Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 grudnia 2018 r., II SAB/Po 111/18
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 grudnia 2018 r., II SAB/Po 111/18Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Dnia 28 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 grudnia 2018 roku sprawy ze skargi D. M. – Grzebieluchy na bezczynność Wojewody w przedmiocie świadczenia wychowawczego I. nakazuje Wojewodzie rozpoznanie wniosku skarżącej z dnia [...] grudnia 2016 roku w zakresie ustalenia świadczenia wychowawczego na drugie dziecko - A. G. w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
2 W dniu [...] grudnia 2016 r. D. M. złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w K. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci: B. G. (dziecko pierwsze) i A. G. (dziecko drugie). We wniosku strona wskazała jako swojego małżonka J. G..
3 Burmistrz Miasta i Gminy K. zawiadomił wnioskodawczynię o przekazaniu, pismem z dnia [...] grudnia 2016 r., złożonego przez stronę wniosku do Regionalnego Ośrodka P. Społecznej w P., gdyż ze wzgloędu na konieczność zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest Marszałek Województwa.
4 Pismem z dnia [...] listopada 2017 r. Marszałek Województwa D. M., że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ponieważ J. G. od dnia [...] marca 2012 r., tj. od miesiąca urodzenia pierwszego dziecka, podlega ustawodawstwu brytyjskiemu z tytułu wykonywania prawcy na własny rachunek na terenie [...].
5 D. M. w piśmie datowanym na dzień [...] czerwca 2018 r. zażądała od Marszałka Województwa wyjaśnień dotyczących przewlekłości ustalenia przedmiotowego świadczenia. Wskazała również, iż według jej wiedzy małżonek – ojciec dzieci – J. G. przebywa na terenie [...], przy czym w toku jest postępowanie rozwodowe. Od listopada 2016 r. dzieci przebywają z wnioskodawczynią w Polsce, gdzie korzystają z opieki przedszkolnej i zdrowotnej. Strona była zatrudniona w Polsce z tytułu umowy o pracę i umowy zlecenie, zaś w chwili składania wniosku prowadziła działalność gospodarczą, opłacając podatki i składki ZUS. Wnioskodawczyni podkreślił, że skoro pracuje zawodowo w Polsce, pierwszeństwo do wypłaty wszystkich świadczeń rodzinnych – w tym świadczenia wychowawczego – ma ustawodawstwo polskie. Wobec tego strona zażądała niezłocznego wypłacnia jej należnych świadczeń, wraz z odsetkami za zwłokę.
6 Wojewoda zawiadomił stronę, pismem z dnia [...] czerwca 2018 r., o wszczęciu postepowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego m.in. z wniosku z dnia [...] grudnia 2016 r.
7 Równocześnie pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Wojewoda wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia m.in. wniosku z dnia [...] grudnia 2016 r. poprzez nadesłanie następujących dokumentów: oświadczenia J. G., złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o kontynuacji zatrudnienia na terenie [...] od stycznia 2008 r. oraz oświadczenia J. G. o dochodzie netto uzyskanym przez J. G. na terytorium [...] w 2014 r. w walucie brytyjskiej – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.
8 Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. Wojewoda poinformował stronę, że w związku z ustawą z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz.U. z 2017 r., poz. 1428), z dniem 1 stycznia 2018 r. zadania dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego zostały przekazane wojewodom.
9 W dniu 31 lipca 2018 r. strona poinformowała organ, że nie pozostaje z J. G. we wspólnym gospodarstwie domowym i ma z nim bardzo ograniczony kontakt mailowy. Przed Sądem Okręgowym w P. toczy się postępowanie w sprawie rozwodowem, pod sygn. akt [...] Prośba o wypełnienie dostarczonych przez organ druków pozostaje ze strony małżonka bez odpowiedzi, stąd wnioskodawczyni nie jest w stanie przedstawić organowi wymaganych oświadczeń. Zaznaczyła, że ubiega się o świadczenie wychowawcze na drugie dziecko, stąd kryterium dochodowe nie ma znaczenia. Wobec powyższego strona wniosła o niezwłoczne rozpoznanie sprawy i przyznanie jej środków.
