Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2025 r., XVII AmA 62/23
wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2025 r., XVII AmA 62/23
Tekst
1 Sygn. akt XVII AmA 62/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
2 Dnia 20 listopada 2025 r.
3 Sąd Okręgowy w Warszawie XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
4 w składzie:
5 Przewodniczący: Sędzia SO Małgorzata Perdion-Kalicka
6 Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Ignatowicz
7 po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2025 r. w Warszawie
8 na rozprawie
9 sprawy z odwołania (...) w W. (wcześniej: (...). w P.
10 przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
11 o wykorzystywanie przewagi kontraktowej
12 na skutek odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 29 grudnia 2022 r. Nr RBG-14/2022
13 I. uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów;
14 II. zasądza od pozwanego Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz odwołującego się (...) w W. (wcześniej: (...). w P. kwotę 5.320 zł (pięć tysięcy trzysta dwadzieścia złotych) tytułem kosztów postępowania, w tym kwotę 4.320 zł (cztery tysiące trzysta dwadzieścia złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.
15 SSO Małgorzata Perdion-Kalicka
16 Sygn. akt XVII AmA 62/23
Uzasadnienie
17 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezes UOKIK, pozwany) decyzją nr RBG - 14/2022 z 29 grudnia 2022 r.:
18 I. na podstawie art. 31 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.) (dalej u.p.n.w.p.k.) - po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania wobec przedsiębiorcy (...). z siedzibą w P. (dalej powód) w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową – stwierdził stosowanie przez (...). z siedzibą w P. praktyki nieuczciwie wykorzystującej przewagę kontraktową, polegającej na zobowiązywaniu dostawców trzody chlewnej do (...). do przekazywania na rzecz tej spółki środków uzyskiwanych przez dostawców w ramach pomocy publicznej na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu uzyskanej ze sprzedaży świń z siedzib stada dostawcy utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami związanymi ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń, co stanowi praktykę nieuczciwie wykorzystującą przewagę kontraktową, o której mowa w art. 5 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.) i art. 6 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1213) (dalej u.p.n.w.p.k. z 2016) w zw. z art. 60 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.) i nakazał zaniechanie jej stosowania;
19 II. na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.) z tytułu naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.) i art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1213) w zw. z art. 60 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.), z tytułu naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1213) w zw. z art. 60 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262), w zakresie wskazanym w punkcie I, nałożył na przedsiębiorcę (...). z siedzibą w P. karę pieniężną w wysokości 68 468 886,20 zł (słownie: sześćdziesiąt osiem milionów czterysta sześćdziesiąt osiem tysięcy osiemset osiemdziesiąt sześć złotych 20/100) płatną do budżetu państwa w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji;
20 III. na podstawie art. 77 ust. 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 275) w związku z art. 20 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.) oraz stosownie do art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) (dalej k.p.a.) w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262 ze zm.), postanowił obciążyć (...). z siedzibą w P. kosztami ww. postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową i zobowiązać tego przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 2 135,90 złotych (słownie: dwa tysiące sto trzydzieści pięć złotych 90/100), w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji.
21 Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniósł powód (...). z siedzibą w P., obecnie (...) z siedzibą w W..
22 Zaskarżając decyzję w całości powód zarzucił jej:
23 1. naruszenie:
24 a) art. 6 w zw. z art. 1 w zw. z art. 5 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi („Ustawa z 2016 r.”) w zw. z art. 2 rozporządzenia Nr 178/2002 PE i Rady ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Rozporządzenie 178/2002) poprzez błędną wykładnię pojęcia „produktu rolnego lub spożywczego” z art. 5 pkt 3 Ustawy z 2016 r, która to ustawa definiuje to pojęcie, jako „środek spożywczy" w rozumieniu art. 2 rozporządzenia Nr 178/2002, polegającą na błędnym przyjęciu, że żywe świnie (trzoda chlewna) objęte są definicją „środka spożywczego” a w konsekwencji również definicją „produktu rolnego lub spożywczego” w rozumieniu Ustawy z 2016 r., a w rezultacie, że umowy dotyczące dostawy trzody chlewnej objęte są zakresem zastosowania Ustawy z 2016 r., co skutkowało bezpodstawnym zastosowaniem art. 6 Ustawy z 2016 r. w niniejszej sprawie, podczas gdy prawidłowa wykładnia powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że świnie nie są produktem rolnym lub spożywczym, wobec czego Ustawa z 2016 r. nie może być w ogóle zastosowana do objętych przedmiotem decyzji praktyk (...),
25 oraz
26 b) art. 5 w zw. z art. 31 ust. 1 i 2 w zw. z art. 60 ust. 1 i 2 Ustawy z 2021 r. poprzez błędne przyjęcie, że do oceny działań Spółki stosuje się przepisy Ustawy z 2021 r., podczas gdy Prezes UOKiK w żaden sposób nie wykazał, że Spółka dopuszczała się zarzucanych praktyk po dniu 30 kwietnia 2022 r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art, 156 § 1 pkt 2 kpa i co skutkuje nieważnością decyzji;
27 2. naruszenie art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1) w zw. z art. 3 w zw. z art. 6 Ustawy z 2016 r. oraz art. 2 w zw. z art. 3 pkt 1) w zw. z art. 5 Ustawy z 2021 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie:
28 i. Ustawy z 2016 r. i Ustawy z 2021 r. do praktyk pozostających w związku z umową tuczu kontraktowego, która to umowa wykładana zgodnie z intencją stron i z uwzględnieniem całokształtu okoliczności, nie stanowi umowy nabycia czy dostawy produktów rolnych i spożywczych w rozumieniu art. 2 Ustawy z 2016 r. i art. 2 Ustawy z 2021 r., gdyż jest to umowa nienazwana o charakterze zbliżonym do umowy o realizację usług wykonywanych przez Hodowcę w związku z powierzeniem mu do tuczu świń należących do (...). Odmienność tej umowy od umowy dostawy wynika z innego celu gospodarczego oraz specyficznych alokacji ryzyk- tj. w modelu tuczu kontraktowego, hodowca praktycznie nie ponosi ryzyk rynkowych, ma zagwarantowany dochód o przewidywalnej wysokości z tytułu wykonanych usług oraz jest chroniony przed wystąpieniem ryzyk rynkowych (w szczególności wzrostu kosztów warchlaków, pasz, usług weterynaryjnych, spadku rynkowych cen skupu tuczników - w tym spadków wynikających np. z wystąpienia chorób takich jak (...));
29 ii. Ustawy z 2016 r. oraz Ustawy z 2021 r. do praktyk występujących w relacjach łączących (...) z hodowcami, w sytuacji, gdy hodowcy nie są dostawcami w rozumieniu art. 5 pkt 1) Ustawy z 2016 r. lub art. 3 pkt 1) Ustawy z 2021 r., którzy samodzielnie wytwarzają, przetwarzają lub zbywają produkty rolne lub spożywcze, gdyż zgodnie z umową tuczu kontraktowego nie są obciążeni ryzykiem gospodarczym właściwym dla producentów trzody chlewnej, i realizują na rzecz (...) tylko niektóre elementy procesu produkcji, wykonując usługi w związku z powierzeniem im do tuczu świń należących do (...);
30 co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i co skutkuje nieważnością decyzji;
31 3. naruszenie art. 1 Ustawy z 2016 r. oraz art. 1 ust. 1 Ustawy z 2021 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów do wszczęcia postępowania i wydania zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów Ustawy z 2016 r. i przepisów Ustawy z 2021 r. mimo braku uzasadniającego to interesu publicznego, rozumianego jako konieczność zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego i objęcia ochroną dostawców produktów żywnościowych przed szczególnymi zagrożeniami wynikającymi ze specyfiki produkcji żywności;
32 4. naruszenie art. 5 w zw. z art. 6 Ustawy z 2021 r. w zw. z art. 31 ust. 1 i 2 oraz art. 6 i art. 7 ust 2 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 60 ust 1 Ustawy z 2021 r. poprzez błędną interpretację przywołanych przepisów przejawiające się w nieuwzględnieniu w okoliczności, że działanie (...) nie stanowi praktyki nieuczciwie wykorzystującej przewagę kontraktową, ze względu na fakt, iż nie było ono sprzeczne z dobrymi obyczajami i nie zagrażało ani nie naruszało interesu hodowców;
