Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 października 2015 r., II SO/Kr 31/15
postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 października 2015 r., II SO/Kr 31/15
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.K. o wymierzenie grzywny Przedsiębiorstwu [...] S.A. w O. w upadłości likwidacyjnej za nieprzekazanie skargi na niewykonanie wyroku postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
2 Wnioskiem z dnia 11 września 2015 r. A.K. wniósł o wymierzenie grzywny A. S.A. w O. z uwagi na nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Jednocześnie, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a." wniósł o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
3 Wnioskodawca podał, że w dniu 5 listopada 2013 r. skarżący za pośrednictwem organu (art. 54 § 1 P.p.s.a.) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność w przedmiocie wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarga została doręczona stronie przeciwnej dnia 13 listopada 2013 r.
4 Dalej wnioskodawca wskazał, że strona przeciwna była już kilkukrotnie karana za nieprzekazanie skargi do WSA w Krakowie:
5 ← postanowieniem z dnia 19 marca 2014 r. sygn. II SO/Kr 9/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wymierzył A. S.A. grzywnę w wysokości 1000 zł,
6 ← postanowieniem z dnia 31 października 2014 r. sygn. II SO/Kr 29/14 wymierzono grzywnę w kwocie 3 000 zł,
7 ← postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. sygn. II SO/Kr 5/15 wymierzono grzywnę w kwocie 4 000 zł.
8 Od uprawomocnienia się ostatniego z wymienionych postanowień minęły blisko cztery miesiące i organ nadal nie przekazał skargi z dnia 5 listopada 2013r. do rozpoznania przez Sąd. Łączny czas przetrzymywania skargi wynosi już blisko dwa lata.
9 Zdaniem A.K. wobec faktu, że grzywny w dotychczasowej wysokości okazały się nie być dla A. SA dostatecznie dyscyplinujące, zasadny wydaje się wniosek o wymierzenie grzywny mieszczącej się w górnej granicy zagrożenia ustawowego. Nie sposób przy tym tracić z pola widzenia wyjątkowo aroganckiego stosunku organu do wymiaru sprawiedliwości. Nie tylko przez blisko dwa lata, pomimo trzykrotnego ukarania grzywną organ nie wywiązuje się z obowiązku przekazania skargi; ale też - jak wynika z akt poprzednich postępowań - nie był nawet łaskaw ustosunkować się do złożonych wniosków i przedstawić motywów swojego postępowania.
10 Nieprzekazanie skargi do WSA prowadzi wprost do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i uzasadnia wymierzenie grzywny, zwłaszcza wobec faktu, iż skarga winna być przekazana w terminie 15 dni od dnia jej doręczenia organowi. W obecnym stanie rzeczy grzywna powinna stanowić także sankcję za naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym w rozsądnym czasie. Postępowanie sądowo - administracyjne zostaje wszczęte w chwili doręczenia skargi na adres organu, stąd należy przyjąć, że obecnie owo postępowanie "trwa" już prawie dwa lata i wyłączną winę za tę przewlekłość ponosi A. SA.
11 W odpowiedzi na wniosek syndyk masy upadłościowej A. S.A. w O. w upadłości likwidacyjnej wskazał na brak celowości wymierzania dalszych grzywien stronie przeciwnej. Jak wskazano w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego grzywna orzekana na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-represyjny. Nałożenie grzywny ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku, wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarga złożona przez skarżącego wpłynęła do upadłej spółki 13 listopada 2013 r., a zatem niemal 2 lata temu. Przez ten okres czasu spółka nie przekazała skargi wraz z odpowiedzią na skargę właściwemu miejscowo sądowi administracyjnemu. Powyższe okoliczności w pełni uzasadniają nałożenie grzywny, która może być ponawiana do czasu wykonania obowiązku.
12 Równocześnie syndyk podniósł, że nie sposób zignorować okoliczności faktycznych, w jakich znajduje się upadła Spółka. Podkreślono, że syndykowi masy upadłości nie przekazano wraz z dokumentacją skargi A.K. z dnia 13 listopada 2013 r., a tym samym, z przyczyn obiektywnych, upadła spółka nie jest w stanie przekazać jej Sądowi. Po wtóre, w świetle brzmienia przepisów prawa upadłościowego i naprawczego, w szczególności brzmienia art. 146 ust. 4 oraz art. 342 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze zarówno grzywny, jak i koszty niniejszego postępowania, nie będą mogły być skutecznie wyegzekwowane i będą podlegały zgłoszeniu do masy upadłości w kategorii V. Tym samym cel dyscyplinująco-represyjny grzywny nie zostanie w żadnym wypadku osiągnięty.
13 Przypomniano, że wobec upadłej Spółki, już po ogłoszeniu upadłości, została orzeczona grzywna, na mocy postanowienia WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SO/Kr 5/15. Syndykowi masy upadłości przekazano zgłoszenie wierzytelności z tytułu nałożonej grzywny. Skarżącemu na mocy przywołanego postanowienia przyznano koszty postępowania. Skarżący podjął próbę wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jednakże przez wzgląd na art. 146 ust. 4 upun wszczęcie takiego postępowania było niedopuszczalne.
14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
15 Art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - stanowi, że w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi do sądu, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Celem tego przepisu jest dyscyplinowanie organów do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym ostatnim przepisem organ administracji, do którego wpłynęła skarga do sądu administracyjnego ma obowiązek przekazać ją sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia.
16 W przypadku skargi dotyczącej postępowania o udostępnienie informacji publicznej termin przekazania do sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy wynosi nie 30, lecz 15 dni - zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2014 poz. 782).
