Uzasadnienie orzeczenia Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 3 lutego 2026 r., I C 378/25

uzasadnienie orzeczenia Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 3 lutego 2026 r., I C 378/25

Tekst

1 Sygn. akt I C 378/25

Uzasadnienie

2 Powód I. V. pozwem z 28 stycznia 2025r. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Komendanta Powiatowego Policji w K. 3877,30 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu. Sprawa została skierowana do (...) Sądu Rejonowego w K. i zarejestrowana pod sygnaturą (...).

3 W uzasadnieniu pozwu powód podał, że podstawą prawną dochodzonego roszczenia był przepis z art. 417 1 k.c., art. 417 ( 1)§ 1 k.c., a także art. 481§1 k.c. i art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o policji. Powód wyjaśnił, że 16 czerwca 2014r. został zwolniony ze służby w Policji i zgodnie z treścią świadectwa pracy na dzień zwolnienia ze służby nie wykorzystał łącznie 70 dni urlopu wypoczynkowego i dodatkowy. Powodowi wypłacono kwotę 10 7113,73 zł jako ekwiwalent za niewykorzystany urlop, przyjmując za podstawę art. 115a ustawy z dnia 5 kwietnia 1990 r. o Policji wskazujący, że ekwiwalent pieniężny za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego odpowiadał wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Wnioskiem z 9 listopada 2018r. powód zwrócił się do komendanta Powiatowego Policji w K. o ponowne wyliczenie należnej kwoty ekwiwalentu wypłatę różnicy pomiędzy kwotą należną a wypłaconą. Powód wskazał, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, norma art. 115a ustawy o Policji została uznana za niezgodną z Konstytucją, a zastosowana przy ustalaniu wysokości należnego mu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop metoda była mniej korzystna niż stosowana w innych służbach mundurowych. Postępowanie o ponowne przeliczenie i wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop toczyło się w postępowaniu administracyjnym, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 sierpnia 2020r. w sprawie I OSK 22/20 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 9 października 2019r., w sprawie IV SA/Wr 320/19 oraz zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w K., stwierdzając że obowiązkiem organu ponownie orzekającego w sprawie będzie uwzględnienie wyroku TK z 30 października 2018r., w sprawie K 7/15. Komendant Powiatowy Policji w K. decyzją z 18 lutego 2021r. odmówił powodowi wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, a Komendant Wojewódzki Policji we W. decyzją z 18 marca 2021r. utrzymał w Mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 28 grudnia z 2023r. na skutek skargi powoda uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organu pierwszej instancji . Na skutego tego orzeczenia 6 lutego 2024r. organy dokonał wypłaty na rzecz powoda kwoty 4927,77 zł tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą wymaganą a już wypłaconą. Powód pismem z 13 lutego 2024 ponaglił i wezwał organ do wydania decyzji w przedmiocie niewypłaconych odsetek od wypłaconego w dniu 6 lutego 2024r. wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Strona pozwana w odpowiedzi na pismo powoda wydała decyzję z 8 maja 2024r. , którą umorzyła postępowanie w sprawie w zakresie ponownego przeliczenia należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy ora odmówiła naliczenia i wypłacenia odsetek ustawowych. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z 26 czerwca 2024r. Powód wyjaśnił, dochodzi od strony pozwanej 3877,30 zł tytułem ustawowych odsetek za opóźnienie w wypłacie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy od dania następującego po dniu zwolnienia powoda ze służby tj. od 17 czerwca 2014r. do dnia wpływu kwoty 4027,77 zł na konto powoda tj. do 6 lutego 2024r.

4 Strona pozwana Skarb Państwa – Komendant Powiatowy Policji w K. w sprzeciwie od nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w K., (...) wydanego 30. stycznia 2025r. w sprawie(...) zaskarżyła nakaz w całości. W pierwszej kolejności zarzucił brak właściwości funkcjonalnej (...), wskazując, że właściwym jest (...)a ponadto nieprawidłowe określenie statio fisci Skarbu Państwa. Wskazał, że powód nie wykazał wysokości dochodzonego roszczenia oraz podniósł zarzut przedawnienia. W konsekwencji wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów procesu.

5 Zarządzeniem z 16 kwietnia 2025r. , wydanym w sprawie (...) sprawę przekazano (...)w Sądzi Rejonowym w K. jako funkcjonalnie właściwemu.

