Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 26 stycznia 2024 r., II Ka 735/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 26 stycznia 2024 r., II Ka 735/23

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 II Ka 735/23

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

6 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

7 Wyrok Sądu Rejonowego w Krasnymstawie z dnia 4 października 2023r., sygn akt II K 662/22

8 1.2. Podmiot wnoszący apelację

9 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

10 ☐ oskarżyciel posiłkowy

11 ☐ oskarżyciel prywatny

12 ☐ obrońca

13 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

14 ☐ inny

15 1.3. Granice zaskarżenia

16 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

17 ☐ na korzyść

18 ☒ na niekorzyść

19 ☐ w całości

20 ☒ w części

21 ☐

22 co do winy

23 ☒

24 co do kary

25 ☐

26 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

27 1.1.2. Podniesione zarzuty

28 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

29 ☐

30 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

31 ☒

32 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

33 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

34 ☐

35 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

36 ☒

37 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

38 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

39 ☐

40 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

41 ☐

42 art. 439 k.p.k.

43 ☐

44 brak zarzutów

45 1.4. Wnioski

46 ☒

47 uchylenie

48 ☐

49 zmiana

50 Ustalenie faktów w związku z dowodami

51 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

52 1.5. Ustalenie faktów

53 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

54 Lp.

55 Oskarżony

56 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

57 Dowód

58 Numer karty

59 2.1.1.1.

60 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

61 Lp.

62 Oskarżony

63 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

64 Dowód

65 Numer karty

66 2.1.2.1.

67 1.6. Ocena dowodów

68 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

69 Lp. faktu z pkt 2.1.1

70 Dowód

71 Zwięźle o powodach uznania dowodu

72 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

73 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

74 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

75 Dowód

76 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

77 STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

78 Lp.

79 Zarzut

80 3.1.

81 I. obraza prawa materialnego w postaci art 69 § 1 kk polegająca na zastosowaniu tego przepisu pomimo braku warunku w postaci uprzedniej niekaralności na karę pozbawienia wolności;

82 II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności polegajacy na niezasadnym przyjęciu, że wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu przepisu art 69 § 4 kk.