17 Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że Przedsiębiorstwo [...] S.A. w O. od niemal dwóch lat nie przekazało skargi na swoją bezczynność, wniesionej w dniu 13 listopada 2013 r. przez A.K. mimo trzykrotnego nakładania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie grzywien z tego tytułu.
18 Jak jednak wskazano w odpowiedzi na wniosek przekazanie tej skargi nie jest możliwe, bowiem syndykowi nie przekazano tego dokumentu. Wobec powyższego kolejna grzywna nie spełni funkcji dyscyplinującej stronę przeciwną do wykonania obowiązku wynikającego z przepisu art. 54 § 2 P.p.s.a.
19 W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostanie wypełniona również funkcja represyjna. Należy zauważyć, że rozważania dotyczące funkcji represyjnej grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 P.p.s.a. mają źródło w sytuacji, w której organ przekazał stosowaną dokumentację sądowi administracyjnemu już po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny. Na tle takiego stanu faktycznego Naczelny Sąd Administracyjny wydał uchwałę 7 sędziów z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. II GPS 3/09 (ONSAiWSA 2010/1/2), w której stwierdzono, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie ma zastosowania w przypadku, gdy po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 powołanej ustawy organ przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i z odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Funkcja dyscyplinująca polega na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy. Aktualizuje się ona zatem wtedy, gdy organ nie dopełnił tej czynności, a sąd chce na nim wymóc jej dokonanie. Wprawdzie oczywistym w tym wypadku jest także uchybienie terminowi przewidzianemu w art. 54 § 2 p.p.s.a., ale funkcja dyscyplinująca kwestii przekroczenia terminu nie dotyczy. O dyscyplinowaniu do zachowania uchybionego już wcześniej terminu nie może być przecież mowy. Wobec tego przekroczenie terminu wiąże się z funkcją represyjną, niezależnie od tego, czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta przed posiedzeniem sądu, czy też nie. W obu przypadkach spotyka go represja za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie. Różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, zaś w drugim już nie. Dlatego sąd, który wymierza grzywnę, mimo dopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed posiedzeniem sądu, ale z uchybieniem terminu, wymierza ją wyłącznie za uchybienie terminu".
20 Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. I OZ 594/11 (LEX nr 1068609): "Nieuprawnione jest przypisywanie art. 55 § 1 p.p.s.a. wyłącznie funkcji dyscyplinującej. Funkcja dyscyplinująca polegająca na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy aktualizuje się wtedy, gdy organ nie dopełnił w terminie tej czynności. Wówczas też występuje dodatkowo funkcja represyjna. Natomiast w przypadku, gdy wprawdzie omawiane obowiązki zostały przez organ wykonane, ale z przekroczeniem wyznaczonego w ustawie terminu ukaranie grzywną spełnia funkcję represyjną".
21 Warto również przytoczyć stanowisko Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wyrażone w uzasadnieniu postanowienia z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. II SO/Go 7/14 (LEX nr 1500485): "Zaznaczenia wymaga zatem, że dla wymierzenia grzywny nie mają znaczenia powody nieprzekazania przez organ skargi, wraz z aktami sprawy, sądowi administracyjnemu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2012 r. o sygn. akt I OZ 868/12, publ. LEX nr 1239526; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2011 r. o sygn. akt I OZ 597/11, publ. LEX nr 896315). W tym wymiarze mieści się represyjność wskazanego środka prawnego, służąca także zapobieżeniu powtarzaniu się podobnych uchybień w przyszłości. W danej sprawie może być on przy tym wymierzany wielokrotnie, aż do ostatecznego, zupełnego, pełnego usunięcia przez organ stanu naruszenia dyspozycji art. 54 § 1 i 2 cytowanej ustawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2012 r. o sygn. akt I OZ 418/12, publ. "Orzecznictwo Sądów Polskich" 2013, nr 7-8, poz. 75)".
22 W świetle powyższego poważne wątpliwości budzi dalsza realizacja funkcji represyjnej w sytuacji, gdy wypełnienie obowiązku przesłania skargi sądowi administracyjnemu nie jest w ogóle możliwe. Czym innym jest bowiem wymierzenie grzywny i realizacja funkcji represyjnej już po wykonaniu przez organ obowiązku przesłania akt sprawy, a czym innym wymierzanie takiej grzywny w sytuacji, gdy obowiązek nie może ani teraz, ani w przyszłości zostać wypełniony.
23 Nie można również pomijać faktu, że Sąd Rejonowy dla [...] w K. Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych postanowieniem z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. [...] ogłosił upadłość likwidacyjną Przedsiębiorstwa [...] S.A. w O. Nałożona postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. grzywna w kwocie 4 000 zł zgodnie z art. 342 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze podlega zgłoszeniu do masy upadłości w kategorii V, a więc może ewentualnie (choć z niewielkim prawdopodobieństwem) zostać zaspokojona w ostatniej kolejności.
24 Trzeba również zauważyć, że zgodnie z art. 55 § 2 P.p.s.a. jeżeli organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Jeżeli A.K. chce aby jego skardze z dnia 13 listopada 2013 r. nadać bieg, może skorzystać z możliwości wymienionej w tym przepisie i złożyć stosowny wniosek w tym zakresie. W ten sposób jego prawo do sądu nie zostanie naruszone.
25 Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że dalsze wymierzanie grzywien na podstawie art. 55 P.p.s.a. jest niecelowe i dlatego oddalił wniosek A.K.