6 Postanowieniem z dnia 23 września 2025 r. Sąd dokonał prawidłowego oznaczenia statio fisci Skarbu Państwa w tej sprawie w ten sposób, że ustalił jako statio fisci Skarbu Państwa zamiast Komendanta Powiatowego Policji w K. – Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego Skarb Państwa – Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zamiast Ministra Finansów (postanowienie, k. 124).

7 Strona pozwana Skarb Państwa – Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, wniósł o oznaczenie jako właściwego organu jednostki organizacyjnej i ponowne wezwanie do udziału w sprawie Skarbu Państwa reprezentowanego przez Komendanta Powiatowego Policji w K. bądź Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. . Oddalenie powództwa w całości wobec Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Pozwany zarzucił, że Sąd błędnie ustalił statio fisci pozwanego. Ponadto podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda, zarzucając ze wyrok TK w sprawie K 7/15 został opublikowany 6 listopada 2028, zas pozew w niniejszej sprawie został doręczony pozwanemu 26 wrzenia 2025r. Ponadto podkreślił, że postępowanie administracyjne nie przerywało biegu terminu przedawnienia zgodnie z Uchwałą siedmiu sędziów Sądu Najwyższego w sprawie III CZP 14/16.

8 Stan faktyczny w tej sprawie był zasadniczo bezsporny i przedstawiał się następująco:

9 Powód I. V. został zwolniony ze służby z dniem 16. czerwca 2014r. został zwolniony ze służby w Policji i zgodnie z treścią świadectwa pracy na dzień zwolnienia ze służby nie wykorzystał łącznie 70 dni urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Powodowi wypłacono kwotę 10 7113,73 zł jako ekwiwalent za niewykorzystany urlop, przyjmując za podstawę art. 115a ustawy z dnia 5 kwietnia 1990 r. o Policji wskazujący, że ekwiwalent pieniężny za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego odpowiadał wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

10 Wyrokiem z dnia 30 października 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt K 7/15 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ustalenia wysokości ekwiwalentu za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 miesięcznego uposażenia. Wyrok wszedł w życie w dniu 6 listopada 2018 r.

11 Wnioskiem z 9 listopada 2018r., który wpłynął do pracodawcy 21 listopada 2018r. powód zwrócił się do komendanta Powiatowego Policji w K. o ponowne wyliczenie należnej kwoty ekwiwalentu wypłatę różnicy pomiędzy kwotą należną a wypłaconą. Powód wskazał, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, norma art. 115a ustawy o Policji została uznana za niezgodną z Konstytucją, a zastosowana przy ustalaniu wysokości należnego mu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop metoda była mniej korzystna niż stosowana w innych służbach mundurowych.

12 Postępowanie o ponowne przeliczenie i wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop toczyło się w postępowaniu administracyjnym, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 sierpnia 2020r. w sprawie I OSK 22/20 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 9 października 2019r., w sprawie IV SA/Wr 320/19 oraz zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we R. i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w V., stwierdzając że obowiązkiem organu ponownie orzekającego w sprawie będzie uwzględnienie wyroku TK z 30 października 2018r., w sprawie K 7/15.

13 Komendant Powiatowy Policji w V. decyzją z 18 lutego 2021r. odmówił powodowi wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, a Komendant Wojewódzki Policji we R. decyzją z 18 marca 2021r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 28 grudnia z 2023r. na skutek skargi powoda uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organu pierwszej instancji. 6 lutego 2024r. Komendant Powiatowy Policji w V. dokonał wypłaty na rzecz powoda kwoty 4927,77 zł tytułem ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą wymaganą a już wypłaconą.

14 Powód pismem z 13 lutego 2024 ponaglił i wezwał organ do wydania decyzji w przedmiocie niewypłaconych odsetek ustawowych za opóźnienie od wypłaconego w dniu 6 lutego 2024r. wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

15 Komendant Powiatowy Policji w V. w odpowiedzi na pismo powoda wydał decyzję z 8 maja 2024r., którą umorzył postępowanie w sprawie w zakresie ponownego przeliczenia należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz odmówił naliczenia i wypłacenia odsetek ustawowych. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we R. z 26 czerwca 2024r.

16 W toku postępowania administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu 22 marca 2019, w sprawie VI SAB/Wr 16/19 oraz w dniu 21 października 2021r. w sprawie IV SAB/Wr 148/21 wydał wyroki stwierdzające bezczynności Komendanta Powiatowego Policji w V. w rozpoznaniu wniosku I. V. z 9 listodpa2018r.

