Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lutego 2009 r., I SA/Kr 1566/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 lutego 2009 r., I SA/Kr 1566/08

Sentencja

1 Sygn. akt I SA/Kr 1566/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.), WSA Urszula Zięba, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2009r., sprawy ze skargi D.W., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25 września 2008r. Nr [...], w przedmiocie podatku od spadku, - skargę oddala -

Uzasadnienie

2 Decyzją Nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) oraz art. 1, 7, 8, 9, 14, 15, 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r. Nr 142 póz. 1514 z późn. zm.) ustalił D. W. podatek od spadków i darowizn z tytułu spadku po zmarłym L.W. w wysokości 45.470,00 zł.

3 Organ wskazał w uzasadnieniu, że wartość spadku - stosownie do art. 8 ustawy o podatku od spadków i darowizn - ustalono wg przeciętnych cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego (tj. [...].12.2007 r. - dnia uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...].11.2007r. sygn. akt [...]) na łączną kwotę 906.988,00 zł.

4 Ustalając wysokość zobowiązania podatkowego odliczono kwotę wolną od podatku w wysokości 9.637 zł właściwą dla I gr. podatkowej (córka) z dnia powstania obowiązku podatkowego tj. [...].12.2007 r. Z uwagi na złożenie oświadczenia potwierdzającego spełnienie warunków wynikających z treści art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn zastosowano ulgę w kwocie 238.975,00 zł dotyczącą budynku mieszkalnego położonego w K. przy ul. R. Od pozostałej kwoty podatek obliczono według skali stosownie do art. 15 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązującej na dzień powstania obowiązku podatkowego w wysokości 45.470,00 zł.

5 Organ podatkowy wskazał, że D. W. nie może skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. W przedmiotowej sprawie obowiązek podatkowy powstał bowiem [...].12.2007r., natomiast zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z1 zostało złożone w dniu [...].01.2008r., a zatem po upływie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego tj. od uprawomocnienia się postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

6 Odwołanie od powyższej decyzji do Dyrektora Izby Skarbowej złożyła D. W. zarzucając naruszenie:

7 - art. 4a ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn w zw. z art. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 18 października 2006 roku o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, przez odmowę jego zastosowania,

8 - art. 120, art. 121 i art. 122, w związku z art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, z uwagi na niepełną i niewłaściwą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

9 W oparciu o powyższe zarzuty odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie.

10 Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 25 września 2008r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

11 W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn przy nabyciu w drodze dziedziczenia obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku lub stosownie do treści art. 6 ust. 4 w/w ustawy - jeżeli nabycie nie zgłoszone do opodatkowania stwierdzono pismem, którym jest orzeczenie sądu obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. Zarówno art. 6 ust. 4 określający moment powstania obowiązku podatkowego przy nabyciu w drodze dziedziczenia, jak również art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zawierają jedynie zwrot "uprawomocnienie się orzeczenia" i nie odnoszą miesięcznego terminu do zgłoszenia nabycia od daty nadania klauzuli prawomocności. Ustawodawca nie uzależnia zgłoszenia o nabyciu majątku celem zwolnienia z podatku od otrzymania prawomocnego postanowienia sądu. W związku z tym, organy podatkowe za datę powstania obowiązku podatkowego uznały datę uprawomocnienia się postanowienia sądu tj. [...].12.2007 r., stosownie do art. 357 § 1 w zw. z art. 517 oraz art. 369 i art. 518 k.p.c.

12 W przedmiotowej sprawie zgłoszenie nabycia spadku nastąpiło w dniu [...].01.2008 r., a więc po upływie miesięcznego terminu, który jest ustawowym warunkiem do zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

13 Do ustalenia w niniejszej sprawie terminu nie ma zastosowania art. 4a ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ zgodnie z oświadczeniem strony z dnia [...].09.2007 r. oraz aktem notarialnym z dnia [...].09.2007r. Rep. [...] E.W. odrzuciła spadek w całości, czyniąc córkę D. W. jedynym spadkobiercą, a ponadto D. W. była wnioskodawczynią w postępowaniu sądowym w sprawie spadku po zmarłym L. W.

14 Ponadto organ wskazał, że termin zakreślony w art. 4a ust. 1 pkt 1 jest przepisem prawa materialnego, który po jego upływie nie może zostać przywrócony.

15 Odnosząc się do pozostałych zarzutów organ podał, że w prowadzonym postępowaniu w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Wszystkie okoliczności mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy wyjaśniono oraz wnikliwie przeanalizowano zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym.

16 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła D. W. zarzucając naruszenie:

17 1. art. 4a ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w zw. z art. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 18 października 2006 roku o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, przez odmowę jego zastosowania,

18 2. art. 120, art. 121, art. 122, w związku z art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej z uwagi na niepełną i niewłaściwą interpretacje materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,

19 Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego.

