Postanowienie Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 11 lutego 2026 r., I Ns 69/23
postanowienie Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu z dnia 11 lutego 2026 r., I Ns 69/23
Tekst
POSTANOWIENIE
1 11 lutego 2026 r.
2 Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, Wydział I Cywilny
3 w składzie:
4 Przewodniczący: Asesor sądowy Michał Przybył
5 Protokolant: Patrycja Bonisławska-Dębniak
6 po rozpoznaniu 11 lutego 2026 r. w Poznaniu
7 na rozprawie sprawy
8 z wniosku T. I.
9 przy udziale A. E.
10 o podział majątku wspólnego małżonków U. i I. R. (2); dział spadku po U. R.
11 postanawia:
12 1. Ustala, że w skład majątku wspólnego małżonków I. R. (2) i U. R., zmarłej w dniu 30 sierpnia 2006 r. w N. i zmarłego 23 grudnia 2007 r. w N., ostatnio przed śmiercią stale przebywającym w N., wchodzi:
13 a. ½ udziału w nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej w N., oznaczonej jako (...), położona przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy Poznań-I. Miasto w Poznaniu prowadzi księgę (...) nr (...) o wartości 334000 zł (trzysta trzydzieści cztery tysiące złotych)
14 b. Fragment serwisu kawowego o wartości 710 zł (siedemset dziesięć złotych)
15 c. L. pierścionek o masie 8,53 gr o wartości 1877 zł (tysiąc osiemset siedemdziesiąt siedem złotych)
16 d. Obraz z przedstawieniem orki o wartości 120 zł (sto dwadzieścia złotych)
17 e. Obraz z przedstawieniem kościoła o wartości 120 zł (sto dwadzieścia złotych)
18 f. L. łańcuszek o wartości 801 zł (osiemset jeden złotych)
19 2. Dokonuje podziału majątku wspólnego małżonków I. R. (2) i U. R. poprzez:
20 a. przyznanie I. R. (2) ¼ udziału własności nieruchomości opisanej w punkcie 1.a.
21 b. przyznanie U. R. ¼ udziału własności nieruchomości opisanej w punkcie 1.a. oraz ruchomości opisane w punktach 1.b-f.
22 3. ustala, że w skład spadku po U. R., zmarłej 30 sierpnia 2006 r. wchodzi:
23 a. ¼ udziału w nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej w N., oznaczonej jako (...), położona przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy Poznań-I. Miasto w Poznaniu prowadzi (...) nr (...) o wartości 167000 zł (sto sześćdziesiąt siedem tysięcy złotych)
24 b. Fragment serwisu kawowego o wartości 710 zł (siedemset dziesięć złotych)
25 c. L. pierścionek o masie 8,53 gr o wartości 1877 zł (tysiąc osiemset siedemdziesiąt siedem złotych)
26 d. Obraz z przedstawieniem orki o wartości 120 zł (sto dwadzieścia złotych)
27 e. Obraz z przedstawieniem kościoła o wartości 120 zł (sto dwadzieścia złotych)
28 f. L. łańcuszek o wartości 801 zł (osiemset jeden złotych)
29 4. Ustala, że uczestniczka poniosła nakłady na nieruchomość opisaną w pkt 3.a. w kwocie 230000 zł (dwustu trzydziestu tysięcy złotych)
30 5. dokonuje działu spadku po U. R. w ten sposób, że:
31 a. udział w nieruchomości opisanej w pkt 3.a. przyznaje na wyłączną własność uczestniczce;
32 b. ruchomości opisane w pkt 3.b-c przyznaje na wyłączną własność wnioskodawczyni bez spłat i dopłat,
33 c. ruchomości opisane w pkt 3.d-f przyznaje na wyłączną własność uczestniczce bez spłat i dopłat;
34 6. nakazuje uczestniczce, aby wydała wnioskodawczyni ruchomości opisane w punkcie 3.b-c postanowienia - w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się postanowienia;
35 7. zasądza tytułem spłaty od uczestniczki na rzecz wnioskodawczyni kwotę 55666 zł (pięćdziesiąt pięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt sześć złotych), płatną w dwóch ratach, przy czym pierwszą ratę w kwocie 30000 zł (trzydzieści tysięcy złotych) płatną w terminie tygodniowym od uprawomocnienia orzeczenia, oraz drugą ratę w kwocie 25666 zł (dwadzieścia pięć tysięcy sześćset sześćdziesiąt sześć złotych) płatną w terminie miesięcznym od daty płatności pierwszej raty;
36 8. zasądza tytułem rozliczenia nakładów poniesionych na rzecz nieruchomości opisanej w pkt 3.a. od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki 19166,66 zł (dziewiętnaście tysięcy sto sześćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt sześć groszy) płatne jednorazowo w terminie tygodniowym od uprawomocnienia się orzeczenia;
37 9. oddala żądanie wnioskodawczyni o zapłatę tytułem bezumownego korzystania z udziału w nieruchomości opisanej w pkt 3.a;
38 10. kosztami postępowania obciąża strony w zakresie poniesionym.