83 ☐ zasadny

84 ☒ częściowo zasadny

85 ☐ niezasadny

86 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

87 Zarzut z pkt pierwszego nie jest zasadny, natomiast z pkt drugiego jest zasadny. Co do zarzutu z pkt pierwszego trzeba zauważyć, że przez zawarty w art 69 § 1 kk warunek braku skazania na karę pozbawienia wolności w czasie popełnienia przestępstwa należy rozumieć skazanie prawomocne ale nie zatarte w dacie wyrokowania. Ustalając, czy sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności, bierze się pod uwagę wyłącznie skazania prawomocne, rzecz jasna z pominięciem skazań, które wcześniej uległy zatarciu . Zatarcie skazania powoduje, że skazanie uważa się za niebyłe (art. 106 kk), a więc w chwili orzekania sąd nie może przyjmować, że w czasie popełnienia przestępstwa sprawca był skazany na karę pozbawienia wolności. Poglądy doktryny w tym przedmiocie są zgodne ( zob. min. Violeta Konarska Wrzosek, Jacek Giezek, Włodzimierz Wróbel, Marian Filar, czy Jarosław Majewski w : Komentarze do art 69 Kodeksu karnego dostępne w systemie Lex ). Tak więc w sytuacji, w której oskarżony Ł. A. w dniu 9 sierpnia 2023r., a więc przed wydaniem zaskarżonego wyroku w sprawie niniejszej, wykonał obowiązek w postaci naprawienia szkody nałożony na niego wyrokiem wydanym w sprawie II K 696/19, to zgodnie z treścią art 107 § 6 kk z tą datą doszło do zatarcia tamtego skazania. W takich warunkach przepis art 69 § 1 kk nie sprzeciwiał się warunkowemu zawieszeniu wykonania kary. Takiemu zawieszeniu stał natomiast na przeszkodzie przepis art 69 § 4 kk. Nie kwestionując przytoczonych w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku przez sąd orzekający in meriti poglądów doktryny oraz orzecznictwa sądów na temat warunkowego zawieszenia wykonania kary trzeba stwierdzić, że w stosunku do oskarżonego Ł. A. nie wystąpił przypadek szczególnie uzasadnionego wypadku, o którym mowa w powołanym przepisie. Decydując się na warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności za przestępstwo o charakterze chuligańskim sąd pierwszej instancji w pisemnych motywach swojego rozstrzygnięcia przytoczył szereg okoliczności mających pozytywnie scharakteryzować postawę oskarżonego, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz jego zachowanie się po popełnienie przypisanego mu przestępstwa ( art 69 § 2 kk ). Rzecz jednak w tym , że zgodnie z art. 69 § 4 kk skazanie za występek o charakterze chuligańskim na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania wymaga wystąpienia obok okoliczności, o których mowa w art. 69 § 2 kk, także okoliczności szczególnych. Okoliczności szczególne w tym wypadku powinny świadczyć albo o nasileniu okoliczności określonych w art. 69 § 2 kk w stopniu przekraczającym potrzeby wymagane do zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary wobec sprawcy występku bez charakteru chuligańskiego, albo przemawiać za warunkowym zawieszeniem kary z punktu widzenia potrzeb społecznego oddziaływania kary. Wbrew przekonaniu sądu a quo wymienione przez niego okoliczności nie występują z nasileniem, przekraczającym miarę potrzebną do warunkowego zawieszenia wykonania kary wobec sprawcy zwykłego występku ( bez charakteru chuligańskiego ), ani też nie przemawiają zdecydowanie za potrzebą warunkowego zawieszenia z punktu widzenia społecznego oddziaływania kary. Dotychczasowa linia życiowa oskarżonego nie jest przecież tak jednoznacznie pozytywna jak by to się mogło na pierwszy rzut oka wydawać, zaś jego opinia z miejsca stałego zamieszkania jest zaledwie przeciętna. Oczywiście, ma rację sąd orzekający in meriti co do tego, kiedy przytacza skądinąd słuszny pogląd komentarza do Kodeksu karnego pod red. Violety Konarskiej Wrzosek, z którego wynika, że szczególnie uzasadniony wypadek to taki, który zasługuje na uwzględnienie, a który pomimo spełnienia kryteriów formalnych wykluczających warunkowe zawieszenie orzeczonej kary nie powinien być tak jednoznacznie, negatywnie oceniony, zwłaszcza w kontekście możliwości osiągnięcia celów kary bez efektywnego jej wykonania, to jednakże już pomija to, że w przypadku czynu o charakterze chuligańskim komentująca powołuje przykładowo zachowanie, gdy np. czyn taki był wydarzeniem epizodycznym lub czynem sprowokowanym. W sprawie niniejszej w odniesieniu do oskarżonego Ł. A. żadna z tego rodzaju sytuacji, ani też podobna nie wystąpiły. Dotychczasowe zachowanie oskarżonego nie było bowiem cały czas poprawne na tyle, by uznać, że przypisane mu w niniejszej sprawie przestępstwo było wydarzeniem epizodycznym. Oskarżony Ł. A. był już bowiem wcześniej karany za przestępstwo z art. 282 kk. Jakkolwiek w dacie wyrokowania w pierwszej instancji nastąpiło zatarcie tego skazania, to jednakże w orzecznictwie wskazuje się, że pomimo zatarcia skazania fakt uprzedniego skazania nie jest obojętny w sferze stosunków społecznych, a zwłaszcza dokonywania ocen etyczno moralnych i dotychczasowego postępowania danej osoby ( por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 1984 r., sygn akt III AZP 6/84 - OSNC 1985, z. 8, poz. 105; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2007 r., sygn akt VI SA/Wa 820/07 - LEX nr 372103). Dodatkowo należy też zauważyć, że zachowanie oskarżonego po popełnieniu przypisanego mu czynu również nie daje przekonania co do tego, że rzeczywiście zrozumiał naganność swojego zachowania, a która to refleksja ma istotne przecież znacznie przy ocenie pozytywnej prognozy kryminologicznej. Nie wyraził przecież skruchy, nie przeprosił pokrzywdzonej, zaś w postępowaniu przygotowawczym usiłował zacierać ślady popełnionego przestępstwa poprzez nakłanianie innej osoby do usunięcia zapisów obrazu monitoringu i jakby było tego mało w czasie czynu wyróżnił się swoim zachowaniem i na domiar tego działał wspólnie z osobą nieletnią, która to na dodatek była jego młodszym bratem ( B. A. ).

88 Wniosek

89 uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

90 ☐ zasadny

91 ☐ częściowo zasadny

92 ☒ niezasadny

93 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

94 Słuszny okazał się wniosek złożony przez prokuratora na rozprawie apelacyjnej zmierzający do wydania orzeczenia reformatoryjnego. W sytuacji kiedy apelacja nie kwestionowała winy oskarżonego, a jedynie orzeczenie w zakresie kary to nie było potrzeby - w razie jej uwzględnienia do uchylania zaskarżonego wyroku w całości i przekazywania sprawy do ponownego rozpoznawania w sądzie pierwszej instancji. Takie rozstrzygnięcie jest bowiem warunkowane koniecznością przeprowadzenia przewodu sądowego od początku. W sprawie niniejszej, w której uwzględnienie apelacji wymagało od sądu orzekającego ad quem dokonania jedynie odmiennych ocen w zakresie wystąpienia szczególnie uzasadnionego wypadku uprawniającego do zastosowania dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania prawidłowo orzeczonej kary pozbawienia wolności nie było potrzeby przeprowadzania od nowa całego przewodu sądowego.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

95 4.1.

