Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 października 2004 r., II SA/Lu 90/04

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 października 2004 r., II SA/Lu 90/04

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz ( spr.), Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2004r. sprawy ze skargi M. Z.. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]", znak: "[...]", które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewody na rzecz M.Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 f

3 Sygn. akt II SA/Lu 90/04

UZASADNIENIE

4 Wojewoda działając jako organ drugiej instancji, po rozpoznaniu odwołania M. Z., na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., skierowaną do M. Z., w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym [...], położoną w L. przy ul W., dla której w Sądzie Rejonowym prowadzona jest księga wieczysta numer [...], gdzie M. Z. i T. Z. figurują jako współwłaściciele do udziałów po ½ części na rzecz każdego z nich, poprzez zezwolenie Wydziałowi Strategii i Rozwoju Urzędu Miasta na zajęcie części opisanej działki, obejmującej powierzchnię 695 m kwadratowych celem wykonania prac związanych z budową sieci kanalizacji deszczowej z obowiązkiem terminowej inwentaryzacji pełnego zakresu szkód powstałych w wyniku przeprowadzonych robót, ich wyceny przez rzeczoznawcę majątkowego, terminowego ustalenia odszkodowania mocą późniejszej decyzji, a po zakończeniu inwestycji, przywrócenia nieruchomości do stanu zgodnego z dotychczasowym sposobem użytkowania.

5 Tytułem uzasadnienia organ rozstrzygający powołał się na okoliczność braku zgody M. Z. na przeprowadzenie odcinka kanalizacji deszczowej przez nieruchomość stanowiącą między innymi przedmiot jej prawa współwłasności, gdy przeprowadzone z nią w tej mierze rokowania nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Natomiast drugi współwłaściciel, T.Z. wyraził swą zgodę na przeprowadzenie omawianej inwestycji. Jednocześnie ograniczenie prawa własności następuje pod inwestycję na cel publiczny i zgodnie z ostateczną oraz prawomocną decyzją Prezydenta Miasta z dnia "[...]" ustalającą dla niej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, co uzasadnia zastosowanie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

6 Na powyższe skargę złożyła M. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji z zasądzeniem na jej rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu podnosiła negatywne doświadczenia z racji wcześniej prowadzonych prac na tożsamej nieruchomości przez tego samego inwestora, który do chwili obecnej nie pokrył z tego tytułu pełnej wywodzonej szkody z przywróceniem stanu poprzedniego, po zrealizowaniu kanalizacji sanitarnej, co zdaniem skarżącej daje podstawę do odmowy akceptacji kolejnego ograniczenia konstytucyjnie chronionego prawa własności. Nadto organ administracji w powziętej decyzji przemilcza przyszłą konieczność dostępu do jej nieruchomości, a to celem konserwacji czy naprawy zamontowanych tam urządzeń, gdy te kolejne ingerencje stanowić będą źródło dalszych szkód. Prezentowała pogląd, iż inwestor może uzyskać dostęp do wskazywanej nieruchomości dla zrealizowania przedsięwzięcia o publicznym charakterze jedynie mocą umowy z właścicielem, nie zaś w wyniku jednostronnych, arbitralnie podejmowanych aktów, rozstrzygnięć wbrew jej stanowisku.

7 W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko prawne wraz z leżącą u jego podstaw argumentacją.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje:

9 Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie zgodności z prawem, gdy badane w niniejszej sprawie decyzje, powzięte w toku instancji tego rozstrzygającego wymogu nie realizują, jako wydane przy naruszeniu ustawowych wymogów procedowania w administracji.

10 Nieruchomość, stanowiąca przedmiot ograniczenia prawa skarżącej jest objęta współwłasnością, gdzie zakres uprawnień każdego ze współwłaścicieli jest wyrażony ułamkowo w idealnych częściach. Reżim prawny tej instytucji normują przepisy art. 195 k.c. do art. 221 k.c. Dla sprawy niniejszej szczególnie znaczące są regulacje zawarte w art. 200 k.c., stanowiącym o obowiązku każdego współwłaściciela do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną, a dalej art. 206 k.c., przyznającym każdemu współwłaścicielowi uprawnienie do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w sposób dający pogodzić się ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy wspólnej sprawowanym przez pozostałych współwłaścicieli. Te unormowania prawnomaterialne przesądzają o istnieniu po stronie współwłaścicieli łącznie, przysługującego im w sposób niepodzielny, interesu prawnego w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 k.p.a., skoro podlega w jego toku rozważeniu zasadność ograniczenia prawa własności na mocy unormowań o charakterze szczególnych, a skierowanego do przedmiotu współwłasności, którym każdy ze współwłaścicieli może władać, korzystać, zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem.

11 Z akt postępowania prowadzonego przed organami administracji wynika, że pominięto w nim jako stronę drugiego współwłaściciela w osobie T.Z., skoro nie skierowano do niego zawiadomienia o jego wszczęciu, a w dalszej kolejności nie adresowano i nie doręczano decyzji podejmowanych w toku instancji, ograniczających także prawa tego współwłaściciela, gdy zważyć jurydyczną istotę udziałów we współwłasności o charakterze idealnych części, które należy odnosić do całego przedmiotu współwłasności w sposób niepodzielny, aż do czasu zniesienia współwłasności.

12 Na gruncie unormowania art. 199 k.c. zgoda ze strony współwłaścicieli na ograniczenie prawa własności w odniesieniu do nieruchomości pozostającej we współwłasności podlega zakwalifikowaniu, jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, a w konsekwencji dla jej formalnoprawnie skutecznego dokonania wymagana jest zgoda wszystkich z grona współwłaścicieli, stąd nawet prawidłowo podjęta zgoda, ale jedynie przez niektórych współuprawnionych, nie pozbawia ich następnie przymiotu materialnoprawnie legitymowanych do udziału w późniejszym postępowaniu, także administracyjnym, mającym za przedmiot zastąpienie zgody pozostałych współwłaścicieli czy to niedziałających, czy to oponujących. W zaistniałej sytuacji prawnej mamy bowiem do czynienia z materialnoprawną legitymacją, z istoty leżącego u jej podstaw stosunku współwłasności, o charakterze łącznym.

13 Powyższe uchybienie w procedowaniu rozstrzygających sprawę organów administracji wyczerpuje dyspozycję art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jako objęte podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego.

14 Nie znajduje również jurydycznej racji stanowisko organów administracji, by jednostronne oświadczenie T. Z. realizowało ustawowe pojęcie zgody, statuowane dyspozycją art. 124 ust 1 powoływanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.

15 Przede wszystkim winna ona zostać udzielona w nawiązaniu do aktualnej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego, którą w badanej sprawie jest decyzja Prezydenta Miasta z dnia "[...]", gdy oświadczenie T.Z. odwołuje się do decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z innej daty. Nadto wobec obowiązku występowania w omawianym postępowaniu administracyjnym dwóch stron: współwłaścicieli nieruchomości oraz podmiotu ubiegającego się o dostęp do tejże nieruchomości dla przeprowadzenia inwestycji o publicznym celu, przez zgodę na dostęp do nieruchomości należy rozumieć cywilnoprawną umowę między nimi zawartą o obligacyjnym charakterze ze skutkami w sferze prawa rzeczowego, co nie zostało zrealizowane w okolicznościach kontrolowanego postępowania administracyjnego, także w odniesieniu do T.Z., wbrew stanowisku w tym zakresie organów rozstrzygających.

16 Przedstawiona ocena prawna jest ugruntowaną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. W tym miejscu należy przywołać wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 09 lutego 2000 r. w sprawie I SA 363/99 /LEX 55777/, z dnia 08 lutego 2000 r. w sprawie I SA 361/99 /LEX 57192/, z dnia 05 października 1999 r. w sprawie I SA 265/99 /LEX 48617/.

17 Z tych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit b i przy zastosowaniu art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, gdy rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego znajduje podstawę prawną w dyspozycji art. 200 przywołanej ostatnio ustawy.

18 jp