Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 sierpnia 2012 r., II SAB/Po 38/12

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 sierpnia 2012 r., II SAB/Po 38/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi L. J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; postanawia: I. umorzyć postępowanie, II. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej kwotę 357,- zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 W dniu 24 stycznia 2012 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wpłynęło żądanie L. J. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] 2009 r., znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - budowę hali magazynowo-biurowej w B..

3 W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. pismem z dnia 30 stycznia 2012 r. zwróciło się do Burmistrza Miasta i Gminy S. o nadesłanie akt sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] 2009 r., znak [...] . Akta zostały przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w dniu 9 lutego 2012 r.

4 W dniu 3 kwietnia 2012 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wpłynęło, wniesione na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., wezwanie L. J. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozpatrzeniu przez ten organ jej żądania stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] 2009 r., znak [...] , w terminie określonym w przepisach postępowania administracyjnego.

5 W odpowiedzi pismem z dnia 19 kwietnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zawiadomiło strony o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 20 sierpnia 2009 r. oraz poinformowało strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.

6 W dniu 15 maja 2012 r. L. J., reprezentowana przez r.pr. G. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w załatwieniu sprawy: żądania strony o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] 2009 r. znak: [...]. Skarżąca podniosła, iż od dnia wniesienia żądania stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. minęły ponad dwa miesiące, a właściwy organ nie tylko sprawy nie załatwił, ale nie wykonał w sprawie jakiejkolwiek czynności.

7 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi podnosząc, iż w dniu [...] 2012 r. wydało decyzję nr [...], którą odmówiło stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...]2009 r. znak: [...]. Organ podniósł, iż skarga na bezczynność jest przedwczesna, bezpodstawna i opiera się na nieprawdziwych stwierdzeniach. Została bowiem złożona w terminie wyznaczonym stronom na zapoznanie się z aktami sprawy. Strona nie zapoznała się z aktami sprawy, co dałoby jej możliwość stwierdzenia czy Kolegium pozostawało w bezczynności.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

9 Instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.), ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie.

10 Jednakże w sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty orzekania przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ ten przestaje tkwić w bezczynności. Zauważyć nadto należy, iż rozpatrzenie i uwzględnienie skargi na bezczynność organu może doprowadzić jedynie do zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określonym terminie, gdyż rozpoznanie skargi na bezczynność w żadnym razie nie może wkraczać w kwestie merytoryczne dotyczące przyszłego rozstrzygnięcia.

11 Uznać zatem należy, iż w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność, organ wyda akt lub dokona czynności, której domagała się strona, a co do których pozostawał w bezczynności, to postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie o sygn. I OPS 6/08, dostępna na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak aby mogło dojść do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., konieczne jest stwierdzenie, że zanim organ wydał akt lub dokonał czynności, były podstawy do zastosowania art. 149 p.p.s.a., a więc uwzględnienia skargi na bezczynność (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie o sygn. I FSK 1803/11, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

12 W rozpatrywanej sprawie, w dniu 24 stycznia 2012 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wpłynęło podanie L. J. i, w którym wniosła ona o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] 2009 r., znak [...] .

13 Pismem z dnia 31 stycznia 2012 r. (nadanym w Urzędzie Pocztowym w P. w dniu 31 stycznia 2012 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zażądało od Burmistrza Miasta i Gminy S. nadesłania kompletnych akt sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...]2009 r., znak [...].

14 Akta powyższe zostały do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. dostarczone w dniu 9 lutego 2012 r., po czy w sprawie aż do dnia 19 kwietnia 2012 r. w sprawie nie przeprowadzono jakichkolwiek czynności procesowych.

15 Zauważyć w tym miejscu należy, iż jedyną czynnością procesowa podjęta przez organ było skierowanie do stron datowanego na 19 kwietnia 2012 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Zawiadomienie to doręczone zostało, wszystkim, poza U. i A. C., stronom w dniu 2 maja 2012 r., a tym ostatnim w dniu 11 maja 2012 r., zaś decyzja kończąca postępowanie wydana została w dniu [...]2012 r.