10 Wojewoda pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], poinformował D. M., iż zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2017 r. poz. 1851 z późn. zm.), w związku z nieuzupełnieniem dokumentacji niezbędnej do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2016 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, w terminie i zakresie wynikającym z wezwania z dnia [...] czerwca 2018 r. – doręczonego w dniu [...] lipca 2018 r. – wniosek pozostawiono bez rozpatrzenia.
11 Pismem nadanym dnia 7 września 2018 r. D. M. złożyła skargę na bezczynność Wojewody, wnosząc o: zobowiązanie Wojewody do wydania decyzji w terminie 14 dni oraz stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa poprzez rażące naruszenie terminu do rozpoznania sprawy, zaniechanie podjęcia działań zmierzających do ustalenia danych niezbędnych dla rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2018 r. i nieuprawnione pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
12 W uzasadnieniu skarżąca wywiodła, że – po pierwsze – złożony w dniu [...] grudnia 2016 r. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego został pozostawiony bez rozpoznania po upływie 19 miesięcy. Pomimo ponagleń, nie przedsięwzięto działań zmierzających do ustalenia danych, które przez wnioskodawczynię z przyczyn prawnych i faktycznych nie były możliwe do pozyskania.
13 Po drugie, przedmiotowy wniosek został złożony w celu ustalenie świadczenia wychowawczego na drugie dziecko, w związku z powyższym badanie i rozpatrywanie przez organ kryterium dochodowego było, w jej ocenie, bezprzedmiotowe i zbędne. Świadczenie na drugie dziecko przysługuje niezależnie od dochodu. Za wadliwe i zmierzające do przewlekłości postępowania należy uznać wezwanie do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie oświadczeń w przedmiocie dochodu netto i aktywności zawodowej J. G. w latach 2014 r. Strona podkreśliła, że w dniu złożenia wniosku z [...] grudnia 2016 r. przebywałam na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wraz z dwójką małoletnich dzieci (B. G., ur. [...] w P. oraz A. G., ur. [...]). W dacie złożenia wniosku do dnia marca 2017 r. wnioskodawczyni była aktywna zawodowo na terytorium RP, co uzasadniało stwierdzenie właściwości prawa polskiego dla rozpoznania świadczeń wychowawczych.
14 Po trzecie, skarżąca wskazała, że w analogicznej stanie faktycznym zainicjowanym wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r., którego również dotyczyło wezwanie z dnia [...] czerwca 2018 r., została wydana merytoryczna decyzja nr [...] Według strony, powyższe wskazuje, iż zaniechanie przedłożenia oświadczeń przez J. G. nie wyłączyło możliwości rozpoznania wskazanej sprawy.
15 W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymuje w pełnym zakresie ustalenia faktyczne i prawne poczynione w dotychczasowym przebiegu sprawy. Organ wskazał, że z praktyki zalecanej przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i P. Społecznej wynika, że każdy wniosek powinien być oceniany jako całość, a braki formalne odnoszą skutek w postaci pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia odnośnie do całości sprawy. Dlatego organ wniósł o oddalenie skargi.
16 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
17 W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola sądu obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
18 W rozpoznawanym przypadku strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność Wojewody. W tej perspektywie, według strony, kluczowe znaczenie mają trzy okoliczności: po pierwsze, pozostawienie bez rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2016 r. po upływie 19 miesięcy; po drugie, wniosek strony został złożony w celu ustalenie świadczenia wychowawczego na drugie dziecko, w związku z powyższym badanie i rozpatrywanie przez organ kryterium dochodowego było bezprzedmiotowe; po trzecie, w analogicznym stanie faktycznym z wniosku strony z dnia [...] czerwca 2018 r. – pomimo nie przedłożenia, na żądanie organu, oświadczeń J. G. – została wydana decyzja co do istoty sprawy.