39 11. nakazuje ściągnąć od wnioskodawczyni na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego Poznań – I. Miasto w Poznaniu z roszczenia zasądzonego na rzecz wnioskodawczyni w pkt 7 postanowienia kwotę 5136,19 zł tytułem kosztów sądowych tymczasowo uiszczonych przez Skarb Państwa.
40 Asesor sądowy Michał Przybył
Uzasadnienie
41 Postanowienia z 11 lutego 2026 r. punktów 4, 8, 9, 10, 11
42 Wnioskiem z 26 stycznia 2023 r. wnioskodawczyni T. I. wniosła o dokonanie działu spadku po U. R.. Wniosek ten został zmodyfikowany pismem z 8 marca 2023 r. poprzez rozszerzenie o dokonanie podziału majątku wspólnego małżonków I. i U. R.. T. I. wniosła o ustalenie, że w skład majątku wspólnego małżonków wchodził udział w nieruchomości w N. przy ul(...) w wysokości 1/2, dokonanie podziału majątku wspólnego majątku poprzez równy podział udziału w nieruchomości. Równocześnie wnioskodawczyni domagała się działu spadku po U. R. poprzez przyznanie przypadającego jej udziału w wysokości 1/12 uczestniczce A. E. z obowiązkiem spłaty na jej rzecz 100000 zł. Oraz obciążenie uczestniczki kosztami postępowania.
43 W odpowiedzi na wniosek uczestniczka A. E. wniosła o przyznanie jej całości udziału w nieruchomości przy ul. (...) w N. ze spłatą na rzecz wnioskodawczyni w kwocie 58333,33 zł. Równocześnie wniosła o ustalenie, że uczestniczka poniosła nakłady na ww. nieruchomość w kwocie 23000 zł i rozliczenie tych nakładów poprzez zasądzenie od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki 19166,66 zł. Dodatkowo uczestniczka wniosła o zasądzenie kosztów postępowania. Wartość nieruchomości uczestniczka wyceniła na 700000 zł.
44 W piśmie z 7 lipca 2023 r. wnioskodawczyni wniosła o zasądzenie na jej rzecz wynagrodzenia tytułem korzystania ponad udział z nieruchomości przy u. (...) w N..
45 Pismem z 10 lutego 2026 r. wnioskodawczyni sprecyzowała swoje ostateczne stanowisko domagając się, przyznania uczestniczce całości udziału w nieruchomości wraz ze spłatą na rzecz wnioskodawczyni 55666 zł, przyznania wnioskodawczyni ruchomości w postaci serwisu porcelanowego, złotego pierścionka o próbie 0,583 oraz zasądzenia od uczestniczki 100000 zł tytułem bezumownego korzystania z udziału w ww. nieruchomości przy ul. (...) w N.. Pozostałe ruchomości miały zostać przyznane uczestniczce.
46 Uczestniczka oferowała wnioskodawczyni odbiór ruchomości ustalonych w trakcie postępowania również bez przeprowadzania ich wyceny. Osobiście przyniosła obrazy i biżuterię na salę rozpraw.
STANFAKTYCZNY:
47 W skład spadku po U. R., zmarłej 30 sierpnia 2006 r. w N. wchodził udział w nieruchomości gruntowanej zabudowanej, położonej w N. przy ul(...), dla której Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) wynoszący ¼. Spadkobiercami U. R. w częściach równych byli I. R. (2) (mąż) oraz córki A. E. oraz T. I.. Od lipca 2008 r. na nieruchomości nieodpłatnie zamieszkuje I. R. (1) wraz z rodziną – córka wnioskodawczyni za zgodą A. E..
48 Dowód : okoliczności bezsporne, a nadto KW (...) (k. 46-50)
49 Wartość nieruchomości przy ul(...) w N. na dzień 29 maja 2024 r. to 668000 zł. Na nieruchomości I. R. (1) za zgodą i pomocą uczestniczki dokonała remontu znajdującego się tam budynku. W okresie od 2008-2021 r. dokonywano modyfikacji systemem gospodarczym wymieniając dach, podłogi, ściany, stolarkę okienną, stolarkę drzwiową, grzejniki, instalacje elektryczną, wod.-kan., gazową, c.o. i c.w.u. wraz z kotłownią, wymieniono fundamenty z drewnianych na wylewkę betonową wraz z izolacją, wykonano izolację ścian. Nie wykonywano szczególnych prac na elewacji zewnętrznej. Wewnątrz położone zostały także płytki, zamontowano zabudowę kuchenną wraz z urządzeniami AGD, wyposażono także łazienkę. Dobrany sprzęt jest średniej lub dobrej jakości. W 2006 r. budynek nadawał się do kapitalnego remontu. I. i wykończenie pochodziło z lat osiemdziesiątych XX w. i był zły. Stan budynku w okresie od 2006 r. do 2008 r. nie uległ zmianom, poza włamaniem. W tym czasie na nieruchomości samodzielnie zamieszkiwał ojciec stron I. R. (2). Opiekę nad nim sprawowała wyłącznie uczestniczka. Wartość nakładów poczynionych na prace remontowe i wykończeniowe wyniosła 230000 zł.
50 Dowód : opinia biegłego P. T. (k. 132-173, 238-341), zeznania świadka I. R. (1) (k. 99-102), zeznania świadka L. I. (k. 96), zeznania wnioskodawczyni (k. 92-93), zeznania uczestniczki (k. 93-95), fotografie domu i nieruchomości (k. 52-55)
51 I. R. (1) wprowadziła się na nieruchomości przy ul. (...) w N., po tym jak T. I. uniemożliwiła jej dalsze wspólne zamieszkiwanie przy ul. (...) w N., po wymianie zamków. I. R. (1) miała wówczas małe dziecko, które urodziła 2-3 tygodnie wcześniej. T. I. od 2006 r. nie była na nieruchomości. Jednorazowo był tam jej mąż L. I. na prośbę I. R. (1) do pomocy w pracach remontowych. I. R. (1) pozostawała w kontakcie z matką, w szczególności z młodszą siostrą K.. Opowiadała również wnioskodawczyni o przebiegu prac remontowych i zamiarach. T. I. nie wyrażała woli ani zamiaru przyjazdu na nieruchomość od śmierci ojca.
52 Dowód : zeznania świadka I. R. (1) (k. 99-102), zeznania świadka L. I. (k. 96), zeznania wnioskodawczyni (k. 92-93), zeznania uczestniczki (k. 93-95), fotografie domu i nieruchomości (k. 52-55)
OCENA DOWODÓW:
53 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o ww. zaoferowany przez strony materiał dowodowy.
54 Dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, które pozwoliły na ustalenie powyższych istotnych na obecny stan sprawy okoliczności faktycznych, Sąd uznał za wiarygodne. Ani wnioskodawca ani uczestniczka postępowania nie podważali ich mocy dowodowej, a i Sąd nie znalazł podstaw do tego, by z urzędu kwestionować ich autentyczność czy prawdziwość.
55 W zakresie dowodów osobowych to zeznania świadka I. R. (1) były spójne, cechowała je intersubiektywność, której wobec faktów związanych z zamieszkaniem świadka na nieruchomości przy ul. (...) w N., można było się nie spodziewać. Zeznania te były również detaliczne w przekazie co czyniło je wiarygodnymi. Korespondowały przy tym z pozostałymi zeznaniami oraz dokumentami, w tym fotografiami aktualnymi nieruchomości i archiwalnymi.
56 Zeznania świadka L. I. były wiarygodne i spójne z pozostałym materiałem. Rozbieżności wynikały najpewniej z pewnych różnic w postrzeganiu rzeczywistości. Niechybnie bowiem trudno oczekiwać specjalnego zaproszenia dla matki do odwiedzenia córki, która do matki przyjeżdża i opowiada o swoim życiu. Nie sposób uznać za wiarygodne stanowisko o braku dobrej woli ze strony uczestniczki, albowiem od początku postępowania takie stanowisko uczestniczka wyraża, wręcz przynosząc na salę rozpraw ruchomości, żeby przekazać je wnioskodawczyni osobiście.
57 Szczególnie istotne w sprawie była opinia biegłego P. T.. Została ona rzetelnie sporządzona, przez wykwalifikowaną osobę i obszernie wyjaśniono końcowe wnioski. Sporządzono dokumentację fotograficzną, przeanalizowano ceny transakcyjne dla adekwatnego obszaru i uwzględniono przeznaczenie nieruchomości i kwestię studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położenia nieruchomości. Prawidłowo oceniono charakterystykę nieruchomości w aspekcie cech rynkowych, słusznie uznając otoczenie za niekorzystne, stan techniczno-użytkowy za poniżej przeciętny, powierzchnię budynku i gruntów oraz stan zagospodarowania. Trafnie odpowiedziano także na podnoszone do opinii zarzuty, albowiem nie sposób uwzględnić rozbieżności z ceny ofertowych, bowiem ceny ofertowe mogą znacząco różnić się od ostatecznych cen transakcyjnych – które przyjęte zostały prze biegłego – dodatkowo stanowią one jedynie oświadczenie woli sprzedawcy i jedynie fakt występowania takich propozycji mogą wykazać. Co dla ustalenia wartości pozostaje bez znaczenia. Brak w opinii błędów merytorycznych lub rachunkowych, które podważałyby jej rzetelność, wobec czego Sąd uznał ją za w pełni wiarygodną i przydatną.
58 Jeśli chodzi o zeznania wnioskodawczyni to były one jedynie częściowo wiarygodne. Przedstawiane przez T. I. wartości nieruchomości czy ruchomości wynikały z mylnych wyobrażeń o rzeczywistości i zasłyszanych treści, które nie były weryfikowane przez nią. Treści przedstawiane przez wnioskodawczynię nie tworzą spójnego logicznego obrazu. Z jednej strony obawia się dużego psa, z drugiej nie odwiedza nieruchomości od około 17 lat. Nie sposób tym samym aby przedstawiła stan nieruchomości, aczkolwiek miała pewną wiedzę ze słyszenia. Zasadniczo przedstawiane przez wnioskodawczynię fakty motywowane były istotnie wymiarem finansowym przedmiotów i podniesieniem wartości rzeczy. Wiarygodna byłą zaś co do ruchomości znajdujących się w domu – serwisu i obrazów oraz jakiejś biżuterii. Również za istotne i przekonujące Sąd uznał zeznania co do dokonywania remontu przez uczestniczkę i I. R. (1).
59 Natomiast zeznania uczestniczki A. E. były w znacznie większym zakresie wiarygodne. Uczestniczka wyraźnie dążyła do zakończenia sporu i rozliczenia majątku pozostałego po rodzicach. Konkretnie przedstawiała nieruchomości przy ul (...) w N., dokonanego tam remontu, jak i przebiegu spraw o stwierdzenie nabycia spadku po I. i U. R.. Fakty przedstawiane przez uczestniczkę nie podkreślały roli żadnej z osób związanych z nieruchomością w żaden sposób, nie podkreślała znaczenia swojego zezwolenia I. R. (1) do zamieszkania na nieruchomości. Zeznania były konsekwentne przez cały tok postępowania i były zbieżne z zeznaniami pozostałych świadków oraz zgromadzonymi dokumentami.
