Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 lutego 2020 r., I SA/Łd 699/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 lutego 2020 r., I SA/Łd 699/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: Specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2020 r. sprawy ze skargi B. E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zaskarżoną decyzją z [...] 2019 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z 17 kwietnia 2019 r., ustalającą B. E. N. (dalej także: "Podatniczce") podatek od nieruchomości na rok 2019 w kwocie 741 zł. W uzasadnieniu Kolegium powołało się m.in. na art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t: Dz.U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm.; dalej: u.p.o.l.) oraz art. 21 § 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t.: Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej: O.p.), a także art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. — Prawo geodezyjne i kartograficzne ( j.t.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.; dalej: u.p.g.k.).

3 Organ odwoławczy wyjaśnił, że podatnik był w 2018 r. posiadaczem samoistnym zabudowanej nieruchomości — działki nr [...] położonej w obrębie [...] miasta W., przy ul. A 50. Przedmiot opodatkowania stanowiły: budynki mieszkalne

4 o pow. użytkowej 74 m2 (stawka 0,60 zł/m2), grunty pozostałe do 1.000 m2 o pow. 1.000 m2 (stawka 0,25 zł/m2) oraz grunty pozostałe od 1.001 do 5.000 m2 o pow. 2.129 m2 (stawka 0,21 zł/m2).

5 Stan prawny ww. nieruchomości był nieuregulowany, to jest: w ewidencji gruntów i budynków zawarto informację, że działka nr [...] pozostaje we władaniu samoistnym spadkobierców J. B.. W toku postępowania podatkowego dotyczącego wymiaru podatku od nieruchomości za 2019 rok dopuszczono materiał dowodowy zgromadzony podczas postępowania w sprawie ustalenia wysokości analogicznego zobowiązania podatkowego za 2015 rok. W opinii organu materiał ten potwierdza,

6 że B. E. N. jest posiadaczem samoistnym ww. nieruchomości. Za takim wnioskiem miały przemawiać następujące okoliczności:

7 – zameldowanie i stałe zamieszkanie na terenie nieruchomości (fakt ten znajdował oparcie w informacjach pochodzących od córki podatniczki S. K.,

8 a także w piśmie z MOPS-u oraz z zaświadczenia o zameldowaniu);

9 – zawarcie umowy z zakładem energetycznym na dostarczanie prądu

10 do nieruchomości (pismo PGE Obrót S.A.);

11 – ponoszenie wszelkich kosztów związanych z utrzymaniem swojego mieszkania i mieszkania syna S. (pismo z MOPS-u);

12 – korzystanie przez stronę z wody od kilkunastu lat ze starego przyłącza

13 od sąsiadki J. O. oraz ich wzajemne rozliczenia (pismo A Sp. z o.o.

14 w W. wraz z oświadczeniem sąsiadki);

15 – złożona w 2004 r. informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych,

16 z wykazaniem poszczególnych przedmiotów opodatkowania (grunty, budynki mieszkalne, budynki pozostałe), która przez lata stanowiła podstawę do ustalenia podatku od nieruchomości i opłacania tego podatku przez skarżącą.

17 Do materiału dowodowego włączono także cztery aktualne zaświadczenia

18 z 7 lutego 2019 r. o zameldowaniu B. E. N., S. N., S. K., S. K., z których wynika, iż osoby te w dalszym ciągu są zameldowane

19 na nieruchomości położonej w W. przy ul. A 50.

20 W ocenie organu drugiej instancji wskazane wyżej okoliczności stanowiły ujawniony na zewnątrz przejaw posiadania samoistnego nieruchomości przez B. E. N.. Kolegium uznało, że dane wynikające z ewidencji gruntów (oznaczenia gruntów i ich wielkości) oraz z informacji podatkowej złożonej przez skarżącą w 2004 r. (powierzchnia użytkowa obiektów budowlanych), stanowią dla organów podatkowych wystarczającą podstawę do opodatkowania przedmiotowej nieruchomości i obiektów budowlanych podatkiem od nieruchomości.

21 Podatek od nieruchomości został naliczony od gruntów pozostałych o łącznej powierzchni 3.129 m2 i od budynku mieszkalnego o pow. użytkowej 74 m2. Nie naliczono podatku od nieruchomości od budynku pozostałego uwzględniając fakt,

22 że budynek nie posiada dachu i jest w trakcie rozbiórki. Stawki podatku zostały przyjęte na podstawie uchwały Rady Miejskiej w W. z 28 listopada 2018 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego

23 z 2018 r., poz. 6630).

24 Kolegium zwróciło dodatkowo uwagę, że w analogicznej sprawie Podatniczki, dotyczącej podatku od ww. nieruchomości za 2015 r. decyzja Kolegium poddana była kontroli sądu administracyjnego. Wyrokiem z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 659/17, WSA w Łodzi oddalił skargę a wyrok jest prawomocny. B. E. N. nie złożyła skarg do sądu administracyjnego na decyzje Kolegium w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za lata 2016-2017. Z kolei wyrokiem z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Łd 804/18, WSA w Łodzi oddalił skargę B. E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza W. z [...] 2018 r. w przedmiocie ustalenia podatniczce, jako posiadaczowi samoistnemu zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. A 50, podatku od nieruchomości na rok 2018.

