Wyrok z dnia 6 stycznia 1999 r., III SA 4728/97

wyrok z dnia 6 stycznia 1999 r., III SA 4728/97

Tekst

TEZY

1 Jeżeli w chwili orzekania przez sąd jasne jest, że zaskarżona decyzja będzie musiała być uchylona w drodze wznowienia postępowania administracyjnego, ale podstawą wznowienia nie jest naruszenie prawa, lecz okoliczności, które zaszły po wydaniu decyzji, np. wymienione w art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa, to w takim wypadku Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest oddalić skargę, wobec niewyczerpania przesłanek z art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Piotra i Romana B. wspólników spółki cywilnej na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 6 października 1997 r. dotyczącą wymiaru podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 1993 r. - oddalił skargę.

Uzasadnienie

3 Decyzją z 6.10.1997 r. Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w K., ustalającą spółce cywilnej - Palarni Kawy Naturalnej w K. podatek od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 1993 r. z tytułu importu towarów.

4 Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organów obu instancji była zmiana 28 decyzji organów celnych, polegająca na zastosowaniu 10 procent stawki cła w odniesieniu do importowanej kawy zielonej, zamiast uprzednio stosowanej stawki "0" procent. W związku ze zmianą stawki cła zwiększyła się podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług, co doprowadziło do wymierzenia podatku w kwocie 30.913,60 zł.

5 Izba Skarbowa stwierdziła, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi Spółki na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z 28.03.1997 r. Ostatnio wymieniona decyzja bowiem jest ostateczna i wiąże organ podatkowy. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia organów podatkowych obu instancji był art. 11a ust. 1 i art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./.

6 Izba Skarbowa dodała, że w przypadku uchylenia decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł przez Naczelny Sąd Administracyjny zaistnieje podstawa do wznowienia postępowania z art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa.

7 Piotr i Roman B. wnieśli skargę na decyzję Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie art. 166 Kpa oraz art. 11a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług (...). Zdaniem skarżących, odmawiając zawieszenia postępowania, Izba Skarbowa nie ustosunkowała się do faktu, że Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie decyzji organów celnych.

8 Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.

9 W odrębnym piśmie procesowym skarżący wnieśli o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi na decyzję organu celnego.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Ani Sąd, ani organy podatkowe nie miały obowiązku, a nawet potrzeby oczekiwania na rozstrzygnięcie skargi na decyzję organu celnego. Skoro Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę decyzji administracyjnych jedynie co do ich zgodności z prawem /art. l6 par. 2 Kpa i art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, to musi brać pod uwagę stan istniejący w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Nie sposób bowiem zanucić organowi administracyjnemu naruszenia prawa, jeśli okoliczność uzasadniająca wzruszenie wydanej decyzji nie istniała w momencie jej wydania. W sprawie rozpatrywanej bezsporne jest, że w momencie wydania decyzji przez Izbę Skarbową decyzje organów celnych określające wysokość cła były ostateczne. Słusznie zatem organy podatkowe określiły wysokość podatku na podstawie wartości celnej towarów wynikającej z tych decyzji. Nawet gdyby w chwili rozpatrywania niniejszej skargi decyzje celne już nie istniały, na skutek uchylenia ich przez sąd administracyjny, to niniejsza skarga i tak podlegałaby oddaleniu. Nie można uchylić decyzji, jeżeli organ administracyjny nie naruszył prawa. Nawet podstawa z art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA wymaga stwierdzenia naruszenia prawa. Innymi słowy, jeżeli w chwili orzekania przez sąd jasne jest, że zaskarżona decyzja będzie musiała być uchylona w drodze wznowienia postępowania administracyjnego, ale podstawą wznowienia nie jest naruszenie prawa, lecz okoliczności, które zaszły po wydaniu decyzji, np. wymienione w art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa, to w takim wypadku Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest oddalić skargę, wobec niewyczerpania przesłanek z art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o NSA. Jedyną drogą do wzruszenia decyzji jest wówczas wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego.

12 Z powyższych rozważań wynika, że wyrok sądu nie zależał od wyroku sądu rozpatrującego skargę na decyzję organu celnego.

13 Nie zachodziła zatem podstawa do zawieszenia postępowania sądowego z art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa w związku z art. 59 ustawy o NSA. Błędem skarżących było nie tylko wniesienie bezzasadnej skargi, ale także wniesienie odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego. Uruchomienie trybu odwoławczego bowiem nie mogło przynieść skutków możliwych do uzyskania wyłącznie w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Oczywiście podstawa do wznowienia postępowania zajdzie dopiero wówczas, gdy Naczelny Sąd Administracyjny uchyli decyzję Prezesa Głównego Urzędu Cel. Na razie jest to zdarzenie przyszłe i niepewne.

14 Zupełnie błędne wnioski wyprowadzili skarżący z faktu wstrzymania wykonania decyzji organów celnych przez Naczelny Sąd Administracyjny. Po pierwsze, przesłanką wstrzymania wykonania decyzji nie jest zasadność skargi, lecz okoliczności, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o NSA /np. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody/. Badając wspomniane okoliczności Sąd nie może wnikać w meritum sprawy, gdyż wówczas rozstrzygnąłby sprawę przed wyznaczeniem rozprawy, a to nie jest dopuszczalne. Po drugie, wstrzymanie wykonania decyzji nie pozbawiło jej waloru ostateczności. Skoro decyzje celne były ostateczne w momencie załatwiania sprawy przez Izbę Skarbową, to tym samym zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 166 Kpa /przepis ten ma zastosowanie w postępowaniu administracyjnym, ale nie w postępowaniu sądowym/, było już rozstrzygnięte. Organ podatkowy zatem nie miał podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. Nawet gdyby te podstawy istniały, nie musiałby z nich skorzystać, gdyż instytucja zawieszenia postępowania w sprawach podatkowych ma charakter fakultatywny. Wbrew zarzutom skarżących, odmowa zawieszenia postępowania administracyjnego nie stanowiła więc naruszenia art. 166 Kpa.

15 Chybiony był także zarzut naruszenia art. 11a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./. Organy podatkowe oparły się na wartości celnej towarów wynikającej z ostatecznych decyzji organów celnych, a tym samym zastosowały się do wspomnianego przepisu w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania.

16 Mając na uwadze wszystkie przytoczone okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA.