Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2023 r., II SAB/Kr 28/23

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2023 r., II SAB/Kr 28/23

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2023 r. skarg A. L. oraz J. P. na bezczynność i przewlekłość postępowania przed Małopolskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Krakowie w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków I. stwierdza, że Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krakowie dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, II. zobowiązuje Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie do wydania aktu w sprawie z wniosku z dnia 22 sierpnia 2019 r. w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, III. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie na rzecz A. L. kwotę 680 złotych (słownie sześćset osiemdziesiąt złotych) oraz na rzecz J. P. kwotę 680 złotych (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęły skargi:

3 1) J. P. na bezczynność (sygn. akt II SAB/Kr 31/23) oraz na bezczynność i przewlekłe prowadzenie (sygn. akt II SAB/Kr 28/23) przez Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie postępowania w sprawie o wpis do rejestru zabytków,

4 2) A. L. na bezczynność (sygn. akt II SAB/Kr 29/23) oraz na bezczynność i przewlekłe (sygn. akt II SAB/Kr 30/23) prowadzenie przez Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie postępowania w sprawie o wpis do rejestru zabytków.

5 Na mocy postanowienia tut. Sądu z dnia 14 kwietnia 2023 r. na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 259) sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania pod sygn. akt II SA/Kr 28/23.

6 Skargi J. P. i A. L. na bezczynność zawierały analogiczne zarzuty. Dodatkowo w skargach J. P. oraz A. L. na bezczynność i przewlekłość postępowania wskazano analogicznie argumenty na rzecz przewlekłego prowadzenia postępowania.

7 Stan faktyczny sprawy opisany w skardze był następujący. W dniu 22 sierpnia 2019 r. MWKZ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne o wpis do rejestru zabytków budynku położonego w K. przy [...] w K..

8 O wszczęciu ww. postępowania organ nie zawiadomił właścicieli wyodrębnionych w budynku lokali, wysyłając jedynie zawiadomienia do nieżyjącego już P. G.. Skarżąca J. P. dowiedziała się o jego prowadzeniu dopiero 30 stycznia 2020 r. choć jej dane widniały zarówno w aktualnym wypisie z rejestru gruntów i budynków oraz w księdze wieczystej tegoż lokalu, a co za tym idzie organ mógł ustalić aktualny stan własności budynku. Wskazano, że w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego o wpis budynku do rejestru zabytków stan właścicielski był następujący:

9 1. Lokal nr [...] - należy do D. N.

10 2. Lokal nr [...] - należy do J. P. i P. W.

11 3. Lokal nr [...] - należy do P. W.

12 4. Lokal nr [...] - należał do nieżyjącego P. G., którego jedyny spadkobiercą testamentowym są skarżące.