33 5. naruszenie art. 5 w zw. z art. 6 Ustawy z 2021 r. w zw. z art. 31 ust 1 i 2 oraz art. 6 i art. 7 ust. 2 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 60 ust. 1 Ustawy z 2021 r. w zw. z art. 353(1) Kodeksu cywilnego w zw. z art. 20 Konstytucji poprzez błędną interpretację przywołanych przepisów polegającą na błędnym uznaniu, że przedmiotem decyzji Prezesa UOKiK w przedmiocie praktyk polegających na nieuczciwym wykorzystywaniu przewagi kontraktowej może być ingerencja o charakterze regulacyjnym w kwestię ustalenia właściwej wysokości wynagrodzenia i rozliczeń pomiędzy przedsiębiorcami, podczas gdy taka ingerencja nie była celem Ustawy z 2016 r. oraz Ustawy z 2021 r. oraz jest niezgodna z zasadą swobody umów oraz z konstytucyjną zasadą wolności działalności gospodarczej;
34 6. naruszenie art. 1 Ustawy z 2021 r. oraz art. 1 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 5 i 6 Ustawy z 2021 r. oraz art. 6 i 7 ust. 2 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 42 Ustawy z 2021 r. oraz art. 33 Ustawy z 2016 r. oraz w zw. z art. 60 ust. 1 Ustawy z 2021 r. w zw. z art. 108 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”) w zw. z art. 91 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji poprzez stwierdzenie praktyki nieuczciwie wykorzystującej przewagę kontraktową i nałożenie na (...) kary pieniężnej przy zastosowaniu przepisów §13l, §13o, §13zb i §13zl rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa („Rozporządzenie ARiMR”), których wprowadzenie do polskiego porządku prawnego nastąpiło z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE, co jest niezgodne z obowiązującym w Rzeczpospolitej Polskiej porządkiem prawnym;
35 7. naruszenie art. 1 Ustawy z 2021 r. oraz art. 1 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 5 i 6 Ustawy z 2021 r. oraz art. 6 i 7 ust 2 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 60 ust 1 Ustawy z 2021 r. poprzez błędną interpretację przywołanych przepisów przejawiającą się w nieuwzględnieniu faktu, iż przepisy Rozporządzenia ARiMR ustanawiają pomoc publiczną niezgodną z prawem: §13l Rozporządzenia ARiMR ustanawia pomoc publiczną niezgodną z rynkiem wewnętrznym i wprowadzoną w życie z naruszeniem art. 108 ust 3 TFUE oraz §13o, §13zb i §13zl Rozporządzenia ARiMR, ustanawiają pomoc publiczną wprowadzoną w życie z naruszeniem art. 108 ust. 3 TFUE oraz art. 26 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej („Rozporządzenie 702/2014”), co w konsekwencji doprowadziło do podjęcia działań w sprawie przez Prezesa UOKiK pomimo braku interesu publicznego w sprawie oraz stwierdzenia praktyki nieuczciwie wykorzystującej przewagę kontraktową, pomimo braku zaistnienia przesłanek nieuczciwości działania (...);
36 8. naruszenie art. 227 i 233 k.p.c. w zw. z art. 29 ust. 2 Ustawy z 2021 r. poprzez brak wszechstronnej oceny dowodów zawartych w aktach postępowania administracyjnego, przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i wyprowadzeniu z materiału dowodowego wniosków z niego niewynikających bądź sprzecznych z ich treścią, co polegało na:
37 i. błędnym, niezgodnym z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego, związanego z praktyką obrotu gospodarczego, jak również sprzecznym z zebranym materiałem dowodowym ustalaniu, że:
38 a. praktyka zagrażała interesom wszystkich hodowców, z którymi Spółka zawarła umowy tuczu kontraktowego, podczas gdy zarzucana praktyka była całkowicie obojętna dla hodowców współpracujących z (...), którzy nie znajdują się w strefach (...), a ponadto praktyka miała marginalne znaczenie w skali działalności (...), tj. większość hodowców współpracujących z (...) z uwagi na konstrukcję umowy tuczu kontaktowego, zapewniającej stałe przychody i wynagrodzenie, nie mogła spełniać formalnych warunków uzyskiwania dofinansowania;
39 b. (...) mogła kompensować ryzyka związane z (...) w ramach grupy, podczas gdy grupa kapitałowa, do której należy (...)do października 2020 r. podlegała istotnym ograniczeniom w możliwości uboju świń ze stref (...) przez co Spółka musiała sprzedawać tuczniki do zewnętrznych ubojni, co spowodowało wystąpienie określonych strat i utraty przychodu;
40 c. (...) mając dostęp do środków produkcji w niższych cenach, może powiększać zysk względem hodowców, z którymi współpracuje, podczas gdy w modelu tuczu kontaktowego koszty środków produkcji takie jak koszty paszy czy zwierząt do tuczu są obojętne dla dochodów hodowców i są ponoszone w całości wyłącznie przez (...);
41 d. Spółka stosowała „monitoring pomocy publicznej” i pozbawiła hodowców autonomii w zakresie decydowania o ubieganie się o dofinansowanie, podczas gdy niektórzy hodowcy bez wiedzy Spółki składali samodzielne wnioski o uzyskanie dofinansowania, a wg. danych przekazanych Prezesowi UOKiK przez ARiMR wynika, że hodowcy pobrali ok. 6,3 mln zł dotacji, które nie były rozliczane ze Spółką;
42 e. praktyka polegała na utrzymywaniu w umowie kwestionowanej przez Prezesa UOKiK klauzuli, podczas gdy Prezes UOKiK wskazał w decyzji, że klauzula była sformułowana w sposób, który uniemożliwiał jej stosowanie w praktyce;
43 f. Spółka nie zaniechała praktyki przed wydaniem Decyzji, podczas gdy Prezes UOKiK ustalił, że (i) Spółka zrezygnowała z umieszczenia zakwestionowanych klauzul w umowach zawieranych z hodowcami począwszy od sierpnia 2022 roku; (ii) Spółka odstąpiła od ubiegania się o dofinansowanie za lata 2021 i 2022;
44 g. Spółka przerzuciła na hodowców ryzyka związane z występowaniem (...), podczas gdy z treści przedstawionych wzorców umownych oraz wyjaśnień Spółki wynikają przeciwne wnioski tj., że to na Spółce spoczywa ryzyko (i) poniesienia kosztów leczenia świń, (ii) poniesienia kosztów związanych z objęciem gospodarstwa strefą (...), (iii) poniesienia kosztów związanych z likwidacją stada w związku z (...), (iv) ograniczenia liczby ubojni uprawnionych do uboju żywca ze stref (...), (v) niższej rynkowej ceny skupu żywca przez ubojnie w związku z (...) (vi) wypłaty hodowcom postojowego w czasie objęcia ich gospodarstwa restrykcjami związanymi z (...);
45 h. Spółka wprowadziła do umów postanowienia, które zmierzały do „ekonomicznego wykorzystania słabszej strony”, podczas gdy z treści przedstawionych wzorców umownych oraz wyjaśnień Spółki wynikają przeciwne wnioski tj., że Spółka i hodowcy w umowach w sposób ekwiwalentny podzieliły między siebie ryzyka i wynagrodzenie z tytułu tuczu kontraktowego, a jednocześnie w drodze praktycznych uzgodnień prowadziły rozliczenia środków uzyskanych tytułem pomocy publicznej, w sposób nienaruszający ani niezagrażający interesom hodowców - w konsekwencji nie ma podstaw do przyjęcia, że Spółka naruszyła zasady uczciwości kupieckiej czy zasady lojalności w relacji z hodowcami;
46 i. Spółka żądała od hodowców ubiegania się o dofinansowanie, podczas gdy żaden z przeprowadzonych dowodów nie daje podstaw do takich ustaleń;
47 j. Prezes UOKiK ustalił, że w niniejszej sprawie „obniżanie ceny nabycia przez dostawców o wartość udzielonej pomocy publicznej pośrednio wpływa negatywnie na cały rynek nie tylko skupu trzody”, podczas gdy żaden z przeprowadzonych dowodów nie daje podstaw do takich ustaleń;
48 k. działania Spółki mogą godzić w interes publiczny (bezpieczeństwo żywnościowe) uzasadniając to wyłącznie tym, że „praktyki silniejszych graczy rynkowych mogą zniechęcać producentów żywności do jej produkcji, a co najmniej zaburzać rynek dostaw żywności” –Prezes UOKiK ustalił powyższe bez przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu oraz bez wyjaśnienia, w jaki sposób powyższe sformułowanie dotyczy działań Spółki będących przedmiotem niniejszego postępowania;
49 l. działania Spółki są szkodliwe dla całego łańcucha dostaw produktów rolnych i spożywczych i skutkują utrwalaniem złych standardów rynkowych, podczas gdy żaden z przeprowadzonych dowodów nie daje podstaw do takich ustaleń;
50 ii. zaniechaniu dokonania kluczowych ustaleń faktycznych oraz zaniechaniu przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w przedmiocie okoliczności:
51 a. faktycznych relacji pomiędzy (...) a hodowcami współpracującymi w ramach umowy tuczu kontraktowego i rozkładu ryzyka związanego z czynnikami rynkowi i (...) pomiędzy stronami;
52 b. naruszenia lub zagrożenia interesów hodowców przez działania (...) Prezes UOKIK ustalił tą okoliczność na podstawie przekonania urzędniczego i nie przeprowadził na tą okoliczność jakichkolwiek dowodów;
53 c. rozliczania wynagrodzenia hodowców przez Spółkę na niezmienionych zasadach (bez obniżenia wynagrodzenia hodowców) w przypadku ewentualnego objęcia gospodarstwa hodowcy strefą (...);
