Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 września 2011 r., II SA/Bk 390/10

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 września 2011 r., II SA/Bk 390/10

Sentencja

1 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 07 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. F. Z.w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi R. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...].03.2010 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a odmówić S. F. Z. w B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Uzasadnienie

2 S. F. Z. w B. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (k. 236). Stowarzyszenie działa jako organizacja społeczna i organizacja pożytku publicznego, nie jest nastawione na osiąganie zysków, działa dla dobra publicznego oraz nie prowadzi działalności gospodarczej. Za rok 2006 strata finansowa z działalności Stowarzyszenia wyniosła 1.085,71 zł, w 2007 r. - 10.178,47 zł, w 2008 r. – 6.296,18 zł, natomiast w 2009 r. i 2010 r. wynik finansowy Stowarzyszenia zamknął się stratą na kwotę 1.557,12 zł. Strona skarżąca nie posiada majątku (ruchomości i nieruchomości), jest zadłużona z tytułu egzekucji komorniczych na kwotę około 20.000 zł. Stowarzyszenie nie ma również środków finansowych na koncie bankowym - zostało ono zablokowane tytułem prowadzonej egzekucji komorniczej na kwotę 30.000 zł (k. 236).

3 Pismem z dnia 21 lipca 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał stronę skarżącą do złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania oświadczenia, w którym należało wskazać: dochody i wydatki Stowarzyszenia za 2011 r., przy czym należało przedstawić dokumenty potwierdzające przeznaczenie i wysokość tych wydatków. Dodatkowo Stowarzyszenie zostało zobligowane do nadesłania wyciągu z rachunku bankowego za okres maj – lipiec 2011 r., sprawozdania z działalności za 2010 r. bilansu za 2010 r. oraz dokumentów poświadczających wysokość aktualnego zadłużenia z tytułu prowadzonej egzekucji komorniczej (k. 238). Ponadto pismem z dnia 11 sierpnia 2011 r. wezwano Stowarzyszenie do wskazania, jakie jest wysokość aktualnej składki członkowskiej i wysokości wpływów z tego tytułu w 2011 r. Ponadto zobowiązano do nadesłania: odpisu bilansu oraz rachunku zysków i strat za I kwartał 2011 r., odpisu uchwały walnego zgromadzenia członków określającej aktualną wysokość składki członkowskiej, dokumentów potwierdzających koszty nieopłaconych wymagalnych wynagrodzeń z tytułu blokad rachunków za 2010 r. oraz odpisu rocznego sprawozdania finansowego i merytorycznego Stowarzyszenia jako organizacji pożytku publicznego, zatwierdzonego przez właściwy organ nadzorczy (k. 295).

4 W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżące Stowarzyszenie, nie ustosunkowało się do jego treści w całości. Wskazano jedynie, iż z powodu blokady komorniczej rachunków bankowych i braku środków na opłaty nie ma możliwości nadesłania wyciągów z rachunków bankowych. Dochody i składki członkowskie są niższe niż zadłużenie Stowarzyszenia, a w okresie maja – lipca 2011 r. wyniosły O zł, w związku z czym Stowarzyszenie nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych i pełnomocnika (k. 269-271, 275-288). Ponadto Stowarzyszenie przedłożyło do akt sprawy bilans i sprawozdanie Stowarzyszenia za 2010 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego za okres maj – lipiec 2011 r. (k. 272-273, 289-294). Dodatkowo w odpowiedzi na wezwanie z dnia 11 sierpnia 2011 r. w zakreślonym terminie (k. 296) skarżące Stowarzyszenie ponownie nadesłało takie same dokument, wskazując, iż przedłożony do akt bilans i sprawozdanie zostały zatwierdzone przez I Urząd Skarbowy w B. i Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, rachunek zysków i strat za I kwartał 2011 r. może przedstawić dopiero

5 w marcu 2012 r. (k. 298).

6 Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego następuje, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.

7 Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania

8 z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo

9 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).