OCENA PRAWNA:
60 Zgodnie z art. 6 k.c. strona, która z faktów wywodzi skutki prawne powinna wykazać zaistnienie tych faktów. Jakkolwiek w postępowaniu o dział spadku, będącym postępowaniem nieprocesowym, istotną rolę odgrywa element publiczny i część ciężaru dowodowego przeniesiona została na działanie sądu ex officio. Wszakże zgodnie z art. 686 k.p.c. sąd w toku postępowania o dział spadku orzeka poza meritum sprawy także o wzajemnych roszczeniach pomiędzy współspadkobiercami z tytułu posiadania poszczególnych przedmiotów spadkowych, pobranych pożytków i innych przychodów, poczynionych na spadek nakładów i spłaconych długów spadkowych. Z art. 686 w zw. z art. 618 § 2 k.p.c. wynika, że z chwilą wszczęcia postępowania o dział spadku kształtuje się i utrwala wyłączna właściwość sądu prowadzącego postępowanie działowe w zakresie wszystkich roszczeń przewidzianych art. 686 k.p.c.. Dochodzi do obligatoryjnej, ustawowej kumulacji roszczeń, w związku z tym odrębne postępowanie w sprawach dotyczących tych roszczeń nie może się toczyć, a sprawy będące w toku są przekazywane do sądu prowadzącego postępowanie działowe lub łączone z tą sprawą. Ergo, w odniesieniu do pozostałych roszczeń niepolegających na ustaleniu składu i wartości spadku, należy podchodzić jak do roszczeń składanych w procesie. Tym samym, ciężar wykazania faktów i towarzyszących im skutków prawnych obciąża adekwatnie tę stronę, która z onych faktów korzystne wnioski dla siebie wywodzi. W przedmiotowej sprawie wystąpiły dwa takie żądania – o rozliczenie nakładów na nieruchomość oraz wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości ponad udział. Przy czym, pierwsze obciążało uczestniczkę, drugie zaś wnioskodawczynię. Jakkolwiek art. 686 k.p.c. ma charakter procesowy i kształtuje przebieg postępowania i uprawnienia proceduralne stron, to w zakresie materialnoprawnych roszczeń przysługujących współspadkobiercom w toku działu spadku regulacji należy szukać w kodeksie cywilnym. (...), zgodnie z art. 1035 k.c. Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
61 Nakłady i ich rozliczenie
62 Zgodnie z art. 207 k.c. Pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną.
63 W postępowaniu o dział spadku sąd orzeka również o wzajemnych roszczeniach współspadkobierców z tytułu nakładów, które zostały poczynione na spadek. Należy przez to rozumieć nakłady poczynione na poszczególne przedmioty spadkowe. Roszczenia wynikające z tego tytułu obejmą nakłady konieczne oraz nakłady użyteczne. Zatem spadkobierca, który poniósł nakłady na przedmiot spadkowy, może żądać od pozostałych spadkobierców zwrotu w częściach odpowiadających ich udziałom (art. 1035 w zw. z art. 207 k.c.). Nie znajdzie zastosowania w tym przypadku regulacja art. 226 k.c., albowiem dotyczy ona sytuacji, kiedy to nie ma stosunku prawnego między właścicielem o posiadaczem rzeczy.
64 Zależnie od rodzaju, charakteru i celu tych wydatków rozróżnia się nakłady konieczne, użyteczne i zbytkowne. Nakładami koniecznymi są wydatki niezbędne do utrzymania rzeczy w należytym stanie, umożliwiającym normalne korzystanie z niej. Są to remonty i naprawy, konserwacja, wymiana starych drzew w sadzie na młode, zasiewy, utrzymanie inwentarza żywego, podatki, opłaty, składki na ubezpieczenia. W kategorii nakładów koniecznych w rozumieniu art. 226 nie mieszczą się nakłady polegające na udziale w budowie budynku i w jego wyposażeniu w różnego rodzaju instalacje, jako służące "stworzeniu" rzeczy (wyrok SN z dnia 19 stycznia 2005 r., I CK 476/04, IC 2005, nr 11, s. 48; podobnie wyrok SA w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2013 r., I ACa 1449/12, LEX nr 1316217).
65 Nakładami użytecznymi są inne nakłady przeznaczone na ulepszenie rzeczy, mające na celu nadanie jej właściwości podnoszącej jej funkcjonalność albo odpowiadające upodobaniom posiadacza, np. wymiana przed okresem amortyzacji opon samochodowych krajowej produkcji na opony renomowanej firmy zagranicznej, wymiana podłóg z desek na dębowy parkiet. Jeżeli nakłady użyteczne służą celom luksusu (zbytku), a przy tym koszt ich dokonania jest znaczny, są to już nakłady zbytkowne.
66 Z uwagi na brak przepisów regulujących sposób rozliczenia spadkobierców z tytułu nakładów na przedmioty spadkowe, Sąd w postępowaniu o dział spadku może zastosować każdą metodę, która doprowadzi do rozliczenia. Zatem, może on doliczyć wartość nakładów do wartości przedmiotu podlegającego działowi, a następnie zasądzić odpowiednią kwotę na rzecz spadkobiercy, który poniósł te nakłady, bądź też wyłączyć nakłady z zakresu działu, gdy przedmiot spadkowy, na który dokonano nakładów, zostanie przyznany temu spadkobiercy, który poniósł rozliczane nakłady (vide K. Dróżdż-(...), K. (...), O. J.-(...), J. L. [w:] (...). (...)-R. (red.), Postępowanie nieprocesowe. System Postępowania Cywilnego. Tom 7B, 2026, art. 686 Kodeks postępowania cywilnego).
67 W niniejszej sprawie uczestniczka wskazała, że w dacie otwarcia spadku – czyli od momentu powstania współwłasności spadku – stan nieruchomości przy ul. (...) w N., był zgoła odmienny od obecnego. Znajdował się tam niezamieszkały dom, który został okradziony. Od lipca 2008 r. na nieruchomości przedmiotowej zamieszkałą I. R. (1) - córka wnioskodawczyni za przyzwoleniem uczestniczki. W zamian za nieodpłatne zamieszkiwanie miała wykonać gruntowny remont budynku na własny koszt. W budynku, mającym ówcześnie charakter bardziej gospodarczy niż rzeczywiście mieszkalny, wymieniono wszystkie podłogi, wykonano ocieplenie budynku, poprawiono dach, wymieniono ogrodzenie, bramy, chodnik, okna, instalację elektryczną, gazową, wodną, centralne ogrzewanie, kaloryfery, kotłownię. Wszelkie opisane naprawy należy uznać za konieczne, biorąc pod uwagę stan nieruchomości w dacie zamieszkania tam I. R. (1). Przyjęcia nawet użytecznego charakteru nakładu nie wpływa na możność ich rozliczenia, albowiem żądane nakłady niewątpliwie zwiększają wartość nieruchomości oraz nigdy nie zostało poniesiono je przed wytoczeniem postępowania o dział spadku. Wartość wydatków na remont wskazana przez uczestniczkę i świadka I. R. (1) była spójna i wyniosła 230000 zł. Pomimo braku rachunków czy faktur, tym bardziej przy potwierdzeniu okoliczności remontu przez wnioskodawczynię i świadka L. I., zasadnym było przyjęcie, że remont został zrealizowany. Dla ustalenia jego wysokości, to biorąc pod uwagę zakres robót, precyzyjnie opisanych przez świadka (k. 100-101), uwzględniając zasady doświadczenia życiowego oraz wartość zabudowanej nieruchomości wyliczoną przez biegłego P. T. żądana kwota 230000 zł była adekwatna i zasadna. Skoro bezspornie wnioskodawczyni przysługiwał udział 1/12 w nieruchomości przy ul. (...) w N., to uczestniczce zgodnie z żądaniem należał się zwrot nakładów w kwocie 19166,66 zł jako części poniesionego nakładu.
68 Bezumowne korzystanie ponad udział
69 Zgodnie z art. 206 k.c. Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Współwłaściciel może domagać się od pozostałych współwłaścicieli, korzystających z rzeczy wspólnej z naruszeniem art. 206 k.c. w sposób wyłączający jego współposiadanie, wynagrodzenia za korzystanie z tej rzeczy na podstawie art. 224 § 2 k.c. lub art. 225 k.c.
70 Co do żądania wnioskodawczyni obejmującego zasądzenie od uczestniczki sumy pieniężnej tytułem korzyści uzyskanych z tytułu posiadania nieruchomości wspólnej przez wnioskodawcę, Sąd uznał, że podlega ono oddaleniu w całości jako bezzasadne. Wnioskodawczyni domagała się zapłaty kwoty za czas od 2006 r., równocześnie nie wykazując, żeby kiedykolwiek Domagała się dopuszczenie do korzystania z nieruchomości w jakimkolwiek zakresie. Nadto, bezspornie ustalono, że od lipca 2008 r. na nieruchomości zamieszkiwała córka wnioskodawczyni I. R. (1), a przez pewien czas również syn wnioskodawczyni. Córka wnioskodawczyni przeniosła się tam z miejsca zamieszkania swojej matki, przez jej zachowanie, albowiem T. I. uniemożliwiła jej dalsze wspólne zamieszkiwanie. Nadto istotnym jest, że w żaden sposób nie utrudniano wnioskodawczyni przyjścia czy obecności w domu przy ul. (...) w N.. Córka wręcz zapraszała matkę do odwiedzin, chcąc pokazać swój dom i wnuki, pokazywała także zdjęcia remontowanego budynku. Od początku wnioskodawczyni wiedziała, że na nieruchomości przebywa I. R. (1), a mąż wnioskodawczyni L. I. był na nieruchomości i wykonywał pewne prace remontowe na prośbę córki wnioskodawczyni i nie miał problemu z wejściem na teren nieruchomości.