54 d. dodatniej rentowności współpracy w ramach tuczu kontaktowego dla hodowców, na których wynagrodzenie nie miały wpływu czynniki rynkowe (wzrost cen środków produkcji czy spadek cen skupu tuczników);
55 e. strat poniesionych przez (...) w związku z działaniem w strefach (...) (ok. 145 mln zł od 2017 r.), w tym w szczególności w związku (i) z wyłączeniem lub ograniczeniem możliwości zbycia tuczników ze strefy II i III; (ii) utratą dochodów Spółki ze sprzedaży tuczników ze strefy II i III do ubojni;
56 iii. arbitralnym uznaniu za niewiarygodne oświadczeń 26 hodowców dotyczących współpracy z (...) i błędnym, bezpodstawnym uznaniu, że fakt uzyskania oświadczeń potwierdza nieuczciwy charakter działań Spółki, podczas gdy pozwany zaniechał weryfikacji charakteru faktycznych relacji, jakie łączą (...) z hodowcami;
57 iv. błędnego ustalenia sumy wartości rekompensat rozlicznych we współpracy (...) z hodowcami tj. 13 015 672,76 zamiast 12 980 449,96 zł.;
58 v. uznaniu treści Załącznika nr 2 do pisma Spółki z dnia 29 sierpnia 2022 roku (zestawienie strat Spółki w związku z (...)) za wiarygodny w części przy jednoczesnym braku wyjaśnienia dlaczego mimo uznania Załącznika nr 2 za wiarygodny w części Prezes UOKiK zaniechał dokonania ustaleń w zakresie strat poniesionych przez Spółkę w związku z (...);
59 - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż istotnie zniekształciło przyjęte przez Prezesa UOKIK istotne założenia wpływające na ocenę działań (...) i w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o błędnie ustalony i niepełny stan faktyczny;
60 9. naruszenie art. 6, 7, 8, 11, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 Ustawy z 2021 r.- naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego - tj. w szczególności zasady praworządności, pogłębiania zaufania do władzy publicznej, zasady prawdy obiektywnej oraz sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób naruszający zasadę przekonywania, poprzez:
61 i. zaniechanie dokonania ustaleń w zakresie właściwej podstawy prawnej Decyzji, w tym zaniechania ustalenia, w jakim zakresie dla oceny praktyk zastosowana została Ustawa z 2016 r. a w jakim Ustawa z 2021 r. oraz dlaczego współpraca z hodowcami dotycząca tuczu żywych zwierząt (świń) objęta jest reżimem ww. ustaw, w tym dlaczego żywe zwierzęta zostały przez Prezesa Urzędu potraktowane jako środek spożywczy;
62 ii. zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co przejawia się w całkowitym nieuwzględnieniu argumentacji powoda i braku podjęcia jakichkolwiek działań w celu weryfikacji okoliczności istotnych dla kwalifikacji praktyk (...), jako nieuczciwych w postaci twierdzeń powoda w zakresie (i) rozkładu ryzyk związanych z występowaniem (...) między Spółkę a hodowców, (ii) uniezależnienia kwoty wynagrodzenia hodowców od kwoty dofinasowania przekazywanej Spółce, (iii) wpływu działań Spółki na bezpieczeństwo żywnościowe i skutków działań Spółki dla rynku;
63 iii. lakoniczne uzasadnienie Decyzji, które:
64 a. nie wyjaśnia na jakich dowodach oparte zostały kluczowe ustalenia faktyczne decyzji, w szczególności dotyczące nieuczciwego charakteru zarzucanych praktyk oraz okresu właściwego dla stosowania tych praktyk;
65 b. w sposób wybiórczy prezentuje fakty ustalone w postępowaniu administracyjnym, w szczególności pomija istotne argumenty (w szczególności rozkład ryzyk związanych z (...) między hodowców i Spółkę oraz fakt, że na wysokość wynagrodzenia hodowców w ramach opłaty growerskiej nie ma wpływu przekazanie Spółce kwoty dofinansowania przez hodowców) i dowody przedstawiane przez powoda w toku postępowania administracyjnego (w szczególności oświadczenia hodowców o braku pokrzywdzenia na skutek przekazania Spółce kwoty dofinansowania oraz zestawienie strat poniesionych przez Spółkę w związku z (...));
66 iv. naruszenie zasady uzasadnionych oczekiwań strony, co do braku powodów do kwestionowania postanowień umownych - Prezes UOKIK otrzymał wzory umów tuczu kontraktowego stosowane przez (...) w pierwszej połowie 2020 r., prowadził postępowanie administracyjne mające za przedmiot szczegółową analizę przedmiotowych umów, a interwencję podjął dopiero w 2022 r, podczas gdy przez ten czas Spółka była przekonana, że postanowienia nie budzą zastrzeżeń;
67 - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowało zaniechaniem podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a w rezultacie do wydania decyzji bez podstawy prawnej;
68 10. naruszenie art. 42 ust. 1 Ustawy z 2021 r. w zw. art. 33 ust. 1 Ustawy z 2016 r. poprzez bezpodstawne nałożenie na (...) kary pieniężnej w rezultacie nieprawidłowego zastosowania do zachowania (...) przepisów Ustawy z 2021 r. oraz Ustawy z 2016 r., jak również błędnej kwalifikacji działania (...), jako spełniającego przesłanki stwierdzenia stosowania praktyk nieuczciwe wykorzystujących przewagę kontraktową;
69 11. naruszenie art. 42 ust. 1 w zw. z art. 47 ust. 1 Ustawy z 2021 r. oraz art. 33 ust 1 w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1) Ustawy z 2016 r. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 24 ust 1 Ustawy z 2016 r. i art. 29 ust 1 Ustawy z 2021 r. a także art. 6 EKPC i art. 42 Konstytucji RP poprzez:
70 i. zastosowanie fakultatywnej kary pieniężnej zamiast, odstąpienia od jej orzekania, w odniesieniu do praktyki, która dotyczyła środków stanowiących nielegalną pomoc publiczną.
71 ii. nałożenie kary pieniężnej z naruszeniem zasad prawa karnego - tj. zasady określoności kary (nullum crimen sine lege certa), co skutkowało nałożeniem jednej kary na podstawie różnych przepisów tj. przepisów Ustawy z 2016 r. i jednocześnie na podstawie przepisów Ustawy z 2021 r., przy czym Prezes UOKiK nie wyjaśnił, w jakim zakresie na wysokość kary wpłynęło naruszenie stwierdzone pod rządami Ustawy z 2016 r., a w jakim naruszenie pod rządami Ustawy z 2021 r.;
72 iii. nałożenie przez Prezesa UOKiK na Spółkę rażąco nieproporcjonalnie wysokiej kary pieniężnej, w sposób arbitralny oraz dowolny, przy przekroczeniu granic uznania administracyjnego, a w konsekwencji kary finansowej, której wysokość pozostaje w rażącej dysproporcji w stosunku do działań (...) w zakresie dopuszczenia się rzekomej praktyki, a także niezgodnej z utrwaloną praktyką orzeczniczą Prezesa UOKiK przy rozstrzyganiu innych spraw administracyjnych objętych zakresem kompetencji tego organu;
73 12. naruszenie art. 42 ust. 1 Ustawy z 2021 r. w zw. z art. 47 Ustawy z 2021 r. w zw. z art. 33 ust. 1 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 37 Ustawy z 2016 r. w zw. z art. 60 ust. 1 i 2 Ustawy z 2021 r. poprzez nałożenie przez Prezesa UOKiK rażąco wysokiej kary pieniężnej bez należytego uwzględnienia okoliczności determinujących wymiar kary:
74 i. okoliczności dotyczących natury działalności (...) i hodowców, w szczególności, że hodowcy współpracujący z (...) są chronieni przed wystąpieniem ryzyk rynkowych (ryzyka zamiany cen prosiąt, warchlaków, paszy, usług weterynaryjnych, odkupu tuczników przez ubojnie) oraz ryzyk wywoływanych przez (...);
75 ii. specyfiki określonego segmentu rynku, tj. hodowcy trzody chlewnej współpracujący z (...) w ramach tuczu kontaktowego poprowadzą działalność w innym zakresie, i są zwolnieni od ciężaru ryzyk rynkowych, mają zapewnione określone przewidywalne wynagrodzenie, co wyróżnia ten model od zasad prowadzenia działalności przez hodowców działających samodzielnie na tzw. wolnym rynku;
76 iii. okoliczności łagodzących występujących w sprawie tj.:
77 a. zaniechanie z własnej inicjatywy stosowania kwestionowanych przez pozwanego praktyk;
78 b. podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania stosowania zarzucanej praktyki;
79 c. współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania;
80 iv. bezpodstawne przypisanie Spółce winy umyślnej, stanowiącej okoliczność obciążającą przy wymiarze kary, pomimo że sprawa ma charakter precedensowy - przypisywane Spółce działania nie stanowią nazwanych praktyk nieuczciwe wykorzystujących przewagę kontraktową wymienionych w Ustawach, a według wiedzy Spółki jest to pierwsza kara za tego rodzaju naruszenie, pomimo, że podobne działania podejmowane były przez innych uczestników rynku, jak również brakuje wytycznych UOKiK dotyczących egzekwowania przepisów Ustawy z 2016 r. i Ustawy z 2021 r., skierowanych do innych podmiotów niż sieci handlowe, a ponadto Prezes UOKiK nie podjął żadnej wcześniejszej interwencji, choć od początku 2020 r. posiadał wiedzę o stosowaniu przez Spółkę kwestionowanych klauzul umownych prowadząc postępowanie administracyjne mające za przedmiot relacje pomiędzy (...) a hodowcami ukształtowane na podstawie umowy tuczu kontraktowego.