16 Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż w chwili złożenia skargi, to jest w dniu 15 maja 2012 r. organ pozostawał w bezczynności, albowiem nie załatwił sprawy w terminie wynikającym z przepisów k.p.a., jak również nie zrealizował wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a. obowiązku informowania stron o przyczynach niezałatwienia sprawy we właściwym terminie.

17 Bezczynność organu wyrażała się nadto brakiem jakiejkolwiek aktywności przez okres ponad dwóch miesięcy od otrzymania akt sprawy do zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania oraz przez okres kolejnych dwóch tygodni pomiędzy upływem wyznaczonego dla stron terminu do zapoznania się z aktami sprawy a wydaniem decyzji kończącej postępowanie nieważnościowe.

18 Wobec wydania w dniu [...] 2012 r. decyzji nr [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] 2009 r., nr [...] postępowanie sądowoadministracyjne prowadzone w sprawie skargi na bezczynność organu stało się bezprzedmiotowym, albowiem na dzień orzekania przez sąd organ nie pozostawał już w bezczynności i nastąpił skutek będący istotą żądania skargi, to jest procesowo załatwiono podanie strony.

19 W tej sytuacji Sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 3 p.p.s.a. zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

20 W ocenie Sądu organ choć tego nie przyznał i wniósł o oddalenie skargi, to jednak zastosował tryb autokontroli o jakim mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a. zgodnie, z którym organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.

21 Niewątpliwie zaistniała bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. nie miała przy tym miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za przyjęciem takowego stanowiska przemawia w pierwszym rzędzie stosunkowo krótki okres bezczynności oraz okoliczność, iż organ bez zbędnej zwłoki zareagował na środki prawne wykorzystywane przez skarżąca dla wyeliminowania powyższej bezczynności.

22 Sąd nie badał czy w sprawie zachodził przewlekłość postępowania albowiem reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika skarżąca wyraźnie wskazała w skardze, iż skarży wyłącznie bezczynność organu administracji, a nie przewlekłość w jego postępowaniu, jak również już po wydaniu przez organ decyzji z dnia [...] 2012 r. nie kierowała do Sądu jakichkolwiek pism, z których mogłaby wynikać zmiana bądź rozszerzenie przedmiotu zaskarżenia z bezczynności organu, także na przewlekłość postępowania.

23 Ze sposobu sformułowania przez ustawodawcę odpowiednich przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 54 § 1 i 3 , art. 149 § 1 p.p.s.a.), w tym w szczególności z wskazania, że przedmiotem zaskarżenia może być bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyprowadzić bowiem można wniosek, iż z jednej strony ustawodawca odróżnia bezczynność organu od przewlekłego prowadzenia postępowania, a z drugiej, iż pozostawia stronie prawo wyboru czy chce ona zaskarżyć bezczynność organu, przewlekłość prowadzenia postępowania, czy też obie te wadliwości w działaniu organu jednocześnie. Nie znajduje natomiast jakiegokolwiek uzasadnienia normatywnego stanowisko, wyrażone chociażby w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. IIB/Go 59/11 jakoby rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji publicznej, na podstawie przepisów art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., sąd administracyjny obowiązany było dokonać z urzędu kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga.

24 Odnosząc się do rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów wskazać należy, że stosownie do art. 201 § 1 P.p.s.a. w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 tej samej ustawy skarżący ma możliwość ubiegania się o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

25 Sytuacja, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty orzekania przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, oznacza, że organ we własnym zakresie usunął istniejące naruszenie prawa, polegające na pozostawaniu w bezczynności. Tym samym uznać należy, że skarga na bezczynność została uwzględniona w trybie tzw. samokontroli organu. Organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, stosownie do art. 54 § 3 P.p.s.a. może bowiem w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2009 r., II OZ 646/09, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

26 W związku z powyższym o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349). Zwrot zasądzonych od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania obejmuje poniesione przez stronę skarżącą koszty sądowe w kwocie 100 zł (wpis od skargi) oraz kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (240 zł – wynagrodzenie pełnomocnika za udział w postępowaniu przez sądem I instancji, 17 zł – tytułem zwrotu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa).