Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 lipca 2014 r., III SA/Łd 456/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 lipca 2014 r., III SA/Łd 456/14

Sentencja

1 Dnia 22 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 roku sprawy ze skargi A.G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...], nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r.- Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmiany powierzchni działki nr 2/8 położonej w gminie [...], obręb [...], jednostka rejestrowa G.495,

3 Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

4 Pismem z dnia [...] W. i J. G. wystąpili do Starosty [...] Wschodniego o wyjaśnienie okoliczności zmiany powierzchni działki nr 2/8 położonej w obrębie [...], gmina [...] .

5 W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Starosta [...] ustalił, że działka nr 2/8 objęta była procesem modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...], gmina [...] przeprowadzonym w trybie art. 24a ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w okresie od dnia 17 lutego 2006r. do dnia 5 czerwca 2006r. Po przeprowadzeniu prac geodezyjnych w terenie sporządzono projekt operatu opisowo-kartograficznego, który został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych w okresie od dnia 9 czerwca 2006r. do dnia 30 czerwca 2006r. w celu zgłaszania ewentualnych uwag i zastrzeżeń. Ogłoszenie o terminie wyłożenia operatu opisowo-kartograficznego zostało zamieszczone w prasie o zasięgu krajowym w dniu 16 maja 2006 r. oraz wywieszone na tablicy ogłoszeń w siedzibie Starostwa Powiatowego w [...] i w Urzędzie Miejskim w [...] w terminie 14 dni przed dniem wyłożenia projektu operatu. W dniu 1 lipca 2006r. projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...], gmina [...]. Informację o tym Starosta [...] ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego Nr 286 poz. 2233 z dnia 12 sierpnia 2006r.

6 W terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie, mógł zgłaszać zarzuty do tych danych. Zarzuty zgłoszone po upływie 30- dniowego terminu do ich zgłaszania traktowane są jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków, zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.

7 W. i J. G. w okresie wyłożenia operatu, ani w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nie wnieśli żadnych zastrzeżeń do wprowadzonych zmian dotyczących działki nr 2/8, wobec powyższego Starosta [...] pismem z dnia [...] poinformował wnioskodawców, że pismo z dnia [...] zostało potraktowane jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków w trybie art. 22 ust. 3 ustawy. Jednocześnie Starosta [...] wystąpił do wykonawcy modernizacji, tj. Wojewódzkiego Biura Geodezji, o ustosunkowanie się do zastrzeżeń J i W. G. dotyczących zmian w powierzchni działki nr 2/8 w obrębie [...], gmina [...].

8 W piśmie z dnia [...] wykonawca modernizacji wyjaśnił, że aktualna powierzchnia działki nr 2/8, tj. 0,961 m2, wynika z ustalenia granic w oparciu o materiały geodezyjne oraz ustalenie granic na gruncie w obecności właściciela. Ponadto wskazano, że działka o nr 2/8, powstała w wyniku podziału działki 2/4 przeprowadzonego w 1986 roku poprzez odjęcie od ogólnej powierzchni działki 2/4 (obliczonej na podstawie szkiców do wywłaszczeń równej 1,12 ha, na których działka posiada szerokość 25 m) powierzchni działki nr 2/7 (określonej ściśle ze współrzędnych), przez co powierzchnia działki 2/8 mogła być niedokładna. Jednocześnie przy wykonywaniu mapy podziału Nr 198/12/395/86 został spisany protokół ustalenia granic, zgodnie z którym szerokość działki nr 2/4 była odmienna niż na szkicu do wywłaszczenia i wynosiła 23,45 m. Powyższy protokół został podpisany przez J. G., co jest równoznaczne z brakiem zastrzeżeń co do przebiegu granic i automatycznego zmniejszenia powierzchni działki nr 2/8. Wykonawca modernizacji wyjaśnił oraz dodatkowo przedstawił na szkicu przyjęcia granic działki, iż północną granicę działki stanowi granica wywłaszczeniowa wynikająca z operatu nr 198/12/351/83 przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, południową- granica podziału z 1986 r. na podstawie mapy podziału oraz operatu podziałowego nr 198/12/295/86 również przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, natomiast długość działki obliczona została ściśle na granicy wschodniej (408,33 m) oraz zachodniej (400,72 m) w obecności właściciela, który uznał je za bezsporne, podpisując protokół ustalenia granic z dnia [...].