81 Powód wniósł o :
82 1. uchylenie decyzji w całości z uwagi na wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, którego nie da się konwalidować na etapie postępowania odwoławczego;
83 - ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku:
84 2. zmianę decyzji w pkt I poprzez usunięcie nakazu zaniechania stosowania praktyki i uchylenie punktu II decyzji;
85 - ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku:
86 3. zmianę decyzji w pkt I poprzez usunięcie nakazu zaniechania stosowania praktyki oraz zmianę decyzji w pkt II poprzez obniżenie kary pieniężnej nałożonej na powoda do kwoty nie wyższej niż 1.000,- (jeden tysiąc) złotych;
87 4. stwierdzenie na podstawie art. 479 ³¹a § 3 zd. 2 k.p.c., że decyzja została wydana bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa;
88 2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według spisu kosztów, który zostanie złożony na rozprawie, a w razie jego niezłożenia, według norm przepisanych, przy czym w każdym wypadku kosztów zastępstwa procesowego według 6-krotności stawki minimalnej ze względu na znaczny wkład pełnomocników powoda w wyjaśnienie sprawy i ze względu na wartość przedmiotu sprawy, a co najmniej w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, zgodnie z § 15 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800) wraz z odsetkami ustawowymi w wysokości odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, w którym te koszty zostaną zasądzone, do dnia zapłaty.
89 Oprócz tego powód wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie następujących dowodów:
90 1. dowodów z zeznań następujących świadków:
91 1.1. P. B., Dyrektora Działu Produkcji (...) w (...) w celu wykazania następujących faktów:
92 i. sposobu prowadzenia produkcji tuczników przez (...);
93 ii. podstawowych zasad współpracy z hodowcami i rozkładu ryzyka rynkowego pomiędzy stronami;
94 iii. wewnętrznej struktury organizacyjnej działu produkcji warchlak/tucz;
95 iv. przyjętego sposobu komunikacji z hodowcami w ramach bieżącej współpracy w postaci rozmów bezpośrednich lub telefonicznych oraz rozprzestrzeniania się komunikacji od (...) pośród hodowców;
96 v. sposobu prowadzenia produkcji tuczników w strefach (...) przez (...); oraz ryzyk związanych z (...) ponoszonych przez (...);
97 vi. okresów, w których nie stosowano praktyk rozliczania przez (...) wartości rekompensat otrzymywanych przez hodowców w związku z działalnością w strefach (...) oraz okoliczności, w których podejmowano decyzję (...) w zakresie wycofania się ze stosowania praktyk;
98 vii. oferowanych przez (...) hodowcom form bezzwrotnego wsparcia;
99 viii. zaangażowania Spółki w inicjatywy związane z walką z (...);
100 1.2. M. S.,
101 1.3. P. N.,
102 1.4. J. S.,
103 1.5. K. W.,
104 1.6. M. T.,
105 (dalej łącznie „Koordynatorzy”), w celu wykazania następujących faktów:
106 i. sposobu prowadzenia produkcji tuczników przez (...);
107 ii. podstawowych zasad współpracy z hodowcami i rozkładu ryzyka rynkowego pomiędzy stronami;
108 iii. przyjętego sposobu komunikacji z hodowcami, w ramach bieżącej współpracy w postaci rozmów bezpośrednich lub telefonicznych oraz rozprzestrzeniania się komunikacji od (...) pośród hodowców;
109 iv. sposobu prowadzenia produkcji tuczników w strefach (...) przez (...); oraz ryzyk związanych z (...) ponoszonych przez (...); zaprzestania rozliczania z (...) wartości rekompensat otrzymywanych przez hodowców w związku z działalnością w strefach (...);
110 v. okresów, w których nie stosowano praktyk rozliczania przez (...) wartości rekompensat otrzymywanych przez hodowców w związku z działalnością w strefach (...) oraz okoliczności, w których podejmowano decyzję (...) w zakresie wycofania się ze stosowania praktyk;
111 vi. oferowanych przez (...) hodowcom form bezzwrotnego wsparcia;
112 vii. zaangażowania Spółki w inicjatywy związane z walką z (...);
113 1.7. G. M.,
114 1.8. K. Ż.,
115 1.9. T. S.,
116 1.10. A. S.,
117 1.11. (...),
118 1.12. E. M.,
119 1.13. B. S.,
120 (dalej łącznie „Service Managerowie”), w celu wykazania następujących faktów:
121 i. sposobu prowadzenia produkcji tuczników przez (...);
122 ii. przyjętego sposobu komunikacji z hodowcami w ramach bieżącej współpracy w postaci rozmów bezpośrednich lub telefonicznych;
123 iii. zaprzestania rozliczania przez (...) wartości rekompensat otrzymywanych przez hodowców w związku z działalnością w strefach (...);
124 1.14. W. Z.,
125 1.15. D. O.,
126 1.16. H. O.,
127 1.17. Ł. K.,
128 1.18. M. M.,
129 1.19. T. W.,
130 1.20. M. S.,
131 1.21. L. J.,
132 1.22. B. M.
133 (dalej łącznie: „Hodowcy”), w celu wykazania następujących faktów:
134 i. zasad współpracy z (...) i rozkładu ryzyka rynkowego pomiędzy stronami;
135 ii. przyjętego sposobu komunikacji z hodowcami w ramach bieżącej współpracy w postaci rozmów bezpośrednich lub telefonicznych;
136 iii. sposobu prowadzenia produkcji tuczników przez (...);
137 iv. zaprzestania rozliczania z (...) wartości rekompensat otrzymywanych przez hodowców w związku z działalnością w strefach (...);
138 v. dodatniej rentowności współpracy w ramach tuczu kontaktowego dla hodowców, na których wynagrodzenie nie miały wpływu czynniki rynkowe (wzrost cen środków produkcji czy spadek cen skupu tuczników);
139 1.23. S. W., główna księgowa (...),
140 1.24. J. S.
141 w celu wykazania następujących faktów:
142 i. rozliczeń współpracy pomiędzy (...) a hodowcami;
143 ii. rozliczeń wartości rekompensat pomiędzy (...) a hodowcami;
144 iii. strat poniesionych przez (...) w związku z prowadzeniem produkcji w strefach II i III z ograniczeniami wynikającymi z (...).
