Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 lipca 2016 r., III SA/Łd 257/16
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 lipca 2016 r., III SA/Łd 257/16
Sentencja
1 Sygn. akt III SA/Łd 25716 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant referent-stażysta Renata Tomaszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2016 roku sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej 1) oddala skargę; 2) przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat A. G.-P. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 ( dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Uzasadnienie
2 III SA/Łd 257/16
UZASADNIENIE
3 Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Wojewoda Ł. uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r., nr [...] orzekającą o utracie przez A. D. statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 grudnia 2015r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
4 Uzasadniając tą decyzję powołał art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2016r. poz. 23), zwanej k.p.a; oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 2 pkt 4, ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 9 z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 2015r. poz. 149 ze zm.), zwanej u.p.z., i wskazał, że decyzją Prezydenta Ł. z dnia [...]r. skarżący uzyskał status osoby bezrobotnej od dnia rejestracji oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnego w wysokości 100% zasiłku podstawowego określonego w art. 72 ust. 1 u.p.z., na okres 6 miesięcy, od dnia 12 września 2012r. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż skarżący przebywał na zwolnieniach lekarskich w okresie: 11 lutego 2015r. – 21 lutego 2015r., 9 czerwca 2015r. – 30 czerwca 2015r., 11 sierpnia 2015r. – 3 września 2015r., 29 września 2015r. – 26 października 2015r., 2 listopada 2015r. – 30 listopada 2015r., 1 grudnia 2015r. - 28 grudnia 2015r., 29 grudnia 2015r. – 25 stycznia 2016r., co w ocenie organu I instancji wypełniało dyspozycję art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z. i uzasadniało pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej, z powodu niezdolności do pracy przez nieprzerwany okres 90 dni. Z tego powodu Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...]r. orzekł o pozbawieniu A. D. statusu osoby bezrobotnej z dniem 10 grudnia 2015r.
5 Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia skarżący zarzucił naruszenie art. 10 w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niepowiadomienie go o zebraniu całego materiału dowodowego, a w konsekwencji pozbawieniu go przysługującego mu prawa do obrony, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego. Zarzucił ponadto naruszenie art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z. poprzez przyjęcie, że jest niezdolny do wykonywania pracy, w sytuacji gdy posiada zdolność do wykonywania prac o rodzaju dostosowanym do jego zdolności psychofizycznych. Z tych względów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
6 Dalej organ odwoławczy - powołując treść art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. regulujący definicję bezrobotnego - wskazał, iż jedną z przesłanek posiadania statusu bezrobotnego jest zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia, przez co należy rozumieć zdolność konkretnej osoby do podjęcia pracy odpowiadającej jej kwalifikacjom oraz brak jakichkolwiek przeszkód po stronie tej osoby do świadczenia pracy. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z. starosta pozbawia statusu bezrobotnego, bezrobotnego, który pozostaje niezdolny do pracy wskutek choroby lub przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego przez nieprzerwany okres 90 dni, przy czym za okres nieprzerwany uważa się również okresy niezdolności do pracy wskutek choroby oraz przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego w sytuacji, gdy każda kolejna przerwa pomiędzy okresami niezdolności do pracy wynosi mniej niż 30 dni kalendarzowych. Utrata statusu bezrobotnego następuje z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu 90 dniowego.
7 W przedmiotowej sprawie zdaniem Wojewody Ł. organ I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, co skutkowało uchyleniem decyzji z dnia [...]r. i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. W szczególności w ocenie organu odwoławczego zasadnym okazał się zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., regulującego jedną z gwarancji procesowych zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Ponadto Wojewoda Ł. wskazał na nieczytelność zwolnień lekarskich wystawionych w dniach 13 stycznia 2015r., 27 kwietnia 2015r. oraz 29 września 2015r., w zakresie daty rozpoczęcia i zakończenia niezdolności do pracy strony. Kwestia ta winna zostać wyjaśniona w sposób dokładny przez organ I instancji. Wskazał także, że istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej jest jej uzasadnienie. W przedmiotowej sprawie uzasadnienie decyzji z dnia [...]r. nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. W tych okolicznościach organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na naruszenie prawa skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu, jak również konieczność wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy, koniecznym było orzeczenie o uchyleniu decyzji z dnia [...]r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
8 W skardze na tą decyzję A. D. zarzucił naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. W ocenie skarżącego trafnie dostrzeżone przez organ II instancji uchybienia procesowe, nie powinny skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, lecz rozpoznaniem merytorycznym sprawy i wydaniem przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia na korzyść strony. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwolnienie od opłat sądowych.
9 W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
10 Postanowieniem z dnia 17 maja 2016r., III SA/Łd 257/16, referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
11 W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wniósł o zasądzenie kosztów udzielonej skarżącemu z urzędu pomocy prawnej, oświadczając, że nie zostały one w części ani w całości pokryte przez skarżącego.
12 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
13 W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
14 Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, choć argumentacja uzasadnienia tej decyzji nie w pełni jest zasadna. Wadliwość ta nie mogła jednakże mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż w sprawie nie mogłaby zostać podjęta inna decyzja niż kasacyjna procesowa. W konsekwencji Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do istotnego naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 267), zwanej k.p.a.
15 W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja kasacyjna procesowa. Podstawę prawną tej decyzji stanowi art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Granice stosowania tego przepisu wyznacza art. 136 k.p.a., wedle którego organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Użyte w art. 138 § 2 k.p.a. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W przypadku, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne jest podejmowanie decyzji kasacyjnej, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (wyrok WSA w Opolu z dnia 13 maja 2014r., II SA/Op 134/14, LEX nr 1474142). Określenie to nawiązuje do pojęcia "nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części", co - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 sierpnia 2013r., II SA/Ol 287/13, LEX nr 1358884).
16 Zakres zastosowania analizowanego tu przepisu obejmuje - jak podnosi doktryna i judykatura - naruszenie wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania, a niekiedy i wyrażonej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału, stanowiących jedne z fundamentalnych zasad współczesnego procesu niezależnie od jego charakteru prawnego: administracyjnego, cywilnego czy karnego. Stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wedle art. 15 k.p.a. zaś postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.
17 Istota zasady dwuinstancyjności postępowania, określonej w art. 15 k.p.a. i gwarantowanej w art. 127 k.p.a., polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa organy tej samej sprawy pod względem podmiotowym i przedmiotowym w zakresie w jakim to uczynił przed nim organ I instancji (wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2011r., I OSK 1899/10, Lex nr 846194). Zasada dwuinstancyjności postępowania, o jakiej mowa w art. 15 k.p.a. stanowi konkretyzację przepisu art. 78 Konstytucji RP, a jednocześnie element szerszej zasady sprawiedliwości proceduralnej, która obejmuje dwa istotne elementy, a mianowicie obowiązek uzasadniania swoich rozstrzygnięć przez organy władzy publicznej oraz prawo do zaskarżania przez strony i uczestników postępowania rozstrzygnięć wydanych w pierwszej instancji, zagwarantowane w art. 78 Konstytucji (por. wyrok TK z dnia 14 czerwca 2006r., K 53/05, OTK ZU 2006, nr 6A, poz. 66). Zgodnie bowiem z art. 78 Konstytucji, każda strona ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Możliwość uruchomienia weryfikacji orzeczenia podjętego w pierwszej instancji jest istotą prawa do zaskarżenia wyrażonego w art. 78 Konstytucji. Nakłada ono na ustawodawcę obowiązek nie tylko formalnego uprawnienia strony do wniesienia środka zaskarżenia od orzeczenia lub decyzji wydanych w I instancji, ale także stworzenia gwarancji prawnych zabezpieczających skuteczność tego środka w tym sensie, że powinien on umożliwić organowi II instancji merytoryczną ocenę prawidłowości rozstrzygniętej sprawy. Przepis art. 78 Konstytucji stanowi bowiem także gwarancję obiektywnej i realnej kontroli instancyjnej, której celem jest zapobieganie pomyłkom i arbitralności w pierwszej instancji (zob. wyrok TK z dnia 12 czerwca 2002r., P 13/01, OTK ZU 2002, nr 4A, poz. 42, s. 564).
18 Z kolei zasada czynnego udziału w postępowaniu oznacza obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmującym "fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę podejmowania decyzji. W fazie wszczęcia postępowania z urzędu strona ma prawo uzyskania zawiadomienia o tym fakcie, co wynika z art. 61 § 4 k.p.a. Z kolei w fazie postępowania wyjaśniającego strona dysponuje uprawnieniami przewidzianymi m.in. w art. 73-74 k.p.a., art. 75, 78, 90 § 2 pkt 1, art. 95 k.p.a., czy też w art. 79 § 1 i 2 k.p.a. Natomiast w fazie między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a podjęciem rozstrzygnięcia w sprawie organ administracji ma obowiązek umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Sankcję za złamanie tej zasady przewiduje art. 81 k.p.a. Jeżeli chodzi o fazę podejmowania rozstrzygnięcia, to możliwości stosowania zasady zapewnienia stronom czynnego udziału są ograniczone. (...). Przewidziane w art. 10 § 1 k.p.a. prawo strony do wypowiadania się nakłada na organ administracji publicznej obowiązek umożliwienia stronie zapoznania się z dowodami, materiałami i żądaniami oraz wypowiedzenia się co do tych dowodów, materiałów i żądań, a tym samym zgłaszania nowych środków dowodowych" (tak np. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2012r., II GSK 969/11, Lex nr 1244891).