17 Sąd zważył co następuje:

18 Powództwo podlegało uwzględnieniu w części tj. co do kwoty 2142,72 zł.

19 W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu niewłaściwie oznaczonego statio fisci Skarbu Państwa w niniejszym postępowaniu. Sąd w niniejszym postepowaniu w całej rozciągłości podziela pogląd wyrażony przez Prezesa Prokuratorii Generalnej RP wyrażony w rozstrzygnięciu nr 21/2021 z 7 grudnia 2021r. wydanego na wniosek Sądu Rejonowego dla W.w analogicznej sprawie.

20 Należy przy tym przypomnieć, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1192, dalej jako uopg) ust. 1 w przypadku sporu dotyczącego praw lub interesów Skarbu Państwa między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej, każda z tych jednostek może wystąpić do Prezesa Prokuratorii Generalnej z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu. ust. 2. Prezes Prokuratorii Generalnej może z urzędu rozstrzygać spory dotyczące praw lub interesów Skarbu Państwa między państwowymi jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej.

21 Ust. 3. Rozstrzygnięcie Prezesa Prokuratorii Generalnej jest wiążące dla jednostek, o których mowa w ust. 2.

22 Natomiast zgodnie z art. 24 tej ustawy Prezes Prokuratorii Generalnej z urzędu lub na wniosek sądu wskazuje, który organ jest właściwy do podejmowania czynności procesowych za Skarb Państwa.

23 Krytycznie należy ocenić postawę Skarbu Państwa działającego przez właściwe jednostki organizacyjne Policji odpowiedzialnego za prawidłowe wyliczenie i wypłacenie funkcjonariuszowi Policji świadczeń związanych z ustaniem stosunku służbowego. Analiza akt postępowania administracyjnego wskazuje, że postępowanie o ponowne przeliczenie i wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop toczyło się pomiędzy stronami od 6 listopada 2018 r. do 26 czerwca 2024r. Postępowanie było przewlekane przez Komendanta Powiatowego Policji w V.. Podstawą roszczenia powoda było bezprawie legislacyjne potwierdzone Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt K 7/15, w którym orzeczono o niezgodności art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ustalenia wysokości ekwiwalentu za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 miesięcznego uposażenia. Od chwili wieścią w życie tego wyroku tj. od 6 listopada 2018 r. zostało stwierdzone, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypłacany w oparciu o przelicznik wskazany z art. 115a ustawy o Policji naruszał prawa funkcjonariuszy Policji. Zatem Skarb Państwa jako odpowiedzialny zgodnie z art. 417 § 1 k.c. i 417¹ § 1 k.c. za szkody związane z bezprawiem legislacyjnym zobowiązany był do podjęcia działań zmierzających do usunięcia skutków związanych uchwaleniem i obowiązywaniem przepisów niezgodnych z konstytucją.

24 Zmiana art. 115a ustawy o Policji dokonana została ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610 z późn. zm.), mocą której art. 115a o Policji otrzymał brzmienie: Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Zgodnie z art. 9 tej ustawy przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018r. Przepis ten wszedł w życie 1 października 2020r.