145 2. na podstawie art. 278 ( 1) k.p.c. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii „(...)” sporządzonej w dniu 29 czerwca 2022 r. na zlecenie Prezesa UOKiK w postępowaniu prowadzonym przez Prezesa UOKiK za sygn. akt (...), stanowiącej Załącznik nr 22 do Odwołania („Opinia Biegłego 1”), w celu wykazania następujących okoliczności stanowiących wiadomości specjalne:
146 i. wyższej rentowności działalności hodowców współpracujących z (...) względem hodowców operujących na wolnym rynku;
147 ii. niskiego poziomu kosztów ponoszonych przez hodowców współpracujących z (...);
148 3. dowodu z opinii biegłego (instytutu naukowego) z zakresu zootechniki i ekonomiki produkcji trzody chlewnej („Opinia Biegłego 2”), w celu wykazania następujących okoliczności stanowiących wiadomości specjalne:
149 i. ustalenia zasad alokacji ryzyka pomiędzy (...) a hodowcami przy współpracy w ramach umowy tuczu kontraktowego;
150 ii. ustalenia czy hodowcy współpracujący z (...) w ramach umowy tuczu kontraktowego ponoszą ryzyka rynkowe wahań środków produkcji (warchlaków, paszy, usług i materiałów weterynaryjnych) oraz wahań cen skupu tuczników;
151 iii. ustalenia czy wynagrodzenie hodowcy (opłata growerska) wynikające z umowy tuczu kontraktowego w ramach współpracy z (...) jest uzależnione od wahań środków produkcji (warchlaków, paszy, usług i materiałów weterynaryjnych), wahań cen skupu tuczników;
152 iv. wpływu (...) na produkcję tuczników prowadzoną przez (...);
153 v. ustalenia czy wynagrodzenie hodowcy (opłata grawerska) wynikające z umowy tuczu kontraktowego w ramach współpracy z (...) jest zróżnicowane w zależności od działalności hodowcy w strefach z ograniczeniami wynikającymi z (...).
154 4. dowodu z opinii biegłego z zakresu finansów i rachunkowości („Opinia Biegłego 3”), w celu wykazania następujących okoliczności stanowiących wiadomości specjalne:
155 i. weryfikacji strat w postaci utraconych przez (...) dochodów okresie 1 stycznia 2017 r. - 31 lipca 2022 r. w związku ze sprzedażą tuczników pochodzących ze stref (...), w stosunku do cen skupu tuczników nie pochodzących ze stref (...);
156 5. dowodu z przesłuchania stron z ograniczeniem do strony powodowej:
157 5.1. P. G., Prezesa Zarządu (...),
158 5.2. M. E., Członka Zarządu (...),
159 5.3. B. K. Członka Zarządu (...),
160 w celu wykazania następujących faktów:
161 i. relacji Spółki z hodowcami;
162 ii. polityki Spółki względem ryzyk wywoływanych przez (...) i działań podejmowanych przez Spółkę w celu walki z (...);
163 iii. warunków panujących na rynku trzody chlewnej i pozycji Spółki na tym rynku;
164 iv. podjęcia decyzji o całkowitym wycofaniu się Spółki z zaprzestania rozliczania wartości rekompensat otrzymywanych przez hodowców w związku z działalnością w strefach (...) i sposobu zakomunikowania tego faktu hodowcom;
165 v. oferowanych przez (...) hodowcom form wsparcia;
166 vi. zaangażowania Spółki w inicjatywy związane z walką z (...);
167 6. szeregu dowodów z dokumentów.
168 Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o:
169 1. oddalenie odwołania w całości;
170 2. pominięcie na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 5 k.p.c. dowodów wymienionych w punkcie 1.2-5, tj. ograniczenie do przesłuchania M. T.,
171 3. pominięcie na podstawie art. 235 § 1 pkt 5 k.p.c. dowodów wymienionych w punkcie 1.7-13, ewentualnie na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 2 i 3 k.p.c.,
172 4. pominięcie na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 5 k.p.c. dowodów wskazanych w punktach 1.14,15,18,19,22, ewentualnie w przypadku dopuszczenia dowodu z przesłuchania W. Z., D. O., M. M., T. W., M. S., B. M., wniósł o przesłuchanie wymienionych dostawców na fakt:
173 - komunikacji w zakresie pobierania środków stanowiących równowartość pomocy publicznej przez (...),
174 - spadku dochodu gospodarstwa,
175 - współpracy z A. S.,
176 - przekazywania środków pieniężnych na rzecz (...),
177 - rozliczania pobieranych środków pieniężnych przez (...),
178 - stosowania zapisu pkt V ust. 6 i 7 umowy,
179 - charakteru produkcji w ramach współpracy z (...) - statusu rolnika w związku z produkcją trzody chlewnej;
180 5. pominięcie na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 2 dowodów wskazanych w punktach 1.23-24,
181 6. pominięcie na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 2 dowodów wskazanych w punktach 2-4, tj. dowodów z opinii biegłych,
182 7. pominięcie na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 5 dowodów wskazanych w punktach 5.1-2, tj. ograniczenie wyłącznie do przesłuchania B. K.,
183 8. pominięcie na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 3 dowodów wskazanych w punkcie 6.I.i, tj. oświadczeń dostawców,
184 9. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów z poszczególnych kart akt postępowania administracyjnego wskazanych w uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie na okoliczności w nim wskazane,
185 10. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci akt sprawy (...) znajdującej się w SOKiK pod sygn. akt XVII Amz 2/23, w szczególności konkretnych wymienionych przez pozwanego pism,
186 11. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu rozliczania współpracy z hodowcą (załącznik nr 7 odwołania) na fakt istnienia wierzytelności stanowiącej zapłatę ceny za tuczniki wyprodukowane przez dostawców i możliwości ich potrącenia,
187 12. dopuszczenie i przeprowadzeni dowodu z dokumentów - akt postępowań administracyjnych w przedmiocie udzielenia pomocy publicznej pozyskanej w toku postępowania wyjaśniającego (...),
188 13. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci wydruków ze strony Komisji Europejskiej na fakt opublikowania założeń programów pomocowych;
189 14. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z nagrania audio wyjaśnień złożonych w toku kontroli Spółki przez B. K.,
190 15. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z nagrania audio wyjaśnień złożonych w toku kontroli Spółki przez P. B.,
191 16. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z nagrania audio wyjaśnień złożonych w toku kontroli Spółki przez M. T. ,
192 17. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci protokołu kontroli (...) przeprowadzonej w dniach 25-27 stycznia 2022 r.,
193 18. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci wydruków ze strony Głównego Inspektoratu Weterynarii z dnia 3 kwietnia 2019 oraz 13 lutego 2020 r. na fakt zakładów prowadzących ubój trzody chlewnej pochodzącej ze stref objętych ograniczeniami w związku z (...),
194 19. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań A. S. na fakt:
195 - współpracy z dostawcami trzody chlewnej do (...) w zakresie pozyskiwania pomocy publicznej,
196 - reprezentowania dostawców trzody chlewnej do (...) w postępowaniach prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
197 - przekazywania informacji o pomocy publicznej udzielanej dostawcom trzody chlewnej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
198 - otrzymywania danych od (...) w zakresie wyników produkcyjnych oraz faktur vat sprzedaży tuczników przez dostawców trzody chlewnej do (...),
199 20. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań B. K. na fakt:
200 - przyczyn braku podjęcia starań o przetwarzanie trzody chlewnej z terenów występowania wirusa (...) przez spółkę (...)
