 r., a także akt własności ziemi, wydany przez Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] marca 1977 r. nr [...].

23 S. S. wskazał, że postanowienie Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] maja 1986 r. zostało wydane na podstawie dekretu z dnia 13 września 1946 r. Zgodnie z treścią art. 18 dekretu ustalone przy rozgraniczeniu granice nieruchomości winny być ujawnione w księgach wieczystych (hipotecznych, gruntowych) w związku z tym dokumenty z rozgraniczenia oraz postępowania sądowego powinny znajdować się w zasobach geodezyjnych prowadzonych dla tej nieruchomości, czyli działki nr 319. Zdaniem S. S. skoro dokumenty te nie znajdują się w księgach gruntowych to zostały one celowo nieodnotowane lub usunięte.

24 Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...], opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2052 z późn. zm.; dalej: Pgik), utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

25 W pierwszej kolejności organ odwoławczy przytoczył treść art. 15, art. 138 § 1, art. 138 § 2 k.p.a.; art. 24 ust. 2a, art. 24 ust. 2c Pgik oraz § 30, § 16 ust. 2 – 4 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390 z późn. zm.; dalej: Egib).

26 Następnie WINGiK wskazał, że w niniejszej sprawie ewidencja gruntów i budynków obrębu [...] została założona w latach 60 - tych XX wieku na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. Operat z założenia ewidencji gruntów został wpisany do zasobu w 1965 r. za nr [...] (aktualnie operat nr [...]). Operat nie posiada danych pomiarowych dotyczących granic nieruchomości (współrzędnych punktów granicznych).

27 Organ II instancji wyjaśnił, że J. i W. S. (rodzice S. S.) z mocy samego prawa stali się właścicielami m.in. działki nr 319 (aktualnie działka nr 88) na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] marca 1977 r. nr [...].

28 Na podstawie dokumentów zalegających w aktach sprawy, WINGiK ustalił, że w 1987 r. odbyło się okazanie stanu posiadania o odnowieniu ewidencji gruntów. Oznaczenie działki nr 319 zmieniono na działkę nr 88, a także uległa zmianie jej powierzchnia z 3,22 ha na 2,98 ha. Powierzchnię działki obliczono analitycznie ze współrzędnych pomierzonych punktów granicznych. Ówcześni właściciele m.in. przedmiotowej działki – J. i W. S. – zapoznali się osobiście z nowymi oznaczeniami działek oraz ich powierzchniami, nie składając do nich żadnych uwag.

29 Organ odwoławczy wskazał, że w 2008 r. Starosta [...] przeprowadził pierwszą modernizację ewidencji gruntów i budynków. Podczas jej przeprowadzania nie dokonywano ustalenia przebiegu granic działek, natomiast wykorzystano współrzędne lub dane pomiarowe zawarte w operatach geodezyjnych, pozostałe z digitalizacji rastra istniejącej mapy ewidencyjnej oraz fotointerpretacji ortofotomapy. Projekt operatu opisowo - kartograficznego był przedmiotem wyłożenia w dniach od 6 października 2008 r. do 24 października 2008 r. W wyniku prac modernizacyjnych został sporządzony operat techniczny, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] grudnia 2008 r. pod nr [...], przy czym powierzchnia działki nr 88 w wyniku obliczeń dokonanych podczas w/w prac uległa zmianie z 2,98 ha na 3,1072 ha.

30 WINGiK zaznaczył, że kolejną modernizację przeprowadzono w 2019 r. w celu dostosowania ewidencji do zgodności z aktualnymi przepisami w zakresie ewidencji gruntów i budynków. Prace wykonane przy tej modernizacji nie wprowadziły żadnych zmian w zakresie powierzchni i przebiegu działki nr 88. Po zakończeniu modernizacji projekt operatu opisowo - kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków i został ogłoszony w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] września 2019 r. pod pozycją [...]. W wyniku prac modernizacyjnych został sporządzony operat techniczny nr [...]. Ponadto w dniu 11 grudnia 2019 r. dokonano w terenie ustalenia przebiegu granic działki nr 84 z działkami sąsiednimi (m.in. z działką nr 88). Ze sprawozdania technicznego wynika, że granice zostały ustalone według ostatniego spokojnego stanu posiadania na gruncie, zgodnie z danymi ewidencyjnymi.

31 Zdaniem organu odwoławczego ustalony stan faktyczny sprawy nie pozwala stwierdzić, że aktualne dane są błędne, tzn. niezgodne z dokumentacją geodezyjną znajdującą się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Ponadto, dokumenty na które w swym odwołaniu powołuje się S. S. nie stanowią dokumentacji wymienionej w § 30 Rozporządzenia Egib, która może być podstawą wykazania pola powierzchni i przebiegu granic działki ewidencyjnej w ewidencji gruntów i budynków. Dodatkowo organ II instancji wyjaśnił, że w żadnej instytucji wskazanej przez S. S. nie odnaleziono dokumentów dotyczących rozgraniczenia wszczętego postanowieniem z dnia [...] maja 1986 r. nr [...]. Sąd Rejonowy w [...] I Wydział Cywilny wydał Staroście [...] uwierzytelnione kopie wnioskowanych dokumentów z akt sprawy o sygn. [...], z których wynika, że przed SR w [...] w 1973 r. toczyło się na wniosek J. S. (ojca skarżącego) postępowanie o ochronę posiadania gruntu. S. S. przedłożył jedynie kopię postanowienia z dnia [...] maja 1986 r. nr [...], natomiast nie przedłożył żadnych innych dokumentów, które potwierdzałyby, że powierzchnia i przebieg granicy działki nr 88 powinien być ustalony odmiennie niż jest aktualnie.

