Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 stycznia 2005 r., II SA/Bd 1044/04

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 31 stycznia 2005 r., II SA/Bd 1044/04

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Anieli C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 455 złotych (czterysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...] Prezydent Miasta B. na podstawie art. 142 i art. 216 oraz art.136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zmianami) oraz art. 104 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy odmówił Anieli C. zwrotu nieruchomości położonych w Bydgoszczy przy ul. [...], stanowiących część działki nr ewid. [...] o powierzchni 232 m2 , Kw 48990, obr. 481 stanowiącej własność Skarbu Państwa, znajdującej się w granicach terenu wykupionego na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] 1972 r., zawartym stosownie do dyspozycji ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ).

3 W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] 1972 r. zawartej w formie aktu notarialnego Skarb Państwa nabył za kwotę 67.147 zł niezabudowaną nieruchomość o powierzchni 12.892 m 2 stanowiącą działki nr [...], [...] a zapisaną w KW 4606 jako własność Anieli C. z przeznaczeniem zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania terenu, zatwierdzonym decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] 1970 r. Nr [...] dla budowy osiedla mieszkaniowego "Wyżyny B-III". Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]1998 r. Nr [...] w związku z wnioskiem Anieli C. o zwrot nieruchomości odmówił jej zwrotu w odniesieniu do części działek oznaczonych w ewidencji gruntów numerami [...] zapisanych w księgach wieczystych KW nr [...] na rzecz Gminy [...] oraz część działki nr [...] k.m [...] zapisanej w księdze wieczystej KW [...] na rzecz Państwa Polskiego, umarzając postępowanie wszczęte na jej wniosek dotyczącego zwrotu nieruchomości stanowiącej część działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] oraz część działki nr [...] k.m. zapisanej w KW [...] prowadzonej na rzecz Skarbu Państwa - użytkownik wieczysty [...] Klub Sportowy [...] z siedzibą w B., stwierdzając że działki zostały zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia.

4 Wobec braku możliwości pozyskania w postępowaniu administracyjnym zasadniczego dowodu w sprawie tj. planu ogólnego zagospodarowania terenu dla nieruchomości położonych przy ul. Glinki, który to zatwierdzony decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. z dnia [...] 1970 r. był zgodny z obowiązującym w tym okresie planem ogólnym miasta B. zatwierdzonym uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...] 1964 r., gdzie działka nr [...] znajdowała się w liniach rozgraniczających istniejącej ulicy [...], uwzględniając zagospodarowanie przedmiotowej działki, poniesione nakłady ( istniejący chodnik, tereny zielone między ulicą a chodnikiem, oświetlenie, położone uzbrojenie) uznać należy, iż działka ta została zagospodarowana na cel publiczny jakim była budowa osiedla mieszkaniowego i brak jest podstaw prawnych do jej zwrotu.

5 Ponadto organ I instancji wyraził pogląd, ze należy wyłączyć stosowanie przepisu art. 137 ust. 1 pkt ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli określony tym przepisem termin zagospodarowania nieruchomości upłynął przed wejściem

6 w życie ustawy.

7 W odwołaniu skierowanym do Wojewody [...], pełnomocnik skarżącej wskazał, że cel przejęcia nieruchomości nie został dotychczas zrealizowany, co uzasadnia żądanie jej zwrotu. Przedmiotem badania i orzekania w przedmiotowej sprawie nie jest ocena sposobu zagospodarowania wywłaszczonego terenu tylko zgodność jego wykorzystania z celem wywłaszczenia oraz legalność tego wykorzystania.

8 Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] 2004 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przyjmując, że zgodnie z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta B. zatwierdzonym uchwałą Rady miejskiej B. z dnia [...]1994 r. działka nr [...] znajduje się w liniach rozgraniczających rozwiązania komunikacyjnego, w stanie istniejącym - ulica [...], a urządzenie ulicy potwierdzają oględziny nieruchomości z dnia [...] 1998 r. i z dnia [...] 2003 r. oraz znajdująca się w aktach dokumentacja fotograficzna .. Ustalenia te w ocenie organu II instancji dotyczą aktualnego stanu nieruchomości, a nie faktów dotyczących podjęcia w ciągu 7 lat od wykupu prac związanych z realizacją celu, a tym samym zachodzi konieczność zebrania dodatkowego materiału dowodowego pozwalającego na ocenę zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia.

9 Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła działająca przez pełnomocnika Aniela C. domagając się jej uchylenia, podnosząc zarzut naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wskazując jednocześnie, iż od momentu przejęcia nieruchomości zdaniem skarżącej nowy właściciel nie objawił w żaden sposób swoich zamierzeń., a zwłaszcza by został zrealizowany cel, na który wywłaszczono nieruchomość.

10 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia prawa, a w szczególności przepisów postępowania administracyjnego.

13 W ocenie Sądu na tle rozpatrywanej sprawy podkreślenia wymaga to, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

14 W związku z powyższym rola Sądu przy kontroli zaskarżonej decyzji sprowadza się w konkretnym przypadku do oceny, czy w świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ I instancji wystąpiły braki w dowodach, czy też wadliwość postępowania, które wywołują taki skutek, że postępowanie dowodowe należy przeprowadzić w całości, bądź też w znacznej części.

15 Należy przy tym podkreślić, że wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, jest wyjątkiem od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.

16 Wystąpienie jednej z przesłanek zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nakazuje organowi administracji uznać tę nieruchomość za zbędną, a to oznacza możliwość jej zwrotu. W nowym stanie prawnym o zbędności nieruchomości przesądza art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie wyłącznie ocena dokonana przez organ, oparta na ustaleniach, wynikających w zasadzie z oceny stanu faktycznego, w jakim znajdowała się nieruchomość w dniu złożenia wniosku o jej zwrot. W związku z tym na organie administracji, rozpatrującym wniosek o zwrot nieruchomości ciąży obowiązek ustalenia, czy występują przesłanki określone wart. 137 ust. 1 pkt l albo 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponieważ w sprawie chodzi wyłącznie o zbędność w rozumieniu art. 137 ust. 1 pkt l ustawy, rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu nieruchomości powinno być poprzedzone ustaleniem, iż na wywłaszczonej (przejętej) nieruchomości w ciągu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu (zarządzenie o przejęciu) stała się ostateczna, rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia (przejęcia).

17 Odniesie się przez organ II instancji do braku możliwości pozyskania materiałów źródłowych dotyczących podjęcia prac inwestycyjnych w okresie 7 lat od chwili wywłaszczenia, nie jest przesłanką wskazującą jako kwalifikowaną wadę decyzji organu I instancji, która uniemożliwia organowi odwoławczemu wydanie jakiejkolwiek decyzji wymienionej wart. 138 k.p.a.

18 W ocenie Sądu wskazane przez Wojewodę [...] braki w ustaleniach poczynionych przez organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego nie świadczą o tym, że organ odwoławczy nie dysponował wystarczającym materiałem dowodowym i zachodziła potrzeba dalszego gromadzenia materiału dowodowego, konsekwencją czego winno być rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiotowej sprawie.

19 Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 § 1 pkt 1 i 2 oraz orzekł zgodnie z art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz.1270) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.