Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 4 listopada 2022 r., VI Ka 930/21
uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 4 listopada 2022 r., VI Ka 930/21
Tekst
1 Warszawa, dnia 4 listopada 2022 r.
2 Sygn. akt VI Ka 930/21
3 1
4 2WYROK
5 2.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
6 3Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
7 Przewodniczący:SSO Ludmiła Tułaczko
8 protokolant: protokolant sądowy Marta Herc
9 4przy udziale prokuratora Iwony Zielińskiej
10 po rozpoznaniu dnia 4 listopada 2022 r.
11 5sprawy A. S., syna R. i J., ur. (...) w B.
12 6oskarżonego o przestępstwa z art. 286 § 1 kk
13 7na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora
14 8od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie
15 9z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt III K 466/20
16 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
17 Formularz UK 2
18 Sygnatura akt
19 VI Ka 930/21
20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
21 1
22 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
23 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
24 Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie z dnia 27 maja 2021r. sygn. III K 466/20
25 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację
26 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
27 ☐ oskarżyciel posiłkowy
28 ☐ oskarżyciel prywatny
29 ☐ obrońca
30 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
31 ☐ inny
32 0.11.3. Granice zaskarżenia
33 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
34 ☐ na korzyść
35 ☒ na niekorzyść
36 ☒ w całości
37 ☐ w części
38 ☐
39 co do winy
40 ☐
41 co do kary
42 ☐
43 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
44 0.11.3.2. Podniesione zarzuty
45 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
46 ☐
47 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
48 ☐
49 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
50 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
51 ☒
52 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
53 ☐
54 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
55 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
56 ☐
57 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
58 ☐
60 ☐
61 brak zarzutów
62 0.11.4. Wnioski
63 ☒
64 uchylenie
65 ☐
66 zmiana
67 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
68 0.12.1. Ustalenie faktów
69 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione
70 Lp.
71 Oskarżony
72 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
73 Dowód
74 Numer karty
75 1
76 A. S.
77 A. S. prowadził działalność gospodarczą pod firmą Delikatesy (...) od 26 kwietnia 2010 roku do 18 października 2017 roku.
78 Wydruk CEIDG
79 k. 19
80 2
81 A. S.
82 W 2016 roku działalność A. S. zaczęła przynosić straty, około maja 2016 roku rozpoczęły się jego problemy finansowe.
83 Wyjaśnienia A. S.
84 k. 97v-98
85 3
86 A. S.
87 W sierpniu 2016 roku A. S. rozpoczął współpracę z (...) Sp. z o.o., w ramach której Spółka dostarczała firmie (...) wyroby mięsne.
88 Początkowo, w sierpniu oraz wrześniu A. S. terminowo płacił za dostarczony towar gotówką, jednak w październiku, mając świadomość złej sytuacji finansowej w jakiej znajduje się prowadzona przez niego działalność oraz faktu, iż nie jest w stanie spełnić świadczenia wzajemnego, poprosił o rozliczanie się ze spółką na podstawie faktur VAT z odroczonym terminem płatności. W okresie od 3 października 2016 roku do 26 października 2016 roku spółka wystawiła łącznie 20 faktur VAT z odroczonym terminem płatności na kwotę łączną 65 676,10 zł, z czego A. S. zapłacił gotówką kwotę 4 651,92 zł, doprowadzając (...) Sp. z o.o. do niekorzystnego rozporządzenia swoim mieniem.
89 Zawiadomienie
90 k. 3-8
91 Nakaz zapłaty
92 k. 10-11
93 Postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Żyrardowie z dnia 9.03.2018
94 k. 12
95 zeznania M. O.
96 k. 33v-34, 332-333
97 wezwanie do zapłaty
98 k. 35-36
99 faktury VAT
100 k. 37-84
101 zeznania W. O.
102 k. 87v-88, 333-334
103 zeznania B. O.
104 k. 91v-92, 334
105 dokumenty z akt Km 1784/17
106 k. 99
107 wyjaśnienia A. S.
108 k. 98, 330-332
109 oględziny akt XVII GNc 3188/18
110 k. 162
111 A. S.
112 19 października 2017 roku A. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Delikatesy (...) został wykreślony z rejestru działalności gospodarczej. 11 grudnia 2018 roku Sąd Rejonowy w Płocku ogłosił upadłość A. S..
113 Wydruk KRS
114 k. 19
115 Akta VGU 151/18
116 k. 157
117 Monitor sądowy i gospodarczy
118 k. 321
119 Zeznania W. M.
120 k. 342-343
121 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
122 Lp.
123 Oskarżony
124 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
125 Dowód
126 Numer karty
127 0.12.2. Ocena dowodów
128 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
129 Lp. faktu z pkt 2.1.1
130 Dowód
131 Zwięźle o powodach uznania dowodu
132 2 i 3
133 Wyjaśnienia A. S.
134 Wyjaśnieniom A. S. Sąd dał wiarę w części, w której opisał przebieg i okoliczności współpracy z (...) Sp. z o.o. oraz wskazał na istniejące w inkryminowanym czasie problemy finansowe związane z prowadzoną przez niego działalnością. W powyższym zakresie wyjaśnienia są spójne wewnętrznie jak i zewnętrznie, są logiczne oraz korespondują z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w szczególności z zeznaniami M., W. oraz B. O..
135 3
136 zeznania M. O.
137 Sąd obdarzył wiarą zeznania M. O. w całości. Zeznania w toku postępowania były logiczne, spójne wewnętrznie oraz korespondowały ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w szczególności z dowodami z dokumentów w postaci dostarczonych faktur VAT.
138 3
139 zeznania W. O.
140 Sąd uznał zeznania W. O. za prawdziwe w całości. Depozycja świadka była logiczna, spójna wewnętrznie oraz zewnętrznie, korespondowała z materiałem dowodowym, w szczególności z zeznaniami świadków M. oraz B. O..
141 3
142 Zeznania B. O.
143 Sąd dał wiarę zeznaniom B. O. w całości. Zeznania w toku postępowania były logiczne, spójne, korespondowały ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności z zeznaniami M. oraz W. O..
144 4
145 Zeznania W. M.
146 Sąd uznał zeznania W. M. za polegające na prawdzie w całości. Świadek pełni zawód syndyka, jest obcy dla stron, w związku z czym nie miał żadnego interesu w składaniu zeznań niezgodnych z prawdą. Ponadto treść zeznań korespondowała ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
147 1-4
148 Dowody z dokumentów zgromadzone w aktach sprawy
149 Dokumenty rzetelne, niekwestionowane przez strony.
150 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
151 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
152 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
153 Dowód
154 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
155 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
156 Lp.
157 Zarzut
158 3.1
159 Obrazy przepisów postępowania tj. art. 398 § 1 k.p.k. mogącą mieć wpływ na treść zapadłego orzeczenia, skutkującą uniewinnieniem A. S. , poprzez przyjęcie przez sąd, iż zmiana opisu czynów zarzuconych oskarżonemu polegającą na wskazaniu prawidłowej daty popełnienia przestępstw wiązałaby się z przypisaniem oskarżonemu działania w datach innych niż wskazane przez oskarżyciela, co stanowiłoby wyjście poza granice aktu oskarżenia, podczas gdy dokonanie rzez sąd odmiennych niż przyjęte w zarzucie ustaleń faktycznych co do tego samego zdarzenia np. w zakresie daty czy okresu popełnienia przestępstwa, miejsca jego odpowiedzialności i wartości przedmiotu przestępstwa, zachowanie poszczególnych sprawców nie stanowi wyjścia poza granice oskarżenia i naruszenia tym samym zasady skargowości.
160 ☒ zasadny
161 ☐ częściowo zasadny
162 ☐ niezasadny
163 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
164 Zarzut jest zasadny.
165 Sąd I instancji błędnie uznał, że zmiana każdorazowo opisu czynu, która wiązałaby się z przypisaniem oskarżonemu działania w związku z każdą fakturą w datach innych niż wskazane w akcie oskarżenia, stanowiłoby wyjście poza granice oskarżenia.
