Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 lutego 2021 r., II SAB/Po 2/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 lutego 2021 r., II SAB/Po 2/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do wydania decyzji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, III. stwierdza, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. w pozostałym zakresie skargę oddala, V. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 W dniu [...] października 2018 r. A. K. (dalej jako strona lub skarżący) wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej powołując się na okoliczność z art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094, dalej u.o.c.), czyli pobyt czasowy dla członka rodziny obywatela Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku pozostawania w związku małżeńskim z obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.

3 Po otrzymaniu wniosku Wojewoda wszczął postępowanie i zwrócił się w dniu [...] listopada 2018 r. do Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania cudzoziemca, w szczególności o weryfikację czy zamieszkuje wspólnie z małżonką M. K., czy w lokalu znajdują się jego rzeczy osobiste oraz o ustalenie w jakich okolicznościach małżonkowie poznali się, w jakim języku się porozumiewają i w jaki sposób cudzoziemiec się utrzymuje.

4 Sprawozdanie z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w miejscu zamieszkania cudzoziemca wpłynęło do Wojewody [...] listopada 2018 r.

5 Następnie [...] marca 2019 r. Wojewoda poinformował skarżącego, że decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy zostanie podjęta do [...] października 2019 r. Termin został przedłużony ze względu na trwające postępowanie wyjaśniające i konieczność uzupełnienia materiału dowodowego.

6 W dniu [...] marca 2019 r. Wojewoda zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] o akta sprawy dotyczące zawarcia związku małżeńskiego przez skarżącego, do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców w [...] o akta sprawy o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz do Straży Granicznej w [...] o akta sprawy w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu.

7 W dniu [...] marca 2019 r. wpłynęły do Wojewody akta postępowania od Straży Granicznej w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi.

8 Kolejną czynnością Wojewody było wystąpienie [...] listopada 2019 r. do Komendanta Straży Granicznej w [...] o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i sprawdzenie czy małżonkowie zamieszkują wspólnie i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe pod adresem [...].

9 Również [...] listopada 2019 r. Wojewoda poinformował skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie oraz wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy- [...] marca 2020 r.

10 W dniu [...] listopada 2019 r. Wojewoda przesłał akta sprawy skarżącego do Urzędu ds. Cudzoziemców w [...].

11 W dniu [...] listopada 2019 r. do organu wpłynęły sprawozdania z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego

12 Następnie Wojewoda [...] grudnia 2019 r. zwrócił się do właściwej jednostki Straży Granicznej o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, a [...] grudnia 2019 r. do organu wpłynęło sprawozdanie z placówki Straży Granicznej w [...].

13 Pismem z [...] stycznia 2020 r. M. K. zwróciła się do Wojewody z prośbą (ponagleniem) o jak najszybsze wyznaczenie spotkania z osobą prowadząca sprawę i wyjaśnienie dlaczego postępowanie w sprawie zalegalizowania pobytu jej męża trwa tak długo.

14 Pismem z [...] stycznia 2020 r. Wojewoda wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie pisemnego oświadczenia gdzie skarżący aktualnie zamieszkuje wraz z żoną.

15 W dniu [...] stycznia 2020 r. M. K. zwróciła się z kolejnym ponagleniem do Wojewody, wskazując że z uwagi na długie postępowanie sytuacja jej i męża jest trudna, gdyż nie może on podjąć pracy, a od roku nie została wydana decyzja w jego sprawie.

16 Dnia [...] stycznia 2020 r. Wojewoda wystąpił do Placówki Straży Granicznej w [...] o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i weryfikację czy małżonkowie zamieszkują wspólnie.

17 Sprawozdanie z wywiadu wpłynęło do Wojewody [...] stycznia 2020 r.

18 W dniu [...] czerwca 2020 r. Wojewoda wystosował do skarżącego i jego żony wezwanie do stawienia się na przesłuchaniu w sprawie, zaplanowanym na [...] sierpnia 2020 r. W aktach sprawy znajdują się protokoły z ww. przesłuchań.