20 W uzasadnieniu zarzutów skarżąca podniosła, że miesięczny termin określony w art. 4a ust. 1 biegnie od momentu uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, przy czym termin ten stosuje się z zastrzeżeniem art. 4a ust. 2. Podatniczka podniosła, że dopiero dnia [...] grudnia 2007 roku uzyskała klauzulę prawomocności i w związku z tym dopiero wtedy dowiedziała się, że od postanowienia spadkowego nie została wniesiona apelacja. W tej też dacie powzięła informację o nabyciu przez nią własności rzeczy i praw majątkowych, a znajdujące się w aktach sprawy postanowienie spadkowe z klauzulą prawomocności nadaną w dniu [...] grudnia 2007r. czyni zadość wymaganiom co do uprawdopodobnienia okoliczności, na które powołuje się podatniczka. Nadto skarżąca wskazała, że bez klauzuli nie mogła wiedzieć czy postanowienie spadkowe jest prawomocne.

21 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

23 Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.

24 Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

25 W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, odpowiadają przepisom prawa.

26 W kontrolowanej przez Sąd sprawie nie budzi wątpliwości, że spadek po L. W. nabyła w całości jego córka D. W, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia [...].11.2007r. sygn. akt [...] Powyższe postanowienie uprawomocniło się z dniem [...] grudnia 2007 r. Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po L. W. toczyło się na wniosek skarżącej D. W. D. W. zgłosiła Naczelnikowi Urzędu Skarbowego nabycie rzeczy i praw majątkowych dopiero w dniu [...] stycznia 2008r., a więc po upływie miesięcznego terminu uprawniającego spadkobiercę do skorzystania ze zwolnienia przewidzianego przepisami art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn - liczonego od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu powszechnego stwierdzającego nabycie spadku. Z powyższego wynika, że sama skarżąca spowodowała to, iż poprzez niedopełnienie warunku terminowego zgłoszenia, utraciła prawo do zwolnienia podatkowego, a otrzymany przez nią spadek podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych, określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej, zgodnie z art. 4a ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

27 Odnosząc się do zarzutów skargi, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo odmówiły zastosowania wobec skarżącej, wyjątkowego rozwiązania co do liczenia miesięcznego terminu do zgłoszenia organowi podatkowemu nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych przez spadkobiercę, przewidzianego w art. 4a ust. 2 znowelizowanej ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przepis ten stanowi, że jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie miesięcznego terminu - wówczas zwolnienie od podatku stosuje się, gdy zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu. Z wyjątkowego charakteru tego przepisu wynika, że ustawodawca tylko w ograniczonym zakresie uwzględnia niezawinione przez podatnika opóźnienia, związane z realizacją obowiązku zgłoszenia. W taki też sposób przepis ten powinien być wykładany i stosowany. W świetle zatem tego przepisu w rozpatrywanej sprawie, nie można przyjąć, iż skarżąca dowiedziała się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po swym zmarłym ojcu po upływie terminów, o których mowa w art. 4a ust.1 pkt 1, a także aby uprawdopodobniła fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu. D. W. była bowiem wnioskodawcą w sprawie o deklaratoryjne stwierdzenie praw do spadku i w związku z tym posiadała wiedzę o wydanym postanowieniu, a także miała możliwość ustalenia z jakim dniem postanowienie spadkowe się uprawomocniło. Stosownie do art. 327 § 1 w zw. z art. 361 k.p.c. – D. W. jako wnioskodawca postępowania o stwierdzenie nabycia praw do spadku została przez sąd spadkowy pouczona o możliwości zaskarżenia wydanego postanowienia o stwierdzeniu nabycia praw i o terminie 21 dni, w jakim wobec niezaskarżenia owe postanowienie stanie się prawomocne z mocy prawa. Skarżąca miała też jako wnioskodawca w postępowaniu spadkowym możliwość ustalenia czy w sprawie złożona została apelacja. Przepisy procedury cywilnej skutek w postaci prawomocności postanowienia spadkowego wiążą z upływem terminu do jego zaskarżenia, a nie z nadaniem temu postanowieniu klauzuli prawomocności. Ponadto matka skarżącej E. W. – jedyna obok wnioskodawczyni uczestniczka postępowania spadkowego odrzuciła spadek w całości czyniąc D. W. jedynym spadkobiercą. Zatem w ocenie Sądu nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżąca ustaliła z jakim dniem postanowienie się uprawomocniło i zgłosiła organowi podatkowemu nabycie rzeczy lub praw majątkowych - o których wiedziała i zabiegała w sądzie powszechnym o ich potwierdzenie - w terminie miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

28 Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, a zatem nie zasługują na uwzględnienie również podniesione w skardze zarzuty w zakresie naruszenia przepisów procesowych Ordynacji podatkowej.

29 Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.