9 W dniu [...] oraz [...] wykonawca modernizacji przeprowadził wizje w terenie z udziałem J. i W. G., przedstawiciela PODGiK w [...], a na drugiej wizji również współwłaściciela nieruchomości sąsiedniej oznaczonej numerem działki 2/10. Właściciele działki nr 2/8 żądali wówczas przesunięcia granicy z działką 2/10 w taki sposób, aby szerokość ich działki wynosiła na tej wysokości 25 m. Przedstawiciel Wojewódzkiego Biura Geodezji w [...] określił w terenie, iż wymagane przesunięcie winno wynosić około 1,6 m, na co nie wyraził zgody współwłaściciel działki 2/10. Wobec powyższego małż. G. wyrazili gotowość kupna części działki nr 2/10 znajdującej się między ich siedliskiem a ulicą W., jednak w kolejnym swoim piśmie z dnia 9 lutego 2007r. wnieśli o "przywrócenie granic prawnych wykazanych na mapie granic podziału zgodnych z księgą wieczystą Kw 29232 dla działki 2/8, usunięcie przez właścicieli działek 2/9 i 2/10 trwałych znaków z terenu działki (wydanie poleceń i postanowień) oraz wycofanie z zasobów geodezyjnych zafałszowanych szkiców i planów (map) i nie używanie ich dla celów budowlanych i geodezyjnych w przyszłości".

10 Pismem z dnia [...] Starosta [...] poinformował wnioskodawców, że pismo z dnia [...] zostało potraktowane jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków w trybie art. 22 ust. 3 ustawy. Państwo G. przekazali do Starosty [...] dokumenty mające "pozwolić usunąć nieprawidłowości przy wyliczaniu powierzchni działek 2/7 i 2/8". Były to jednak dokument archiwalne, które były w posiadaniu organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków i nie mogły stanowić podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

11 W okresie od dnia 7 kwietnia 2011r. do dnia 15 listopada 2011r. przeprowadzono ponowną modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...]. Po przeprowadzeniu prac geodezyjnych w terenie sporządzono projekt operatu opisowo-kartograficznego, który został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych w dniach od 23 września 2011r. do 14 października 2011r. w celu zgłaszania uwag i zastrzeżeń. Ogłoszenie o terminie wyłożenia operatu opisowo-kartograficznego zostało zamieszczone w prasie o zasięgu krajowym w dniu 2 września 2011 r. oraz wywieszone na tablicy ogłoszeń w siedzibie Starostwa Powiatowego w [...] i w Urzędzie Miejskim w [...] w terminie od dnia 23 września 2011r. do dnia 14 października 2011 roku. W dniu 15 października 2011r. projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...], gmina [...]. Informację o tym Starosta [...] ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego Nr 352 poz. 3541 z dnia 2 grudnia 2011r.