166 Zagadnienie wyjścia poza granice aktu oskarżenia związane z zasadą skargowości z art. 14 § 1 k.p.k. zostało przekonywująco omówione w Komentarzu do art. 14 § 1 k.p.k. pod redakcją sędziego Dariusz Świeckiego i na zawartą tam argumentację należy się powołać.
167 Granice określa nie opis czynu zawarty w akcie oskarżenia czy też przyjęta przez uprawnionego do wystąpienia z wnioskiem o rozpoznanie sprawy kwalifikacja prawna, lecz zdarzenie w znaczeniu historycznym. Oskarżenie o popełnienie przestępstwa oszustwa poprzez wprowadzenie w błąd pokrzywdzonego co do możliwości zapłaty zostało oparte na konkretnych 20 wymienionych w akcie oskarżenia fakturach. Z tego powodu nie będzie wyjściem poza granice oskarżenia zmiana daty wprowadzenie pokrzywdzonego w błąd gdyż przyjęcie daty wystawienia faktury i odbioru towaru jako momentu wprowadzenia w błąd również opiera się na tych samych fakturach wskazanych w akcie oskarżenia. Tym samym chodzi o to samo wprowadzenie w błąd i wynikające z niego niekorzystne rozporządzenie mieniem. Ponadto dotyczy tego samego pokrzywdzonego i w każdym wypadku wystawienia 20 faktur wskazuje się na ten sam sposób działania. „Należy także powołać się na wyrok Sądu Najwyższego (wyrok z 30.10.2012 r., II KK 9/12, LEX nr 1226693) w zakresie dopuszczalnych (mieszczących się w granicach skargi) uprawnień sądu do modyfikacji zarzutu i kwalifikacji prawnej. Zgodnie z powołanym orzeczeniem możliwe jest: ustalenie odmiennego czasu popełnienia czynu będącego przedmiotem rozpoznania, dokonanie odmiennych ustaleń faktycznych dotyczących zarówno strony przedmiotowej, jak i podmiotowej, ustalenie odmiennego sposobu zachowania się i działania poszczególnych sprawców, ustalenie odmiennego skutku i powiązanie go z zachowaniem oskarżonego. Nie będzie zatem wyjściem poza granice oskarżenia przypisanie oskarżonemu czynu w postaci kwalifikowanej czy uprzywilejowanej, ustalenie odmiennego (choćby poważniejszego) skutku działania oskarżonego, innej wartości szkody. Podstawowym wyznacznikiem jest tu bowiem zdarzenie historyczne i inne ograniczenie musiałoby wpływać na swobodę orzeczniczą sądu. Wyjściem poza granice aktu oskarżenia będzie natomiast przypisanie znamion czynu innego niż rozpatrywane zdarzenie historyczne, a zatem np. ustalenie, że oskarżony działał w innym miejscu i czasie, atakując inne dobro prawne czy działając na szkodę innego pokrzywdzonego (wyrok SN z 23.11.2005 r., IV KK 393/05, OSNwSK 2005, poz. 2163). Bardzo ważnym elementem pozwalającym określić ograniczenie zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu w zakresie zasady skargowości jest wyrażenie woli przez prokuratora. Sąd Najwyższy w wyroku z 6.04.2017 r. (sygn. akt V KK 330/16, LEX nr 2270908), wskazał, że sąd orzekający w sprawie karnej dysponuje wprawdzie znaczną swobodą w kształtowaniu przedmiotowo-podmiotowego opisu oraz oceny prawnej zachowania oskarżonego w ramach zdarzenia historycznego będącego podstawą orzekania i przedmiotem procesu, ale jeżeli organ prowadzący postępowanie przygotowawcze i wnoszący akt oskarżenia, w drodze stosownego orzeczenia, wyraźnie rozstrzygnie o wyłączeniu z tego zachowania określonego jego fragmentu, to takie ograniczenie skargi publicznej jest wiążące dla sądu (zob. podobnie wyrok SN z 14.04.2016 r., V KK 458/15, LEX nr 2294600).” (M. Kurowski [w:] Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany, red. D. Świecki, LEX/el. 2022, art. 14. Z tych powodów należy uznać za zasadny zarzut apelacji prokuratora).