19 Dnia [...] października 2020 r. Wojewoda zawiadomił o zgromadzeniu materiału dowodowego.

20 Pełnomocnik skarżącego występująca w sprawie pismem z [...] października 2020 r. złożyła wnioski dowodowe, a następnie [...] listopada 2020 r. złożyła ponaglenie w trybie art. 37 K.p.a.

21 Ponaglenie zostało przekazane do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców w dniu [...] grudnia 2020 r.

22 Reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność i przewlekłość Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt cudzoziemcowi (pismo z dnia [...] grudnia 2020 r, wpływ do organu [...] grudnia 2020 r.). W skardze zawarł następujące wnioski

23 1. zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 7 dni od dnia zwrotu akt postępowania sądowego

24 2. stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i przewlekłości postepowania w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] października 2018 r. które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa

25 3. na podstawie art. 154 § 6 P.p.s.a. przyznanie skarżącemu od Wojewody sumy pieniężnej w wysokości [...] złotych

26 4. zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

27 W uzasadnieniu skargi podano, ze postępowanie w sprawie skarżącego toczy się od 25 miesięcy, a przyjmując zawieszenie biegu terminów z uwagi na epidemię COVID-19- od 22 miesięcy. Wprawdzie Wojewoda zwracał się do innych organów np. Straży Granicznej, Urzędu Stanu Cywilnego, Policji o przeprowadzenie wywiadów środowiskowych i nadesłanie akt spraw, ale mimo ich sprawnego działania u Wojewody można zauważyć półroczne przerwy w podejmowaniu czynności. Wojewoda wyznaczał sobie terminy załatwienia sprawy, których nie dotrzymywał. Wyznaczył bardzo odległy termin przesłuchania skarżącego i jego żony, mimo złożenia wniosku w 2018 r. zrobił to dopiero po 2 latach. Ponadto ostatecznie wyznaczył termin załatwienia sprawy do [...] listopada 2020 r., który na dzień złożenia skargi nie został dochowany, ani nie został wyznaczony nowy termin. Nadto nie udzielał odpowiedzi na składane w toku postępowania zapytania o stan sprawy. W ocenie strony skarżącej Wojewodzie można postawić zarówno zarzut bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania.

28 Uzasadniając zaś wniosek o przyznanie sumy pieniężnej strona wskazała, że okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu i jego małżonce za oczekiwanie na rozpoznanie sprawy i jej zakończenie, a wnioskowana kwota [...]zł nie jest w ocenie strony wygórowana.

29 W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i wskazał, że przedmiotowa sprawa, z uwagi na zadeklarowany przez skarżącego cel pobytu, a także nielegalny pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wpis do wykazu osób niepożądanych oraz wcześniejszą historię pobytową na terytorium państw strefy Schengen, jest sprawą skomplikowaną, wymagającą przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego oraz podjęcia szeregu czynności. W tym celu Wojewoda podejmował szereg działań i zwracał się do innych organów w celu zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie. Czynności miały na celu ustalenie np. miejsca pobytu cudzoziemca oraz weryfikację czy

30 Nadto, w związku z wprowadzeniem [...] marca 2020 r., na terytorium Polski stanu epidemicznego, a następnie [...] marca 2020 r. stanu epidemii, zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 i 6 oraz ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567 i 568) w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, oraz postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Czynności dokonane w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID w postępowaniach są skuteczne (art. 15zzs ust. 7 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych).

31 Wojewoda wskazał, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie stosuje się przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie a organom lub podmiotom prowadzącym odpowiednio postępowanie lub kontrolę nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. (art. 15 zzs ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 374 z późn. zm.)

32 Dopiero od [...] maja 2020 r. terminy w postępowaniach administracyjnych, które uległy zawieszeniu zaczęły biec dalej. Nadto obsługa interesantów w Wydziale Spraw Cudzoziemców [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] została przywrócona [...] maja 2020 r. w ograniczonym zakresie m. in. prowadzenia przesłuchań, przeglądanie akt spraw. W pierwszej kolejności realizowane były przesłuchania zaplanowane od [...] marca 2020 r., które zostały odwołane ze względu na sytuację epidemiologiczną w kraju. W związku z powyższym, wezwanie do osobistego stawiennictwa nastąpiło dopiero [...] czerwca 2020 r., a termin spotkania określony został na [...] sierpnia 2020r.