12 Z uwagi na zastrzeżenia właścicieli do powierzchni działki 2/8 Starosta [...]zwrócił się do wykonawcy modernizacji z 2011 roku, tj. "A" o ponowną weryfikację powierzchni działki nr 2/8. Wykonawca ponownie wyjaśnił, że powierzchnia działki nr 2/8 wyliczona została w ten sposób, że od powierzchni działki nr 2/4 ujawnionej w ewidencji gruntów równej 1,12 ha odjęto zaokrągloną powierzchnię działki 2/7 — 0,09 ha co dało powierzchnię działki 2/8 równą 1,03 ha. Operat 198/12/395/86 sporządzony na potrzeby podziału działki 2/4 nie zawiera dokumentacji potwierdzającej pomiar na gruncie całej działki 2/8, a jedynie zapis w protokole granicznym o tym, że "granica działki na gruncie odbiega od granicy uwłaszczenia, do dalszych czynności przyjęto granicę wg użytkowania celem wydzielenia działki budowlanej." Jednocześnie w operacie podziału działki 2/3 na działki 2/9 oraz 2/10 nr 593-25/1999 znajduje się protokół przyjęcia granic na punkty 340 i 341, na którym widnieją podpisy J. i W. G., jako osób niewnoszących zastrzeżeń do powyższych ustaleń. Ponadto wykonawca poinformował, że w trakcie wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego żaden z właścicieli jednostki ewidencyjnej 495, a więc działki nr 2/8, nie zgłaszał zastrzeżeń.

13 J. i W. G. zmarli w toku prowadzonego postępowania. Ne podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. Wydział I Cywilny sygn. akt [...] spadkobiercami po zmarłej J. i W. G. została A. G., B. K. i S. Ł.. S. Ł. zmarła w dniu [...]. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. IX Zamiejscowy Wydział Cywilny z/s w B. sygn. akt [...], spadek po zmarłej S. Ł. nabyły córki – B. Ł. i M. M.

14 Pismem z dnia [...] organ wezwał strony postępowania do uzupełnienia wniosku o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków poprzez dostarczenie dokumentów, na podstawie których mają zostać wprowadzone zmiany. Jednocześnie strony zostały pouczone, że w przypadku niedostarczenia dokumentów w ciągu 14 dni od dnia otrzymania pisma, zostanie wydana decyzja w oparciu materiał dowodowy dotychczas zgromadzony.

15 Decyzją z dnia [...] znak BGiGN.6621.1779.13/14.MB Starosta [...] odmówił wprowadzenia do operatu ewidencji gruntów i budynków zmiany powierzchni działki nr 2/8 położonej w obrębie [...], gmina [...].

16 Od powyższej decyzji A. G. wniosła odwołanie.

17 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz dokonywania w niej zmian regulują przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz akty wykonawcze do tej ustawy. Z regulacji tych wynika jasno, że ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach i budynkach. Każda natomiast zmiana danych objętych ewidencją gruntów i budynków musi być udokumentowana. W przypadku zmiany dokonywanej na wniosek osoby zainteresowanej, to wnioskodawca zobowiązany jest dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 3 ustawy). W myśl § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001r., Nr 38 poz. 454 ze zm.), przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

18 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,

19 2) w celu podziału nieruchomości,

20 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,

21 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,

22 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

23 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków,

24 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji,

25 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

26 Należy zauważyć, iż stosownie do treści § 44 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r., starosta ma obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, a aktualizacja następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust.1).

27 W rozpatrywanej sprawie granice działki 2/8 w obrębie [...] zostały przyjęte na podstawie następujących operatów geodezyjnych:

28 - granica północna z operatu wywłaszczenia nr 198/12/351/83,

29 - granica zachodnia została ustalona protokolarnie w ramach modernizacji ewidencji gruntów za zgodą Państwa W. i J. G., a granica z działka 2/9 z operatu nr 593-25/1999 w którym znajduje się zgoda właścicieli działki 2/8 na wykazany przebieg granicy,

30 - granica południowa z operatu podziałowego nr 198/12/395/86 – podpisanego przez J. G.,

31 - granica wschodnia została ustalona protokolarnie w ramach modernizacji ewidencji gruntów za zgodą W. i J. G.

