Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2021 r., IV SA/Po 979/20

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sygnatura
IV SA/Po 979/20
Data
Forma
Wyrok
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę w całości.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako "SKO" lub "organ II instancji") – po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia "[...] z siedzibą w S. od decyzji Burmistrza T. z [...] listopada 2019 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia – na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze.

3 Zaskarżona decyzja SKO, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

4 Przywołaną wyżej decyzją z [...] listopada 2019 r. Burmistrz T. (dalej też jako "Burmistrz" lub "organ I instancji"), realizując wniosek W. S. (zwanego dalej "Inwestorem"), określił uwarunkowania środowiskowe dla realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "budowa tuczarni o maksymalnej całkowitej obsadzie do [...] DJP na działce nr ewidencyjny [...] obręb P.". Decyzja wraz z charakterystyką przedsięwzięcia doręczona została stronom postępowania, w tym w dniu [...] grudnia 2019 r. Stowarzyszeniu "[...] (zwanemu dalej "Stowarzyszeniem" lub "skarżącym"), które w ustawowym terminie wniosło odwołanie od tej decyzji Burmistrza.

5 Umarzając postępowanie odwoławcze – przywołaną na wstępie decyzją z [...] marca 2020 r. – SKO wyjaśniło, że postępowanie w sprawie określenia uwarunkowań środowiskowych prowadzone jest w trybie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.u.i.ś."). Zgodnie z art. 44 ust. 1 tej ustawy organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. W sytuacji więc, gdy organizacja ekologiczna, która istnieje już minimum 12 miesięcy, zechce przystąpić do postępowania wymagającego udziału społeczeństwa, w którym będzie realizowała swoje cele statutowe, to jest to podstawa do nabycia przez nią statusu uczestnika postępowania na prawach strony.

6 Na tym tle normatywnym SKO stwierdziło, że odwołujące się Stowarzyszenie nie powinno być uznane przez organ I instancji za stronę postępowania w trybie art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. Pomimo że złożyło ono wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, a wykazane cele statutowe zgodne były z celem prowadzonego postępowania administracyjnego, to jednak organizacja ta w chwili składania wniosku nie prowadziła swojej działalności od 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania środowiskowego. Akta sprawy wskazują bowiem, że wniosek Inwestora o wydanie decyzji środowiskowej wpłynął do Burmistrza w dniu [...] lutego 2018 r., który to dzień stał się zarazem momentem wszczęcia postępowania środowiskowego. Zatem by spełniła się przesłanka umożliwiająca dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu na prawach strony w trybie art. 44 u.u.i.ś., konieczne było wykazanie, że organizacja ta prowadzi swoją działalność co najmniej od [...] lutego 2017 r.

7 W ocenie SKO ustalenia przezeń dokonane tego jednak nie wykazały. Oto bowiem w dniu 20 maja 2016 r. aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2019 r. poz. 713; dalej w skrócie "pr.stow.") uległa istotnej nowelizacji – odnoszącej się m.in. do statusu dotychczas funkcjonujących stowarzyszeń, w tym stowarzyszeń zwykłych nieposiadających osobowości prawnej – w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1923; dalej w skrócie "zm.pr.stow."), mocą której zdecydowano m.in. o dodaniu ust. 5 do art. 40 pr.stow., w brzmieniu: "Przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd składają na piśmie organowi nadzorującemu właściwemu ze względu na siedzibę stowarzyszenia zwykłego wniosek o wpis do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, zwanej dalej «ewidencją»". Ponadto ww. ustawa zmieniająca przewidziała w art. 10 ust. 1, iż w terminie 24 miesięcy od dnia jej wejścia w życie, stowarzyszenia zwykłe działające na podstawie przepisów dotychczasowych są obowiązane dokonać wpisu do ewidencji, o której mowa w art. 40 ust. 5 pr.stow., przy czym brak wpisu skutkuje rozwiązaniem stowarzyszenia z mocy prawa. Powyższy termin przewidziany na dokonanie wpisu do ewidencji mijał w dniu [...] maja 2018 r. Tymczasem – jak stwierdziło SKO – z przesłanej temu organowi informacji Starosty C. -T. z [...] stycznia 2020 r. wynika, że przedstawiciel Stowarzyszenia wniosek o wpis do ewidencji stowarzyszeń zwykłych złożył w Starostwie Powiatowym w C. dopiero w dniu [...] maja 2018 r. Tego też dnia stowarzyszenie to zostało wpisane do ewidencji pod pozycją [...]. Powyższe, w ocenie SKO, oznacza, że Stowarzyszenie "[...] nie dopełniło obowiązku złożenia wniosku w terminie, co spowodowało, że formalnie zostało ono rozwiązane z mocy prawa z dniem [...] maja 2018 r. na podstawie art. 10 ust. 1 zd. 2 zm.pr.stow. Złożenie natomiast w dniu [...] maja 2018 r. wniosku o wpis tego stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonego przez Starostę C. -T. było już tylko wypełnieniem dyspozycji art. 40 ust. 5 pr.stow. i z chwilą wpisu do ewidencji stanowiło urzędowe powstanie tego "nowego" stowarzyszenia, zgodnie z postanowieniami art. 40a ust. 1 ust. 2 pkt 1 pr.stow. Innymi słowy, Stowarzyszenie "[...] funkcjonujące w rygorze prawnym ustawy - Prawo o stowarzyszeniach obowiązującej do [...] maja 2016 r. działało jedynie do [...] maja 2018 r., bo z tym dniem zostało rozwiązane, zaś podmiot noszący tę samą nazwę, w sprawie którego wniosek o wpis do ewidencji złożono w dniu [...] maja 2018 r. – powstał z chwilą wpisu do ewidencji, tj. [...] maja 2018 r. Zdaniem SKO powyższa konstatacja, w kontekście wniosku z [...] sierpnia 2019 r. o dopuszczenie Stowarzyszenia "[...] do udziału w postępowaniu środowiskowym oznacza, iż stowarzyszenie to nie spełniało przesłanki prowadzenia swojej działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Stowarzyszenie to powstało w dniu [...] maja 2018 r., a więc dopiero po wszczęciu postępowania środowiskowego, które zainicjowane zostało w dniu [...] lutego 2018 r. Stowarzyszenie "[...] nie mogło być zatem dopuszczone do udziału w postępowaniu w sprawie uwarunkowań środowiskowych na prawach strony w trybie art. 44 u.u.i.ś.

8 Jednakże – według SKO – brak spełnienia przez organizację społeczną przesłanek wynikających z art. 44 u.u.i.ś. nie wyklucza możliwości dopuszczenia takiej organizacji do udziału w postępowaniu administracyjnym w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z tym organ II instancji, badając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stwierdził, że Stowarzyszenie wykazało, iż udział w postępowaniu w przedmiotowej sprawie jest uzasadniony celami statutowymi określonymi w § 2 Regulaminu Stowarzyszenia. Pomimo jednak wezwania, Stowarzyszenie nie wykazało istnienia interesu społecznego, który przemawiałby za tym, by dopuścić je do udziału w postępowaniu środowiskowym. W tej sytuacji – tj. bez skonkretyzowania interesu społecznego i bez odniesienia go do tej indywidualnej sprawy – nie mogła ziścić się przesłanka wynikająca z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.

9 W tych okolicznościach, SKO – jak stwierdziło w konkluzji uzasadnienia zaskarżonej decyzji – nie znalazło podstaw do uznania wnoszącego odwołanie Stowarzyszenia za stronę postępowania zakończonego decyzją Burmistrza T. z [...] listopada 2019 r.

