Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Art. 16

Tekst jednolity: Dz. U. z 2026 r. poz. 478 [PDF]. Stan prawny na

Tekst odtworzony z nowelizacji może zawierać rozbieżności. Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).

Art. 16.

1. W przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie: #

1) w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej, #

2) w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej, #

3) w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza #

nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

2. Ulga, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki: #

1) spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4; #

2) nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego; #

3) nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego; #

4) nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego; #

5) będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat: #

a) od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego – jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku, #

b) od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku – jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego. #

3. Jeżeli nabyty budynek lub lokal jest zajęty przez osoby trzecie, spełnienie warunków określonych w ust. 2 pkt 2–5 może nastąpić w okresie 5 lat od dnia nabycia; w tym wypadku zawiesza się odpowiednio bieg terminu przedawnienia do dokonania wymiaru podatku. #

4. Za powierzchnię użytkową budynku (lokalu) w rozumieniu ustawy uważa się powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian pomieszczeń na wszystkich kondygnacjach (podziemnych i naziemnych, z wyjątkiem powierzchni piwnic i klatek schodowych oraz szybów dźwigów). #

5. Powierzchnie pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 %, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m – powierzchnię tę pomija się. #

6. (uchylony) #

7. Nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego: #

1) zbycie udziału w budynku lub lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość, albo spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych, albo #

2) zbycie budynku lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia i łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym albo wybudowanym budynku lub lokalu, potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały, wynosi 5 lat. #

8. Warunek określony w ust. 2 pkt 5 lit. b uważa się za spełniony również wtedy, gdy budynek lub lokal mieszkalny (udział w budynku lub lokalu) albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego (udział w takim prawie) został zbyty przed rozpoczęciem zamieszkiwania, ze względu na konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia. #

Pokaż w całym akcie

Otwórz w aplikacji

Orzecznictwo

  1. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z , III SA 967/96

    …uwzględniony. Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę na potrzebę wyjaśnienia, czy nadal występuje obowiązek podatkowy ze względu na treść art. 16 omawianej ustawy /po nowelizacji/. Jeżeli nabywca budynku lub lokalu mieszkalnego, o których mowa w art. 16 ust. 1 cytowanej ustawy, spełnia…

  2. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 1311/05

    …par. 3-5 i art. 144 par. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, jak i prawa materialnego /art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. 1997 nr 16 poz. 89 ze zm./. W sytuacji, gdy autor skargi kasacyjnej zarzuca zarówno naruszenie prawa…

  3. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 778/05

    …prawa na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd - w odniesieniu do przepisów procesowych. W niniejszej sprawie autorka skargi kasacyjnej wskazała, iż art. 16 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /tj. Dz.U. 2004 nr 142 poz. 1514 ze zm./ został naruszony zarówno przez…

  4. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z , III SA 7365/98

    …związanych z zawartymi w niej zarzutami. Na wstępie należy zwrócić uwagę, że ulga podatkowa, o której mowa w art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. 1997 nr 16 poz. 89 ze zm./, wynika z samego prawa. Stwierdzając, że obdarowany /ewent. spadkobierca/…

  5. NSA oz. we Wrocławiu, wyrok z , I SA/Wr 1980/96

    …stanowisko. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207 ze zm./ ustanawia ulgę mieszkaniową dla osób otrzymujących w spadku lub jako darowiznę…

  6. NSA oz. w Gdańsku, wyrok z , I SA/Gd 1704/96

    …odpowiadających udziałom we współwłasności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207 ze zm./ w przypadku nabycia budynku mieszkalnego w drodze darowizny przez osobę…

  7. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z , III SA 386/95

    …wszystkim należy zauważyć, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania wobec skarżącej ulgi, o której mowa w art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207 ze zm./. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów bowiem wynika, że obiekt stojący na…

  8. NSA w Warszawie (przed reformą), wyrok z , III SA 1587/97

    …16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepisy art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn przewidują ulgę w tym podatku, polegającą na niezaliczaniu do podstawy opodatkowania wartości, do łącznej…

  9. NSA oz. w Gdańsku, wyrok z , SA/Gd 631/89

    …/art. 196 par. 1 Kpa/, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu. Stosownie do przepisu art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn /Dz.U. nr 45 poz. 207 ze zm./ z podstawy opodatkowania wyłącza się wartość spółdzielczego własnowościowego…

  10. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrok z , II FSK 751/07

    …w omawianym przedmiocie. Według wyroku NSA z dnia 12 października 2007 r. o sygn. II FSK 1014/06: "z art. 7 ust. 1 i art. 9 oraz art. 16 ust. 1 pkt. 4 u.p.s.d. wynika, że wartość czystą spadku, jako podstawę opodatkowania oblicza się w ten sposób, że od wartości nabytych rzeczy i…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 16 (251)

Historia zmian

Bez zmian od 19 marca 2026 r.