25 Na opisaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego

26 w P. z [...] 2018 r. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Kolegium przekroczyło swoje uprawnienia, wydając decyzję na nieistniejące orzeczenie Burmistrza W., naruszyło art. 231 § 2 k.k., a zaskarżona decyzja jest bezprzedmiotowa i stanowi bezczynność. W związku z tym skarżąca, na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a., wniosła o zasądzenie odszkodowania od każdego z urzędników oraz

27 na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. — wniosła o wymierzenie grzywny w wysokości dziesięciokrotnego wynagrodzenia każdego z urzędników.

28 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

29 Sąd zważył, co następuje:

30 Skarga nie jest uzasadniona, bowiem organy podatkowe nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Nie ma także podstaw do uznania, że zostały naruszone przepisy wskazane w zarzutach skargi. W szczególności zważywszy na fakt, że w jej treści skarżąca zarzuca naruszenie przepisów, których organy nie stosowały, wydając zaskarżoną decyzję, a sama skarga sformułowana jest w sposób nieprecyzyjny i nieczytelny.

31 Na wstępie należy wskazać, że w analogicznej sprawie, dotyczącej opodatkowania tej samej nieruchomości za 2015 r. — jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy — jego decyzja została poddana kontroli sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt

32 I SA/Łd 659/17, oddalił skargę, a wyrok ten jest prawomocny. Sąd w niniejszym składzie podziela ocenę prawną i argumenty podniesione w tym orzeczeniu.

33 Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości

34 są m.in. osoby fizyczne będące posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne są obowiązane do złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzonej na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia mającego wpływ na wysokość opodatkowania tym podatkiem w trakcie roku podatkowego. Zgodnie dalej z art. 21 § 5 O.p., jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji (zeznania, wykazu informacji), wysokość zobowiązania podatkowego ustala się zgodnie z danymi zawartymi

35 w deklaracji, chyba, że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalania wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. Z kolei w myśl art. 21 ust. 1 u.p.g.k., dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków

36 i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych.

37 Stosownie do art. 3 ust. 3 u.p.o.l., jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się

38 w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Obowiązek podatkowy posiadacza samoistnego wyprzedza zatem obowiązek podatkowy właściciela nieruchomości oraz wyłącza konieczność poszukiwania przez organ podatkowy właściciela (w tym w drodze inicjowania stosownego postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia praw

39 do spadku po zmarłym właścicielu) w razie, gdy stan prawny danej nieruchomości jest nieuregulowany.

40 W niniejszej sprawie stan prawny przedmiotowej nieruchomości jest nieregulowany, ponieważ w ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] figuruje jako pozostająca we władaniu samoistnym spadkobierców J. B..

41 Poza sporem pozostaje przedmiot opodatkowania. Zgodnie z danymi ewidencji gruntów przed modernizacją działka nr [...] stanowiła powierzchnię 0,3342 ha

42 (teren zabudowy mieszkaniowej B - 0,1949 ha i teren zurbanizowany niezabudowany Bp – 0,1393 ha). Natomiast po modernizacji powierzchnia działki zmniejszyła się

43 i wynosi do chwili obecnej 0,3129 ha (tereny mieszkaniowe B – 0,1848 ha

44 i zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie zabudowy Bp – 0,1281 ha).

45 Na terenie działki znajduje się budynek mieszkalny oraz budynek niemieszkalny (pozostały).

46 Nie ma również sporu co do tego, że na terenie ww. nieruchomości zamieszkuje skarżąca. Organ pozostaje w posiadaniu informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, złożonej przez stronę 23 lutego 2004 r., w której zadeklarowany został budynek mieszkalny o pow. użytkowej 74 m2 i budynek pozostały o pow. użytkowej 132 m2 oraz grunty pozostałe o pow. 3.342 m2.

47 Z zebranych przez organy podatkowe informacji wynika dalej, że skarżąca jest posiadaczem samoistnym ww. nieruchomości, a zatem — stosownie do cytowanego wyżej art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. — podatnikiem podatku od nieruchomości.

48 W tym miejscu zauważyć należy, że kwestia kto jest samoistnym posiadaczem wymaga odwołania do przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie jest stanem faktycznego władztwa nad rzeczą.

49 Na posiadanie składają się dwa elementy: element fizyczny wyrażający się we władaniu rzeczą oraz element psychiczny wyrażający się w psychicznym nastawieniu

50 do wykonywanego władztwa. Posiadanie samoistne tym różni się od posiadania zależnego, że jest władztwem nad rzeczą niezależnym od dyspozycji i woli innej osoby (Kodeks Cywilny Komentarz, tom I, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 796).

51 W ocenie sądu organy podatkowe zgromadziły wystarczający materiał dowodowy, który pozwalał na właściwą ocenę, że B. E. jest posiadaczem samoistnym zabudowanej nieruchomości o nr ewid. działki [...] w obrębie [...] m. W., ul. A 50 i również w 2019 r. legitymowała się statusem posiadacza samoistnego, a zatem — była podatnikiem podatku od ww. nieruchomości. Przeprowadzone uprzednio w postępowaniu za 2015 r. dowody nie zostały w żaden sposób zakwestionowane przez skarżącą, nie utraciły swej aktualności i stanowią pełnoprawny materiał dowodowy, na którego podstawie organy mogły dokonywać wiążących ustaleń dowodowych także w niniejszej sprawie.

52 Z zaświadczeń o zameldowaniu wystawionych przez Urząd Miasta w W. wynika, że skarżąca zameldowana jest pod tym adresem na pobyt stały od 1 czerwca 1985 r. podobnie jak jej syn S. K. oraz córka S. K. i jej córka S. W.. Z pisma PGE Rejon Energetyczny T. z 28 lipca 2016 r. wynika, że skarżąca jest stroną umowy sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji dla punktu poboru w W., ul. A 50. Z pisma A sp. z o.o. z 9 sierpnia 2016 r. wynika, że posesja położona przy

53 ul. A 50 nie jest podłączona do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej,

54 a zatem nie ma podpisanych stosownych umów. Skarżąca korzysta z przyłącza sąsiadki i ze zużytej wody rozlicza się bezpośrednio z nią. Okoliczność ta potwierdzona została przez J. O. oświadczeniem z 9 sierpnia 2016 r., w którym wskazała, że stan ten trwa od 19 lat. Na okoliczność sposobu korzystania z ww. nieruchomości wskazują także informacje wypływające z pisma MOPS w W. z 5 października 2016 r. W trakcie wizyt pracowników ośrodka w miejscu zamieszkania syna skarżącej, w budynku przy ul. A 50, potwierdzono, że zamieszkuje tam także skarżąca, korzystając z odrębnego mieszkania. Ustalono również, że podatniczka pokrywa koszty utrzymania mieszkań (także syna). Na koniec wskazać należy, sama skarżąca złożyła 23 lutego 2004 r. informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w której wprost wymieniła poszczególne przedmioty opodatkowania.

55 Z przedstawionych okoliczności wynika więc, że strona włada nieruchomością

56 z zamiarem władania dla siebie, nie ukrywając tego zamiaru, który jest jawny dla otoczenia. Uzewnętrznione przez skarżącą czynności faktyczne, opisane wyżej, wskazują na samodzielny, niezależny od woli innej osoby, stan władztwa w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Zewnętrznym tego wyrazem jest zawarcie umowy

57 na dostawę energii (ponoszenie związanych z tym opłat), zameldowanie i stałe zamieszkiwanie, podawanie tego adresu w pismach kierowanych w toku postępowania, odbieranie korespondencji kierowanej pod ten adres, ponoszenie wszelkich kosztów związanych z utrzymaniem mieszkań (Podatniczki oraz jej syna), jak również złożenie stosownej informacji do Urzędu Gminy W. w 2004 r. o nieruchomościach

58 i o obiektach budowlanych położonych na przedmiotowej nieruchomości. Materiał dowodowy nie pozostawia zatem wątpliwości, że podatniczka trafnie została uznana za posiadacza samoistnego przedmiotowej nieruchomości, a zatem także za podatnika podatku od nieruchomości w odniesieniu do tej nieruchomości, w świetle art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.

59 W zakresie wymiaru przedmiotowego podatku należy dodatkowo wskazać,

60 że organy podatkowe uwzględniły oświadczenie B. E. N. z 2 grudnia 2018 r., iż znajdujący się na przedmiotowej działce budynek gospodarczy (stodoła) uległ zawaleniu i jest w trakcie rozbiórki. Powierzchnia tego budynku (132 m2) uwzględniana w decyzjach wymiarowych w przedmiocie podatku od nieruchomości za poprzednie lata w kategorii – budynki pozostałe, została zasadnie wykluczona z przedmiotu opodatkowania tym podatkiem za rok 2019 z uwagi na fakt, że wskutek zawalenia, budynek ten nie posiada dachu i jest w trakcie rozbiórki.

61 Zaskarżona decyzja wydana została z poszanowaniem przepisów prawa tak procesowego, jak i materialnego. W ocenie sądu nie ma zatem podstaw do jej uchylenia. W realiach sprawy nie było również podstaw do uwzględnienia żądań podatniczki, przedstawionych w skardze, sprowadzających się do wymierzenia organom podatkowym grzywien oraz zasądzenia odszkodowania na rzecz skarżącej. Oba żądania możliwe są do uwzględnienia w sytuacji, gdy organy podatkowe pozostają w bezczynności lub przewlekle prowadzą postępowanie. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż przedmiotem skargi było merytoryczne rozstrzygnięcie — decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego.

62 Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia

63 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

64 (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.

65 aj