96 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

97 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

98 5.1.1.

99 Przedmiot utrzymania w mocy

100 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

101 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

102 5.2.1.

103 Przedmiot i zakres zmiany

104 uchylenie warunkowego zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności i związanych z nim rozstrzygnięć akcesoryjnych w postaci kary grzywny oraz środka probacyjnego informowania kuratora sądowego o przebiegu okresu próby

105 Zwięźle o powodach zmiany

106 W stosunku do osoby oskarżonego Ł. A. brak było podstawy faktycznej do warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności. Takie zawieszenie jest dopuszczalne tylko w przypadku wystąpienia szczególnie uzasadnionego wypadku, a który to wypadek w rzeczywistości nie wystąpił. W tym przedmiocie oceny sądu a quo okazały się nietrafne. Uzasadniając bowiem swoje rozstrzygnięcie sąd in meriti powołał wyłącznie okoliczności wymienione w art 69 § 2 kk, a które to miały pozytywne scharakteryzować postawę oskarżonego, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz jego zachowanie się po popełnieniu przypisanego mu przestępstwa. Rzecz jednak w tym , że zgodnie z treścią art. 69 § 4 kk skazanie za występek o charakterze chuligańskim na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania wymaga wystąpienia obok okoliczności, o których mowa w art. 69 § 2, także okoliczności szczególnych. Okoliczności szczególne w tym przypadku powinny świadczyć albo o nasileniu okoliczności określonych w art. 69 § 2 kk w stopniu przekraczającym potrzeby wymagane do zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary wobec sprawcy występku bez charakteru chuligańskiego, albo przemawiać za warunkowym zawieszeniem z punktu widzenia potrzeb społecznego oddziaływania kary. Tego rodzaju okoliczności w sprawie niniejszej nie wystąpiły, a przynajmniej w takim naślinieniu, które przekraczałoby potrzeby wymagane dla sprawcy występku zwykłego ( niechuligańskiego ).

107 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

108 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

109 5.3.1.1.1.

110 ☐ art. 439 k.p.k.

111 Zwięźle o powodach uchylenia

112 5.3.1.2.1.

113 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

114 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

115 Zwięźle o powodach uchylenia

116 5.3.1.3.1.

117 Konieczność umorzenia postępowania

118 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

119 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

120 5.3.1.4.1.

121 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

122 Zwięźle o powodach uchylenia

123 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

124 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

125 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

126 Przytoczyć okoliczności

127 Koszty Procesu

128 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

129 Przytoczyć okoliczności

III

130 Rozstrzygnięcie o zasądzeniu na rzecz oskarżycielki posiłkowej poniesionych przez nią kosztów zastępstwa procesowego przed sądem odwoławczym uzasadniały przepisy art 627 kpk w zw. z art 635 kpk w zw. z art 634 kpk. Przepis art 627 kpk stanowi bowiem, że w razie skazania sąd ma obowiązek zasądzić od oskarżonego (skazanego) wydatki poniesione przez oskarżyciela posiłkowego. Przepis ten poprzez art 634 kpk ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym, jeżeli dojdzie do zmiany wyroku na niekorzyść oskarżonego. Ponieważ uchylenie warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności jest dla oskarżonego Ł. A. orzeczeniem niekorzystnym oskarżony został zobowiązany do zwrotu poniesionych przez oskarżycielkę posiłkową wydatków zastępstwa adwokackiego w wysokości stawki minimalnej, wyliczonej wg. przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w spawie opłat za czynności adwokackie ( § 11 ust 2 pkt 4 ), a to dlatego, że reprezentujący oskarżycielkę posiłkową pełnomocnik na rozprawie apelacyjnej wniósł o zasądzenie wydatków wg. norm prawem przepisanych.

131 IV

132 Rozstrzygnięcie o zasądzeniu od oskarżonego kosztów sądowych należnych Skarbowi Państwa uzasadniały przepisy art 627 kpk w zw. z art. 635 kpk w zw. z art 634 kpk w zw. z art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych w zw. § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym.

PODPIS

133 /-/ Na oryginale właściwy podpis.

134 1.11. Granice zaskarżenia

135 Kolejny numer załącznika

136 1

137 Podmiot wnoszący apelację

138 prokurator

139 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

140 rozstrzygnięcie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności

141 1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

142 ☐ na korzyść

143 ☒ na niekorzyść

144 ☐ w całości

145 ☒ w części

146 ☐

147 co do winy

148 ☒

149 co do kary

150 ☐

151 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

152 1.1.3.2. Podniesione zarzuty

153 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

154 ☐

155 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

156 ☒

157 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

158 ☐

159 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

160 ☒

161 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

162 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

163 ☐

164 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

165 ☐

166 art. 439 k.p.k.

167 ☐

168 brak zarzutów

169 1.1.4. Wnioski

170 ☒

171 uchylenie

172 ☐

173 zmiana