Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 listopada 2021 r., III SAB/Po 33/21

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 listopada 2021 r., III SAB/Po 33/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] w przedmiocie utrzymania drogi gminnej postanawia: odrzucić skargę

Uzasadnienie

2 W skardze zarzucono Burmistrzowi Miasta i Gminy [...] uchylanie się od sprawowania zarządu nad drogą publiczną – drogą gminną nr [...] Pełnomocnik skarżącej wskazał na:

3 1) wprowadzenie w błąd mieszkańców ulic [...] co do istnienia właściwej drogi publicznej nr [...], skutkujący podejmowaniem przez mieszkańców inwestycji mieszkaniowych na działkach bez dostępu do drogi publicznej, w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych;

4 2) naruszenie art. 19 ust. 1 w zw. z art. 20 pkt 2, 4 oraz 11 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 z późn. zm., dalej jako u.d.p.) polegające na długotrwałym (obejmującym lata 2000 - 2021) oraz uporczywym zaniechaniu wykonywania zadań w zakresie zarządu ww. drogą gminną, w tym:

5 a. planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony drogi, zwłaszcza w wyniku niepodejmowania się wykonywania robót konserwacyjnych, porządkowych i innych, zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu,

6 b. utrzymania nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, w stanie zapewniającym użytkownikom możliwość bezpiecznego korzystania z infrastruktury drogowej,

7 c. wykonywania robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających oraz zastąpienie ich działaniami mającymi charakter pozoracyjny;

8 3) naruszenie art. 19 ust. 1 w zw. z art. 20 pkt 17 i 18 u.d.p. w zw. z art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990 z późn. zm.) poprzez zaniechanie nabywania nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowania nimi w wyniku:

9 a. niepodjęcia się przez zarządcę drogi uregulowania kwestii własności działki o nr [...], która pomimo ulokowania w pasie drogi, nie stanowi w świetle właściwej księgi wieczystej własności gminy [...], co narusza interes prawny skarżącego i zmusza do uzyskiwania służebności gruntowej przejazdu i przechodu na działce wydzielonej pod drogę publiczną,

10 b. niepokrywania się śladu przedmiotowej drogi z pasem drogowym, wykluczające ową drogę z definicji drogi w rozumieniu art. 4 pkt. 2 u.d.p., skutkujące naruszeniami prawa własności właścicieli nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z przedmiotową drogą gminną oraz naruszające prawo dostępu do drogi publicznej mieszkańców ulic [...],

11 c. tolerowanie funkcjonowania drogi publicznej, niespełniającej wymagań zawartych w definicji drogi z art. 4 pkt. 2 u.d.p. i niespełniającej warunków technicznych dla tego rodzaju obiektu pomimo podjęcia uchwał kwalifikujących ul. [...] do kategorii dróg publicznych,

12 d. zaniechania prowadzenia adekwatnych prac z zakresu zabezpieczenia i konserwacji drogi publicznej - ul. [...], i w rezultacie pozostawienia "drogi" w awaryjnym stanie technicznym, sprowadzając na mieszkańców niebezpieczeństwo jej użytkowania oraz istotnie utrudniając dojazd służb ratunkowych,

13 e. wprowadzenia w błąd uprawnionego Inżyniera nadzoru drogowego wykonującego kontrole okresowe co do prawidłowości istnienia i zlokalizowania przedmiotowej drogi, w celu uzyskania protokołu kontroli okresowej stwierdzającego przydatności drogi do użytkowania.

14 Pełnomocnik wniósł o zobowiązanie organu nadzoru - Wojewody [...], na podstawie art. 101a w zw. z art. 86 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 z późn. zm., dalej jako u.s.g.), do niezwłocznego podjęcia niezbędnych czynności w zakresie zarządu przedmiotową drogą gminną na koszt i ryzyko gminy [...], w szczególności w postaci zapewnienia i utrzymania prawidłowego, zgodnego z prawem stanu drogi publicznej. Nadto wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w skardze oraz zwrot kosztów postępowania.