10 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO z [...] marca 2020 r. wniosło Stowarzyszenie [...] z siedzibą w S., wskazując w uzasadnieniu, że jego celami statutowymi jest przede wszystkim dbałość o ochronę środowiska naturalnego oraz wspieranie mieszkańców w działaniach proekologicznych. Cele statutowe Stowarzyszenia wiążą się nierozerwalnie z interesem społecznym mieszkańców:

11 - ochrona środowiska naturalnego, to ochrona wody, jaką spożywają mieszkańcy, jakość powietrza, jakim oddychają, i uciążliwości, jakie wpływają na zdrowie i życie wszystkich mieszkańców,

12 - wspieranie społecznej ekologicznej aktywności obywateli, to pomoc rodzicom dzieci i wszystkim innym mieszkańcom w dążeniu do stworzenia jak najlepszych środowiskowo i przyrodniczo warunków rozwoju dzieci i zdrowego życia całej społeczności.

13 Autor skargi podkreślił, że w tym konkretnym przypadku działaniami Stowarzyszenia kieruje obawa o negatywne oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w tym na ludzi zamieszkałych w jej pobliżu i troska o przyszłość dzieci i wszystkich mieszkańców gminy. Stowarzyszenie przystąpiło do postępowania w sprawie określenia uwarunkowań środowiskowych dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie tuczami o maksymalnej całkowitej obsadzie do [...] DJP, na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb P., na prośbę mieszkańców wsi P. i właścicieli gruntów położonych w obszarze, na który wpływ miałaby planowana Inwestycja. Zagrożenia i uciążliwości związane z funkcjonowaniem przemysłowych ferm tuczu trzody chlewnej znane są mieszkańcom P. i okolicznych wsi w gminie T., z uwagi na działające obecnie fermy w miejscowości S.. Doświadczenie mieszkańców związane z funkcjonowaniem takich obiektów wskazuje na ogromną uciążliwość odorową, prowadzącą do konieczności ograniczania pobytu na zewnątrz budynków, a nawet brak możliwości codziennego wietrzenia mieszkań. Prowadzi do sytuacji, gdy interes inwestora stawiany jest ponad interesem ogółu mieszkańców, przy czym społeczeństwo, poza "kosztami społecznymi" związanymi z funkcjonowaniem takich obiektów, nie uzyskuje nic w zamian, bowiem powstanie takich obiektów nie jest związane ze zwiększeniem zatrudnienia ani też ze zwiększeniem wpływów jakichkolwiek obciążeń podatkowych. Ważny jest również fakt, że mięso z takich tuczami nie trafia na polskie stoły, w większości jest towarem eksportowym. W konkluzji autor skargi stwierdził, że troska Stowarzyszenia o zdrowe otoczenie, w którym żyją ludzie, a także wystosowana przez grupę mieszkańców pisemna prośba o reprezentowanie jej interesów w toczącym się postępowaniu, potwierdza istnienie interesu społecznego.

14 W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swe stanowisko o braku przesłanek do uznania Stowarzyszenia za stronę postępowania.

15 W piśmie procesowym z [...] listopada 2020 r. Stowarzyszenie podtrzymało twierdzenia zawarte w skardze, iż wykazało istnienie interesu społecznego przemawiającego za udziałem Stowarzyszenia w postępowaniu.

16 W piśmie procesowym z [...] listopada 2020 r. (zatytułowanym "Odpowiedź na skargę") pełnomocniczka Inwestora, r.pr. A. S., wniosła o oddalenie skargi, jako nieuzasadnionej.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

18 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

19 Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji SKO – o umorzeniu postępowania odwoławczego w związku ze stwierdzeniem przez organ II instancji, iż odwołanie zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony – Sąd doszedł do przekonania, że decyzja ta odpowiada prawu.

20 Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w postępowaniu toczącym się w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Takie postępowanie prowadzone jest w trybie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (ówcześnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 283, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.u.i.ś."). Jak słusznie zauważył organ, szczególne uprawnienia procesowe w takim postępowaniu nabywają organizacje ekologiczne, czyli – w myśl definicji legalnej zamieszczonej w art. 3 ust. 1 pkt 10 u.u.i.ś. – organizacje społeczne, których statutowym celem jest ochrona środowiska. Zgodnie bowiem z art. 44 u.u.i.ś.:

21 "1. Organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

22 2. Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony.