19 W ocenie Sądu, zarzut naruszenia prawa poprzez bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku strony z dnia 15 grudnia 2016 r. zasługuje na uwzględnienie. Sąd dokonał oceny okoliczności sprawy w tym zakresie na dzień wydania wyroku.
20 Wyjaśnić trzeba, iż ze względu na fakt, że pismo informujące o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania nie podlega zaskarżeniu, to kontrola tej czynności następuje w ramach skargi na bezczynność organu. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, nieuzasadnione pozostawienie podania (wniosku) bez rozpoznania jest nierozpoznaniem sprawy w terminie. Stronie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa polegające na bezczynności wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje – na zasadach ogólnych – skarga do sądu administracyjnego (zob. uchwałę składu siedmiu 7 sędziów NSA z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, publ. jw.). Z uwagi na to, że skarga została wniesiona do Sądu po uprzednim wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia uznać należy, że spełniony został warunek formalny, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a.
21 W aktualnym stanie prawnym z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Bezczynność organu, czyli niekorzystanie z kompetencji, którą ze względu na zaistnienie wymaganych przez prawo okoliczności organ jest obowiązany wykorzystać, stanowi specyficzny przejaw nielegalności zachowań administracji publicznej (zob. M. Miłosz, Bezczynność organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2012, s. 92). Tak rozumiana bezczynność oznacza naruszenie prawa obywatela do dobrej administracji, które wynika z treści art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 2007.303.1). Jednym z jego fundamentalnych elementów jest prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt I FSK 1532/15, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
22 W myśl zasady ogólnej wynikającej z art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługjąc się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, przy czym niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, natomiast sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Podkreślenia wymaga, że sformułowanie kodeksowe zawarte w art. 35 § 1 k.p.a. należy rozumieć jako generalną wskazówkę dotyczącą załatwiania wszystkich spraw w postępowaniu administracyjnym w taki sposób, by nie tylko dochować terminów zakreślonych w kodeksie, ale by w miarę możliwości sprawy załatwiać w terminach krótszych niż wyznaczone (zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 255/16, publ.: jw.).
23 W rozpoznawanej sprawie, pomimo upływu wspomnianych terminów z art. 35 k.p.a., organ nie załatwił sprawy, gdyż nie wydał decyzji, o którą ubiegała się skarżąca. Organ stoi na stanowisku, iż nie dopuścił się bezczynności, albowiem wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku z dnia [...] grudnia 2016 r. poprzez nadesłanie oświadczeń J. G.: o kontynuacji zatrudnienia na terenie [...] od stycznia 2008 r. oraz o dochodzie netto uzyskanym przez J. G. na terytorium [...] w 2014 r. w walucie brytyjskiej – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Wobec nieprzedłożenia przez skarżącą tych dokumentów, organ pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. poinformował stronę, iż zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2017 r., poz. 1851 z późn. zm.; aktualnie: Dz.U. z 2018 r., poz. 2134; dalej: "u.p.p.w.d.") – wniosek pozostawiono bez rozpatrzenia.
24 W ocenie Sądu, bezczynność organu w niniejszej sprawie miała miejsce, po pierwsze, ze względu na niepodjęcie przez właściwy wówczas organ żadnych czynności wyjaśniających w okresie od [...] grudnia 2016 r. do [...] czerwca 2018 r. (pierwszą czynnością wyjaśniającą było skierowanie do ZUS i KRUS wniosków o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych, k. 24 i 26 akt administracyjnych). W tej ostatniej dacie Wojewoda zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie oraz wezwał ją do przedłożenia wspomnianych dokumentów. Tym samym należy stwierdzić, że organ pozostawał w bezczynności przez okres przeszło 18 miesięcy. Takiego stanu nie usprawiedliwiało przekazanie wojewodzie zadań dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w drodze ustawy z dnia [...] lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz.U. poz. 1428). Reorganizacja organów administracji publicznych nie może skutkować niewywiązywaniem się przez państwo z jego ustawowych obowiązków.
