Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2008 r., IV SA/Gl 1243/07

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 lutego 2008 r., IV SA/Gl 1243/07

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2008r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z dnia [...] r. B. G. domagała się wypłacenia na rzecz jej córki A. zasiłku stałego za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. Podniosła w jego uzasadnieniu, iż za ten okres nie miała stosownego orzeczenia o niepełnosprawności jej córki, ale na skutek przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od niekorzystnego dla niej orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] r. Nr [...] uzyskała w dniu [...] r. jego zmianę - orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Ś. Nr [...]. Nowe orzeczenie, obowiązujące od dnia [...] r. jednoznacznie potwierdziło, iż istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji jej córki. W związku z tym, zdaniem strony, złożony wniosek jest w pełni uzasadniony, bowiem wcześniej nie miała podstaw, aby domagać się wypłaty zasiłku za wskazany okres.

3 Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, Kierownik Rejonowego Zespołu Pomocy Społecznej Nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., umorzył postępowanie w sprawie wniosku B. G. W uzasadnieniu decyzji zaznaczył, że zasiłek stały był dotychczas realizowany w oparciu o ustawę z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, ale od miesiąca [...] r. "przeszedł" do ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, dlatego stronie nie można przedłużyć przyznanego do dnia [...] r. zasiłku stałego, na podstawie decyzji z dnia [...] r. nr [...]

4 Od decyzji z dnia [...] r. Nr [...] strona wniosła odwołanie, w którym domagała się jej zmiany i wypłaty zasiłku stałego za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. Organowi pierwszej instancji zrzuciła błędną interpretację przepisów ustawy o pomocy społecznej, nadto art. 107 § 1 w związku z art. 9 K.p.a. oraz powołała argumentację przedstawioną we wniosku z dnia [...] r. Wskazała, że wszystkie osoby pobierające zasiłek stały zostały zobowiązane do uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności dziecka do dnia [...] r., który to dokument uzyskała, dlatego jej zdaniem wadliwa jest interpretacja zastosowanych w sprawie przepisów dokonana przez pracownika organu pierwszej instancji, za którą odpowiedzialność odszkodowawczą ponosi ten organ.

5 Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 150 i art. 160 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazało, iż podjęcie pozytywnej dla odwołującej decyzji, w oparciu o zapis art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) jest sprzeczne z zasadą legalności, bowiem art. 160 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). zawiera klauzulę derogacyjną uchylającą z dniem 30 kwietnia 2004 r. moc obowiązującą ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Zatem z dniem 1 maja 2004r. zaczęły obowiązywać przepisy ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. Nowa ustawa w art. 37 ust. 1 przewiduje świadczenie o nazwie "zasiłek stały" jednakże przepis ten definiuje inny rodzaj świadczenia. Natomiast świadczenie przypominające dawny "zasiłek stały" z pomocy społecznej nosi obecnie nazwę "świadczenie pielęgnacyjne" i jest uregulowane przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.). Jednocześnie w oparciu o treść art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy tejże ustawy. Zatem skoro przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest świadczenie, które nie ma swojego odpowiednika w nowej ustawie o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r., to takie postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.

6 W obszernej skardze B. G. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 150 i art. 160 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz zasad postępowania administracyjnego poprzez nie zastosowanie w sprawie art. 61 § 2 K.p.a. Dodatkowo podniosła brak swojej winy w złożeniu dopiero w dniu [...] r. wniosku o wypłatę zasiłku stałego z tytułu opieki nad jej niepełnosprawną córką za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r.

7 Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz zaprezentował stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

8 Postanowieniem tut. Sądu z dnia 31 maja 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 324/05 zostało zawieszone postępowanie w niniejszej sprawie, a następnie podjęte w dniu 17 grudnia 2007 r.

9 Na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. skarżąca podtrzymała w całości zarzuty skargi.

10 Wojewódzki Są Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

11 Skarga jest uzasadniona.

12 Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jej uchyleniem przez Sąd.

13 Tak więc w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

14 Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.

15 W rozpatrywanej sprawie podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. stanowił przepis art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 z późn. zm.).

16 W tym miejscu zauważyć przyjdzie, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 października 2007 r. sygn. akt P 28/06 (publ. OTK-A 2007/9/109, Dz. U. RP z 2007, Nr 209, poz. 1519) stwierdził, że art. 150 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, Nr 99 z póżn. zm.) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 maja 2004 r. jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że narusza zasadę ochrony praw nabytych oraz jest niezgodny z jej art. 32.

17 Natomiast zgodnie z art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego.

18 Stosownie do treści powołanego wcześniej art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji, uzasadnia jej uchylenie (por. wydany w analogicznej sprawie wyrok Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 375/00, LEX nr 76114). Nie jest przy tym istotne, że podstawa wznowienia postępowania administracyjnego nie istniała w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji. Jak się bowiem przyjmuje (np. J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4728/97, OSP 2000, nr 1, poz. 16), mimo że podstawa wznowienia postępowania, określona w art. 145a § 1 K.p.a. nie istnieje w chwili wydawania decyzji, to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności podstawy prawnej decyzji z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą przesądza o uznaniu naruszenia prawa w samej decyzji administracyjnej i powinno powodować jej uchylenie przez sąd administracyjny.

19 Jednocześnie art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania, bowiem orzeczenie to ma charakter powszechnie obowiązujący i jest ostateczne.

20 Z powyższych rozważań wynika, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała sytuacja określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., bowiem została ona rozstrzygnięta na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją RP, co daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, przewidzianą w art. 145a § 1 K.p.a.

21 W dalszym postępowaniu organ administracji powinien ustalić, czy spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania skarżącej uprawnień do zasiłku stałego z uwagi na treść przepisu art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64 poz. 414 z późn. zm.). Ustalenia te powinny być dokonane z uwzględnieniem zasad postępowania administracyjnego, w szczególności określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.

22 W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. Sąd nie zawarł w niniejszym wyroku rozstrzygnięcia opartego na treści art. 152 P.p.s.a., bowiem jest ono obligatoryjne tylko w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.