32 Powyższe granice zostały wykazane w procesie modernizacji ewidencji gruntów i budynków w 2006 r. w trybie art. 24 a ustawy p.g i k., a wobec braku zastrzeżeń zgłoszonych w terminie, są obowiązujące. Z uwagi na fakt, że powierzchnia działki jest pochodną jej granic, to wynosi ona w odniesieniu do działki 2/8 w obrębie [...] 0,9610 ha. Powierzchnia w księdze wieczystej prowadzona dla przedmiotowej nieruchomości nie może być podstawą zmiany w ewidencji gruntów, gdyż nie jest objęta rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, a wręcz odwrotnie - powierzchnię nieruchomości ujawnia się w księgach wieczystych na podstawie zapisów w ewidencji gruntów i budynków - art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 nr 124 poz. 1361 z późn. zm.). W przypadku niezgodności danych katastru nieruchomości (ewidencji gruntów) z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości - zgodnie z art. 27 ust. 1 ww. ustawy.

33 Pomimo dwukrotnego wezwania przez Starostę [...] właścicieli działki 2/8 do przedstawienia dokumentów niezbędnych do wprowadzenia żądanych zmian w trybie art. 22 ust. 3 ustawy, dokumenty nie zostały dostarczone. Dokumenty geodezyjne przedstawione przez W. G. pismem z dnia [...] znajdowały się już w zasobie i zostały uwzględnione w procesie modernizacji, co oznacza, że nie mogły być podstawą zmian. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zmiany w ewidencji gruntów i budynków mogą być wprowadzone na podstawie materiałów bardziej aktualnych, niż przeprowadzona modernizacja.

34 W dniu [...] A. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...], w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podkreśliła, że zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków poprzez zmniejszenie powierzchni działki nr 2/8 położonej w obrębie [...], Gmina [...] z 1, 03 ha do 0, 9610 ha zostały wprowadzone samowolnie i niezgodnie z prawem. Skarżąca wniosła o przywrócenie powierzchni działki zgodnie z wpisem w księdze wieczystej nieruchomości dokonanym na podstawie prawomocnego postanowienia sądu w wymiarze 1, 03 ha.

35 W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

36 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

37 Skarga nie jest zasadna.

38 Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

39 Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz.270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

40 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

41 a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

42 b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

43 c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

44 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

45 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

46 Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

47 Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

48 Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficznego (Dz.U. nr 193 z 2010r. poz.1287 z późn. zm.) zwane dalej p.g i k. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoje Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. nr 38 poz.454).