33 Po przeprowadzaniu powyższych czynności i analizie całości dokumentów zgromadzonych w sprawie, w dniu [...] października 2020 r. Wojewoda poinformował cudzoziemca o zgromadzeniu całości materiału niezbędnego do wydania decyzji, informując jednocześnie o możliwości zapoznania się z aktami spray oraz jakie przesłanki nie zostały spełnione do uzyskania przedmiotowego zezwolenia.

34 Decyzja w sprawie skarżącego została wydana [...] grudnia 2020 r. i odmówiono nią udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy.

35 W ocenie organu zarzuty podniesione w skardze dotyczące przewlekłego prowadzenia sprawy nie zasługują na uwzględnienie - brak jest podstaw do stwierdzenia, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły, gdyż wszystkie czynności zmierzały do załatwienia sprawy skarżącego, a postępowanie w sprawie było skomplikowane.

36 Z kolei nieterminowe załatwienie niniejszej sprawy oraz odstępy pomiędzy podejmowaniem czynności w sprawie, nie są skutkiem lekceważenia obowiązujących przepisów, czy braku świadomości ciążących na Wojewodzie obowiązków ale wynikiem lawinowego wzrostu liczby składanych wniosków, który w województwie wielkopolskim rozpoczął się na przełomie 2015r.-2016r. i utrzymuje się nadal.

37 Opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu w związku ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi (mimo stałego ich zwiększania), technicznymi i organizacyjnymi (również pomimo ich ciągłego uzupełniania i rozwijania) nie pozwalają na zorganizowanie pracy w sposób zapewniający terminową realizację zadań.

38 W ocenie organu brak jest podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w postępowaniu o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie była ona bowiem spowodowana celowym działaniem, lekceważeniem strony lecz okolicznościami obiektywnymi, opisanymi powyżej.

39 Odnosząc się do żądania przyznania skarżącemu sumy pieniężnej Wojewoda wskazał, że w skardze brak jest jakiegokolwiek argumentacji przemawiającej za przyznaniem rekompensaty finansowej, a tym bardziej rekompensaty we wskazanej kwocie. Skarżący nie wskazał jednoznacznie jakoby doznał krzywdy w związku z bezczynnością organu, którą należałoby zrekompensować i która to okoliczność mogłaby podlegać ocenie Sądu orzekającego. Ponadto, odnosząc się do utrwalonego orzecznictwa, przyznanie sumy pieniężnej ma służyć przede wszystkim zdyscyplinowaniu organu administracji w sytuacji, gdy jego działania świadczą o celowym unikaniu wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Nie ma to miejsca w przedmiotowej sprawie, ponieważ Wojewoda w dniu [...] grudnia 2020r. zakończył przedmiotowe postępowanie.

40 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

41 Skarga podlegała uwzględnieniu, lecz nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

42 W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

43 Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej jako P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania m.in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.

44 Zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarżący wymóg ten spełnił. Z akt sprawy wynika, że ponaglenie zostało złożone przez pełnomocnika skarżącego [...] listopada 2020 r. ( wpływ do organu [...] grudnia 2020 r., k. 232 akt administracyjnych).

45 Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

46 Z treści skargi wynika, że skarżący domaga się stwierdzenia bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania.

47 Wobec tego należy wskazać, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 ( art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.). Z kolei przewlekłość zachodzi wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy ( art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.).

48 W związku z powyższym podkreślić należy, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Przepis art. 35 § 1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z powołanym przepisem, niezwłocznie powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

49 Wskazać w tym kontekście należy, że skarżący ubiegał się o zezwolenie na pobyt czasowy z uwagi na zawarcie związku małżeńskiego z obywatelką Polski. Procedurę udzielenia zezwolenia reguluje dział V ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2020, poz. 35, dalej u.o.c.). Zgodnie z art. 98 ust. 1. zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się albo - w przypadkach, o których mowa w art. 160, art. 181 i art. 187 - można udzielić na jego wniosek, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

50 Zgodnie z art. 169 ust. 1 u.o.c. postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 158 ust. 1 pkt 1 lub art. 159 ust. 3 pkt 1, organ, który prowadzi to postępowanie, ustala, czy związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów określających zasady i warunki wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ich przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu z niego.