13 Nie tylko w odniesieniu do współwłaścicielki lokalu nr [...] organ dopuścił się ww. działań, bowiem D. N. - właściciel lokalu nr [...] również nie został poinformowany o wszczęciu postępowania przez organ, pomimo, iż jego dane widnieją na wszystkich dokumentach dotyczących budynku (m. in. w księgach wieczystych). Dopiero po spotkaniu z P. W. odbytym pod koniec stycznia 2020r. organ podejmuje czynności związane z tym właścicielem kierując pisma do sądów i urzędów. Nie zmienia to faktu, że od wszczęcia postępowania, czyli od 22 sierpnia 2019 r. do końca stycznia 2020 r. te czynności przedsiębrane nie były. Następna przewłoka w zakresie D. N. wystąpiła w roku 2021 r., kiedy to do miesiąca listopada Organ nie wykonuje żadnych czynności, aby właśnie wtedy skierować do sądu wniosek o ustanowienie kurator masy spadkowej po D. N. (na moment składania wniosku upłynęło ok. 27 miesięcy od wszczęcia postępowania o wpis do rejestru zabytków). Organ posiłkując się art. 34 k.p.a. miał możliwość wyznaczenia przedstawiciela D. N., pomimo, iż to temu przedstawicielowi mógł doręczać zarówno pismo inicjujące postępowania administracyjne, jak i dalszą korespondencję w sprawie W zakresie zaś kolejnego właściciela lokalu w tym budynku, czyli P. G. zawiadomienie z dnia 22 sierpnia 2019 r. zostało mu przesłane dwukrotnie, jednak brak odbioru pisma, co mogło być asumptem próby ustalenia czy dana osoba ujęta w rejestrach żyje, został przez organ pominięty. Aktualnie A. L. jest następcą prawnym P. G., zmarłego w dniu 3 czerwca 2019 r. Dopiero w momencie powzięcia przez pracowników Organu informacji od P. W. (30 stycznia 2020 r.) o śmierci P. G. i toczącym się po nim postępowaniu spadkowym. Organ skierował zapytanie do. sądu spadku ( dopiero w kwietniu 2020 r.) celem ustalenia etapu sprawy sądowej. O fakcie zakończenia tegoż postępowania organ dowiedział się pismem z Sądu Rejonowego w Wieliczce z dnia 15 kwietnia 2022 r. Organ zatem posiada wiedzę o aktualnym właścicielu lokalu nr [...], nie mniej jednak pomimo upływu ponad 9 miesięcy od otrzymania korespondencji sądowej nie zawiadomił A. L. o wszczęciu postępowania o wpis budynku do rejestru zabytków. Co ważne, przed powzięciem decyzji w zakresie kręgu spadkobierców Organ nie skorzystał z możliwości ustanowienia przedstawiciela nieżyjącego właściciela lokalu nr [...], pomimo ciągłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a co za tym idzie od wszczęcia postępowania do 15 kwietnia 2022 r. brak było osoby legitymowanej do reprezentacji ogółu praw związanych z tym lokalem, identycznie jak w przypadku D. N.. Następnym z właścicieli lokali w tymże budynku jest P. W., który własność lokalu nabył w roku 2018, a w związku z tym jego dane ujawnione były w księdze wieczystej na moment wszczęcia prowadzonego przez Organ postępowania. Tych danych, jak i pozostałych właścicieli lokali Organ nie ustalił, pomimo oczywistej możliwości ich poczynienia (sięgnięcia po dane zawarte w księgach wieczystych). Brak poczynienia podstawowych ustaleń pod kątem ustalenia stanu właścicielskiego budynku przed wszczęciem jak i w trakcie trwania postępowania, opieszałość Organu w prowadzeniu sprawy, brak podejmowania jakichkolwiek czynności w sprawie przez szereg miesięcy w trakcie trwania postępowania, liczne nieprawidłowości związane choćby z brakiem doręczenia korespondencji w sprawie uczestnikom postępowania potwierdza naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego jak m.in. zasady koncentracji materiału dowodowego, zasady zaufania do władzy publicznej, zasady informowania stron, czy zasady szybkości i prostoty postępowania i z niewiadomych przyczyn organ dopuszcza się przewłoki w swoim działaniu, w sytuacji gdy postępowanie to winno być załatwione w terminie jednego miesiąca od jego wszczęcia. W czasie trwania postępowania w związku z obowiązującym zakazem prowadzenia prac remontowych co wynika z art. 10a Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ("od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru, do dnia w którym decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna, przy zabytku, którego dotyczy postępowanie, zabrania się prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku") budynek popadł w ruinę i stanowi realne zagrożenie (oderwanie się połaci dachowej, złamanie ceglanych kominów, stale odpadają kawałki elewacji budynku) konieczne były również interwencje służb mundurowych. Na uwagę zasługuje fakt, iż organ posiada wiedzę o oderwaniu dachu i zagrożeniu jakie to spowodowało w otoczeniu budynku, nie mniej jednak w dalszym ciągu sprawy nie załatwia uniemożliwiając dokonanie właściwych i stałych zabezpieczeń. Na chwilę obecna sprawa o wpis budynku do rejestru zabytków jest w dalszym ciągu prowadzona pomimo, że od daty wszczęcia postępowania upłynęło ponad 40 miesięcy. W związku z przywołanym powyżej przepisem Organ uchybił terminowi załatwienia sprawy, który wskazano w art. 35 k.p.a.

14 W podsumowaniu skarg na bezczynność i przewlekłość wskazano, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa w zakresie przewlekłego prowadzenia postępowania. bowiem nie sposób usprawiedliwić tak znacznego przekroczenia terminów wynikających z k.p.a. Ponadto, zwłoka związana z podejmowanymi wtoku sprawy czynnościami, w tym m. in. brakiem zawiadomienia Skarżącej o toczącym się postępowaniu administracyjnym po dzień dzisiejszy, jak i fakt

15 iż postępowanie to toczy się od połowy roku 2019 r.. czyli 4 rok skłania ku potwierdzeniu prowadzenia w sposób nieefektywny, nierzetelny, nieprawidłowy i przewlekły.

16 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przedstawiając chronologię czynności podejmowanych w sprawie, które wskazują na to, że nie pozostaje w bezczynności, ani że postępowanie nosi znamiona przewlekłego postępowania.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

18 Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach:

19 1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym,

20 2) dochowania wymaganej prawem procedury,

21 3) respektowania reguł kompetencji.

