Art. 239

Pokaż w całym akcie

Art. 239 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Art. 239.
§ 1. Nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych:
1) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach:
a) z zakresu pomocy i opieki społecznej,
b) dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej,
c) dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych,
d) ze stosunków pracy i stosunków służbowych,
e) z zakresu ubezpieczeń społecznych,
f) z zakresu obowiązku obrony Ojczyzny,
g) udzielania cudzoziemcom ochrony,
h) dotyczących dodatków mieszkaniowych;
2) prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka i Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców;
3) kurator strony wyznaczony przez sąd orzekający lub przez sąd opiekuńczy dla danej sprawy;
4) strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa.
§ 2. Nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2025 r. poz. 1338) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 i 846)

art. 239 p.p.s.a.

Orzecznictwo

1. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z 23 maja 2016 r., II GPS 2/15

   …Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać za uzasadniony. Wymieniony we wniosku o podjęcie uchwały przepis prawa, tj. art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a., wywołał bowiem rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych co do zakresu stosowania przewidzianego nim zwolnienia od kosztów…

2. Naczelny Sąd Administracyjny, uchwała z 10 lipca 2006 r., I OPS 7/05

   …Sprawy, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, co do zasady, zostały określone w art. 239 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rodzaj spraw wymienionych w tym katalogu wskazuje, iż zasadniczym motywem zwolnienia przez ustawodawcę od ponoszenia…

3. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 2 grudnia 2024 r., II GPS 1/24

   …Małych i Średnich Przedsiębiorców należy do kręgu podmiotów zwolnionych z mocy ustawy od uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 8 ustawy o Rzeczniku. Ten pogląd wyrażony w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 sierpnia…

4. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 26 października 2016 r., I OZ 957/16

   …zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy istotą jest treść art. 239 § 2 P.p.s.a. który stanowi, że nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o…

5. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 28 kwietnia 2016 r., II OZ 420/16

   …kosztów przewidziane są wyjątki w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Ustawa przewiduje dwa rodzaje takich zwolnień, tj. z mocy ustawy (art. 239 p.p.s.a.) oraz zwolnienia przyznane przez sąd w ramach prawa pomocy. W niniejszej sprawie stowarzyszenie zaskarżyło zarządzenie Przewodniczącego…

6. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 16 grudnia 2015 r., II OZ 1283/15

   …przewidziane są jednakże wyjątki w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Ustawa przewiduje dwa rodzaje takich zwolnień tj. z mocy ustawy (art. 239 p.p.s.a.) oraz zwolnienia przyznane przez sąd w ramach prawa pomocy. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie E. w W. zaskarżyło zarządzenie…

7. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 7 maja 2013 r., II FZ 268/13

   …co do dalszego postępowania w sprawie. Obowiązku uiszczenia opłat sądowych nie ma jedynie strona, która jest zwolniona od kosztów sądowych (art. 239 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie ma obowiązku ponoszenia opłat sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe…

8. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 17 maja 2017 r., I OZ 836/17

   …zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy istotą jest treść art. 239 § 2 P.p.s.a. który stanowi, że nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o…

9. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 7 kwietnia 2017 r., I OZ 685/17

   …przez strony kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych. Wszystkie odstępstwa od tej zasady, wynikające z regulacji szczególnych, w tym z art. 239 p.p.s.a., muszą być traktowane jako wyjątki. Zgodnie z art. 239 § 2 p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku…

10. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowienie z 17 marca 2017 r., I OZ 570/17

    …informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 239 § 2 p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku…

Na górze są uchwały i orzeczenia najważniejszych sądów, które rozstrzygają o tym przepisie, a dalej orzeczenia najczęściej powoływane przez inne sądy.

Wszystkie orzeczenia przy art. 239 (9955)

Historia zmian

Bez zmian od 15 stycznia 2026 r.