49 Zgodnie z treścią art.20 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

50 W myśl art.22 ust.3 wymienionej ustawy na żądanie starosty osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.

51 Zgodnie z treścią art.24 ust.1 cytowanej ustawy informacje, o których mowa w art.20 ust.1 zawiera operat ewidencyjny.

52 W myśl art.24a ust.1 i 2 p.g i k. starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków.

53 Zgodnie z treścią art.24a ust.4 p.g i k. projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego.

54 W myśl art.24a ust.6 p.g i k. każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych.

55 Zgodnie z treścią art.24a ust.8 p.g i k. po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa.

56 W myśl art.24a ust.9 p.g i k. każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych.

57 Zgodnie z treścią art.24a ust.12 p.g i k. .zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

58 W myśl § 12 ust.1 rozporządzenia z 29 marca 2001r. prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:

59 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,

60 2) prawomocnych orzeczeń sądowych,

61 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,

62 4) ostatecznych decyzji administracyjnych,

63 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,

64 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

65 Zgodnie z treścią § 36 wymienionego rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

66 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,

67 2) w celu podziału nieruchomości,

68 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,

69 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,

70 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

71 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków,

72 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji,

73 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

74 W myśl § 44 pkt.2 wymienionego rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

75 Zgodnie z treścią § 46 ust.1 rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11.

76 W myśl § 46 ust.2 pkt 2 rozporządzenia z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.

77 W rozpoznawanej sprawie wyjaśnienia wymaga przede wszystkim treść żądania skarżącej. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w dniu [...] J. i W. G. złożyli wniosek o wyjaśnienie przez Starostę [...] okoliczności zmiany powierzchni ich działki nr 2/8 położonej w obrębie [...] gmina [...] z powierzchni 1,03 ha na 0,961 ha. W kolejnym piśmie z dnia [...] wnosili oni o przywrócenie powierzchni ich działki wynikającej z księgi wieczystej Kw 29232 (1,03 ha). Z uwagi na to, że w 2006r. miała miejsce modernizacja ewidencji gruntów i budynków w czasie której ustalono granice działki 2/8 i jej powierzchnię – 0,961 ha zaś pismo J. i W.G. zostało złożone po upływie 30 dni do wniesienia zarzutów, zostało ono potraktowane jako wniosek o zmianę danych objętych ewidencją, zgodnie z treścią art.24a ust.12 p.g i k. W istocie przedmiotem żądania jest zmiana zapisu w ewidencji gruntów i budynków dotycząca powierzchni działki nr 2/8, która winna wynosić 1,03 ha a nie 0,961 ha.

78 Należy zaznaczyć, iż ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji będącej odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości. Zawiera ona dane wynikające z tytułu własności lecz nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości. Potwierdza ona jedynie stan prawny zaistniały wcześniej. Ewidencja gruntów pełni wyłącznie funkcje informacyjne – techniczne. Nie rozstrzyga natomiast sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 1993r. w sprawie II S.A. 1155/92 (ONSA nr 2 z 1994r. poz.61), z dnia 20 sierpnia 1998r. w sprawie II S.A. 766/98 (Lex nr 41298), z dnia 27 października 1998r. w sprawie II S.A. 1094/98 (Lex nr 41305), z dnia 20 listopada 1998r. w sprawie II S.A. 914/98 (Lex nr 41816) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z 25 października 2007r. w spr. II SA/Bk 557/07 (Lex nr 440495) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 22 czerwca 2007r. w spr. IV SA/Wa 698/07 (Lex nr 351329).

79 Podkreślić należy, iż zmiany w ewidencji gruntów wprowadza się tylko na podstawie tytułów prawnych wykazanych w odpowiednich dokumentach czyli na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, innych aktów normatywnych oraz na podstawie innych dokumentów wymienionych w § 46 ust.2 rozporządzenia z 29 marca 2001r. Podmiot zgłaszający zmiany w ewidencji obowiązany jest dostarczyć dokumenty niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian przy czym muszą to być dokumenty, które zostały sporządzone już po wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych danych. Innymi słowy zapis w ewidencji może być zmieniony tylko na podstawie później wydanych dokumentów urzędowych, przedstawiających w sposób odmienny od istniejącego w ewidencji zapisu stanu prawnego danego gruntu. Nie można natomiast zmienić zapisu w ewidencji w oparciu o dokumenty sporządzone wcześniej tzn. przed wprowadzeniem do ewidencji kwestionowanych zapisów. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 14 listopada 2007r. w spr. I OSK 1488/06, z 11 marca 2008r. w spr. I OSK 350/07, z 17 kwietnia 2012r. w spr. I OSK 494/11, z 10 lutego 2003r. w spr. II SA 1478/01, z 7 grudnia 2007r. w spr. I OSK 1716/06.

80 Aby dokonać zmiany zapisów w ewidencji gruntów i budynków niezbędne jest zatem złożenie dokumentów geodezyjnych, kartograficznych bądź innych uzasadniających taką zmianę co wynika z treści art.22 ust.3 p.g i k. przy czym chodzi o takie dokumenty, które zostały sporządzone po wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych zapisów. Pismem z dnia 13 czerwca 2007r. J. i W. G. zostali wezwani do złożenia takich dokumentów (k.44 akt administracyjnych) i wezwanie zostało im doręczone w dniu 18 czerwca 2007r. (k.45 akt administracyjnych). W odpowiedzi na to wezwanie J. i W. G. złożyli plik dokumentów w tym mapę podziału i granic, plan sytuacyjny, szkic orientacyjny, akt własności ziemi, zawiadomienie PBN, protokół oględzin i inne (załączniki do pisma z 20 czerwca 2007r. – k.47-48 akt administracyjnych). Wszystkie złożone dokumenty znajdowały się w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, Były one znane organowi i zostały uwzględnione w czasie modernizacji ewidencji w 2006r. Nie mogły być zatem podstawą zmian w ewidencji. Do złożenia dokumentów dla dokonania zmian w ewidencji zostali również wezwani spadkobiercy zmarłych J. i W. G.l oraz S. Ł. a mianowicie A. G., D. K., B. Ł. i M. M. (pismo z 21 stycznia 2014r. – k.175-176 akt administracyjnych), doręczone w dniach 24 stycznia i 27 stycznia 2014r. (dowody doręczenia k.179-182). W wyznaczonym terminie takie dokumenty nie zostały złożone. W sytuacji gdy strona nie złożyła dokumentów uzasadniających wprowadzenie zmian w ewidencji czyli sporządzonych po przeprowadzeniu modernizacji ewidencji w 2006r., to brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony. Organy administracji trafnie odmówiły dokonania zmian zapisów w ewidencji gruntów i budynków.

