Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 listopada 2020 r., II SAB/Op 50/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 listopada 2020 r., II SAB/Op 50/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi K. O. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

Uzasadnienie

2 K. O. (dalej również jako: "skarżący") zarzucił w skardze bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu (dalej również "organ") w załatwieniu wniosku o udzielenie informacji publicznej.

3 Skarga została wniesiona w następującym stanie faktyczny i prawnym.

4 Skarżący w dniu 25 maja 2020 r. wystąpił do Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu o udostępnienie informacji publicznej poprzez doręczenie mu następujących dokumentów: wyroku Sądu Okręgowego w Opolu, VII Wydział Karny-Odwoławczy z dnia 22 maja 2020 roku, zmieniający wyrok Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 7 listopada 2019 roku, w sprawie o sygn. akt. [...], uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Opolu wymienionego wyżej, protokołu rozprawy z dnia 28 lutego 2020 roku, w sprawie w której został wydany wymieniony wyrok oraz protokołu ogłoszenia tego wyroku.

5 W braku jakiejkolwiek reakcji organu, pismem z dnia 21 czerwca 2020 r. skarżący wniósł ponaglenie do Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej w skrócie: "k.p.a.", domagając się niezwłocznego załatwienia sprawy administracyjnej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 25 maja 2020 r. o udzielenie informacji publicznej. Podkreślił, że sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 i art. 36 § 1 k.p.k. (winno być k.p.a.- przypis Sądu), a przede wszystkim w terminie szczególnym przewidzianym w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm.), dalej w skrócie: "u.d.i.p.".

6 Jednocześnie wniósł o zarządzenie wyjaśnienia przyczyny niezałatwienia sprawy w terminie, wskazanie, że Prezes Sądu Okręgowego w Opolu dopuścił się bezczynności w postępowaniu administracyjnym, pociągnięcie do odpowiedzialności osoby, z winy której sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie, w sytuacji rażącego naruszenia prawa, a jeśli osoba taka nie zostanie wykryta, pociągniecie do odpowiedzialności całego organu. Ponadto wniósł o zobowiązanie Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu do załatwienia sprawy w terminie 7 dni, od dnia uwzględniania ponaglenia. Według skarżącego, Prezes Sądu Okręgowego w Opolu jest bezczynny, gdyż nie rozpoznał wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie ustawowym określonym w art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

7 Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez Prezesa Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, w zakresie przedmiotu żądania, przekazano pismo z dnia 21 czerwca 2020 r. jako skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, a Sąd przekazał organowi właściwemu, czyli Prezesowi Sądu Okręgowego w Opolu w dniu 29 lipca 2020 r. (vide II DK/Op 17/20).

8 Z akt sprawy wynika, że w dniu 23 czerwca 2020 r. organ przesłał skarżącemu zanonimizowane dokumenty, a to: kopię wyroku Sądu Okręgowego w Opolu, VII Wydział Karny-Odwoławczy z dnia 22 maja 2020 roku, zmieniający wyrok Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 7 listopada 2019 roku, w sprawie o sygn. akt [...], protokół rozprawy z dnia 28 lutego 2020 roku oraz protokół ogłoszenia wyroku.

9 Organ poinformował ponadto wnioskodawcę, że wnioskowane uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego zostanie przesłane później, albowiem nie zostało jeszcze sporządzone przez sędziego. Nastąpiło to następnie przy piśmie organu z dnia 9 lipca 2020 r., kiedy to organ doręczył skarżącemu żądane uzasadnienie wyroku.

10 W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Okręgowego w Opolu wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podkreślił, że poza sporem pozostaje, iż nie przekazano skarżącemu wnioskowanych informacji publicznych w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W dniu 23 czerwca 2020 r. po złożeniu skarżącego pisma nazwanego zażalenie - ponaglenie udzielono wnioskodawcy informacji publicznej poprzez doręczenie mu zanonimizowanych kopii dokumentów, poza uzasadnieniem, które dosłano odrębnie 9 lipca 2020 r.

11 Organ podkreślił, iż w jego ocenie nie zaistniał w sprawie stan przewlekłości, czy rażącej bezczynności. Istniejący stan epidemii powoduje, iż w jednostkach sądownictwa powszechnego warunki pracy odbiegają od warunków optymalnych, co ma istotne znaczenie dla oceny kwestii terminowego wykonywania przez organ czynności informacyjnych. W trakcie epidemii zaistniały znaczne absencje pracowników z różnych powodów pośrednio i bezpośrednio z nią związanych. Ta okoliczność zdaniem Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu powoduje, że nie można przyjąć, aby bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, a wynika z obiektywnie istniejących trudności.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

13 Wniesiona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

14 Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była zarzucana przez skarżącego bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu w sprawie udostępnienia informacji publicznej na wniosek złożony przez K. O. w dniu 25 maja 2020 r.