22 Zgodnie z art. 3 § 2 pkt pkt 8 oraz 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

23 Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.sa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli dotyczy bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Wobec powyższego przedmiotowa skarga na przewlekłość postępowania została rozpoznana w trybie uproszczonym.

24 W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skargi są dopuszczalne, albowiem przed ich wniesieniem zostały poprzedzone ponagleniem złożonym do organu wyższego stopnia, to jest Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Tym samym skargi czynią zadość wymogowi wynikającemu z art. 53 § 2b p.p.s.a.

25 Ramy prawne sądowej kontroli w przedmiotowej sprawie wyznaczają przepisy art. 35-37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. 2022, poz. 2000, dalej: k.p.a.) oraz art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023, poz. 259 dalej: p.p.s.a.).

26 Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W myśl art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

27 Zgodnie zaś z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

28 W art. 37 k.p.a. uregulowana zostało postępowanie w razie zwłoki organu w terminowym załatwieniu sprawy, która może przybrać postać bezczynności lub przewlekłości postępowania. W myśl art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

29 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);

30 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).

31 Ponaglenie powinno zawierać uzasadnienie. Ponaglenie wnosi się:

32 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;

33 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego. Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym:

34 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

35 2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości:

36 a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone,

37 b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.

38 Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i judykatury "za bezczynność organu administracji publicznej należy zatem uznać taki stan postępowania, w którym organ administracji publicznej prowadzący postępowanie narusza obowiązujący w tym postępowaniu termin załatwienia sprawy administracyjnej albo termin ustalony zgodnie z art. 36 § 1. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu" (zob. A. Wróbel, Komentarz do art. 37 k.p.a. w Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el., WKP 2022). Z kolei przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce wówczas, gdy organ prowadzi postępowanie dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W przeciwieństwie do bezczynności organu, która jest stwierdzana na podstawie kryterium obiektywnego i sprawdzalnego, jakim jest termin załatwienia sprawy, przewlekłość postępowania stwierdza się według kryterium ocennego. Właściwy organ jest obowiązany ocenić, czy organ administracji publicznej prowadzi postępowanie w czasie niezbędnym do załatwienia sprawy. Należy przy tym podkreślić, że ze względu na obowiązujące w postępowaniu administracyjnym terminy załatwiania spraw administracyjnych (kodeksowe i określone w przepisach szczególnych) przewlekłości postępowania nie należy utożsamiać z niezałatwieniem sprawy w terminie, to bowiem wyczerpuje znamiona bezczynności (A. Wróbel, Komentarz do art. 37 k.p.a., op.cit.).

39 Istotą przewlekłości postępowania jest natomiast to, że postępowanie trwa dłużej niż jest to konieczne do załatwienia sprawy. W przypadku przewlekłości postępowania organ formalnie nie przekracza terminu załatwienia sprawy (np. zawiadamia strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie i przedłuża termin do załatwienia sprawy, zawiesza postępowanie), lecz w prowadzonym przez niego postępowaniu wystąpiły nieprawidłowości, które doprowadziły do tego, że postępowanie trwa znacznie dłużej, niż jest to rzeczywiście potrzebne dla załatwienia sprawy. Jako konkretne przypadki prowadzenia przez organ postępowania w sposób przewlekły wskazać należy m.in. niezasadne wyznaczenie w oparciu o art. 36 k.p.a. dodatkowego terminu załatwienia sprawy, wyznaczenie nadmiernie odległego terminu załatwienia sprawy, wielokrotne niewłaściwe korzystanie z instytucji sygnalizacji, zatrzymanie biegu terminu załatwienia sprawy na skutek bezzasadnego podejmowania przez organ czynności, z którymi połączone są ustawowe terminy, niewliczane do terminu na podstawie art. 35 § 5 k.p.a. (P. Kornacki, Skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 381–382), brak podjęcia działań zmierzających do usunięcia przeszkód w kontynuowaniu zawieszonego postępowania (zob. A. Golęba, Komentarz do art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie II, WKP/el. 2019). Przewlekłość postępowania obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 10 września 2021 r. I SAB/Wa 240/21, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1039/17, z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 772/17, z 25 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3750/17 i z 13 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 809/16). W orzecznictwie uznano, że sytuacja, w której skarżący oczekuje przeszło 25 miesięcy na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu w rozpoznawanej sprawie w sposób rażący podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. IV SAB/Wr 1034/21).

40 Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a).

