Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2019 r., III SA/Kr 546/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2019 r., III SA/Kr 546/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie rozpoznania ponaglenia oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym przez M. Ł. (dalej skarżący) postanowieniem z dnia 18 lutego 2019 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 61a w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] 2018 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lipca 2018 r. nr [...].

3 Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

4 Skarżący zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 30 sierpnia 2018 r. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia Kolegium z dnia 5 lipca 2018 r. nr [...] uznającego, że Burmistrz Miasta i Gminy nie dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku z dnia 3 maja 2018 r. dotyczącej udzielenia pomocy finansowej w formie zakupu żywności, zapłaty rachunków domowych za media: prąd elektryczny, bilet miesięczny kredytowany na linię nr [...] – za kwiecień 2018 r., usługę stomatologiczną, zakup opału w 2 m (3) drewna kominkowego na sezon 2018/2019.

5 We wniosku wskazano, że postanowienie Kolegium rażąco narusza interes strony poprzez brak stwierdzenia przez Kolegium, że właściwy organ pomocy społecznej pozostaje w bezczynności.

6 Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 25 października 2018 r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia 5 lipca 2018 r. nr [...] z tego względu, że możliwość stwierdzenia nieważności wydanego postanowienia została ograniczona wyłącznie do dwóch rodzajów: postanowień zaskarżalnych w drodze zażalenia oraz postanowień określonych w przepisie art. 134 k.p.a. natomiast postanowienie, którego stwierdzenia nieważności domaga się skarżący – nie można zaliczyć do jednej ani drugiej kategorii aktów administracyjnych.

7 Skarżący zwrócił się o ponowne rozpoznanie sprawy, zarzucając Kolegium naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 i art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.

8 Opisanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] 2018 r. nr [...].

9 W uzasadnieniu podjętego orzeczenia Kolegium omówiło zasady dotyczące stwierdzenia nieważności, zaznaczając, że stwierdzenie decyzji (postanowienia) jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji z art. 16 k.p.a. Wszczęcie postępowania w przedmiocie nieważności może mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy są spełnione następujące przesłanki: żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn.

10 Kolegium powtórzyło w ślad za postanowieniem pierwszoinstancyjnym, że możliwość stwierdzenia nieważności wydanego postanowienia ograniczona została wyłącznie do dwóch jego kategorii: postanowień zaskarżalnych w drodze zażalenia oraz postanowień określonych w art. 134 k.p.a., czyli postanowień organu odwoławczego, stwierdzających niedopuszczalność odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wynika to z treści przepisów art. 126 k.p.a., w którym wskazuje się między innymi, że przepisy dotyczące stwierdzania nieważności stosuje się do postanowień, od których przysługuje zażalenie oraz do postanowień określonych w art. 134 k.p.a.

11 Postanowienia, którego stwierdzenia nieważności domaga się skarżący nie można zaliczyć ani do jednej, ani do drugiej kategorii aktów administracyjnych.

12 Organ wskazał zatem, że skoro przepisy nie przewidują w ogóle możliwości prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia niezaskarżalnego w drodze zażalenia, to należy mówić o uzasadnionej przyczynie odmowy wszczęcia postępowania.

13 Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący wyraził niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia.

14 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

16 Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji, postanowień i innych aktów z przepisami prawa.

17 Skarga jest niezasadna.

18 Przeprowadzona bowiem kontrola zaskarżonego postanowienia według wyżej wskazanych kryteriów doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że jest ono zgodne z prawem.

19 Zgodnie z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.

20 Z powyższej regulacji już wprost wynika, że przepisy normujące nadzwyczajny tryb postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (art. 156-159 k.p.a.) do postanowień został ograniczony do tych spośród nich, od których przysługuje zażalenie oraz do postanowień określonych w art. 134 k.p.a. (tj. do postanowień organu odwoławczego, stwierdzających niedopuszczalność odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania).

21 Do postanowień tego rodzaju nie należy postanowienie z dnia 5 lipca 2018 r. nr [...].

22 Postanowieniem tym Kolegium uznało bowiem, że Burmistrz Miasta i Gminy nie dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku z dnia 3 maja 2018 r. dotyczącej udzielenia pomocy finansowej w formie zakupu żywności, zapłaty rachunków domowych za media: prąd elektryczny, bilet miesięczny kredytowany na linię nr [...] – za kwiecień 2018 r., usługę stomatologiczną, zakup opału w 2 m3 drewna kominkowego na sezon 2018/2019.

23 Jest to postanowienie, które zostało wydane w rozpoznaniu ponaglenia, jak stanowi to pkt 1 § 6 art. 37 k.p.a.

24 Ustawodawca nie przewidział środka zaskarżenia w postaci zażalenia na tego rodzaju postanowienie. Zażalenie na wydane w toku postępowania postanowienia przysługuje tylko wtedy, w świetle art. 141 k.p.a., gdy kodeks tak stanowi.

25 Zgodnie z art. 61a § 1 między innymi, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.

26 Zgodzić się należało wobec tego z Kolegium, że właśnie z taką sytuacją mieliśmy do czynienia w tym przypadku. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały rzeczywiście w ustawie skonkretyzowane, ale należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taką inną uzasadnioną przyczyną uniemożliwiającą wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanego postanowienia – przyczyną przedmiotową odmowy wszczęcia - jest wniesienie przez skarżącego wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w tym trybie administracyjnym. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tego rodzaju postanowień nie może być bowiem, w świetle art. 126 k.p.a. uruchomione.

27 Prawidłowo postąpiło więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy własne postanowienie z dnia [...] 2018 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności wskazanego postanowienia.

28 Z powyższych względów skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku.

29 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.