15 Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej ma miejsce, gdy podmiot zobowiązany nie udzielił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej, stosownie do przepisów u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych.

16 Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

17 W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Prezes Sądu Okręgowego w Opolu jako podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., jest zobowiązany do udzielania informacji publicznej w zakresie, w jakim jest on jej dysponentem.

18 Otwarty katalog, w którym przykładowo wymieniono co może być przedmiotem informacji publicznej, zawiera art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret szóste u.d.i.p. udostępnieniu podlega m.in. treść orzeczeń sądów powszechnych.

19 W konsekwencji zaskarżony organ był obowiązany do udzielenia informacji publicznej w żądanym przez skarżącego zakresie.

20 W świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. zasadą jest, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Ustawodawca w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. przewidział możliwość przedłużenia terminu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej maksymalnie do 2 miesięcy, jeżeli jego załatwienie w terminie 14 dni nie jest możliwe.

21 Wniosek skarżącego z dnia 25 maja 2020 r. początkowo nie mógł zostać rozpatrzony i załatwiony w całości, bowiem w dacie jego złożenia nie zostało jeszcze sporządzone uzasadnienie do żądanego wyroku, przy czym pozostałe wnioskowane dokumenty doręczono zainteresowanemu przy piśmie organu z dnia 23 czerwca 2020 r. Natomiast uzasadnienie otrzymał, po jego sporządzeniu, przy piśmie organu z dnia 9 lipca 2020 r.

22 Przepis art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Utrwalone jest stanowisko doktryny, jak i orzecznictwa, które wywodzi, że na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej dopuszczalność skargi na bezczynność nie jest uzależniona od uprzedniego złożenia środka zaskarżenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2019 r. sygn. akt I OSK 525/18, opubl. w CBOSA i powołane tam orzecznictwo).

23 Ustawa o dostępie do informacji publicznej, jako ustawa szczególna, reguluje w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Dlatego jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie tylko wtedy, gdy przepisy tej ustawy tak stanowią. Takie odesłanie znajduje się jedynie w art. 16 ust. 2, a więc należy wyłączyć ich stosowanie do faz poprzedzających wydanie decyzji.

24 Oznacza to, że w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielenia informacji publicznej, przepis art. 37 k.p.a. w ogóle nie ma zastosowania. Środków zaskarżenia w razie bezczynności nie przewiduje też omawiana u.d.i.p. W konsekwencji w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej przepisy art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. również nie mogą być stosowane. Dlatego też, skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej (por. też wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2830/18, opubl. w CBOSA).

25 Skoro strona zainteresowana nie musi złożyć ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność organu w zakresie udzielenia informacji publicznej, to słusznie Prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu wezwał pismem z 8 lipca 2020 r. skarżącego do oświadczenia, czy jego pismo z 21 czerwca 2020 r. nazwane "zażalenie na bezczynność organu – ponaglenie" ma potraktować jako skargę sądową. W odpowiedzi zainteresowany pismem z 16 lipca 2020 r. (przesłanej pocztą elektroniczną w dniu 17 lipca 2020 r.) wniósł "o przekazanie zażalenia do WSA w Opolu celem nadania dalszego biegu", co też Prezes Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu uczynił przekazując pismo strony z 21 czerwca 2020 r. jako skargę sądowoadministracyjną do WSA w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. przekazał skargę organowi właściwemu, Prezesowi Sądu Okręgowego w Opolu, w dniu 29 lipca 2020 r., którą to datę należy przyjąć jako datę wniesienia skargi. Porównanie dat: wniesienia skargi w dniu 29 lipca 2020 r. i uzyskania przez zainteresowanego żądanej informacji publicznej w dniach 23 czerwca oraz 9 lipca 2020 r. jednoznacznie w tej sytuacji wskazuje, że w dacie wniesienia skargi do WSA w Opolu, Prezes Sądu Okręgowego w Opolu nie pozostawał w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej żądanej wnioskiem z 25 maja 2020 r.

26 Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.