201 - warunków produkcji, dystrybucji i sprzedaży warchlaków oraz paszy oraz wyników finansowych tej działalności,
202 - roszczeń (...) związanych z punktem V ust. 6 i 7 umów obowiązujących przed 1 sierpnia 2022 r.,
203 21. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań P. B. na fakt:
204 - wyjaśnień złożonych w toku kontroli (...),
205 - współpracy z dostawcami trzody chlewnej,
206 - komunikowania zaniechania pobierania środków stanowiących równowartość pomocy publicznej od dostawców trzody chlewnej,
207 - wiedzy w dniu 26 stycznia 2022 r. o spotkaniach zarządu (...), w szczególności ich przedmiocie,
208 - zakresu umów łączących (...) z dostawcami trzody chlewnej, w szczególności punktu V ust. 6 i 7 umów,
209 22. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań M. T. na fakt:
210 - wyjaśnień złożonych w toku kontroli (...),
211 - współpracy z dostawcami trzody chlewnej,
212 - komunikowania zaniechania pobierania środków stanowiących równowartość pomocy publicznej od dostawców trzody chlewnej,
213 - wiedzy w dniu 26 stycznia 2022 r. o spotkaniach zarządu (...), w szczególności ich przedmiocie,
214 - zakresu umów łączących (...) z dostawcami trzody chlewnej, w szczególności punktu V ust. 6 i 7 umów,
215 23. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań:
216 J. J., P. D., S. P., H. O., Ł. K., L. J., na fakt:
217 - komunikacji w zakresie pobierania środków stanowiących równowartość pomocy publicznej przez (...),
218 - spadku dochodu gospodarstwa,
219 - współpracy z A. S.,
220 - przekazywania środków pieniężnych na rzecz (...),
221 - rozliczania pobieranych środków pieniężnych przez (...),
222 - stosowania zapisu pkt V ust. 6 i 7 umowy,
223 - charakteru produkcji w ramach współpracy z (...),
224 - statusu rolnika w związku z produkcją trzody chlewnej,
225 24. dopuszczenie i przeprowadzenia dowodu z zeznań P. B. na fakt:
226 - programów pomocowych, których celem jest udzielanie wsparcia finansowego dla producentów trzody chlewnej,
227 - założeń tzw. pakietu (...) i udzielania na jego mocy pomocy publicznej dostawcom trzody chlewnej
228 - postępowania w sprawie zgłoszenia pomocy publicznej w sektorze rolnym do Komisji Europejskiej,
229 25. zasądzenie od powoda na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
230 Powód w replice na odpowiedź pozwanego na odwołanie wniósł m.in. o:
231 1. pominięcie, na podstawie art. 235² §1 pkt 2 k.p.c., następujących dowodów zgłoszonych przez pozwanego:
232 a) dowodu z dokumentów w postaci akt sprawy (...);
233 b) dowodu z dokumentów w postaci wydruków ze strony Komisji Europejskiej;
234 c) dowodów z dokumentów w postaci wydruków ze strony Głównego Inspektoratu Weterynarii z dnia 3 kwietnia 2019 oraz 13 lutego 2020 r.;
235 d) dowodu z zeznań A. S.;
236 e) dowodu z zeznań P. B., pracownika Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,
237 a jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z:
238 a) dokumentu - pisma Prezesa ARiMR (nr (...)),
239 b) dokumentu - pisma z dnia 14 grudnia 2017 r. Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (nr (...)) (załącznik 2),
240 c) dokumentu - pisma z dnia 14 września 2017 r. Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (nr (...)) (załącznik 3),
241 d) opinii biegłego specjalizującego się w zasadach konstruowania programów pomocy publicznej na postawie przepisów o wyłączeniach grupowych w celu wykazania następujących okoliczności stanowiących wiadomości specjalne:
242 – mechanizmu wyłączeń grupowych - oraz skutków prawnych związanych z udzieleniem numeru zgłoszonemu przez Państwo Członkowskie programowi w ramach wyłączeń grupowych oraz z umieszczeniem tego programu na stronie internetowej Komisji Europejskiej, w szczególności okoliczności, iż sam fakt przyporządkowania numeru i opublikowania na stronie internetowej informacji o programie pomocowym sporządzonym przez państwo członkowskie na podstawie przepisów o wyłączeniach grupowych nie oznacza, iż program pomocowy został zweryfikowany przez Komisję Europejską pod kątem prawidłowości określenia warunków przyznawania pomocy publicznej beneficjentom tego programu oraz iż Komisja Europejska wydała zgodę na jego stosowanie.
243 Rozpoznając odwołanie Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny:
244 (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. była wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem (...).
245 Według informacji pochodzącej od spółki (...) jest wiodącym producentem trzody chlewnej w Polsce. Działalność Spółki obejmuje zintegrowaną z działem trzody chlewnej produkcję roślinną i produkcję pasz” (informacja ze strony internetowej powoda). Przedsiębiorca był częścią grupy kapitałowej (...), która od września 2013 roku wraz z (...), tworzy podmiot będący największym producentem wieprzowiny na świecie. (...) wyprodukowała w 2021 r. ok. (...) pełnowartościowych sztuk tuczników, co przekłada się na ok. 14% udziału w rynku uboju trzody chlewnej w Polsce. (...) zapewniała ok. 50% - tuczników ubijanych w zakładach ubojowych trzody chlewnej, funkcjonujących w ramach ww. grupy kapitałowej.
246 Dowód: pismo (...) z dnia 29 sierpnia 2022 r. (k. 105-134 akt adm.)
247 (...) z producentami rolnymi w przedmiocie tuczu kontraktowego odbywała się w oparciu o umowę ramową na dostawę produktów rolnych. W ramach tej umowy dostawca zobowiązuje się do przeprowadzania tuczu oraz kupuje od (...) warchlaki, paszę, usługi oraz inne materiały niezbędne do przeprowadzenia tuczu, a (...) zobowiązuje się do odbioru tuczników i zapłaty ceny. Po zakończonym tuczu, Spółka w ramach umów z producentami rolnymi, odpłatnie nabywa od nich trzodę chlewną.
248 Lista dostawców (...) obejmowała około 1000 podmiotów. Są to podmioty prowadzące gospodarstwa rolne, w tym osoby fizyczne, spółdzielnie produkcyjne, jak i spółki prawa handlowego.
249 Dowód: załącznik nr 1 do pisma (...) z 25 lipca 2022 r. (k. 68a akt adm.)
250 Afrykański pomór świń został stwierdzony w Polsce po raz pierwszy w lutym 2014 r. (powiat (...), województwo (...)) - pierwsze przypadki (...) stwierdzono u dzików. Do sierpnia 2016 r. stwierdzono w sumie 111 przypadków (...) u dzików - wszystkie dziki, u których stwierdzono (...) zostały znalezione padłe lub zostały odstrzelone w województwie (...) w odległości nie przekraczającej ok. 30 km od granicy polsko-białoruskiej. Choroba występowała na dużej części terytorium Polski. Jej zasięg miał charakter dynamiczny i zmienny w czasie.
251 Rolnicy prowadzący chów i hodowlę trzody chlewnej mogą otrzymać pomoc na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu uzyskanej ze sprzedaży świń z siedzib stada tego producenta utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami w związku ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń.
252 Pomoc ta realizowana jest na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187) (dalej rozporządzenie) przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zakres i podstawa pomocy zmieniały się w czasie.
253 W okresie od 3 sierpnia 2017 r. do 9 lutego 2018 r. pomoc publiczna dla dostawców trzody chlewnej udzielana była na podstawie § 13l ww. rozporządzenia.
254 Pomoc finansowa udzielana była producentom świń, będącym mikro, małymi lub średnimi przedsiębiorcami, którzy utrzymywali świnie na obszarze objętym ograniczeniami I i II lub na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, ustanowionym zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, którzy sprzedali świnie z przeznaczeniem do uboju. Kwota pomocy stanowiła iloczyn masy tuszy świń, kwalifikujących się do objęcia pomocą, oraz stawki pomocy stanowiącej różnicę między średnią ceną zakupu netto masy tuszy świni dla wszystkich klas według klasyfikacji poubojowej, notowaną w regionie, gdzie znajduje się siedziba stada producenta świń, z której świnie zostały sprzedane, oraz w tygodniu, w którym świnie zostały sprzedane, a ceną uzyskaną przez producenta świń za zwierzęta sprzedane, wyrażoną w cenie netto masy tuszy świni, jednak nie wyższej niż - w przypadku sprzedaży świń z siedziby stada znajdującej się na obszarze:
255 1) zapowietrzonym lub zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, ustanowionym zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt:
256 a) 1,5 zł za kg masy tuszy świni - do świni o masie tuszy nie większej niż 93 kg,
257 b) 2 zł za kg masy tuszy świni - do świni o masie tuszy większej niż 93 kg;
258 2) o którym mowa w ust. 3 pkt 1 lit. b - w wysokości 1,5 zł za kilogram masy tuszy świni, przy czym kwota pomocy do świni o masie tuszy większej niż 100 kg nie może przekraczać kwoty pomocy obliczonej do świń o masie tuszy wynoszącej 100 kg.
259 Między 10 lutego 2018 r. a 20 listopada 2020 r. pomoc publiczną udzielano na podstawie § 13o rozporządzenia. Na tej podstawie pomocy udzielano za okres od 2017 r. do końca III kwartału 2019 r.
260 Pomoc finansowa udzielana była producentom świń, będącym mikro, małymi lub średnimi przedsiębiorcami, którzy utrzymywali świnie na obszarze objętym ograniczeniami I i II lub na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, ustanowionym zgodnie z przepisami o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
261 Pomoc była udzielana na wyrównanie kwoty dochodu uzyskanej przez producenta świń:
262 1) ze sprzedaży świń z siedziby stada, o której mowa w ust. 1 pkt 3, od 1 lipca 2017 r. - do wysokości obliczonej zgodnie ze sposobem określonym w ust. 11 pkt 1;
263 2) w 2017 r. w związku z wprowadzeniem, w tym roku, na podstawie przepisów o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt zakazu przemieszczania świń lub obrotu świniami na obszarze zapowietrzonym lub zagrożonym w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń, na którym znajduje się siedziba stada producenta świń - do wysokości obliczonej zgodnie ze sposobem określonym w ust. 11 pkt 2.