71 (...) mając na uwadze zarówno brak wyłączenie ze współposiadania nieruchomości, czy jakiegokolwiek utrudniania korzystania z nieruchomości lub też woli wnioskodawczyni od 2006 r. do skorzystania z nieruchomości, a wręcz korzystanie z domu przy ul (...) w N. przez córkę wnioskodawczyni w krytycznym dla niej momencie 2-3 tygodnie po porodzie w związku z komplikacjami i przymusowo usunięciem z dotychczasowego mieszkania przy ul. (...) przez wnioskodawczynię, roszczenie wnioskodawczyni podlegało oddaleniu jako bezzasadne. Nadto żądanie zapłaty jakiejkolwiek kwoty z tytułu korzystania z nieruchomości ponad udział przez uczestniczkę, która we wskazanym trudnym niezwykle czasie pomogła swojej siostrzenicy należało uznać za rażąco naruszające zasady współżycia społecznego, w szczególności zaś obowiązek wzajemnej pomocy członków rodziny, czy alimentacyjny wobec dzieci i dalszych zstępnych. Wnioskodawczyni przyznała, że wnuczka w chwili wyprowadzki miała dopiero miesiąc i od tamtego czasu nie odwiedziła ich, albowiem nie lubi się wpraszać. Postawa taka niechybnie wypełnia także unormowanie art. 5 k.c. i żądanie w tym zakresie należało oddalić.
KOSZTY:
72 O kosztach orzeczono na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. Brak było bowiem podstaw do uznania w całości istnienia sprzecznych interesów między stronami. Od początku postępowania uczestniczka wyrażała wolę spłaty wnioskodawczyni, wskazując kwotę należną oraz dość zbieżnie z przeprowadzoną opinią biegłego oznaczając wartość nieruchomości. W zakresie zaś żądania nakładów uczestniczka wygrała sprawę, zaś pozwana przegrała roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości ponad udział przez uczestniczkę.
73 Co do rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 11 postanowienia to zgodnie z art. 113 ust. 2 pkt 1 u.k.s.c. poniesienie kosztów związanych ze sporządzeniem opinii biegłych zakresu wyceny nieruchomości, ruchomości oraz biżuterii były sporządzane tylko i wyłącznie z uwagi na działania wnioskodawczyni. Wartość nieruchomości i spłaty zaproponowana w odpowiedzi na wniosek – uargumentowana szeroko, odpowiadała w istocie wnioskom z opinii biegłego. Zaś bezzasadne co do zasady żądanie wnioskodawczyni i korzystanie ponad udział także wyliczone zostało z powodu jej aktywności procesowej. Pozostałe ruchomości uczestniczka oferowała do oddania już w chwili ich ujawnienia na pierwszej rozprawie. Ponownie to działania wnioskodawczyni spowodowały poniesienie kosztu w postaci opinii biegłych F. i R.. Na koszty tymczasowo poniesione przez skarb Państwa złożyły się koszty opinii biegłych w sprawie w następujących kwotach: 3048,76 zł (k. 178-178v), 560,39 zł (k. 244-244v), 595,90 zł (k. 263-263v) oraz 931,14 zł (k. 305-305v). W konsekwencji zasadnym było obciążenie tymi kosztami samej wnioskodawczyni i ściągnięcie tych kosztów ze świadczenia zasądzonego na jej rzecz w punkcie 7. postanowienia.
74 Zważając na powyższe, na podstawie powołanych podstaw prawnych, rozstrzygnięto jak w postanowieniu.
75 asesor sądowy J. N.
Powołane przepisy
- Kodeks cywilny, art. 5
- Kodeks cywilny, art. 6
- Kodeks cywilny, art. 206
- Kodeks cywilny, art. 207
- Kodeks cywilny, art. 224 (§ 2)
- Kodeks cywilny, art. 225
- Kodeks cywilny, art. 226
- Kodeks cywilny, art. 1035
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 520 (§ 1)
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 618 (§ 2)
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 686