Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 czerwca 2011 r., II SA/Lu 262/11

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 czerwca 2011 r., II SA/Lu 262/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzew uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] r. nr [...].

Uzasadnienie

2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 28 lutego 2011r. po rozpoznaniu odwołania S. M. w Ś. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ś. z dnia 17 stycznia 2011r. o odmowie udzielenia Spółdzielni zezwolenia na usunięcie drzew: wiązu o obwodzie pnia 96 cm i czterech sztuk jarząbu pospolitego o obwodach pni: 55 cm, 64 cm, 76 cm i 56 cm.

3 Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 i art. 28 kpa, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2009r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.) oraz art. 27 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2003r., Nr 119, poz.1116).

4 W motywach decyzji organ odwoławczy podał, iż powodem odmowy zezwolenia S. M. w Ś. na wycięcie drzew rosnących na trzech działkach o określonych numerach, był brak zgody wszystkich współwłaścicieli tych nieruchomości. Działki stanowią bowiem współwłasność Spółdzielni oraz osób, na rzecz których ustanowiono odrębną własność lokali.

5 Organ odwoławczy nie uwzględnił złożonego przez Spółdzielnię odwołania od decyzji organu I instancji, w którym - powołując się na art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych - wyrażono pogląd o zbędności zgody właścicieli odrębnych lokali w sytuacji, gdy Spółdzielnia wykonuje zarząd powierzony.

6 Organ odwoławczy nie zakwestionował stanowiska odwołującej się Spółdzielni o wykonywaniu przez nią zarządu powierzonego w stosunku do nieruchomości wspólnych stanowiących współwłasność Spółdzielni, nawet choćby właściciele lokali nie byli jej członkami. Wynika to z treści art. 27 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który powołuje się na art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali.

7 Kolegium wyraziło jednak pogląd, iż powołany przepis art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali nie daje podstaw do uznania, by zarząd powierzony obejmował także czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Zakres zarządu powierzonego mógłby zostać rozszerzony umownie, lecz w niniejszej sprawie rozszerzenie takie nie nastąpiło. Uzyskanie zgody na usunięcie drzew ze wspólnej nieruchomości stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, a zatem na podstawie art. 199 Kodeksu cywilnego skuteczność takiej czynności wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Brak zgody niektórych współwłaścicieli może być usunięty w drodze rozstrzygnięcia sądu powszechnego uprawniającego do dysponowania nieruchomością.

8 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – S. M. w Ś. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych oraz art. 199 Kodeksu cywilnego.

9 Zdaniem skarżącej, Spółdzielnia - jako ustawowy zarządca - jest uprawniona do podejmowania czynności mających na celu zarząd nieruchomościami stanowiącymi jej własne mienie bądź mienie jej członków nabyte na podstawie ustawy. Zarząd ten jest uregulowany w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych, która inaczej określa uprawnienia zarządcy niż ustawa o własności lokali, która ma zastosowanie tylko wybiórczo i nie bezpośrednio. Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych w sposób kompletny reguluje kwestie zarządu nieruchomościami wspólnymi przez spółdzielnie i nie wymaga sięgania do regulacji zawartych w Kodeksie cywilnym, dotyczących współwłasności, zaś decyzja zarządu spółdzielni o usunięciu obumarłych drzew z nieruchomości wspólnych z powodu zagrożenia bezpieczeństwa osób mieści się w pojęciu zarządzania wspólnymi nieruchomościami.

10 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

12 Skarga jest zasadna.

13 Rację ma skarżąca, że zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych - do zarządu nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni mieszkaniowych i innych osób mają zastosowanie przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a nie przepisy ustawy o własności lokali.

14 Oznacza to, że spółdzielnia sprawuje zarząd nieruchomością wspólną z mocy ustawy i zarządza nią tak, jak zarządza nieruchomościami stanowiącymi jej wyłączną własność.

15 Tak wykonywany zarząd jest zarządem powierzonym, który zastępuje właścicieli lokali (a zatem i wyłącza ich działanie) tak w sprawach zwykłego zarządu, jak i w sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu.

16 Spółdzielnia jest więc legitymowana także do złożenia wniosku o zezwolenie na wycięcie drzew.

17 Przedmiotem niniejszej sprawy jest wniosek S. M. w Ś. o udzielenie zezwolenia na usunięcie drzew rosnących na nieruchomościach stanowiących współwłasność Spółdzielni i innych osób.

18 Podstawą materialnoprawną takiego wniosku jest art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) określający, jaki podmiot i na jakich warunkach może wystąpić z takim wnioskiem.

19 Zgodnie z treścią tegoż przepisu, uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem jest posiadacz nieruchomości, który dołączy zgodę jej właściciela. Wniosek taki musi zawierać elementy, o których mowa w art. 83 ust. 1 cyt. ustawy, m.in. określone dane dotyczące właściciela nieruchomości.

20 Tak samo jest w sytuacji, gdy nieruchomość ma kilku właścicieli, co ma miejsce w sprawie niniejszej.

21 Organy obu instancji wydając zaskarżoną decyzję pominęły jednak, że do złożonego przez S. M. w Ś. wniosku o usunięcie drzew nie dołączono wymaganego załącznika, jakim jest wskazana w art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody – zgoda właściciela. O ile wnioskodawczyni przedłożyła wypis z ksiąg wieczystych zawierający wykaz właścicieli nieruchomości, to nie dołączyła ich zgody na wystąpienie z takim wnioskiem - wymaganej ustawą o ochronie przyrody, która to ustawa stanowi lex specialis w stosunku do ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

22 W tej sytuacji organy orzekające w sprawie nie były uprawnione do odstąpienia od wezwania wnioskodawczyni do uzupełnienia wniosku przez dołączenie zgody właściciela.

23 Słuszny pogląd wnioskodawczyni, iż współwłaściciele nieruchomości nie mają legitymacji do wystąpienia w sprawie, w żadnym razie nie przemawiał za wydaniem merytorycznej decyzji na podstawie niepełnego wniosku.

24 Sąd podziela stanowisko skarżącej, że jedynie S. M. - jako posiadacz nieruchomości - jest stroną w postępowaniu o zezwolenie na wycięcie drzew, natomiast właściciele nieruchomości nie posiadają interesu prawnego ani obowiązku, z którego wynikałoby uprawnienie do bycia stroną w przedmiotowym postępowaniu ze względu na interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa.

25 Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji, jako wydane z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, wymagają zatem uchylenia.

26 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji wezwie wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku przez dołączenie pisemnej zgody właścicieli nieruchomości na usunięcie drzew i w zależności od wykonania tego obowiązku wyda stosowne rozstrzygnięcie.

27 Brak takiej zgody uniemożliwia bowiem rozpoznanie wniosku - od tej zasady ustawodawca nie przewidział żadnego wyjątku, nawet w sytuacji poważnych trudności w jej uzyskaniu. Rozważać można wtedy jedynie wystąpienie do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie zastępcze przez ustanowienie kuratora do wyrażenia takiej zgody.

28 Z tych względów i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.