23 3. Organizacji ekologicznej służy skarga do sądu administracyjnego od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa.

24 4. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie."

25 Z cytowanych regulacji wynika, że na określonych w nich zasadach w sprawach prowadzonych w trybie u.u.i.ś. organizacje ekologiczne mogą uczestniczyć na prawach strony oraz wnosić odwołania od decyzji jedynie w postępowaniach wymagających udziału społeczeństwa.

26 Stosownie do art. 79 ust. 1 u.u.i.ś. przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w przypadku przedsięwzięć mogących – tak jak w kontrolowanej sprawie – potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stwierdzany jest w drodze postanowienia (art. 63 ust. 1 u.u.i.ś.).

27 W niniejszej sprawie taki obowiązek został stwierdzony postanowieniem Burmistrza T. z [...] maja 2018 r. znak: [...] (k. 27). Tym samym w tej sprawie mogły potencjalnie znaleźć zastosowanie przepisy art. 44 u.u.i.ś.

28 Zgodnie jednak z art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. kolejną przesłanką warunkującą udział organizacji ekologicznej w postępowaniu środowiskowym jest prowadzenie przez daną organizację działalności ("w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody") przez minimum 12 miesięcy przed wszczęciem postępowania.

29 Jak wynika z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy, wniosek Inwestora o wydanie decyzji środowiskowej wpłynął do Burmistrza w dniu [...] lutego 2018 r. (k. 4) i z tym dniem nastąpiło też wszczęcie postępowania środowiskowego (art. 61 § 3 k.p.a.). Zatem – jak słusznie zauważyło SKO – by spełniła się przesłanka umożliwiająca dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu na prawach strony w trybie art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. konieczne było wykazanie, iż organizacja ta prowadzi swoją działalność co najmniej od [...] lutego 2017 r.

30 Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pierwotnie Stowarzyszenie "[...] w S. zostało wpisane do rejestru stowarzyszeń zwykłych prowadzonych w Starostwie Powiatowym w C. pod pozycją [...] w dniu [...] października 2014 r. (pismo Starosty z [...].10.2014 r. – k. 186).

31 Jednakże w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że po tej rejestracji w istotnym zakresie uległy zmianie przepisy prawa, które spowodowały, że ww. stowarzyszenie uległo rozwiązaniu z mocy prawa.

32 Chodzi mianowicie o nowelizację obowiązującej ustawy z dnia 07 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (opubl. na dzień wydania zaskarżonej decyzji: Dz. U. z 2019 r. poz. 713, z późn. zm.; w skrócie "pr.stow."), dokonaną z dniem [...] maja 2016 r. przez ustawę z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1923; w skrócie "zm.pr.stow."). Stosownie do art. 8 zm.pr.stow. w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, stowarzyszenia działające na podstawie przepisów dotychczasowych dostosowują swoje statuty do wymagań ustawy zmienianej w art. 1 [tj. pr.stow.] w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą [tj. zm.pr.stow.]. W myśl zaś art. 10 ust. 1 zm.pr.stow. w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, stowarzyszenia zwykłe działające na podstawie przepisów dotychczasowych są obowiązane dokonać wpisu do ewidencji, o której mowa w art. 40 ust. 5 pr.stow., przy czym – co w kontrolowanej sprawie szczególnie istotne – brak wpisu skutkuje rozwiązaniem stowarzyszenia zwykłego z mocy prawa. Do dnia dokonania wpisu do ewidencji, o którym mowa w ust. 1, stowarzyszenia zwykłe działają na podstawie przepisów dotychczasowych (art. 10 ust. 2 zm.pr.stow.).