81 Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia wielkości powierzchni działki nr 2/8. Do czasu przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów w 2006r. w ewidencji figurował zapis, że działka ma powierzchnię 1,03 ha zaś po przeprowadzeniu modernizacji wpisano powierzchnię 0,961 ha. Nastąpiło zatem znaczne zmniejszenie powierzchni (o 690 m2).

82 Należy zaznaczyć, że działka nr 2/8 powstała z podziału działki nr 2/4 na działki 2/7 i 2/8 (w 1986r.). Powierzchnia działki 2/4 wynosiła 1,12 ha i była obliczona na podstawie szkiców do wywłaszczeń, na których jej szerokość wynosiła 25 metrów. W czasie podziału działki 2/4 obliczono powierzchnię jedynie działki 2/7 (0,09 ha – operat 198/12/395/86) natomiast brak jest dokumentacji dotyczącej pomiaru działki 2/8. W związku z czym przyjęto powierzchnię działki 2/8 jako różnicę miedzy powierzchnią działki 2/4 (1,12 ha) a powierzchnią działki 2/7 (0,09 ha) i taka też powierzchnia (1,03 ha) została wpisana do ewidencji gruntów oraz w księdze wieczystej. Już jednak w protokole granicznym z kwietnia 1986r. znajduje się zapis, że granice działki odbiegają od granic uwłaszczenia i do dalszych czynności przyjęto granice według użytkowania (k.17 akt administracyjnych). Protokół ten podpisała między innymi J. G. Nadto przy wykonaniu mapy podziału został spisany protokół ustalenia granic zgodnie z którym szerokość działki wynosi 23,45 m a nie 25 m jak w szkicu do wywłaszczeń.

83 Aktualna powierzchnia działki 2/8 została ustalona w czasie modernizacji ewidencji gruntów wykonanej w 2006r. w oparciu o materiały geodezyjne oraz granice ustalone na gruncie w obecności właścicieli, którzy nie kwestionowali tych granic. Z protokołu ustalenia przebiegu granic działek z 26 kwietnia 2006r. wynika, że J. i W. G. podpisali go bez zastrzeżeń obok zapisu "granice ustalono według stanu użytkowania" (k.20 akt administracyjnych). Oznacza to, że J. i W. G. nie kwestionowali wówczas przebiegu granic uch działki.

84 Po przeprowadzeniu prac geodezyjnych w terenie projekt operatu opisowo – kartograficznego został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych w okresie do 9 czerwca do 30 czerwca 2006r. w celu zgłaszania uwag i zastrzeżeń. Ogłoszenie o wyłożeniu zostało zamieszczone w prasie o zasięgu krajowym oraz w siedzibie Starostwa Powiatowego w [...] i w Urzędzie Miejskim w [...]. W dniu 1 lipca 2006r. projekt operatu opisowo – kartograficznego stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków obrębu [...]. Informację o tym Starosta [...] ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego nr 286 poz.2233 z dnia 12 sierpnia 2006r. J. i W. G. nie zgłaszali zastrzeżeń i uwag do projektu operatu opisowo – kartograficznego ani też zarzutów do operatu w terminie 30 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] (czyli do dnia 11 września 2006r.). Oznacza to, że nie kwestionowali oni w wymaganych terminach przebiegu granic ani powierzchni działki nr 2/8. Uczynili to po raz pierwszy w piśmie z [...]. W sytuacji gdy projekt operatu opisowo – kartograficznego stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków aby dokonać zmian konieczne jest złożenie dokumentów, o których mowa w art.22 ust.3 p.g i k. a takie dokumenty nie zostały złożone ani przez J. i W. G. ani przez ich spadkobierców.