264 Kwota pomocy była udzielana na wyrównanie kwoty dochodu uzyskanej przez producenta świń ze sprzedaży świń z siedziby stada, o której mowa w ust. 1 pkt 3, Sposób obliczania wysokości kwoty wyrównania dochodu był określony w § 13o pkt 11 i 12 Rozporządzenia.
265 Od 21 listopada 2020 r. obowiązywał przepis § 13zb rozporządzenia, który stanowił podstawę udzielenia pomocy publicznej za okres między IV kwartałem 2019 r. a III kwartałem 2020 r. Pomoc ta była udzielana na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu uzyskanej przez producenta świń ze sprzedaży świń z siedziby stada tego producenta w okresie obejmującym sprzedaż świń od czwartego kwartału 2019 r. do trzeciego kwartału 2020 r. - do wysokości obliczonej zgodnie ze sposobem określonym w ust. 11 i 12.
266 Za okres obejmujący IV kwartał 2020 r. oraz rok 2021 i 2022 pomoc publiczna udzielana jest na podstawie § 13zl rozporządzenia, który wszedł w życie w dniu 28 sierpnia 2021 r. Przepis ten również przewidywał, że pomoc była udzielana na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu uzyskanej przez producenta świń za sprzedaż świń, który był obliczany w sposób określony w ust 11 i 12.
267 W analizowanym okresach pomoc dla producenta trzody chlewnej przyznawana była na wniosek producenta, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę producenta.
268 Kwoty pomocy we wszystkich analizowanych okresach wynikały z obniżenia kwoty dochodu uzyskanej przez producenta trzody chlewnej ze sprzedaży świń z siedzib stada tego producenta utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami w związku ze zwalczaniem (...), a więc pomoc miała na celu wyrównanie kwoty obniżonego dochodu. Producenci wraz z wnioskiem składali kopie faktur lub faktur RR lub innych dowodów księgowych potwierdzających uzyskane dochody za okres niezbędny do obliczenia kwoty pomocy (okres objęty wnioskiem oraz okres referencyjny, w stosunku do którego ustalana jest kwota obniżenia dochodu). Pomoc publiczna udzielana producentom trzody chlewnej to kwota pieniężna stanowiąca różnicę między dochodem uzyskanym przez producenta z tytułu sprzedaży trzody chlewnej w okresie referencyjnym a dochodem faktycznie uzyskanym w okresie, którego dotyczył złożony wniosek.
269 (...) prowadziła współpracę z dostawcami na podstawie „umów ramowych na dostawę produktów rolnych”, których przedmiotem jest chów i sprzedaż trzody chlewnej wytworzonej z materiałów sprzedanych dostawcy przez (...), w tym warchlaków, paszy, usług weterynaryjnych, w tym leków, przez dostawcę w prowadzonym przez niego gospodarstwie. Na podstawie umowy (...) zobowiązuje się do dostarczenia wszelkich produktów niezbędnych przez realizacji umowy, odbioru tuczników oraz zapłaty ceny. Najistotniejszym dla dostawców składnikiem wynagrodzenia jest opłata growerska. Opłata growerska to kwota, którą dostawca otrzymuje za każdą sztukę trzody chlewnej sprzedawaną do (...). Opłata ta składa się ze stawki podstawowej, która następnie jest powiększana lub pomniejszana w oparciu o okoliczności wskazane w umowie np. zużycie paszy, w zależności od rodzaju umowy zawartej między stronami.
270 Dowód: wzorce umowne (k. 68a akt adm.); załącznik nr 1 do pisma (...) z 29 sierpnia 2022 r. (k. 135 akt adm.); załącznik nr 6 do pisma (...) z 29 sierpnia 2022 r. (k. 175 akt adm.)
271 (...) stosowała kilka rodzajów wzorców umownych, które zróżnicowane są między innymi ze względu na formę prowadzenia działalności przez dostawców (dla rolników ryczałtowych oraz płatników podatku VAT), formę współpracy między stronami, czy też inwestycje (...) w nieruchomości dostawcy. Każdy z wzorców umowy zawiera załączniki oraz aneksy, na mocy których strony dokonują zmian w treści umowy. Wśród różnych form współpracy można wyróżnić np. (...) z ang. modified wean to finish – typ „lotu” (grupy zwierząt) polegający na tym, że część tuczników odchowywana jest na fermie od prosiaka do tucznika, a część od warchlaka do tucznika, WF – z ang. wean to finish – typ „lotu” (grupy zwierząt) polegający na produkcji od prosiaka do tucznika, (...) typ współpracy polegający na uzależnieniu wynagrodzenia dostawcy od wyników tuczu w oparciu o kryteria ustalone przez (...) takie jak wynik przyrostu, zużycie paszy oraz śmiertelność zwierząt. Spółka zawiera również umowy na podstawie wzorców umownych (...), tj. na produkcję tzw. „loszek remontowych” - umowy te ze względu na przedmiot umowy nie były objęte niniejszym postępowaniem.
272 Wzorce umowne stosowane przez Spółkę zawierają postanowienia zobowiązujące dostawcę do obniżenia ceny sprzedaży świń do (...) w sytuacji otrzymania przez tego dostawcę pomocy publicznej „w związku ze środkami ochronnymi podejmowanymi w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w Polsce” (pkt V ust. 6 i 7).
273 Dowód: wzorce umowne (k. 68a akt adm.)
274 Wszystkie umowy zawarte na podstawie wzorców umownych z dostawcami trzody chlewnej w ramach tzw. tuczu kontraktowego zawierają kwestionowane postanowienia. Umowy były zawierane w brzmieniu zaproponowanym przez (...).
275 Dowód: pismo (...) z 25 lipca 2022 r. (k. 67-68 akt adm.)
276 Kwestionowane zapisy umowne, znajdujące się w punkcie V ust. 6 i 7 wzorców umownych stosowanych przez (...) zmieniały się w czasie. W pierwotnej wersji zapis ten brzmiał następująco:
277 „6. W przypadku odebrania przez (...) od PRODUCENTA, tuczników objętych obszarem zapowietrzenia lub zagrożenia, w związku ze środkami ochronnymi podejmowanymi w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w Polsce, Cena jednostkowa Tucznika Rynkowego uzyskana przez PRODUCENTA, zgodnie z postanowieniami ust. 2 pkt. a) – b) powyżej, zostanie zredukowana o kwotę wynikającą z podzielenia wartości należnej i wypłaconej Producentowi pomocy dostosowawczej udzielanej przez Agencję Rynku Rolnego na podstawie odrębnych przepisów, z tytułu wyrównania ceny sprzedaży świń z przeznaczeniem do uboju, przez liczbę Tuczników Rynkowych z danej Grupy, objętych udzieloną PRODUCENTOWI pomocą dostosowawczą. PRODUCENT zobowiązuje się do terminowego złożenia wniosku o udzielenie pomocy w trybie przewidzianym właściwymi przepisami prawa, jak również zobowiązuje się do prowadzenia i przedstawiania (...) dokumentacji pozwalającej na ustalenie wartości należnej oraz przyznanej PRODUCENTOWI pomocy dostosowawczej, a w szczególności zobowiązuje się do niezwłocznego przekazania (...) kopii decyzji przyznającej pomoc dostosowawczą lub odmawiającej udzielenia pomocy”.
278 7. Należna (...) kwota, wyliczona zgodnie z ust. 6 powyżej, stanowiąca dodatnią różnicę pomiędzy Ceną zapłaconą PRODUCENTOWI przez (...) za Tuczniki Rynkowe z danej Grupy, a Ceną ostatecznie należną PRODUCENTOWI, zostanie w ślad za wystawioną przez PRODUCENTA fakturą korygującą zwrócona przez PRODUCENTA na rachunek (...), w terminie 7 dni od dnia zaksięgowania na rachunku PRODUCENTA udzielonej mu pomocy dostosowawczej”.
279 Dowód: wzorzec umowny (...) - (k. 68a akt adm. );
280 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
281 wzorzec umowny (...) - (k. 68a akt adm.);
282 wzorzec umowny (...) - (k. 68a akt adm.);
283 wzorzec umowny (...) - (k. 68a akt adm.);
284 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
285 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
286 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
287 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
288 wzorzec umowny (...) - (k. 68a akt adm.);
289 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
290 wzorzec umowny (...) - (k. 68a akt adm.);
291 wzorzec umowny (...) - (k. 68a akt adm.);
292 wzorzec umowny (...) - (k. 68a akt adm.).
293 W trzech wzorach umownych powyższy zapis rozszerzono także na warchlaki, ponieważ wzorce dotyczyły produkcji zarówno warchlaków, jak i tuczników.