41 Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19). Dla oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa w każdej sprawie konieczna jest indywidualna ocena. Nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w braku jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek strony. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

42 W kwestii relacji "bezczynności" i "przewlekłości" w orzecznictwie wskazuje się, że "zarzucenie w jednym piśmie bezczynności organu i przewlekłości prowadzonego przez niego postępowania nie musi stanowić skumulowania dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność postępowania w zakończeniu tej samej sprawy administracyjnej. W takiej sytuacji dopuszczalność objęcia jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub podjęcia czynności (tak wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 1101/22).

43 Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu ma na celu ochronę stron postępowania przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadku wielości stron uznać należy, że każdej z nich służy prawo do wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

44 Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarga jest uzasadniona.

45 Poza sporem pozostaje, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte dnia 22 sierpnia 2019 r.(k. 5 administracyjnych akt sprawy do sygn. II SA/Kr 28/23). Dodać należy, że okoliczności braku wpisu kamienicy przy ul. [...] do wojewódzkiej ewidencji zabytków znane są tut. Sądowi z urzędu w związku ze sprawą rozpoznaną pod sygn. II SAB/Kr 17/23.

46 Analiza akt sprawy prowadzi także do ustalenia, że do momentu wpływu skargi do organu postępowanie toczy się już ponad 3 lata, 3 miesiące i nie zakończyło się wydaniem aktu (decyzji). Z akt sprawy wynika także, że organ podejmował w tym czasie czynności procesowe, które miały na celu ustalenie kręgu stron postępowania, w szczególności czynności wymienione na s. 5 odpowiedzi na skargę. Aktywność organu ukierunkowana na rozstrzygnięcie sprawy pozostaje zatem poza sporem.

47 Jednocześnie analiza akt sprawy nie budzi wątpliwości, że sprawa nie została załatwiona w terminie. Naruszenie to jest oczywiste i wynika z prostego zestawienia treści przepisu i czasu trwania postępowania, które nie zakończyło się wydaniem decyzji od 2019 r. Już w 2020 r. wiadomo było, że zachodzi konieczność poszukiwania następców prawnych P. G. (k. 41 administracyjnych akt sprawy do sygn. akt II SA/Kr 28/23). Także w 2020 r. wiadomo było organowi, że D. N. zmarł w 1956 r. i zachodzi konieczność ustanowienia kuratora spadku (k. 15 administracyjnych akt sprawy do sygn. akt II SA/Kr 28/23). Organ uzyskał informację o tym, że J. P. jest właścicielem jednego z lokali w budynku od skarżącego pod koniec stycznia 2020 r., zaś o tym, że stroną postępowania jest A. L. od 15 kwietnia 2022 r. O ile J. P. została powiadomiona przez organ o toczącym się postępowaniu (k. 12 akt administracyjnych do sygn. II SAB/Kr 28/23), o tyle A. L. w ogóle nie została zawiadomiona o toczącym się postępowaniu.

48 Nade wszystko jednak organ w ogóle, wbrew wyraźnemu obowiązkowi określonemu w art. 36 k.p.a. nie zawiadamiał ani J. P. ani A. L. o każdym przypadku niezałatwienia w terminie sprawy o wpis do rejestru, przyczynach zwłoki oraz o nowym terminie załatwienia sprawy. Wszak toczące się postępowanie, wszczęte z urzędu, dotyczyło ich interesu prawnego jako współwłaścicieli budynku, którego wpis do rejestru miał się dokonać.

49 Jeżeli organ administracji publicznej naruszy obowiązujący w danym postępowaniu termin załatwienia sprawy (nie wyda w zakreślonym przepisami terminie aktu), to w takim przypadku będzie to bezczynność, nawet gdyby przyczyną tego stanu rzeczy było – jak w przedmiotowej sprawie - opieszałe i nieefektywne prowadzenie postępowania administracyjnego. Innymi słowy bezczynność w takim wypadku konsumuje przewlekłość (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 października 2022 r. sygn. II SAB/Kr 188/22, wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 listopada 2022, r., sygn. akt II SAB/Łd 113/22).

50 Wobec powyższego uznano skargi za zasadne, stwierdzając, że Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Krakowie dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt I sentencji wyroku). W pkt II zobowiązano Małopolskiego Konserwatora Zabytków w Krakowie do wydania aktu z wniosku skarżącego z dnia 22 sierpnia 2019 r. w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. Z akt sprawy wynika, że wysoka wartość artystyczna i historyczna budynku przy ul. [...] nie budzi wątpliwości organu . Znany jest obecnie krąg stron postępowania oraz aktualny stan budynku. W pkt III zasądzono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. na rzecz A. L. kwotę 680 złotych oraz na rzecz J. P. kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na kwoty te składają się odpowiednio: kwota 200 złotych tytułem uiszczonych wpisów sądowych (dwa razy po 100 złotych) oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 złotych.