85 Dodać należy, iż w okresie do 7 kwietnia 2011r. do 15 listopada 2011r. przeprowadzono ponownie modernizację ewidencji gruntów obrębu [...]. Po przeprowadzeniu prac geodezyjnych w terenie sporządzono projekt operatu opisowo – kartograficznego, który został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych w okresie od 23 września do 14 października 2011r. w celu zgłoszenia uwag i zastrzeżeń. Ogłoszenie o wyłożeniu operatu zostało zamieszczone w prasie o zasięgu krajowym w dniu 2 września 2011r. oraz wywieszono je na tablicy ogłoszeń w siedzibie Starostwa Powiatowego w [...] i w Urzędzie Miejskim w [...]. W dniu [...] projekt operatu opisowo – kartograficznego stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów obrębu [...]. Informacje o tym Starosta [...] ogłosił w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego nr 352 poz.3541 z dnia 2 grudnia 2011r. Równiez w przypadku modernizacji ewidencji z 2011r. W. G. oraz spadkobiercy J. G. nie zgłosili zastrzeżeń i uwag do projektu operatu opisowo – kartograficznego ani tez zarzutów do operatu w wymaganym terminie 30 dni od głoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] (czyli do dnia 2 stycznia 2012r.).

86 Dodać również należy, iż w 1999r. dokonano podziału działki nr 2/3 na dwie działki o numerach 2/9 i 2/10. Obie działki (tzn. 2/9 i 2/10) graniczą z działkami 2/7 i 2/8. Z protokołu przyjęcia granic nieruchomości z 20 lipca 1999r. wynika, że ustalono wówczas granice na punktach 340 i 341 a protokół ten podpisali bez zastrzeżeń także J. i W. G. (k.33 akt administracyjnych). Oznacza to, że nie kwestionowali oni wówczas przebiegu wspólnej granicy z sąsiadującymi działkami 2/9 i 2/10.

87 Sąd nie podzielił poglądu wyrażonego w skardze, że doszło do pozbawienia prawa własności w odniesieniu do 690 m2 gruntu mimo, że powierzchnia działki 2/8 w księdze wieczystej wynosi 1,03 ha.

88 Należy zaznaczyć, że powierzchnia działki nr 2/4 została obliczona na podstawie szkiców do uwłaszczeń i brak jest dowodów, że kiedykolwiek dokonano faktycznego pomiaru tej działki. Do czasu modernizacji ewidencji gruntów w 2006r. nie wykonano również pomiaru działki nr 2/8 gdyż nie ma dokumentacji potwierdzającej wykonanie takiego pomiaru. Prowadzi to do wniosku, że powierzchnia działki nr 2/8 (1,03 ha) do 2006r. nie została obliczona w oparciu o granice ustalone na gruncie. Istnieje zatem wątpliwość czy działka nr 2/8 miała kiedykolwiek powierzchnię 1,03 ha.

89 Odnośnie relacji powierzchni nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej i określonej w ewidencji gruntów i budynków to istotne są tutaj uregulowania prawne określone w ustawie z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2013r. poz.707) oraz w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 17 września 2001r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiory dokumentów (Dz.U. nr 102 poz.1122 z późn. zm.).