10 Ze złożonych oświadczeń wynika, że Stowarzyszenie obecnie nie ma na koncie bankowym zgromadzonych środków finansowych. Za rok 2006 strata finansowa z działalności strony skarżącej wyniosła 1.085,71 zł, w 2007 r. - 10.178,47 zł, w 2008 r. – 6296,18 zł, natomiast w 2009 r.. wyniosła 1.557,12 zł. S. F. Z. w B. nie posiada majątku, jest zadłużone z tytułu egzekucji komorniczych na kwotę około 30.000 zł. Z bilansu za 2010 r. wynika, iż strata Stowarzyszenia w 2010 r. wyniosła 30.907,01 zł. Natomiast z rachunku zysków i strat za 2010 r. wynika, iż przychody z działalności statutowej wyniosły 16.761 zł, zaś składki brutto wyniosły 0 zł (k. 289-290).

11 W tym miejscu dodatkowego podkreślenia wymaga jeszcze raz, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania sadowoadministracyjnego, które nie mogą być stawiane jako ostatnie w kolejności ich zaspokajania. Strona podnosi, że jest organizacją pożytku publicznego, jak deklaruje działa dla dobra publicznego i nie prowadzi działalności gospodarczej, jednak okoliczności te nie stanowią przesłanki uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko to potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który stwierdził, iż fakt, że stowarzyszenie jest organizacją non profit nie zwalnia go od obowiązku zapewnienia środków – chociażby w drodze obowiązkowych składek członkowskich – na prowadzenie działalności statutowej, w zakres, której wchodzą również spory sądowe (postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2006 r. II OZ 317/06 i podobnie postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2006 r. II OZ 588/06 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzecznictwo pod red. Bogusława Dautera, str. 438, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2007). Strona skarżąca inicjując, a następnie uczestnicząc w postępowaniu sądowoadministracyjnym, powinna zatem przewidzieć możliwość ponoszenia związanych z tym kosztów (vide: postanowienie NSA z dnia 09 listopada 2007 r. sygn. akt. II OZ 1090/07, podobnie postanowienie NSA 12 lutego 2008 r. sygn. akt II OZ 80/08).

12 Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z niepełną odpowiedzią Stowarzyszenia na cytowane wezwanie z lipca i sierpnia 2011 r., uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy zatem skonstatować, iż nie można z całą pewnością ustalić ani dochodów ani wydatków Stowarzyszenia za okres maj - lipiec 2011 r., a w związku z tym nie można również stwierdzić, czy strona skarżąca nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak jest również bilansu i sprawozdania finansowego Stowarzyszenia jako organizacji pożytku publicznego za 2010 r. zatwierdzonych przez stosowne organy, bowiem złożone dokumenty nie zawierają żadnej afirmacji zarówno I Urzędu Skarbowego, jak i Ministra Pracy i Polityki Społecznej, a tym samym jako podpisane i sporządzone przez pełnomocnika skarżącego Stowarzyszenia nie mają waloru dokumentu księgowego. Nie wiadomo również, jakie są składki członkowskie (ile i w jakiej wysokości) oraz czy w ogóle są pobierane, bowiem wpływ z tego tytułu w 2010 r. był 0 zł. Faktycznie poza wyciągiem z rachunku bankowego nie ma żadnych dokumentów potwierdzający aktualny stan majątkowy skarżącego Stowarzyszenie w 2011 r.

13 Podkreślenia wymaga, iż Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu

14 z dnia 12 września 2008 roku w sprawie sygn. akt II OZ 903/08 wskazał, iż "stowarzyszenie (...) nie przedstawiając żądanych przez Sąd dokumentów

15 i oświadczeń nie wykazało, aby było uprawnione do skorzystania z prawa pomocy. Skoro Sąd, uprawniony na podstawie art. 255 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał złożone oświadczenia za niepełne, niepozwalające rzetelnie ocenić sytuacji majątkowej skarżącego, to bez przedstawienia dodatkowych oświadczeń i dokumentów potwierdzających sytuację Stowarzyszenia przyznanie prawa pomocy było rzeczywiście niemożliwe". Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z dnia 29 października 2009 roku w sprawie sygn. akt II OZ 934/09 oraz w postanowieniu z dnia 02 lutego 2010 r. sygn. akt II OZ 41/10).

16 W związku z tym, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.