19 Z uwagi na rangę tych zasad przyjmuje się, że jeżeli w postępowaniu nie uczestniczyły wszystkie strony, to organ odwoławczy zobowiązany jest zastosować się do treści art. 138 § 2 k.p.a., albowiem postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym (art. 15 k.p.a.), a pozbawienie strony udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji prowadziłoby do wadliwości wydanej przez ten organ decyzji. W takiej sytuacji dochodzi do naruszenia przepisów procedury administracyjnej (art. 7, 10, 77 § 1 i 80 k.p.a.). Okoliczność ta jest wystarczającą podstawą zastosowania tegoż przepisu (tak np. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2015r., I OSK 1946/14, LEX nr 1769227, a także wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2008r., I OSK 1862/07; wyrok NSA z dnia 12 lipca 2011r., II OSK 1180/10, wyrok NSA W-wa z dnia 5 marca 2015r., II OSK 1876/13, LEX nr 1666087). Brak czynnego udziału strony w postępowaniu przed organem I instancji powoduje, że postępowanie wyjaśniające obarczone jest taką wadą, że zachodzi konieczność powtórzenia czynności procesowych składających się na postępowanie wyjaśniające (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2014r., IV SA/Gl 842/13, LEX nr 1526432). Co istotne skoro z woli ustawodawcy sam brak udziału strony w zakończonym już ostatecznie postępowaniu administracyjnym skutkuje wznowieniem postępowania, to tym bardziej zasadne jest z tego powodu podjęcie decyzji kasacyjnej procesowej przez organ odwoławczy, gdy strona nie miała zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu przed organami obu instancji.
20 Zważywszy na powyższe na aprobatę zasługuje rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji. Skarżący – zarzucając w skardze organowi niezasadne podjęcie tej decyzji kiedy to jego zdaniem należało uchylić decyzję pierwszoinstancyjną i wydać merytoryczną decyzję na jego korzyść – pomija w swojej argumentacji to, że w odwołaniu wnosił przecież o wydanie decyzji kasacyjnej procesowej przez organ odwoławczy z uwagi na nie zapewnienie mu zasady czynnego udziału w postępowaniu, gdyż nie zawiadomiono go o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonego materiału dowodowego. Powyższe wskazuje więc, iż skarżący ma świadomość znacznych niedostatków przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania, co z kolei uzasadniałoby podjęcie decyzji kasacyjnej procesowej. Niedostatki tego postępowania w ocenie Sądu są jak zasadnie zauważył organ - decydując się na podjęcie zaskarżonej decyzji - znaczne i mogące w istotny sposób wpływać na wynik merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji uniemożliwienia skarżącemu przez organ udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym nie zostały spełnione standardy postępowania prowadzonego przez organy demokratycznego państwa prawa przez to, że w następstwie ich naruszenia nie zostałaby respektowana zasada dwuinstancyjności postępowania a w tej sprawie także w związku z nią zasada czynnego udziału skarżącego w postępowaniu. Naruszenie tych zasad należy uznać za istotne dla rozstrzygnięcia tak ważkiej dla skarżącego sprawy, jaką jest pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej. Zaakceptowanie przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej i podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia oznaczałoby załatwienie sprawy utraty statusu bezrobotnego przez skarżącego w sposób naruszający prawo. Wskazane naruszenia są bowiem tego rodzaju, że nie mogą być w żaden sposób konwalidowane w postępowaniu odwoławczym, na tym etapie postępowania nie ma bowiem już żadnej obiektywnej możliwości zapewnienia stronie udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Podstawowe znaczenie dla zagwarantowania stronie czynnego udziału w postępowaniu ma przy tym zawiadomienie jej przez organ o wszczęciu tego postępowania. Dopiero wówczas strona uzyskuje wiedzę o tym postępowaniu w jej sprawie (lub dotykającym jej interesów prawnych). Mając tę wiedzę ma też świadomość przysługujących jej uprawnień i konsekwencji jej działań. Okoliczność, iż niniejsze postępowanie opiera się wyłącznie na dowodach przedłożonych przez samego skarżącego, a obejmujących zwolnienia lekarskie, nie uchyla obowiązku organu zawiadomienia go o wszczęciu postępowania w sprawie utraty statusu bezrobotnego i zapewnienia mu udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, bowiem analiza tych zwolnień dowodzi, iż następowały okresy przerw pomiędzy poszczególnymi zwolnieniami, co z kolei w świetle prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 4 u.p.z., mogło rzutować na spełnienie przesłanki podjęcia decyzji o utracie statusu bezrobotnego. To zaś oznacza, że skarżący ma prawo mieć wątpliwości co