Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 maja 2016 r., IV SAB/Po 19/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 maja 2016 r., IV SAB/Po 19/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. w przedmiocie samowoli budowlanej 1. umarza postępowanie sądowoadministracyjne; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. na rzecz skarżącego J. W. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia [...] stycznia 2016r. J. W.wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., domagając się zobowiązania organu do wydania decyzji w trybie natychmiastowym. Do skargi dołączył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] stycznia 2016r. skierowane do W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego

3 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż w dniu [...] lutego 2016r. została wydana prze PINB decyzja nr [...] umarzająca w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte z urzędu w sprawie fundamentów zlokalizowanych na działce nr ewid. [...] położonej w P. przy ul. Z., gmina D., zrealizowanych przy granicy z działką nr ewid. [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (decyzja w aktach administracyjnych).

4 Zarządzeniem z dnia [...] marca 2016r., Sąd wezwał skarżącego do udzielenia w terminie 7 dni informacji czy przed wniesieniem skargi na bezczynność składał zażalenie w trybie art.37 kpa do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, pod rygorem uznania, iż takiego zażalenia nie składał, co w konsekwencji skutkować będzie odrzuceniem skargi.

5 W odpowiedzi pismem z dnia [...] marca 2016r., skarżący poinformował, iż wysłał pismo, którego kopię dołączył, nazwane wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

7 Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność i przewlekłość organów. Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ppsa. Zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest zatem dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności.

8 Jednocześnie zgodnie z art. 37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art.35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art.36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organem wyższego stopnia w stosunku do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. jest W.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego.

9 Skarga okazała się dopuszczalna. Skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpał tryb zaskarżenia, albowiem wniósł zażalenie do Organu II instancji zwane co prawda wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jednak z którego treści wynika, że domaga się załatwienia sprawy w terminie. Błędne zatytułowanie pisma "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" zamiast "zażalenie" nie może powodować ujemnych konsekwencji po stronie skarżącego, skoro z treści pisma jasno wynika, że jest niezadowolony z niezałatwienia sprawy w terminie, a pismo skierowane zostało do prawidłowo określonego organu wyższej instancji.

10 Przedmiotowe postępowanie, zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego z dnia 23 września 2015r., a obowiązującymi terminami do jego załatwienia były przepisy wynikające z art. 35 § 1 i 3 kpa oraz art. 36 § 1 i 2 kpa.

11 Niewątpliwie organy administracji publicznej w przedmiotowej sprawie nie zakończyły postępowania wynikającego z wniosku skarżącego w powyższych terminach, chociaż zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym zaś przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art.35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art.36 § 1 kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art.36 § 2 kpa). Organ powiadomił strony o fakcie niezałatwienia sprawy w terminie, wskazując jako nowy termin jej załatwienia dzień [...] lutego 2016r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wyznaczenie tak odległego terminu kontroli spowodowane było ilością wpływających do organu spraw. Niewątpliwie jednak w dacie złożenia skargi organ pozostawał w bezczynności.

12 Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 12 czerwca 2014 r. sygn. akt IV SAB/Po 17/14 (dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wyda akt lub dokona czynności, której domagała się strona, co do których pozostawał w bezczynności, to postępowanie przed sądem administracyjnym – w zakresie orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa – staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie o sygn. I OPS 6/08, dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak aby mogło dojść do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., konieczne jest stwierdzenie, że zanim organ wydał akt lub dokonał czynności, były podstawy do zastosowania art. 149 zdanie pierwsze P.p.s.a, a więc uwzględnienia skargi na bezczynność (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012r. w sprawie o sygn. I FSK 1803/11, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

13 Z tych też powodów, mimo iż w dniu wniesienia skargi ([...].01.2016r. data nadania przesyłki do organu) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności, w związku z nieudzieleniem odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...].09.2015r., postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć w zakresie w jakim dotyczyło ono zobowiązania organu do dokonania określonej czynności, albowiem w dacie orzekania stan bezczynności organu ustał, gdyż dniu [...] lutego 2016r. organ wydał przedmiotową decyzję w sprawie.

14 Sąd stwierdził równocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu dla oceny, czy w rozpoznawanej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów. Musi być ono znaczne bądź też wręcz przejawiać się w braku reakcji organu na wniosek. Charakter przedmiotowego wniosku i fakt, iż organ musiał przeprowadzić w sprawie wizję na nieruchomości, pozwolił na przyjęcie, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.

15 Z powyżej wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w pkt 1 wyroku umorzył postępowanie w zakresie orzeczenia o zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. Sąd jednocześnie w pkt 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. zdanie drugie orzekł, iż bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło na podstawie art. 200 P.p.s.a.