Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 31 maja 2017 r., II SA/Go 1010/16

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 31 maja 2017 r., II SA/Go 1010/16

Sentencja

1 Dnia 31 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2017 roku na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej M.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 8 lutego 2017 r. w sprawie ze skargi M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt p o s t a n a w i a : odrzucić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 8 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 roku nr [...] w przedmiocie orzeczenia o czasowym odebraniu zwierząt. Od powyższego wyroku skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną.

3 Zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2017r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie dwóch jej odpisów oraz dwóch odpisów pisma z dnia [...] kwietnia 2017r. (stanowiącego uzupełnienie skargi kasacyjnej w zakresie wniosku bądź oświadczenia, o którym mowa w art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.) – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie powyższe doręczono na adres pełnomocnika strony skarżącej dnia 8 maja 2016 r., odebrała W.B. jako upoważniony pracownik.

4 Dnia 10 maja 2017r. (data stempla pocztowego na kopercie) profesjonalny pełnomocnik skarżącego adw. M.S. nadał drogą pocztową dwie kserokopie skargi kasacyjnej nie poświadczone za zgodność z oryginałem, wraz z kserokopiami załączników (pełnomocnictwa oraz dowodu uiszczenia opłaty skarbowej) oraz dwa niepodpisane przez siebie egzemplarze pisma z dnia [...] kwietnia 2017 r., stanowiącego uzupełnienie skargi kasacyjnej.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

6 Skargę kasacyjną należało odrzucić.

7 Wymagania, jakimi powinna czynić zadość skarga kasacyjna, zostały wskazane w art. 176 p.p.s.a. W myśl § 2 tego przepisu, poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.

8 Wymagania pisma procesowego zostały określone w art. 46 p.p.s.a. Ponadto, w myśl art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Brak któregoś ze wspomnianych wyżej elementów jest równoznaczny z brakiem formalnym pisma. Jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 49 § 1 p.p.s.a.). W przypadku skargi kasacyjnej nieuzupełnienie w powyższym terminie braków formalnych skutkuje jej odrzuceniem, o czym stanowi art. 178 p.p.s.a.

9 W rozpatrywanej sprawie, poza skarżącym oraz organem, którego decyzja została poddana kontroli sądowej, występuje również uczestnik oraz Prokurator Rejonowy, którym należy umożliwić udział w całym postępowaniu, m.in. poprzez doręczanie odpisów wszystkich pism procesowych. W sytuacji zatem, gdy wnosząc skargę kasacyjną, pełnomocnik skarżącego załączył do niej jeden odpis, zaistniała konieczność wezwania pełnomocnika o dwa brakujące odpisy tego środka odwoławczego.

10 Skierowana do pełnomocnika skarżącego przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia opisanego na wstępie braku formalnego skargi kasacyjnej została prawidłowo doręczona dnia 8 maja 2017 r. (k. 74 akt sądowych), odebrała je osoba upoważniona do odbioru korespondencji. W myśl art. 72 § 2 p.p.s.a., jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy (a takim miejscem jest siedziba kancelarii profesjonalnego pełnomocnika skarżącego) można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism.

11 Termin do wykonania wezwania o uzupełnienie omawianego braku formalnego rozpoczął zatem swój bieg od dnia 9 maja 2017 r. i upłynął z dniem 15 maja 2017 r. (dzień roboczy – poniedziałek). W terminie tym pełnomocnik skarżącego nadesłał dwie nie poświadczone za zgodność z oryginałem kserokopie skargi kasacyjnej oraz dwa nie podpisane przez siebie egzemplarze pisma z dnia [...] kwietnia 2017 r., stanowiącego uzupełnienie skargi kasacyjnej.

12 Jak stanowi przepis art. 47 § 2 p.p.s.a., odpisami w rozumieniu § 1 tego artykułu mogą być uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej. W związku z tym z art. 47 § 2 p.p.s.a. wywieść należy generalny obowiązek uwierzytelniania pism dla możliwości uznania ich za odpisy. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że w odniesieniu do fotokopii (kserokopii) za odpis może być uznana wyłącznie taka fotokopia (kserokopia), która jest uwierzytelniona. A contrario uznać należy, że fotokopia/kserokopia nieuwierzytelniona nie jest odpisem w ogóle (ustawodawca zdecydował się w tym zakresie na zawężenie pojęcia "odpisu"). Przeciwny wniosek pozbawiałby art. 47 § 2 p.p.s.a. ratio legis. Gdyby odpisami mogły być fotokopie (kserokopie) nieuwierzytelnione, to wskazanie na taki wymóg w art. 47 § 2 p.p.s.a. pozbawione byłoby znaczenia prawnego, zaś interpretacja przepisu prowadząca do takich konkluzji byłaby niezgodna z zasadą racjonalności ustawodawcy. W konsekwencji nieuwierzytelniona kserokopia pisma procesowego nie jest w ogóle odpisem (postanowienia NSA z 29 listopada 2016 r., I GZ 605/16; z 29 października 2015 r., I FZ 327/15, z 13 maja 2016 r., II GZ 442/16, z dnia 22 stycznia 2016 r., II GZ 1010/15, z 8 marca 2017 r., II GZ 153/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).

13 Innymi słowy, odpisem pisma procesowego jest każdy dalszy jego egzemplarz zgodny treściowo z oryginałem, którego pełna treść została odwzorowana w dowolnej technice, przy czym zawsze niezbędne jest poświadczenie jego zgodności z oryginałem (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie II, Warszawa 2006 r., s. 119; postanowienia NSA z 30 czerwca 2009 r., II OSK 927/09; z 18 stycznia 2011 r., II OZ 1348/10; z 28 lutego 2011 r., II FZ 677/10; orzeczenia.nsa.gov.pl).

14 Przepis art. 47 p.p.s.a. obarcza obowiązkiem załączenia uwierzytelnionego odpisu podmiot wnoszący to pismo. Pisma niepodpisane ani niepoświadczone za zgodność z oryginałem wymogu tego nie spełniają, tym samym nie podlegają doręczeniu innym stronom lub uczestnikom postępowania. Przez tę czynność osoba poświadczająca przyjmuje odpowiedzialność za zgodność pisma z oryginałem. Uwierzytelnienia takiego dokonuje strona, która jest autorem danego pisma procesowego lub jej pełnomocnik (postanowienie NSA z 29 grudnia 2011 r., I OSK 2351/11).

15 Z powyższego wynika, iż skuteczność pism procesowych w postępowaniu sądowoadministacyjnym uzależniona jest od ich własnoręcznego podpisania lub poświadczenia za zgodność z oryginałem, zatem nie sposób uznać, by w niniejszej sprawie brak formalny skargi kasacyjnej został uzupełniony. Na równi bowiem z wymogami pisma, o których mowa w art. 46 p.p.s.a. należy traktować wymogi z art. 47 p.p.s.a. (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 271-272). Tym samym nie można uznać, aby złożenie kserokopii pisma procesowego bez jego uwierzytelnienia czyniło zadość skierowanemu wezwaniu sądowemu. Oczywiście kserokopie są wiernym odwzorowaniem pisma złożonego w oryginale, ale nie pozwala to, by sąd uznał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pisma (w tym przypadku skargi kasacyjnej) za prawidłowo wykonane (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2017 r., II OZ 421/17).

16 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym można się wprawdzie spotkać z poglądem, iż w sytuacji gdy strona na wezwanie sądu o uzupełnienie braku formalnego pisma nadesłała kserokopie, których jedynie nie poświadczyła za zgodność z oryginałem, traktowanie tego jako nieuzupełnienie braku formalnego pisma byłoby równoznaczne z nadmiernym rygoryzmem (np. postanowienie NSA z 9 maja 2017 r., II OZ 430/17), należy jednak mieć na uwadze, iż pogląd ten znajduje rację bytu przede wszystkim wówczas, gdy strona działa w postępowaniu osobiście, bez profesjonalnego pełnomocnika. Tak właśnie było m.in. w sprawie o przytoczonej tu sygnaturze. Natomiast gdy stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, na etapie wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku) nie ma żadnych racjonalnych powodów, aby od takiego pełnomocnika nie wymagać dokonywania czynności procesowych z zachowaniem wszystkich wymogów przewidzianych w procedurze sądowoadministracyjnej.

17 Ponadto formalizm procesowy stanowi gwarancję ochrony interesów procesowych osób działających w postępowaniu oraz zapewnia przewidywalność postępowania i stabilizację sytuacji prawnej jego uczestników (S. Cieślak, Formalizm postępowania cywilnego, Warszawa 2008, s. 119).

18 Problem braku formalnego w postaci nieprzedłożenia odpisów wnoszonych do sądów administracyjnych pism procesowych był przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, w której – koncentrując się na braku przedłożenia odpisów skargi – stwierdzono, iż "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd". Wskazana uchwała w swojej sentencji zawiera wykładnię art. 49 § 1 i art. 47 § 1 p.p.s.a., znajdującą zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie, w myśl której nieprzedłożenie wymaganych odpisów wniesionego pisma jest brakiem istotnym, tzn. takim, który uniemożliwia nadanie danemu pismu dalszego prawidłowego biegu.

19 W tej sytuacji uznać należało, iż opisany wyżej brak formalny skargi kasacyjnej nie został skutecznie usunięty, co uniemożliwiło nadanie jej dalszego biegu i co w myśl art. 178 p.p.s.a. obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do jej odrzucenia. Wobec powyższych okoliczności, na podstawie art. 178 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.