15 W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy [...] wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Burmistrz ocenił, że:

16 1. skarżący nie wykazał, aby brak określonych działań ze strony organu a wskazanych przez skarżącego naruszał jego interes prawny, w tym w szczególności nie wykazał z jakiego przepisu prawa materialnego ów interes prawny wywodzi,

17 2. skarżący nie może upatrywać naruszenia ich interesu prawnego w tym, że stan drogi publicznej prowadzącej do posesji skarżącego nie spełnia indywidualnych, subiektywnych oczekiwań,

18 3. skarżący błędnie utożsamia interes prawny z interesem faktycznym, który wywodzi z faktu zamieszkiwania i użytkowania działki położonej w sąsiedztwie drogi gminnej.

19 Dalej Burmistrz napisał, że przedmiotowa droga odpowiada wymogom wynikającym z rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie z dnia 2 marca 1999 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 124 z późn. zm.). Wnioski z kontroli przeprowadzonych zarówno w 2015 r. jak i w 2020 r. wskazują, że stan techniczny drogi nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, a obiekt nadaje się do użytkowania.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

21 Skarga podlega odrzuceniu.

22 Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego nastąpi w szczególności w wypadku, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 P.p.s.a.) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 P.p.s.a.).

23 Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ten ostatni przepis dopuszcza zatem możliwość wniesienia skargi wyłącznie w sytuacjach, w których organy administracji pozostają w bezczynności lub prowadzą postępowanie w sposób przewlekły przy rozpatrywaniu indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, w których wszczęto postępowanie administracyjne.

24 Analizowana skarga dotyczy bezczynności Burmistrza Miasta i Gminy [...]. Skarżąca zarzuca, że pomimo powzięcia w 2007 roku uchwały o zakwalifikowaniu ul. [...] do kategorii dróg gminnych, organy gminy nie podjęty nigdy czynności zmierzających do doprowadzenia tej ulicy do stanu technicznego zgodnego z prawem. Świadczy o tym zarówno fakt mijania się śladu ul. [...] z pasem drogowym, jak i brak w rzeczywistości takiej budowli - co jest warunkiem koniecznym uznania za drogę, w rozumieniu przepisów u.d.p.

25 Sąd stwierdza, że wbrew twierdzeniom skarżącej, w obowiązującym porządku prawnym brak przepisu (normy prawa materialnego), z którego wynikałoby uprawnienie do żądania od zarządcy drogi jej budowy, naprawy, utwardzenia itd. Przepisy art. 20 pkt 2 i pkt 4 u.d.p. takiej podstawy nie stanowią, podobnie jak przepisy art. 7 u.s.g. (por. prawomocne postanowienie WSA w Gdańsku z 13 sierpnia 2020 r., III SAB/Gd 31/20; CBOSA). Ustawodawca nie przewidział drogi sądowoadministracyjnej do kontroli działań w zakresie podjęcia/niepodjęcia przez zarządcę drogi inicjatywy inwestycji z zakresu wykonania zadań dotyczących budowy, przebudowy, remontu i utrzymania dróg publicznych - taka inicjatywa należy do sfery zarządzania i konstytucyjnie gwarantowanej samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, a nie do czynności nakazanych prawem. W tym zakresie można powiedzieć, że zadania zarządcy drogi - "normy zadaniowe" z art. 20 u.d.p. nie dają podstaw do konstruowania indywidualnych praw i żądań, a tym samym nie legitymują do zaskarżania aktów w takich sprawach (por. wyrok NSA z 01 marca 2005 r., OSK 1437/04; CBOSA).

26 Postępowanie dotyczące inicjatyw samorządowych nie dotyczy indywidualnych uprawnień ani obowiązków wnioskodawców, lecz określonych zadań organów gminy. Nie jest też skierowane do indywidualnie określonych adresatów, a do ogółu mieszkańców gminy. Ponadto, nie jest podejmowane w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

27 Dalej Sąd wskazuje, odnosząc się do zarzutu skargi, że organy gminy nie podjęły kroków zmierzających do nabycia własności działki o nr [...], co zmusza skarżącą do uzyskiwania służebności gruntowej przejazdu i przechodu na działce wydzielonej pod drogę publiczną, iż w obowiązującym porządku prawnym brak jest przepisów, które formułowałyby wobec organów gminnych obowiązek wykupu działki i przeznaczenia jej pod realizację inwestycji drogową, zatem nie można uznać, że organ był w bezczynności i w tym zakresie (tak również WSA w Gdańsku w. ww. prawomocnym postanowieniu z 13 sierpnia 2020 r., III SAB/Gd 31/20).

28 Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że przedmiotowa skarga została wniesiona w sprawie niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.