25 Bez wątpienia Wojewoda naruszył wspomnianą zasadę szybkości, o której mowa w art. 12 § 1 k.p.a.
26 Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości [...] zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. W myśl art. 5 ust. 3 tego aktu, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł. Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 2a tej ustawy, w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.
27 W myśl art. 16 ust. 1, 2 i 4 u.p.p.w.d., w przypadku gdy osoba, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami wojewodzie. W przypadku przebywania osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, wojewoda ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Skoro organ nie ustalił, by – na podstawie art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm.)
28 – konieczne było przekazanie wniosku właściwej instytucji [...], to niezbędne było zastosowanie wspomnianych przepisów polskiej u.p.p.w.d. Trafnie zwróciła uwagę strona skarżąca, że pomimo niewykonania tego samego wezwania organu z dnia [...] czerwca 2018 r., decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. przyznano jej świadczenie wychowawcze na drugie dziecko, A. G., za poszczególne okresy 2017 r. i 2018 r. Organ powinien był w analogiczny sposób rozstrzygnąć wniosek skarżącej z dnia 15 grudnia 2016 r.
29 Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż – po drugie – bezczynność organu wynika z nierozpoznania sprawy ad meritum i pozostawienia wniosku strony bez rozpoznania. Jak wskazano, w odniesieniu do wniosku strony obejmującego drugie dziecko strony bez wątpienia istniała – oraz istnieje w dalszym ciągu – podstawa wydania orzeczenia co do istoty sprawy.
30 Natomiast w odniesieniu do pierwszego dziecka strony, organ powinien wyjaśnić, na jakiej podstawie prawnej doszedł do przekonania, że w okolicznościach badanej sprawy zachodziła konieczność wezwania strony do przedłożenia oświadczeń jej małżonka o kontynuacji zatrudnienia oraz o dochodzie netto uzyskanym na terytorium [...]. Skarżąca wywodziła w sposób konsekwentny w okresie od złożenia przedmiotowego wniosku, że w dniu złożenia wniosku pozostawała wraz z dziećmi na terytorium RP, pozostając czynna zawodowo i – co istotne – nie pozostawała w poprawnych kontaktach z małżonkiem przebywającym na terytorium [...], stąd niemożliwe było pozyskanie od niego wspomnianych oświadczeń. Aktualnie zaś toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w P. w sprawie o rozwiązanie małżeństwa strony i jej małżonka przez rozwód. W tej sytuacji organ powinien rozważyć podjęcie czynności z urzędu, na zasadzie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., dysponując choćby adresem J. G. oraz numerem dowodu osobistego w [...] (k. 17 akt administracyjnych). W badanych okolicznościach wywodzenie negatywnych konsekwencji dla strony z faktu niemożności realnego pozyskania przez nią wspomnianych oświadczeń jej małżonka, przebywającego na stałe za granicą, należy uznać za godzące w zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.).
31 Zgodnie z art. 19 ust. 2 u.p.p.w.d., w przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenie wychowawcze przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.
32 W myśl art. 13 ust. 3 i 4 u.p.p.w.d., wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego zawiera dane dotyczące:
33 1) osoby występującej o przyznanie świadczenia wychowawczego, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia, adres miejsca zamieszkania, stan cywilny, obywatelstwo, płeć, numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz, o ile je posiada - adres poczty elektronicznej i numer telefonu;
34 2) dzieci pozostających na utrzymaniu osoby, o której mowa w ust. 1, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia, stan cywilny, obywatelstwo, płeć, numer PESEL, a w przypadku gdy nie nadano numeru PESEL - numer [...] serię dokumentu potwierdzającego tożsamość.
35 4. Do wniosku dołącza się odpowiednio:
36 1) zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów niż dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1509, 1540, 1552, 1629, 1669 i 1693) dotyczące każdego członka rodziny;
37 2) zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego, dotyczące członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, zawierające informacje odpowiednio o:
38 a) formie opłacanego podatku,
39 b) wysokości przychodu,
40 c) stawce podatku,
41 d) wysokości opłaconego podatku
42 - w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego;
43 3) zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego:
44 a) zaświadczenie sądu opiekuńczego lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka,
45 b) prawomocne orzeczenie sądu orzekające rozwód lub separację,
46 c) orzeczenie sądu opiekuńczego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka,
47 d) inne dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub ustalenia wysokości świadczenia wychowawczego będącego przedmiotem wniosku.