33 W świetle cytowanych przepisów ostatni dzień terminu na uzyskanie przez istniejące stowarzyszenie zwykłe wymaganego wpisu do ewidencji przypadał na [...] maja 2018 r. Jeśli w tym terminie stowarzyszenie zwykłe nie uzyskało wymaganego wpisu, to zgodnie z art. 10 ust. 1 zm.pr.stow. z ww. dniem ulegało ono definitywnemu rozwiązaniu z mocy prawa.

34 Sąd podziela stanowisko SKO, że z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Jak to już bowiem wyżej wskazano, stowarzyszenie zwykłe pod nazwą: «Stowarzyszenie "[...]» istniało przed dniem [...] maja 2016 r., a co za tym idzie, na mocy przywołanych wcześniej przepisów obowiązane było w terminie 24 miesięcy od ww. dnia dokonać wpisu do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Tymczasem, jak wynika z ustaleń poczynionych przez SKO – i, zauważmy, niezakwestionowanych przez stronę skarżącą – taki wpis w odniesieniu do ww. stowarzyszenia nie został do [...] maja 2018 r. uskuteczniony, ani nawet w tym terminie nie został złożony wniosek o wpis. Wniosek taki Stowarzyszenie "Czysta [...] złożyło dopiero w dniu [...] maja 2018 r., i tego samego dnia zostało wpisane do ewidencji, pod pozycją [...] (k. 223 akt adm.).

35 Powyższe oznacza, że pierwotnie działające Stowarzyszenie "[...] nie dopełniło obowiązku "przerejestrowania się" w zakreślonym terminie, co spowodowało, iż na mocy art. 10 ust. 1 zd. 2 zm.pr.stow. uległo ono definitywnie rozwiązaniu z mocy prawa z dniem [...] maja 2018 r. W konsekwencji złożenie w dniu [...] maja 2018 r. przez Stowarzyszenie "[...] wniosku o wpis tego stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych skutkowało powstaniem z ww. dniem nowego podmiotu prawa (tzw. ułomnej osoby prawnej; por. art. 40 ust. 1a pr.stow.) – nietożsamego ze Stowarzyszeniem "[...], które działało do [...] maja 2020 r. (choć posiadającego taką samą nazwę i siedzibę, a niewykluczone, że także substrat członkowski i inne jeszcze elementy strukturalno-organizacyjne).

36 Powyższa ocena jest w pełni zbieżna z ustaleniami SKO, które to ustalenia – co wypada w tym miejscu podkreślić – nie były kwestionowane przez stronę skarżącą.

37 Wobec powyższego należy zgodzić się z organem II instancji, że Stowarzyszenie "[...], które funkcjonowało w "starym" rygorze prawnym ustawy - Prawo o stowarzyszeniach (tj. w jej w wersji obowiązującej przed [...] maja 2016 r.), działało jedynie do [...] maja 2018 r., bo z tym dniem uległo ex lege rozwiązaniu. Natomiast stowarzyszenie, które złożyło odwołanie od decyzji Burmistrza z [...] listopada 2019 r. – noszące taką samą nazwę i mające taką samą siedzibę (a niewykluczone, że i inne jeszcze elementy strukturalno-organizacyjne), ale działające już w nowym reżimie prawnym ustawy - Prawo o stowarzyszeniach (tj. w jej wersji obowiązującej od [...] maja 2016 r.), powstało dopiero z chwilą uskutecznienia wymaganego wpisu do ewidencji, tj. [...] maja 2018 r.

38 Należy przy tym podkreślić, że w świetle przedstawionych okoliczności faktycznych oraz unormowań prawnych brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iżby pomiędzy obu ww. stowarzyszeniami zachodziła podmiotowa ciągłość (tożsamość) prawna tudzież prawne następstwo (por. wyrok NSA z 25.09.2019 r., II OSK 1083/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej w skrócie "CBOSA"), które pozwalałyby "zaliczyć" – na gruncie art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. – działalność prowadzoną przez Stowarzyszenie "[...] zarejestrowane w dniu [...] października 2014 r. i istniejące do dnia [...] maja 2018 r. "na poczet" działalności skarżącego Stowarzyszenia "[...], które powstało i mogło rozpocząć działalność (por. art. 40a ust. 1 pr.stow.) dopiero z dniem [...] maja 2018 r.