do ciągłości okresu niezdolności skarżącego do podjęcia zatrudnienia. Co istotne jak podnosił skarżący w odwołaniu, w jego odczuciu z uwagi na rodzaj choroby nie utracił on zdolności do podjęcia zatrudnienia, odpowiadającego jego stanowi zdrowia, co z kolei – jak można domniemywać skoro doszło do stwierdzonych naruszeń przez organ pierwszej instancji – może wskazywać, iż mógł on gdyby zapewniono mu czynny udział w tym postępowania składać wyjaśnienia na tę okoliczność, a być może i dowody, niezależnie od oceny tego odczucia. Tego bowiem wobec pozbawienia go udziału w postępowaniu nie można obecnie w sposób wiążący ocenić. To, że materiał dowodowy stanowiący podstawę decyzji pierwszoinstancyjnej był skarżącemu znany, skoro to on składał zaświadczenia lekarskie, nie zmienia faktu, że organ pierwszej instancji, aby dochować swojemu obowiązkowi zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu powinien co najmniej zawiadomić go o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy i wypowiedzenia się co do tego materiału. Jak bowiem podnosi judykatura i doktryna, zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania może mieć miejsce za pośrednictwem podejmowanych przez organ czynności procesowych, tj. w formie "dorozumienia" zawiadomienia (tak np. wyrok NSA z dnia 17 lipca 2012r., II GSK 969/11, Lex nr 1244891, czy G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex 2007). Tego jednak w niniejszej sprawie zabrakło, gdyż skarżący o toczącym się wobec niego postępowaniu pierwszoinstancyjnym dowiedział się dopiero w dacie otrzymania decyzji pierwszoinstancyjnej. To zaś oznacza w istocie, że skarżący uczestniczył dopiero w postępowaniu odwoławczym, gdyż pierwszą czynność informującą o prowadzeniu postępowania w jego sprawie było doręczenie mu decyzji pierwszoinstancyjnej. Skarżący był jedynie kilkakrotnie informowany (przy okazji wezwania do stawienia się w organie celem potwierdzenia gotowości do podjęcia zatrudnienia), że jeśli na wezwanie organu w wyznaczonym terminie nie stawi się, to spowoduje to utratę statusu bezrobotnego. Jednakże nie jest to tożsame z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania w sprawie utraty tego statusu spowodowanego niezdolnością do pracy. Oznacza to, iż skarżący był informowany jedynie o skutkach niestawienia się na wezwanie organu celem potwierdzenia gotowości do pracy a wynikających z art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z. Organ odwoławczy - dostrzegając tę okoliczność – słusznie orzekł na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpoznania w celu ustalenia, czy skarżący chce złożyć dodatkowe wyjaśnienia bądź wnioski dowodowe i ewentualnie te dowody przeprowadzić, choć w ocenie Sądu powinien on w swoich argumentach pójść dalej, wskazując również na brak zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie. Niemniej jednak nie zmienia to faktu, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Naruszenie to nie mogło natomiast prowadzić tak jak tego domaga się skarżący do wydania decyzji na jego korzyść. Obowiązująca procedura nie wiąże bowiem takiego skutku z naruszeniem zasady czynnego udziału w postępowaniu. Jedyny skutek, jaki prawo w takiej sytuacji przewiduje, to wspomniana już możliwość wznowienia postępowania na wniosek strony. Skoro jednak okoliczność ta została dostrzeżona przez organ odwoławczy, który uchylił decyzję pierwszoinstancyjną podjętą z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, to tym samym wadliwość ta została wyeliminowania, gdyż ponowne postępowanie organ pierwszej instancji obowiązany będzie przeprowadzić już z udziałem skarżącego. Nie bez znaczenia dla dokonanej przez Sąd oceny zaskarżonej decyzji ma i ta okoliczność, że uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej nie spełnia standardów demokratycznego państwa prawnego, określonych w art. 11 k.p.a. a skonkretyzowanych w art. 107 § 3 k.p.a. Jest to o tyle istotne, że w niniejszej sprawie z uwagi na wskazywane już okresy przerw w zdolności do podjęcia zatrudnienia konieczne było zaprezentowanie nie tylko regulacji prawnej i jej wykładni, ale przede wszystkim odpowiednich wyliczeń matematycznych w oparciu o zaświadczenia lekarskie, zwłaszcza że nie każdy okres przerwy stanowi o spełnieniu przesłanki z art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z. Tak znaczna liczba uchybień przepisom prawa procesowego przez organ pierwszej instancji, w szczególności zaś waga naruszeń uzasadniała wyeliminowanie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jak bowiem podnosi sąd kasacyjny gdy jest dużo błędów w postępowaniu, organ odwoławczy ma prawo zwrócić sprawę do pierwszej instancji (wyrok NSA W-wa z dnia 13 sierpnia 2013r., II FSK 2323/11, Lex nr 1350339).