168 Wniosek
169 o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
170 ☒ zasadny
171 ☐ częściowo zasadny
172 ☐ niezasadny
173 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
174 Wniosek jest zasadny gdyż sąd I instancji błędnie uznał , że zmiana daty czynu stanowić będzie wyjście poza granice oskarżenia pomimo, że w dalszym ciągu taka zmiana mieści się w zdarzeniu historycznym, które stało się podstawą wniesienia aktu oskarżenia.
175 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
176 1.
177 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
178 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
179 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
180 0.11.
181 Przedmiot utrzymania w mocy
182 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
183 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
184 0.0.11.
185 Przedmiot i zakres zmiany
186 Zwięźle o powodach zmiany
187 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
188 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
189 1.1.
191 Zwięźle o powodach uchylenia
192 2.1.
193 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
195 Zwięźle o powodach uchylenia
196 3.1.
197 Konieczność umorzenia postępowania
199 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
200 4.1.
201 Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który w pierwszej instancji został uniewinniony
203 Zwięźle o powodach uchylenia
204 Sąd I instancji błędnie uznał, że zmiana daty przestępstwa stanowić będzie wyjście poza granice oskarżenia pomimo, że taka zmiana nadal znajduje oparcie w zdarzeniu historycznym będącym podstawą aktu oskarżenia.
205 Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, iż A. S. świadomie wprowadził pokrzywdzonego w błąd co do zamiaru spełnienia świadczenia wzajemnego poprzez uiszczenie pieniędzy za pobrany towar i doprowadził pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wystawienie 20 faktur z odroczonym terminem płatności. Należy wskazać, że w dacie powstania zobowiązania czyli w dacie wystawienia faktur i odbioru towaru – co prawidłowo ustalił sąd I instancji, jako datę popełnienia przestępstwa oszustwa, działalność prowadzona przez oskarżonego nie przynosiła oczekiwanego zysku. Znajdował się on w złej sytuacji finansowej, w związku z czym nie miał faktycznej możliwości realizacji zaciągniętych zobowiązań na warunkach wskazanych w fakturach. W chwili wystawiania faktur z odroczonym terminem płatności oskarżony miał niespłacone zobowiązania wobec innych kontrahentów, których wierzytelności stały się wymagalne wcześniej. Wniosek taki wynika z faktu, iż w krótkim czasie od wystawienia przedmiotowych faktur zakończył prowadzenie działalności gospodarczej – 19.10.2017r. (k- 157) zaś w dniu 11 grudnia 2018r. w sprawie VGU 151/18 Sąd Rejonowy w Płocku ogłosił jego upadłość.
206 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
207 Należy przeprowadzić postępowanie dowodowe, w celu dokładnego ustalenia sytuacji finansowej oskarżonego wpływającej na możliwość realizacji zobowiązania wobec pokrzywdzonego należy zapoznać się z postępowaniem upadłościowym prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Płocku sygn. VGU 151/18.
208 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
209 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
210 Przytoczyć okoliczności
211 6. Koszty Procesu
212 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
213 Przytoczyć okoliczności
214 7. PODPIS
215 Załącznik Nr 1
216 0.11.3. Granice zaskarżenia
217 Kolejny numer załącznika
218 1
219 Podmiot wnoszący apelację
220 prokurator
221 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
222 uniewinnienie
223 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
224 ☐ na korzyść
225 ☒ na niekorzyść
226 ☒ w całości
227 ☐ w części
228 ☐
229 co do winy
230 ☐
231 co do kary
232 ☐
233 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
234 0.11.3.2. Podniesione zarzuty
235 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
236 ☐
237 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
238 ☐
239 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
240 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
241 ☒
242 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
243 ☐
244 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
245 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
246 ☐
247 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
248 ☐
250 ☐
251 brak zarzutów
252 0.11.4. Wnioski
253 ☒
254 uchylenie
255 ☐
256 zmiana