Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 2014 r., III SA/Gd 454/12

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 2014 r., III SA/Gd 454/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 25 stycznia 2012r. nr [...] w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta oraz wysokości stawek opłat za parkowanie postanawia odmówić skarżącemu W. K. przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z dnia 17 grudnia 2013r. (k.147), uzupełnionym poprzez złożenie urzędowego formularza PPF w dniu 23 stycznia 2014r. (k. 153-154), skarżący po raz kolejny zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

3 Postanowieniem z dnia 13 marca 2014r., wydanym przez referendarza sądowego, odmówiono W. K. przyznania prawa pomocy.

4 Od powyższego postanowienia skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw.

5 Wcześniej skarżący składał już wnioski o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie.

6 Jego wnioski z dnia 30 lipca 2012 r. , z dnia 5 marca 2013 r. nie zostały uwzględnione.

7 Rozpoznając tan ostatni wniosek postanowieniem z dnia 20 września 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, gdyż uznał, iż nie wykazał on, że spełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie tego prawa. Za niewiarygodne Sąd uznał, iż skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu, nie dysponuje żadnymi składnikami majątkowymi, a przy tym prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Doświadczenie życiowe wskazuje bowiem na to, że zaspokajanie codziennych potrzeb życiowych wymaga posiadania najskromniejszych środków finansowych, uzyskiwanych z własnej działalności gospodarczej, stosunku pracy czy też choćby ze środków pomocy społecznej. Tymczasem z oświadczenia skarżącego wynikało, że jest on ich zupełnie pozbawiony, co w świetle zasad doświadczenia życiowego było niewiarygodne.

8 Zażalenie na ww. postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt I OZ 1058/13. W jego uzasadnieniu NSA stwierdził, że udzielane przez skarżącego wyjaśnienia nie stanowiły uzasadnienia dla konieczności zwolnienia go od kosztów sądowych i przyznania mu profesjonalnego pełnomocnika.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

10 Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, w sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

11 Rozpatrując wniosek W. K. o przyznanie prawa pomocy Sąd nie dopatrzył się istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie takiego prawa.

12 Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

13 W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

14 Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a., dlatego też rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.

15 Istotne jest, że po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy (jak w niniejszej sprawie), wnioskodawca może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznanie kolejnego wniosku nie może jednakże polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2011 r. sygn. akt II OZ 830/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

16 Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że wnioskodawca w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił nowych okoliczności odnoszących się wyczerpująco do jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Analiza złożonego formularza PPF oraz przedłożonych dokumentów i oświadczeń wskazuje na to, że dane dotyczące sytuacji materialnej wnioskodawcy są rozbieżne, a on sam nie chce usunąć wszelkich zaistniałych w tej materii niejasności. We wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zawarto jakichkolwiek danych, które mogłyby obrazować sytuację majątkową wnioskodawcy. Rubryki formularza PPF od 6 do 11 zostały przez wnioskodawcę wypełnione sformułowaniem "brak" lub "nie posiadam".

17 Stosownie zaś do treści art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 p.p.s.a. złożone przez wnioskodawcę należycie pouczonego w zakresie obowiązków wynikających z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierało dostatecznych i wyczerpujących danych, koniecznych do oceny jego obecnej, rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych.

18 W wykonaniu zarządzenia z dnia 28 stycznia 2014r., w którym zwrócono się do wnioskodawcy o uzupełnienie wniosku przez złożenie oświadczeń i dokumentów wnioskodawca stwierdził, że nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów oraz nie posiada jakiegokolwiek majątku. Skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił, jak -nie posiadając - jak twierdzi - żadnego źródła dochodu, jest w stanie pokrywać koszty swojej codziennej egzystencji. Oznaczać to może, że skarżący lub członkowie jego rodziny posiadają inne, nieujawnione źródła dochodu.

19 Przepis art. 255 p.p.s.a. nakłada na wnioskodawcę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy w postaci niedostarczenia dokumentów bądź niezłożenia wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. B. Dauter, Gromadzenie materiału dowodowego. Obowiązek współdziałania strony z sądem [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 244).

20 Chcąc skorzystać z prawa pomocy wnioskodawca winien liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do sytuacji materialnej jego i członków rodziny, a także potwierdzania podnoszonych okoliczności stosownymi dowodami. W rozpatrywanym przypadku wnioskodawca nie dołożył wszelkich starań, by w sposób zupełny i zgodny z rzeczywistością zobrazować swoją obecną sytuację majątkową.

21 Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że uchylenie się przez skarżącego od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Taki też pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie prezentowany jest także pogląd, iż bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

22 Zaprezentowanego wyżej stanowiska nie może także zmienić fakt przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sygn. akt II GZ 644/13. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy ocenia się bowiem indywidualnie.

23 W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy, gdyż nie wyjaśnił istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, czym uniemożliwił dokonanie pełnej ich oceny.

24 Wobec powyższego Sąd na mocy art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.