21 Sąd obligowany jest również ponieść dostrzeżoną z urzędu wadliwość argumentacji zaskarżonej decyzji, niemającą jednakże żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy, skoro i tak wobec powyższych argumentów Sądu nie zmienia to rozstrzygnięcia sprawy, tj. zasadności podjęcia decyzji kasacyjnej procesowej. A mianowicie wadliwie zdaniem Sądu organ odwoławczy podniósł argument dotyczący nieczytelności trzech zaświadczeń lekarskich, tj. z dnia 13 stycznia 2015r., 27 kwietnia 2015r. i 29 września 2015r. W tym zakresie organ wskazał, że są one nieczytelne co do dat rozpoczęcia i zakończenia okresów niezdolności do pracy i z tego względu organ pierwszej instancji winien wyjaśnić, w jakich dokładnie okresach skarżący był osobą niezdolną do pracy. Tego argumentu jako powodu podjęcia zaskarżonej decyzji nie sposób zaaprobować. Przede wszystkim pierwsze zaświadczenie z uwagi na okresy przerw pomiędzy kolejnymi okresami niezdolności do pracy, jak i cały okres, w którym skarżący przedstawiał zaświadczenia lekarskie o niezdolności do pracy, obejmujący od dnia 13 stycznia aż do 25 stycznia 2016r., w ogólne nie może zostać uwzględnione przy obliczaniu "90 dni" nieprzerwanej niezdolności do pracy. Zważywszy na treść art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z. należy bowiem uwzględnić – tak jak to przyjął organ pierwszej instancji choć tego nie wyraził w uzasadnieniu swojej decyzji – że dopiero okres niezdolności do pracy począwszy od zaświadczenia lekarskiego z dnia 27 kwietnia 2015r. i następnych ma istotne znaczenia dla obliczenia tego terminu. Skarżący zgodnie z zaświadczeniami był niezdolny do pracy w okresie od 10 (14) stycznia 2015r. do 21 lutego 2015r., zaś następna niezdolność do pracy jest od dnia 27 kwietnia 2015r. A zatem zaświadczenie z dnia 13 stycznia 2015r. i to tylko w zakresie daty początkowej, tj. 14 czy 10 stycznia, może budzić wątpliwości, jednakże jak wskazano nie ma ono żadnego znaczenia dla zastosowania art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z. Natomiast dwa kolejne wskazane też w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zaświadczenia, istotne dla zastosowania tego przepisu i uwzględniane przy obliczaniu tego terminu, już nie budzą takich wątpliwości. To że zostały one sporządzone przez "kalkę" nie utrudnia ich odczytania, gdyż wynika z nich odpowiednio okres niezdolności do pracy od 27 kwietnia do 25 maja 2015r. i od 29 września do 26 października 2015r. Nie zachodziła zatem potrzeba wyjaśnienia podniesionej przez organ odwoławczy okoliczności, choć z przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania przed wniesieniem skargi na decyzję kasacyjną procesową wynika, iż są to te same daty, które wynikają z tych zaświadczeń. Ta okoliczność tym bardziej potwierdza wadliwość tego argumentu organu odwoławczego.
22 Wynagrodzenie dla pełnomocnika z urzędu Sąd zasądził w wysokości 295,20 zł stosownie do art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie kosztów ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801), zwanego rozporządzeniem.
23 Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. O kosztach postępowania zaś orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 250 § 1 p.p.s.a. i § 21 ust. 1 pkt 1 lit c w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia.
24 D.T.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 10 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 11
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 15
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 61 (§ 4)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 75
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 78
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 79 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 81
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 90 (§ 2)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 95
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 1, § 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 127
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 136
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 250 (§ 1)
- Dz. U. z 2015 r. poz. 149, art. 33
Cytowane w
Cytowane w 1 orzeczeniu.