51 W myśl ust. 2 tego samego artykułu w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, w szczególności ustala się, czy okoliczności sprawy wskazują na to, że: 1) jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynikało to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub danej grupie społecznej; 2) małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa; 3) małżonkowie nie zamieszkują wspólnie lub nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego; 4) małżonkowie nie spotkali się przed zawarciem małżeństwa; 5) małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga; 6) małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności ich dotyczących; 7) jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już pozorne małżeństwa.

52 W postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 160 pkt 3, organ, który prowadzi to postępowanie, ustala w szczególności, czy więzi tego cudzoziemca z obywatelem polskim lub obywatelem innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej są rzeczywiste i stałe (art. 169 ust. 3 u.o.c.), przy czym w celu dokonania ustaleń, o których mowa w ust. 1–3, organ prowadzący postępowanie może zwrócić się z wnioskiem do komendanta oddziału Straży Granicznej lub komendanta placówki Straży Granicznej, właściwego ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca, o przeprowadzenie czynności, o których mowa w art. 11 ust. 1 (art. 169 ust. 4 u.o.c.).

53 Z akt sprawy wynika, że prowadząc postępowanie Wojewoda skorzystał z możliwości o której mowa w powołanym ust. 4 art. 169 u.o.c. i zwracał się do odpowiednich organów o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i ustalenie okoliczności związanych z zawarcie związku małżeńskiego przez A. K. z M. K.. Występował do różnych oddziałów Straży Granicznej (gdyż zmieniało się miejsce pobytu cudzoziemca), a także zwracał się o akta postępowania z Urzędu ds. Cudzoziemców oraz do Urzędu Stanu Cywilnego. O ile nie ulega wątpliwości, ze tego typu postępowanie wymaga podjęcia czynności w celu weryfikacji prawdziwości zawarcia małżeństwa, to analiza chronologii postępowania prowadzi do wniosku, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego.

54 Wniosek skarżącego został złożony [...] października 2018 r. Krótko po otrzymaniu wniosku Wojewoda wystąpił o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, otrzymał z niego sprawozdanie [...] listopada 2018 r. jednak kolejną czynność podjął dopiero po 4 miesiącach, to jest [...] marca 2019 r. wyznaczając bardzo odległy termin załatwienia sprawy bowiem do [...] października 2019 r. Był to więc pierwszy okres bezczynności Wojewody.

55 Dalej przyjdzie wskazać, że również [...] marca 2019 r. Wojewoda zwrócił się do innych organów o akta postępowania z pozostałych spraw skarżącego, ale poza tym aż do listopada 2019 r. nie wykonał żadnych czynności. W dniu [...] listopada 2019 r. poinformował ponownie skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczył znowu bardzo odległy termin załatwienia sprawy [...] marca 2020 r. Drugim okresem bezczynności był więc okres od [...] marca 2019 r. do [...] listopada 2019 r.

56 W dniu [...] stycznia 2020 r. Wojewoda zwrócił się do skarżącego o uzupełnienie wniosku i następnie o przeprowadzenie kolejnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania cudzoziemca. Jednak po otrzymaniu sprawozdania od Straży Granicznej w dniu [...] stycznia 2020 r. kolejną czynnością podjętą w sprawie było zwrócenie się [...] czerwca 2020 r. do skarżącego i jego małżonki z pismem o wyznaczeniu terminu przesłuchania w sprawie. Należy więc stwierdzić, że był to kolejny okres bezczynności organu. Oceny tej nie zmienia konieczność uwzględnienia przepisu art. 15 zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. – dalej: "ustawa COVID-19"), uchylonego następnie przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. zmieniającej ww. ustawę z dniem 16 maja 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Niezależnie bowiem od ogłoszonego na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 (z dniem 14 marca 2020 r.), a następnie ogłoszonego od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania stanu epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, organ nie rozpoznał wniosku skarżącego do dnia 31 marca 2020 r. (jak wyznaczył sobie w piśmie z dnia 4 listopada 2019 r.), a następnie, po odwołaniu stanu epidemii od dnia 25 maja 2020 r., Wojewoda nie wyznaczył już nawet nowego terminu załatwienia sprawy.

57 Dopiero [...] października 2020 r. Wojewoda zawiadomił o zgromadzeniu materiału dowodowego w sprawie, a decyzję o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy wydał dopiero [...] grudnia 2020 r. Nastąpiło to już po wniesieniu skargi przez A. K..

58 Z powyższego wynika, że w przedmiotowym postępowaniu zaistniała bezczynność Wojewody oraz to, że organ prowadził postępowanie przewlekle.

59 Zgodnie z art. 12 K.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

60 Postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego trwało 2 lata. W ocenie Sądu podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzowały się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania. O ile wzywane w sprawie organy służb mundurowych terminowo przedkładały sprawozdania z wywiadów środowiskowych, tak Wojewoda mimo ich otrzymania wielokrotnie nie podejmował w sprawie żadnych czynności. Wyznaczał odległe terminy załatwienia sprawy jednak nie wykorzystywał ich do podejmowania czynności zmierzających do efektywnego załatwienia sprawy skarżącego. Decyzja w sprawie została wydana dopiero po wniesieniu skargi i w zasadzie 3 ponagleń (licząc dwa pisma w sprawie złożone przez małżonkę skarżącego), z przekroczeniem terminów ustawowych jak i tych które organ sam sobie wyznaczył.

61 Z tych przyczyn Sąd, uwzględniając fakt, że Wojewoda wydał decyzję w niniejszej sprawie przed wydaniem wyroku , na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania ( punkt II. sentencji wyroku). Z uwagi zaś na wydanie decyzji w sprawie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy skarżącemu w dniu [...] grudnia 2020 r. Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania Wojewody do wydania decyzji w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy (punkt I .sentencji wyroku).

62 Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie nie miało charakteru rażącego. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 237/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

63 Dla uznania, że bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym. Akcentowany jest ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji takiej kwalifikacji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I OSK 734/15, CBOSA ).

64 Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a zachodzi w razie oczywistego lekceważenia wniosków strony, jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest też stanowisko, że orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych i oczywistych; przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków musi być szczególnie znaczące.

65 Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zdaniem Sądu nie można uznać, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania miały charakter rażący. Choć organ nie podejmował czynności niezwłocznie i w sposób skoncentrowany, nie można mu zarzucić podejmowania czynności zbędnych czy pozorowanych, a podejmowane czynności zmierzały do załatwienia sprawy. Sąd wziął przy tym pod uwagę po pierwsze, iż istotnie w ostatnich latach znacząco wzrosła ilość spraw cudzoziemców w [...] Urzędzie Wojewódzkim, co może powodować pewne trudności organizacyjne, a po drugie, że mimo wszystko z uwagi na epidemię wirusa Covid nie tylko doszło do zawieszenia biegu terminów, ale wiele urzędów pracowało w tym czasie zdalnie lub w systemie rotacyjnym, czy chociażby z ograniczoną kadrą, co z pewnością przyczyniło się do możliwości terminowego załatwienia spraw. Po trzecie zaś- po wniesieniu skargi organ wydał decyzję w sprawie.

66 Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak w punkcie III. sentencji wyroku.

67 Z uwagi na niewystąpienie kwalifikowanego charakteru zaistniałej w niniejszej sprawie zwłoki, brak było przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Tego rodzaju dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z K.p.a. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi.

68 Nadto Sąd wziął pod uwagę fakt, że już samo wniesienie ponaglenia i wywiedzenie skargi zdyscyplinowało organ, który wydał decyzję.

69 Stąd też z uwagi na brak wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o zasądzenie od Wojewody sumy pieniężnej w kwocie [...]zł Sąd oddalił skargę w tym zakresie na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku).

70 O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na wysokość zasądzonej od organu kwoty złożyła się kwota wpisu ([...] zł – k. 2 akt sądowych), wynagrodzenie adwokata ([...] zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa ([...] zł).

71 Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a.