32 WINGiK podzielił ustalenia organu I instancji dotyczących przyczyny odmowy aktualizacji, gdyż przebieg granic działki nr 88 ujawniony w części kartograficznej operatu ewidencji gruntów obrębu [...] jest zgodny z dokumentacjami geodezyjnymi zalegającymi w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.

33 S. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na wyżej opisaną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] października 2021 r. nr [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

34 Skarżący zarzucił, że decyzje organów obu instancji naruszają przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania, poprzez pominięcie przy modernizacji decyzji administracyjnej, tj. aktu własności ziemi wydanego przez Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] marca 1977 r. nr [...] na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, a także zarzucił, że decyzje obu instancji zawierały błędny pogląd co do tezy, że operat ma charakter ostateczny.

35 W uzasadnieniu skargi, S. S. wskazał, że wnioskiem z dnia 12 maja 2020 r. zwrócił się do Starosty [...] o przywrócenie pasowi gruntu obecnej działki nr 88 położonej w [...], tj. 3,2213 ha, który to pas gruntu od lat 60 - tych posiadał tą powierzchnię, co wynika z dokumentacji złożonej do akt sprawy i co nie zostało zakwestionowane przez organy obu instancji w wydanych decyzjach administracyjnych.

36 Skarżący podniósł ponadto, że organ odwoławczy posiadał wiedzę o tym, że powierzchnia obecnej działki nr 88 została uregulowana przez decyzję administracyjną, tj. akt własności ziemi wydany przez Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] marca 1977 r. nr [...] na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, co potwierdza organ I instancji w piśmie z dnia 25 czerwca 2020 r. nr [...].

37 Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie podjął żadnych działań w kierunku uregulowania stanu własności i posiadania na podstawie aktu własności wydanego w dniu [...] marca 1977 r., który to akt stanowi podstawę do ujawnienia nowego stanu własności w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów.

38 Zdaniem skarżącego, organy obu instancji w swych decyzjach nie przedstawiły stanu posiadania powierzchni gruntowej z operatów z 1965 r. i 1970 r., tj. sprzed zmian oznaczeń działek i nadania aktu własności ziemi, przy czym o wiążącej mocy treści aktu własności ziemi wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 marca 2003 r. sygn. akt III CKN 962/00, w którym wyłożono, że związanie decyzją administracyjną aktem własności ziemi oznacza związanie co do osoby właściciela, obszaru nieruchomości, przebiegu granic, ale także zakresu prawa własności.

39 Końcowo skarżący podniósł, że dane wprowadzone w wyniku modernizacji nie są danymi niewzruszalnymi.

40 W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

41 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

42 Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach - sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

43 Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

44 Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn innych niż te podniesione bezpośrednio w skardze. Na etapie postępowania odwoławczego doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jednakże należy zaznaczyć, że naruszenie to nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu II instancji.

45 Zaskarżona decyzja WINGiK w [...] została wydana dnia [...] października 2021r. Jak wynika natomiast z odpisu skróconego aktu zgonu, przedstawionego przez Skarżącego, jedna z uczestniczek postępowania administracyjnego – W. S. (współwłaścicielka działki nr 89) zmarła dnia [...] października 2021r. a zatem na kilka dni przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy o tej okoliczności nie mógł mieć wiedzy, gdyż zaskarżona decyzja wyekspediowana do W. S. – została odebrana przez S. S. dnia 29 października 2021r., jako dorosłego domownika. Skarżący odbierając decyzję zaadresowaną do zmarłej nie ujawnił doręczycielowi faktu śmierci uczestniczki postępowania – co należy ocenić negatywnie. Z tego powodu organ nie ponosi winy w uchybieniu, polegającym na braku ustaleniu następców prawnych zmarłej uczestniczki postępowania.

46 Niemniej jednak, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. jedną z podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji jest naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jedną z podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego jest okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

47 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu, ewentualnie następca prawny takiego podmiotu. Powyższa zasada ma dotyczyć również sądu administracyjnego rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. (por. np. wyroki NSA z 1 marca 2018 r., II OSK 1837/17, LEX nr 2486317; z 17 listopada 2017 r., II OSK 87/17, LEX nr 2442985; z 14 listopada 2017 r., I OSK 82/16, LEX nr 2479195).

48 W niniejszej sprawie okoliczność śmierci jednej ze stron postępowania została przez Sąd uwzględniona na skutek ujawnienia tej informacji przez Skarżącego a równocześnie syna zmarłej. Z tego powodu Sąd uznał za konieczne zweryfikowanie następstwa prawnego po zmarłej W. S. Niniejsza sprawa dotyczy bowiem odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie dotyczącym zmiany powierzchni i przebiegu granic działki nr 88 (której właścicielem jest Skarżący) z działkami sąsiednimi, w tym działką nr 89 (której współwłaścicielką była zmarła). W postępowaniu dotyczącym aktualizacji ewidencji, do kręgu stron postępowania, z uwagi na interes prawny w myśl art. 28 k.p.a. zalicza się, oprócz właściciela działki objętej wnioskiem, również właścicieli działek sąsiednich. Zatem z uwagi na art. 10 k.p.a. należy zapewnić udział na każdym etapie postępowania - wszystkim współwłaścicielom działki sąsiedniej. W realiach niniejszej sprawy w tym celu konieczne jest ustalenie następstwa prawnego po zmarłej W. S.

49 W sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie art. 30 § 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni (tu: spadkobiercy). Ustalenie kręgu spadkobierców oraz wezwanie ich do udziału w postępowaniu jest obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie z uwagi na konieczność ustalenie wyczerpującego kręgu stron tego postępowania - tj. każdego podmiotu, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie (art. 28 k.p.a.) i zapewnienie wszystkim tym podmiotom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.).

50 Z przedstawionych powyżej przyczyn Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz Skarżącego, na które w niniejszej sprawie składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł.