Art. 246

Pokaż w całym akcie

Art. 246 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Art. 246.
§ 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
§ 1a. Podstawą odmowy ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego osobie fizycznej nie może być skorzystanie przez nią z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, o których mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1534 oraz z 2025 r. poz. 1166).
§ 2. Osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane:
1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
§ 3. Adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.

art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 i 846)

art. 246 p.p.s.a.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 9 kwietnia 2009 r., I FZ 66/09

   …i powinno zostać odrzucone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa osobie prawnej może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 5 czerwca 2008 r., I FZ 236/08

   …tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13

   …co następuje: 4. Zażalenie skarżącej spółki nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera uzasadnionych podstaw. 5. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 19 maja 2010 r., II FZ 156/10

   …może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 185/10, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych:…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 22 stycznia 2013 r., II FZ 5/13

   …organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 20 stycznia 2012 r., II FZ 863/11

   …podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Przyjmuje się bowiem w orzecznictwie, że słowo "wykazać", użyte w treści art. 246 P.p.s.a. oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (patrz np. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 24 stycznia 2011 r., II FZ 733/10

   …zwolnienie od kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 29 czerwca 2009 r., I FZ 230/09

   …zajęty na poczet zaległości podatkowych w toczących się postępowaniach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd przyzna osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 26 listopada 2008 r., I FZ 463/08

   …chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., spoczywa na stronie składającej wniosek. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 26 września 2013 r., II OZ 792/13

    …(k. 178-181 akt II SAB/Ol 48/12). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 246 (152 408)

Historia zmian

Bez zmian od 15 stycznia 2026 r.