25 Niestety zmiana przepisów nie zakończyła sporów. Nadal odmawiano Policjantom wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, z uwagi na trudności w interpretacji i zastosowaniu art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej. Sądy administracyjne pierwszej instancji w większości nie zaaprobowały wykładni tego przepisu dokonywanej przez organy Policji, zgodnie z którą w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. stosuje się dotychczasowe przepisy dotyczące ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe, a więc ze współczynnikiem ułamkowym 1/30 części miesięcznego uposażenia za dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Część Wojewódzkich Sądów Administracyjnych przyjmowała, że organy powinny zastosować prokonstytucyjną wykładnię przepisów ustawy o Policji, w tym art. 115a tej ustawy, przez pryzmat wyjaśnień Trybunału Konstytucyjnego, zawartych w wydanym 30 października 2018 r. przez Trybunał wyroku w sprawie K 7/15. Sądy administracyjne pierwszej instancji podkreślały, że sam ustawodawca w uzasadnieniu projektu nowelizacji ustawy o Policji dokonanej ustawą o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych odnotował, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (K 7/15). Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne brzmienie art. 115a ustawy o Policji w zakresie współczynnika 1/30, to posłużenie się przez ustawodawcę w art. 9 ust. 1 powołanej ustawy sformułowaniem "na zasadach wynikających z przepisów ustawy" oznacza, iż należy stosować art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem tej jego części (dotyczącej współczynnika ekwiwalentu w wysokości 1/30), która została uznana za sprzeczną z przepisami ustawy zasadniczej i którą należy wypełnić treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W szeregu orzeczeniach sądy pierwszej instancji przyjmowały, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej dotknięty jest wadą wtórnej niekonstytucyjności (jako sprzeczny z wyrokiem TK z 30 października 2018 r.), co – zdaniem tych sądów – uprawnia do odstąpienia od jego stosowania i polecenia organom załatwiania sprawy bez jego uwzględnienia. Ostatecznie w kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m. in w wyroku z 2 czerwca 2023 r., III OSK 5130/21 oceniając, że stanowisko odnoszące się do wtórnej niekonstytucyjności art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nie jest prawidłowe. Zdaniem NSA prawidłowa wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej nakazuje przyjąć, że przepis ten w istocie nie odnosi się do "wysokości ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu", o który mowa w art. 115a ustawy o Policji, a tym samym nie dotyczy wysokości samego współczynnika (1/30 czy 1/21 "miesięcznego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym"). Odnosi się on wyłącznie do "zasad ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy", przez które to zasady należy rozumieć normy kształtujące in genere zakres publicznego prawa podmiotowego do urlopu, a w konsekwencji i prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (Wyrok NSA z 24.09.2025 r., III OSK 1747/24, LEX nr 3937878). W wyroku tym NSA wskazał, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Przyjęcie w art. 115a ustawy o Policji wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia "istoty" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji (Wyrok NSA z 2.06.2023 r., III OSK 5130/21, LEX nr 3591263).

26 Pomimo zmiany przepisów Skarb Państwa nadal nie podjął działań zmierzających do uregulowania kwestii związanych z rekompensatą szkód spowodowanych obowiązywaniem tych niezgodnych z prawem uregulowań, tak by wypłacić funkcjonariuszom Policji świadczenie z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w wysokości ustalonej zgodnie z prawem. A kwestie rozliczeń były przedmiotem licznych postępowań administracyjnych, sądowo – administracyjnych, a także postepowań toczących się przed Sądami powszechnymi.

27 Jak wynika chociażby z orzeczeń dołączonych przez stronę pozwaną w niniejszej sprawie toczyło się wiele postępowań dotyczących roszczeń o ponowne przeliczenie i wypłacenie należnego byłym funkcjonariuszom Policji świadczenia z tytułu ekwiwalentem pieniężnego za niewykorzystany urlop. We wszystkich powołanych sprawach główny spór dotyczył właściwego statio fisci Skarbu Państwa. Skarb Państwa powinien działać nieskazitelnie, a w sytuacji gdy doszło do naruszenia prawa – bezprawia legislacyjnego, zmierzać do jak najszybszego i najmniej dolegliwego dla obywatela usunięcia jego skutków i naprawienia szkody.

28 Na marginesie należy zauważyć, że niewypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w należnej wysokości stanowi wykroczenie naruszające prawa pracownika z podlega sankcji karnej z art. 282 § 1 k.p. Skarb Państwa nie jest pracodawcą w rozumieniu kodeksu pracy, a Policjant pozostaje w stosunku służbowym o charakterze administracyjnoprawnym. Wydaje się, że aksjologicznie działanie Skarbu Państwa powinno być oceniane w sposób analogiczny do klasycznego pracodawcy, a przysługujące Policjantom prawa powinny być przestrzegane, a standardy ochrony prawnej nie mogą być iluzoryczne. Tymczasem Skarb Państwa wbrew zasadzie wynikającej z art. 2 Konstytucji RP dopuszcza się działań bezprawnych i nie podejmuje skutecznych działań zmierzających do naprawy wyrządzonych tym działaniem szkód, co narusza zaufanie obywateli do Państwa i Prawa.

29 Należy podkreślić, że bezprawne działanie Skarbu Państwa w sprawie powoda było wręcz uporczywe, gdyż pomimo tego, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 sierpnia 2020r. w sprawie I OSK 22/20 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 9 października 2019r., w sprawie IV SA/Wr 320/19 oraz zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we R. i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w V., stwierdzając że obowiązkiem organu ponownie orzekającego w sprawie będzie uwzględnienie wyroku TK z 30 października 2018r., w sprawie K 7/15, to Skarb Państwa działający przez właściwe jednostki organizacyjne Policji nie zastosował się do orzeczenia Sądu i ponownie wydał niekorzystne dla powoda decyzje.

30 Niezrozumiałe jest, że w tak oczywistych okolicznościach faktycznych i prawnych Skarb Państwa nie podjął działań, aby wypłacić wszystkim funkcjonariuszom Policji, których prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop zostały naruszone przez niekonstytucyjny przepis art.115 a ustawy o Policji. Decyzję taką powinien podjąć organ sprawujący nadzór nad Policją, którym jest ze względu na strukturę administracji państwowej w Polsce Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, jako organ nadrzędny nad Komendantem Głównym Policji, będącym przełożonym wszystkich funkcjonariuszy Policji, a także właściwy do podejmowania inicjatywy ustawodawczej w zakresie regulacji stosunków służbowych i świadczeń należnych funkcjonariuszom Policji (tak, też rozstrzygnięcie nr 21/2021 Prezesa Prokuratorii Generalnej RP k. 79 – 88).

31 W tym miejscu należy podkreślić, że chociaż Sąd nie jest związany rozstrzygnięciem Prezesa Prokuratorii Generalnej RP wydanym na podstawie art. 24 uopg, to w niniejszym postępowaniu Sąd podziela w całej rozciągłości analizę prawną poczynioną przez Prezesa PG w powołanym rozstrzygnięciu. Na marginesie należy wskazać, że w powołanym wyżej art. 23 uopg przewidziano procedurę dotyczącą wiążącego rozstrzygania sporów kompetencyjnych pomiędzy państwowymi jednostkami przez Prezesa Prokuratorii Generalnej RP i strona pozwana miała możliwość z tej procedury skorzystać, żeby wyeliminować wiążąco problem właściwego statio fisci w sprawach dotyczących odpowiedzialność SP za szkody wyrządzone obowiązywaniem niezgodnego z konstytucją przepisu art.115 a ustawy o policji.

32 Z przedłożonych przez stronę pozwaną orzeczeń wynika, że Sądy powszechne bardzo różnie dokonywały oceny właściwego statio fisci Skarbu Państwa w analogicznych sprawach, w tym występują tam zarówno Komendanci Wojewódzcy Policji, Komendant Główny Policji, czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. W niniejszej sprawie Komendant Powiatowy Policji w V. jako statio fisci Skarbu Państwa wskazany przez powoda w pozwie wniósł o ustalenie, że właściwym statio fiscii Skarbu Państwa w tej sprawie jest Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Tymczasem Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na pozew wniósł o oznaczenie jako właściwego organu jednostki organizacyjnej i ponowne wezwanie do udziału w sprawie Skarbu Państwa reprezentowanego przez Komendanta Powiatowego Policji w V. bądź Komendanta Wojewódzkiego Policji we R.. Zatem nawet wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w tej kwestii nie został jednoznacznie określony. W ocenie Sądu z przyczyn wyżej szczegółowo opisanych, potwierdzonych oceną prawną dokonaną przez Prezesa Prokuratorii Generalnej RP (a analogicznej sprawie) to Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji winien w niniejszej sprawie występować jako reprezentant Skarbu Państwa.

33 Powód domagał się zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od wypłaconego mu w dniu 6 lutego 2024r. ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w kwocie 4927,77 zł za okres od dnia następującego po dniu zwolnienia ze służby tj. od 17 czerwca 2014r. do dnia wypłaty świadczenia tj. do 6 lutego 2024r. w kwocie 3877,30 zł.

34 Podstawą prawną dochodzonego roszczenia głównego obejmujące żądanie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop a także należności ubocznych od tego odszkodowania były przepisy z 417 § 1 w zw. z art. 417¹ 1 § 1 k.c.. Zgodnie z art. 417 § 1 k.c., za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Zgodnie natomiast z art. 417 ¹ § 1 k.c., jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie aktu normatywnego, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą.

35 Nie ulega wątpliwości, że należność powoda z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop została zaniżona wskutek zastosowania niezgodnych z konstytucją przepisów. Przechodząc do merytorycznej oceny zgłoszonego żądania należało się rozstrzygnąć o zasadności dochodzonego roszczenia oraz o skuteczności podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia.

36 Kwestia przedawnienia roszczenia oraz podstawy naliczania odsetek za opóźnienie w jego spełnieniu wiąże się ściśle z wymagalnością roszczenia. Zgodnie z art. 481 k.c wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Zatem oceniając zasadność roszczenia odsetkowego należy ustalić termin wymagalności roszczenia głównego. W tym miejscu należy podkreślić, że roszczenie o wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop stanowiło odszkodowanie za bezprawie legislacyjne i znajdował oparcie o art. 417 § 1 w zw. z art. 417 ¹ § 1 k.c. Zatem nie sposób przyjąć, że pozwana pozostawała w opóźnieniu ze spełnieniem tego świadczenia przed wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, wydanego w sprawie K 7/15. A skoro termin spełnienia świadczenia odszkodowawczego nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, to zgodnie z art. 455 k.c., świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika. W ocenie Sądu data wpływu i zarejestrowania wniosku powoda z 6 listopada 2018r. o ponowne przeliczenie i wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, która nastąpiła 21 listopada 2018r. stanowi datę wezwania strony pozwanej do zapłaty świadczenia. Z tego też względu roszczenie odsetkowe powinno być uwzględnione jedynie w części obejmującej skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od kwoty 4927,77 zł za okresie od 22 listopada 2018r. do 6 lutego 2024r. Dokonując ich wyliczenia ustalono, że wynoszą one 2142,72 zł.

37 Odnosząc się do zarzutu przedawnienia roszczenia powoda należało wskazać, że choć powód oczekiwał, iż należne świadczenie z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop zostanie mu wypłacone w postępowaniu administracyjnym wraz z odsetkami za opóźnienie, to dopiero po dobrowolnej wypłacie świadczenia w dniu 6 lutego 2024r. dowiedział się jaka jest rzeczywista wysokość należnego odszkodowania, zaś z decyzji KPP w V. nr (...). z 8 maja 2024r., utrzymanej w mocy decyzją KW Policji we W.nr (...). z 26 czerwca 2024r. uzyskał wiedzę, że nie posiada drogi administracyjnej dochodzenia roszczeń odsetkowych, a ich dochodzenie możliwe jest jedynie przed Sądem powszechnym.

38 Strona pozwana podkreśliła, że postępowanie administracyjne nie przerwało biegu przedawnienia roszczenia powoda o naprawienie szkody, powołując się na uchwałę SN(7) z 13.07.2016 r., III CZP 14/16, OSNC 2017, nr 1, poz. 1. W uchwale tej Sąd Najwyższy dostrzegł jednak, że skutki przedstawionych rozwiązań ustawowych, związane z krótkim trzyletnim terminem przedawnienia, mogą być złagodzone przez zastosowanie art. 177 § 3 k.p.c., gdyż brak decyzji w przedmiocie wniosku o przyznanie użytkowania wieczystego stanowi przeszkodę w ustaleniu szkody i związku przyczynowego. W tych sytuacjach, w których postępowanie administracyjne zostało zakończone po upływie terminu przedawnienia, w razie podniesienia zarzutu przedawnienia roszczenia przez zobowiązanego, możliwe jest in casu zastosowanie art. 5 k.c. Pozbawiony znaczenia jest brak tożsamości podmiotu, do którego kompetencji należy ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie użytkowania wieczystego i podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody, gdyż oba pozostają w strukturze organizacyjnej władzy publicznej. Zastosowanie tych przepisów, w razie spełnienia przesłanek w nich określonych, uwzględnia konstytucyjną zasadę prawa do słusznego odszkodowania i powszechnego prawa do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie władzy publicznej (art. 21 i 77 ust. 1 Konstytucji).

39 W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, przy uwzględnieniu czasu trwania i przebiegu postępowania administracyjnego oraz sposobu działania poszczególnych jednostek organizacyjnych Policji reprezentujących Skarb Państwa, nie sposób uznać skuteczności podniesionego przez stronę pozwaną zarzutu przedawnienia. Postępowanie administracyjne skończyło się wydaniem 8 maja 2024r. decyzji o umorzeniu postępowania, po tym jak bez wydania jakiejkolwiek decyzji 6 lutego 2024r. wpłacono powodowi świadczenie w kwocie 4927,77 zł. W dacie wypłaty, o ile powód w tym dniu zauważył wpływ środków na swój rachunek, powód dowiedział się jaka jest rzeczywista wysokość różnicy świadczenia z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop pomiędzy świadczeniem należnym a dotychczas wypłaconym. Natomiast dopiero decyzja odmawiająca powodowi wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie przesądziła o niemożności dochodzenia tych świadczeń w postępowaniu administracyjnym, lecz wyłącznie przed Sądem powszechnym.

40 W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie można było uwzględnić zgłaszanego przez pozwaną zarzutu przedawnienia roszczenia. Przedawnienie nie może być rozumiane, jako instytucja pozwalająca dłużnikowi (pozwanemu) uniknąć odpowiedzialności cywilnej wskutek tego, że wierzyciel był z różnych przyczyn pozbawiony możliwości działania, organy państwowe działały opieszale lub w innych sytuacjach, które nie powinny premiować dłużnika kosztem wierzyciela. Z tego względu Sąd nie uwzględnił zarzutu przedawnienia, jako sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. Należy podkreślić, że powód wystąpił do strony pozwanej (rozumianej jako Skarb Państwa, bez względu na to, która właściwa jednostka w hierarchii Policji podejmowała decyzje) niezwłocznie po wejściu w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Praktyka dochodzenia przez byłych funkcjonariuszy Policji roszczeń odszkodowawczych związanych z obowiązywaniem niekonstytucyjnej normy art. 115a ustawy o Policji była w Polsce różna. Jak wynika z dołączonych przez stronę pozwaną orzeczeń w innych sprawach, funkcjonariusze po wydaniu odmownych decyzji przez organy Policji od razu wnosili pozwy do sądów powszechnych o odszkodowanie za bezprawie legislacyjne domagając się dalszej kwoty należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Powód dochodził roszczeń z tytułu dalszej kwoty należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w ramach postępowania administracyjnego, które zakończyło się umorzeniem postępowania i odmową wypłaty odsetek ustawowych za opóźnienie.

41 Gdyby powód dochodził roszczeń odszkodowawczych z tytułu bezprawnego zaniżenia o 4927,77 zł ekwiwalentu za niewykorzystany urlop przed sądem powszechnym i wniósł pozew o odszkodowanie, który zostałby doręczony pozwanej 21 listopada 2018r. i postępowanie to toczyłoby się do 6 lutego 2024r., to niewątpliwie powodowi należałyby się odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia doręczenia stronie pozwanej pozwu do dnia spełnienia świadczenia.

42 Z tych wszystkich względów należało przyjąć, że do zarzutu przedawnienia podniesionego przez stronę pozwaną, zastosowanie znalazł art. 5 k.c. Stąd w ocenie Sądu powództwo jako uzasadnione w części co do kwoty należnych skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych za okres od dnia 21 listopada 2018r. do dnia 6 lutego 2024r. od kwoty 44927,77 zł w kwocie 2142,72 zł podlegał uwzględnieniu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi zgodnie z art. 482 k.c. od dnia wniesienia pozwu tj. od 28 stycznia 2025r. do dnia zapłaty. Powództwo ponad zasadzoną kwotę należało oddalić z przyczyn wyżej omówionych.

43 O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c., przyjmując że powód wygrał proces w 55,26%. Łączne koszty postępowania w tej sprawie wynosiły 2034 zł, w tym opłata sądowa od pozwu w kwocie 200 zł; kwota 34 zł tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictw pełnomocników stron oraz kwota 1800 zł tj. 2 x po 900 zł tytułem kosztów wynagrodzenia obu pełnomocników. Dokonując stosunkowego rozdzielenia tych kosztów powód powinien te koszty ponieść do kwoty 902,41 zł, a strona pozwana do kwoty 1114,59 zł. Skoro powód poniósł koszty w łącznej kwocie 1117 zł, to pomniejszając tę kwotę o 902,41 zł, należy mu się zwrot kosztów od strony pozwanej w kwocie 214,59 zł. Jednocześnie na podstawie art. 130 ( 3) § 2 k.p.c Sąd nakazał powodowi, aby uiścił na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kłodzku 200 zł tytułem należnej opłaty sądowej od pozwu, której powód nie uiścił, gdyż pierwotnie złożył pozew do (...), korzystając z ustawowego zwolnienia od opłat sądowych przysługującego pracownikom zgodnie z art. 96 ust. 1 pkt 4 uksc.