Art. 5
Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 143 [PDF] z uwzględnieniem zmian: Dz. U. z 2026 r. poz. 846 [PDF]. Stan prawny na
Art. 5. Sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach:
1) wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej; #
2) wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi; #
3) odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa; #
4) wiz wydawanych przez ministra właściwego do spraw zagranicznych lub konsulów, z wyjątkiem wiz: #
a) o których mowa w art. 2 pkt 2–5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy) (Dz. Urz. UE L 243 z 15.09.2009, str. 1, z późn. zm.), #
b) wydawanych cudzoziemcowi będącemu członkiem rodziny obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2025 r. poz. 1164 i 1794); #
5) zezwoleń na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego wydawanych przez konsulów. #
Art. 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Art. 5. Sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach: 1) wynikających z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej; 2) wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi; 3) odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa; 4) wiz wydawanych przez ministra właściwego do spraw zagranicznych lub konsulów, z wyjątkiem wiz: a) o których mowa w art. 2 pkt 2–5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Wizowy (kodeks wizowy) (Dz. Urz. UE L 243 z 15.09.2009, str. 1, z późn. zm.), b) wydawanych cudzoziemcowi będącemu członkiem rodziny obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2025 r. poz. 1164 i 1794); 5) zezwoleń na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego wydawanych przez konsulów.
art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 i 846)
art. 5 p.p.s.a.
Orzecznictwo
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I OSK 1382/11
…określając właściwość rzeczową sądów administracyjnych, ustalają jednocześnie katalog spraw, których sądy te nie rozpoznają. Zgodnie z art. 5 pkt 2 P.p.s.a. sądy administracyjne nie są właściwe między innymi w sprawach wynikających z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi i podwładnymi.…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II OSK 2470/19
…odrzucił skargę. Sąd I instancji wskazał, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przytaczając art. 5 pkt 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, stwierdził, że decyzja odmawiająca wydania wizy…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I OSK 1129/09
…zwykłym, lecz rozstrzygnięcie zapadłe wskutek wszczęcia postępowania wznowieniowego, sprawa sytuowana jest poza katalogiem wskazanym w art. 5 P.p.s.a. Jak zauważył to Sąd I instancji postępowanie prowadzone w trybie art. 145 kpa ma na celu w istocie ewentualne wyeliminowanie z obrotu…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I OSK 1934/11
…mianowania na urzędnika służby cywilnej nie podlega kontroli sądu administracyjnego, gdyż wynik badania dopuszczalności skargi w świetle art. 5 pkt 3 P.p.s.a., jest negatywny, a to z kolei przesądza o braku właściwości sądu administracyjnego w tej sprawie. Powyższe rozstrzygnięcie należy uznać za…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I OSK 689/14
…Takie stanowisko podzielają wszystkie strony niniejszego postępowania. A. kognicję sądu administracyjnego do sądowej kontroli wywodzi z art. 5 pkt 3 p.p.s.a. 6.2. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I OSK 2146/11
…art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Skarga wniesiona w sprawie niniejszej została przez Sąd odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 5 pkt 2 P.p.s.a., bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na uwadze wskazany przez L.P. przedmiot skargi uznał, iż dotyczy ona spraw wynikających z…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I OSK 1897/11
…ponadto, że stosunki między prokuratorami prokuratur różnych szczebli cechuje zależność służbowa, a sądy administracyjne na mocy art. 5 pkt 2 P.p.s.a. nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej. Podzielając ten pogląd wskazać trzeba, że art. 5 P.p.s.a. określa katalog…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II OSK 1346/16
…r. Nr 61, poz. 284, z późn. zm.) – dalej: Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W jego ocenie art. 5 pkt 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi narusza art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Skarżący nie ma prawa wnieść skargi do…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , II OSK 2504/23
…sprawie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane w tych orzeczeniach podziela. I tak zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 5 pkt 4 p.p.s.a. w obecnym brzmieniu, sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wiz wydawanych przez ministra właściwego do spraw zagranicznych lub…
- Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z , I OSK 1705/11
…mianowania na urzędnika służby cywilnej nie podlega kontroli sądu administracyjnego, gdyż wynik badania dopuszczalności skargi w świetle art. 5 pkt 3 P.p.s.a., jest negatywny, a to z kolei przesądza o braku właściwości sądu administracyjnego w tej sprawie. Powyższe rozstrzygnięcie należy uznać za…
Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.
Wszystkie orzeczenia przy art. 5 (546)
Historia zmian
Bez zmian od 15 stycznia 2026 r.