48 W ocenie Sądu, do przepisu art. 19 ust. 2 u.p.p.w.d. można w pełnej rozciągłości odnieść stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na kanwie art. 64 § 2 k.p.a. Otóż, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż wezwanie wystosowane w trybie art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych pisma, wynikających ze ściśle określonych przepisów prawa określających te wymogi. W powyższym przepisie chodzi zatem o uzupełnienie braków formalnych podania, wynikających z braku w nim elementów wymaganych przepisami prawa. Organ administracji nie może wykorzystać trybu określonego w tym przepisie do merytorycznej oceny złożonego podania oraz jego załączników (zob. m.in. wyroki NSA: z dnia 23 stycznia 1996 r., sygn. akt II SA 1473/94 oraz z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II OSK 1071/16; publ. jw.). Zatem tylko wówczas, gdy przepis prawa ustanawia wprost określone wymogi co do składanego podania, organ może żądać ich spełnienia i uzupełnienia pisma (podania) o brakujące elementy. Żądając usunięcia określonych braków formalnych pisma (podania) należy jednoznacznie wskazać te braki, wskazując jednocześnie podstawę prawną owych wymogów formalnych pisma (podania). Pozostawienie podania bez rozpoznania, dokonane z naruszeniem art. 64 § 2 k.p.a., nie daje podstaw do uznania skargi na bezczynność organu za nieuzasadnioną (zob. wyrok NSA z dnia 12 maja 2006 r. o sygn. akt I OSK 869/05; publ. jw.)
49 W badanej sprawie oświadczenia, o które zwrócił się organ do wnioskodawczyni w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. nie dotyczyło braków formalnych wniosku o ustalenie warunków zabudowy, a kwestii merytorycznych, które miały wpływ na merytoryczne rozpoznanie i załatwienie wniosku. Organ nie zwrócił przy tym uwagi, że strona faktycznie nie była w stanie wykonać wspomnianego wezwania, ze względu na okoliczności opisywane przez nią w toku postepowania. Nieprzedłożenie przez stronę żądanych przez organ dokumentów nie uprawniało organu do pozostawienia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowaczego bez rozpatrzenia.
50 Wobec poczynionych ustaleń Sąd uznał, iż organ bezzasadnie pozostawił podanie skarżącej spółki bez rozpoznania i organ dopuścił się bezczynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 p.p.s.a. Stwierdzając zaistnienie w niniejszej sprawie bezczynności organu, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd zobowiązał Wojewodę W. punkcie I sentencji wyroku do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 15 grudnia 2016 r. Ustalając termin, w którym organ powinien rozpoznać sprawę (14 dni), Sąd miał na względzie jej charakter (przedmiot) oraz przytoczone przepisy prawa.
51 Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd zobowiązany jest też stwierdzić, czy bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach niniejszej sprawy organowi zarzutu takiego postawić nie można. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (zob. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1090/16, publ. jw.). W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku).
52 W toku postępowania organ administracyjny powinien zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań Sądu zawartych w treści niniejszego wyroku, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. W szczególności organ przeprowadzi prawidłowe postępowanie wyjaśniające zmierzające do wydania decyzji co do istoty sprawy i rozstrzygnie ją w zakresie, o którym mowa wyżej. W perspektywie treści art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. organ ustali aktualną sytuację faktyczną strony oraz jej rodziny, biorąc pod uwagę wynik postępowania w sprawie o rozwiązanie małżeństwa strony i jej małżonka przez rozwód.
53 Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 12 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 35 (§ 1, § 2, § 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 64 (§ 2)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 52 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 119
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 149 (§ 1, § 1a)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 153
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 27
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 30b
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 30c
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 30e
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 30f