90 Zgodnie z treścią art.26 ust.1 ustawy z 6 lipca 1982r. podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości.

91 W myśl art.27 ust.1 wymienionej ustawy w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości.

92 Zgodnie z treścią § 28 ust.1 rozporządzenia z 17 września 2001r. dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.

93 Z wymienionych przepisów wynika, że powierzchnię nieruchomości w księdze wieczystej ujawnia się na podstawie danych znajdujących się w ewidencji gruntów i budynków. To zatem dane zawarte w ewidencji stanowią podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej a nie odwrotnie.

94 W orzecznictwie oraz w piśmiennictwie jest powszechnie przyjęty pogląd, że oznaczenie nieruchomości, w tym jej powierzchnia, nie jest objęte domniemaniem prawidłowości prawa (art.3 u.k.w i h.) ani nie jest chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art.5 u.k.w i h.). Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 24 listopada 1997r. w spr. II CKU 110/97, WSA w Krakowie w wyrokach z 18 października 2004r. w spr. II SA/Kr 2390/01 i z 16 kwietnia 2008r. w spr. III SA/Kr 187/08 oraz WSA w Warszawie w wyrokach z 27 sierpnia 2007r. w spr. VIII SA/Wa 215/07 i z 13 marca 2013r. w spr. VIII SA/Wa 26/13). Pogląd taki został również wyrażony w Komentarzu do ustawy o księgach wieczystych i hipotece S.Rudnicki wydanie III 2000r. str.36 i następne. Sąd w obecnym składzie podzielił wymieniony pogląd.

95 Przyjęcie wymienionego poglądu prowadzi do wniosku, że wielkość powierzchni działki nr 2/8 ujawniona w księdze wieczystej (1,03 ha) nie może stanowić podstawy do dokonania zmiany danych w ewidencji gruntów przez wpisanie powierzchni tej działki figurującej w księdze wieczystej. Zmiana zapisów danych w ewidencji jest możliwa jedynie w oparciu o dokumenty, o których mowa w art.22 ust.3 p.g i k. a dokumenty takie nie zostały złożone.

96 W ocenie sądu ustalenie prawidłowej wielkości powierzchni działki nr 2/8 jest możliwe jedynie po ustaleniu granic tej działki w postępowaniu rozgraniczeniowym. Wskazują na to wyniki powtórnych oględzin granicy działek nr 2/8 i 2/10 przeprowadzonych w dniu 2 lutego 2007r. w obecności właścicieli działki nr 2/8 (J. i W. G.) oraz właściciela działki nr 2/10 (Z. K.) - k.35 akt administracyjnych. Jak wynika z protokołu oględzin okazano istniejące trwałe znaki graniczne działek lecz J. i W. G. podnieśli, że szerokość ich działki winna wynosić 25 metrów i w związku z czym granica winna być przesunięta o około 1,60 m w głąb działki 2/10 na co z kolei nie zgodził się właściciel działki 2/10. Istnieje zatem spór co do prawidłowego przebiegu granicy pomiędzy działkami 2/8 i 2/10. Skoro istnieje taki spór to winien on zostać rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym a nie w postępowaniu o dokonanie zmian zapisów danych w ewidencji gruntów. Wszelkie zmiany danych ewidencyjnych muszą mieć bowiem charakter bezsporny a można to osiągnąć przez dokonanie ich rejestracji w sposób przewidziany w rozporządzeniu z 29 marca 2001r. Organ prowadzący ewidencję gruntów nie może samodzielnie rozstrzygać kwestii związanych z prawem do nieruchomości. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić swoich praw właścicielskich zaś decyzja w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji nie może rozstrzygać żadnej kwestii spornej związanej z ustaleniem tytułu własności.

97 Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Dla dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków niezbędne jest złożenie dokumentów, o których mowa w art.22 ust.3 p.g i k. Dokumenty takie nie zostały złożone ani przez J. i W. G. ani przez ich spadkobierców. W związku z czym organy administracji słusznie odmówiły dokonania zmian zapisów w ewidencji. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę A. G.

98 b.a.