Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2016 r., II SA/Po 456/15

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2016 r., II SA/Po 456/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział II w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia oddalić wniosek. /-/ Jakub Zieliński

Uzasadnienie

2 W skardze na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) – bliżej opisane w rubrum niniejszego postanowienia – uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) z dnia [...] 2014 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 91 913,64 zł został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Na uzasadnienie wniosku zostały przedstawione argumenty dotyczące prawidłowości postępowania legalizacyjnego dotyczącego budowy, której dotyczy nakaz rozbiórki, egzekwowany od skarżącego przez PINB, w drodze nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Natomiast we wniosku o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie została przedstawiona sytuacja materialna i ekonomiczna skarżącego, którą tutejszy Sąd uznał za uzasadniającą przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym – poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu (postanowienie z dnia 1 października 2015 r.).

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

4 Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na zasadzie wynikającej z dyspozycji art. 61 § 3 P.p.s.a. – po przekazaniu skargi sądowi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, w tym aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

5 Należy jednak podkreślić, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć wyłącznie tych aktów administracyjnych, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Zasadnicze znaczenie dla wstrzymania wykonania decyzji ma jej charakter prawny. Przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania w celu wywołania skutków prawnych zgodnych z ich rozstrzygnięciem.

6 Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny (przez zobowiązany podmiot lub organ) lub doprowadzenie w trybie egzekucji (przymusu państwowego) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny nadaje się do tak rozumianego wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości problem wykonania aktu administracji dotyczy więc aktów zobowiązujących – tj. ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, a także aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (por.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, LEX nr 420221; komentarz do art. 61; postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FZ 470/14, LEX nr 1452663). Charakteru takiego ze swej istoty nie mają decyzje odmowne, nie nadające się do wykonania (por. także postanowienie NSA z dnia: 8 stycznia 2014 r. sygn. akt II GZ 759/13; 27 czerwca 2013 r. sygn. akt I FZ 306/13; 10 maja 2013 r. sygn. akt II FZ 214/13; 7 lutego 2013 r. sygn. akt II OZ 61/13 – dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

7 Warto też zauważyć, że w orzecznictwie w zasadzie powszechnie za decyzję nienadającą się do wykonania uważa się decyzję kasacyjną organu odwoławczego (art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego) i odpowiednio postanowienie o takim charakterze (art. 126 Kodeksu), bowiem w wyniku wydania tego rodzaju ostatecznego rozstrzygnięcia na stronie nie ciąży żaden obowiązek nadający się do wykonania dobrowolnego bądź w trybie egzekucji. Taki akt nie podlega wobec tego wstrzymaniu wykonania w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. (tak np. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. akt II OZ 972/05, niepubl.).

8 W świetle przedstawionych poglądów uznać należy, że zaskarżony akt kasacyjny (uchylający wydane w postępowaniu egzekucyjnym postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia) nie spełnia podstawowego warunku, od którego zależy dopuszczalność wstrzymania jego wykonania w postępowaniu sądowym. Nie jest bowiem aktem, który dal wywołania skutków prawnych wymaga wykonania. Dodać należy, że ze swej istoty nie wywołuje on też skutków niekorzystnych dla skarżącego, skoro w chwili wydania co najmniej oddalał od niego niebezpieczeństwo zastosowania tego środka egzekucyjnego w postaci grzywny przymuszającej.

9 Warto również zauważyć, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miało znaczenia to, że prowadząc ponownie postępowanie egzekucyjne, organ I instancji kolejny raz zastosował w stosunku do skarżącego grzywnę w celu przymuszenia (postanowienie z dnia [...] 2015 r.), o czym wspomniał skarżony organ w odpowiedzi na skargę. W odniesieniu do ponownego zastosowania grzywny wypowiedział się WWINB w ostatecznym postanowieniu z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] i akt ten został zaskarżony przez stronę do tutejszego Sądu. Sprawa ta jest prowadzona pod sygn. akt II SA/Po 656/15 i stanowi sprawę odrębną od tej, która dotyczy wcześniej wydanych aktów o zastosowaniu środka egzekucyjnego. To w tej odrębnej sprawie może ewentualnie być rozważone zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej.

10 Sąd w niniejszej sprawie uznał, iż najbardziej adekwatne dla oddania jej niuansów i charakteru rozstrzygnięcia sądu jest użycie w sentencji sformułowania "oddalić wniosek", a nie sformułowania "odmówić przyznania prawa pomocy". Zastosowanie tego rodzaju konwencji językowej w sposób oczywisty zawiera bowiem w sobie odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a zarazem wskazuje na to, że odmowa ta nastąpiła ze względu na sam charakter zaskarżonego aktu, nie zaś merytoryczną ocenę sytuacji strony.

11 W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia

12 /-/ Jakub Zieliński