39 W świetle powyższych uwag, skoro w kontrolowanej sprawie postępowanie środowiskowe zostało wszczęte w dniu [...] lutego 2018 r., to tym samym nie można uznać, że w przypadku skarżącego Stowarzyszenia został spełniony, statuowany w art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. wymóg istnienia minimum 12 miesięcy przed wszczęciem postępowania. W konsekwencji SKO słusznie uznało, że to Stowarzyszenie (jako organizacja ekologiczna), nie było legitymowane do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie, i z tego względu zasadnie umorzyło postępowanie odwoławcze.

40 Wyrażając taką ocenę Sąd miał przy tym na uwadze, że organ I instancji dopuścił Stowarzyszenie "[...] z siedzibą w S. do udziału na prawach strony w przedmiotowym postępowaniu środowiskowym – postanowieniem z [...] września 2019 r., znak: [...] (k. 189 akt adm.), wydanym, jak wynika z jego treści, "w związku z art. 44 ust. 1" u.u.i.ś. Jednakże, mając zwłaszcza na względzie niezaskarżalność takiego postanowienia (pomimo błędnego pouczenia) – argument a contrario z art. 44 ust. 4 u.u.i.ś. – Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, w myśl którego organ odwoławczy nie jest związany stanowiskiem organu I instancji zawartym w postanowieniu o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu (por. wyroki NSA: z 26.03.2013 r., II OSK 2310/11; z 29.10.2015 r., II OSK 469/14 – CBOSA; por. też wyrok NSA z 19.06.2018 r., II OSK 3086/17, CBOSA).

41 Odnosząc się natomiast do kwestii również przeanalizowanej w zaskarżonej decyzji, a w skardze praktycznie w całości wyczerpującej jej zarzuty i argumentację – (nie)spełnienia przez Stowarzyszenie przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym, określonych w art. 31 § 1 k.p.a. – należy zauważyć, że rozważanie wspomnianej kwestii w okolicznościach kontrolowanej sprawy było bezprzedmiotowe, ponieważ ww. przepis nie mógł znaleźć zastosowania w tej sprawie.

42 Jak się bowiem przyjmuje w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. stanowi lex specialis wobec art. 31 k.p.a. (por. np. wyrok NSA z 29.11.2016 r., II OSK 524/15, CBOSA). Tym samym w tych kategoriach spraw środowiskowych, w których ustawodawca przewidział udział społeczeństwa, może uczestniczyć tylko ta grupa organizacji społecznych, które spełniają wymogi przewidziane w art. 44 ust. 1 u.u.i.ś. Nie zachodzi w tym przypadku możliwość wyboru podstawy prawnej rozpoznania wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu: pomiędzy art. 44 u.u.i.ś., a art. 31 k.p.a. (por. wyrok NSA z 09.04.2019r., II OSK 1294/17, CBOSA).

43 Bezspornym jest zaś, że w niniejszym przypadku postępowanie było prowadzone z udziałem społeczeństwa, co zostało już wyżej wyjaśnione. Zatem na gruncie kontrolowanej sprawy ocena uprawnień Stowarzyszenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu środowiskowym mogła być dokonywana wyłącznie przez pryzmat przesłanek z art. 44 u.u.i.ś., a już nie z art. 31 k.p.a. (por. wyrok NSA z 28.08.2018 r., II OSK 2192/16, CBOSA).

44 Z tych też względów Sąd, rozpoznając skargę Stowarzyszenia wniesioną w niniejszej sprawie, nie był władny wypowiadać się w kwestii spełniania, bądź nie, przez Stowarzyszenie przesłanek z art. 31 § 1 k.p.a. – a w szczególności wypowiadania się co do tego, czy za udziałem Stowarzyszenia w przedmiotowym postępowaniu przemawia interes społeczny – skoro ów przepis w tej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania.

45 Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.

Powołane przepisy