294 Dowód: wzorzec umowny (...) - (k. 68a akt adm.);
295 wzorzec umowny (...) - (k. 68a akt adm.);
296 (...)(k. 68a akt adm.).
297 Wzorce wprowadzone od 2020 r. zawierały zmienione postanowienia. Brzmią one następująco:
298 „6. W przypadku odebrania przez (...) od PRODUCENTA tuczników objętych obszarem zapowietrzenia lub zagrożenia, w związku ze środkami ochronnymi podejmowanymi w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń w Polsce, Cena jednostkowa Tucznika Rynkowego uzyskana przez PRODUCENTA, zgodnie z postanowieniami ust. 2 pkt. a) – b) powyżej, zostanie zredukowana o kwotę wynikającą z podzielenia wartości należnej i wypłaconej Producentowi pomocy dostosowawczej udzielanej przez podmioty udzielające takiej pomocy na podstawie odrębnych przepisów, z tytułu wyrównania ceny sprzedaży świń z przeznaczeniem do uboju, przez liczbę Tuczników Rynkowych z danej Grupy, objętych udzieloną PRODUCENTOWI pomocą dostosowawczą. PRODUCENT zobowiązuje się do terminowego złożenia wniosku o udzielenie pomocy w trybie przewidzianym właściwymi przepisami prawa, jak również zobowiązuje się do prowadzenia i przedstawiania (...) dokumentacji pozwalającej na ustalenie wartości należnej oraz przyznanej PRODUCENTOWI pomocy dostosowawczej, a w szczególności zobowiązuje się do niezwłocznego przekazania (...) kopii decyzji przyznającej pomoc dostosowawczą lub odmawiającej udzielenia pomocy.
299 7. Należna (...) kwota, wyliczona zgodnie z ust. 6 powyżej, stanowiąca dodatnią różnicę pomiędzy Ceną zapłaconą PRODUCENTOWI przez (...) za Tuczniki Rynkowe z danej Grupy, a Ceną ostatecznie należną PRODUCENTOWI, zostanie w ślad za wystawioną przez PRODUCENTA fakturą korygującą zwrócona przez PRODUCENTA na rachunek (...), w terminie 7 dni od dnia zaksięgowania na rachunku PRODUCENTA udzielonej mu pomocy dostosowawczej”.
300 Dowód: wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
301 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
302 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
303 wzorzec umowny (...) - (k. 68a akt adm.);
304 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
305 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
306 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
307 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
308 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
309 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
310 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
311 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
312 wzorzec umowny (...)(k. 68a akt adm.);
313 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.).
314 Również w przypadku zmienionej treści postanowienia, wzorce umowne obejmujące produkcję warchlaków i tuczników zostały odpowiednio zmodyfikowane o wprowadzenie do ich treści także odniesienia do warchlaków.
315 Dowód: wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.);
316 wzorzec umowny (...) (k. 68a akt adm.).
317 Powyższe postanowienia były stosowane przez Spółkę co najmniej od połowy 2017 r. Wprawdzie kwestionowane zapisy standardowo pojawiły się we wzorcach umownych dopiero od listopada 2017 r., ale umowy z niektórymi dostawcami mogły zawierać kwestionowane zapisy wcześniej i były one wprowadzane aneksami.
318 Dostawcy przekazywali na rzecz Spółki równowartość otrzymanej pomocy publicznej w związku z czym wystawiane były faktury korekty już od 1 lipca 2017 r. Miało to miejsce przed wejściem w życie przepisów pierwszej ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej z 2016 .
319 Dowód: pismo (...) z dnia 23 sierpnia 2022 r. (k. 93-95 akt adm.);
320 pismo (...) z dnia 25 lipca 2022 r. (k. 67-68 akt adm. );
321 pismo (...) z dnia 4 listopada 2022 r. (k. 1026-1031);
322 faktura (...) wystawiona przez M. I. (k. 484a akt adm.);
323 faktura (...) wystawiona przez M. I. (484a akt adm.);
324 faktura (...) wystawiona przez Ł. K. (k. 484a akt adm.);
325 faktura (...) wystawiona przez Ł. (k. 484a akt adm.);
326 faktura (...) wystawiona przez W. Z. (k. 484a akt adm.);
327 faktura (...) wystawiona przez W. Z. (k. 484a akt adm.);
328 wzorce umowne (k. 68a akt adm.).
329 Kwestionowane postanowienia były częścią umów zawartych z 992 dostawcami trzody chlewnej współpracującymi z (...) (w okresie od lipca 2017 r. do lipca 2022 r.). W ww. grupie dostawców nie uwzględniono tych, którzy zawarli swoją pierwszą umowę w 2022 r. na podstawie wzorca (...) , ponieważ nie zawiera on kwestionowanych postanowień, jak również dostawców, których jedyna umowa trwała krócej niż 80 dni (tj. minimalny czas prowadzenia pojedynczego cyklu tuczu).
330 Dowód: załącznik nr 1 do pisma (...) z dnia 25 lipca 2022 r. (k. 68a akt adm.);
331 pismo (...) z dnia 25 lipca 2022 r. (k. 67-68 akt adm.);
332 wzorzec umowny (...) (k . 68a akt adm.);
333 Załącznik nr 5 do pisma (...) z dnia 4 listopada 2022 r. (k. 1045-1046 akt adm.);
334 Notatka służbowa z 15 listopada 2022 r. (k. 1120-1130 akt adm.).
335 Rolnicy współpracujący ze spółką otrzymywali pomoc z tytułu usuwania skutków występowania wirusa (...) w Polsce udzielaną przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu w oparciu o powołane wyżej regulacje prawne tj. w oparciu o kolejne zmieniane przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji.
336 (...) pobierała od dostawców środki stanowiące równowartość pomocy publicznej otrzymanej przez dostawców w związku ze zwalczaniem skutków występowania wirusa (...).
337 Dowód: pismo (...) z dnia 28 marca 2022 r. (k. 34-43 akt adm.);
338 pismo (...) z dnia 25 lipca 2022 r. (k. 67-68 akt adm.);
339 pismo (...) z dnia 29 sierpnia 2022 r. (k. 105-134 akt adm.);
340 pismo (...) z dnia 4 listopada 2022 r. (k. 1026-1031 akt adm.).
341 Dostawcy przekazali na rzecz (...) środki w związku z otrzymaniem pomocy publicznej za dostawy wykonane w latach 2017-2020, przy czym 6 faktur korekt zostało wystawionych przed 12 lipca 2017 r. Suma należności pobranych od dostawców w okresie po 12 lipca 2017r. wyniosła nie mniej niż (...) zł -.
342 Dowód: załącznik do pisma (...) z dnia 8 marca 2022 r. (k. 44-47 akt adm.);
343 Załącznik nr 2 do pisma (...) z dnia 29 sierpnia 2022 r. (k. 1342-1348 akt adm.);
344 Załącznik nr 1 do pisma (...) z 4 listopada 2022 r. (k. 1032-1036 akt adm.);
345 Załącznik nr 2 do pisma (...) z 4 listopada 2022 r. (k. 1037 akt adm.);
346 Załącznik nr 1 do pisma z dnia 28 września 2022 r. (k. 484a akt adm.).
347 Załącznik nr 2 do pisma (...) z dnia 29 sierpnia 2022 r. (k. 1342-1348 akt adm.);
348 Załącznik nr 1 do pisma (...) z dnia 28 września 2022 r. (k. 484a akt adm.);
349 faktura (...) wystawiona przez M. I. - (k. 484a akt adm.);
350 faktura (...) wystawiona przez J. K. (k. 484a akt adm.);
351 faktura (...) wystawiona przez Ł. K. - (k. 484a akt adm.);
352 faktura (...) wystawiona przez Ł. K. - (k. 484a akt adm.);
353 faktura (...) wystawiona przez W. Z. (k. 484a akt adm.);
354 faktura (...) wystawiona przez W. Z. (k. 484a akt adm.).
355 W praktyce przekazywanie pomocy publicznej na rzecz Spółki wyglądało w ten sposób, że dostawcy wystawiali na rzecz Spółki faktury korekty, obniżając cenę sprzedaży tuczników proporcjonalnie do otrzymanej pomocy publicznej. Jednak nie wszystkie kwoty przekazane przez dostawców potwierdzane były fakturami korektami. Jednakże w 30 przypadkach dostawcy jednoznacznie jako przyczynę korekty należności wskazali otrzymanie pomocy publicznej. W pozostałych korektach jako przyczynę korekty wskazywano zmianę bądź obniżkę ceny oraz kompensatę zgodnie z umową.
356 Dowód: pismo (...) z dnia 28 września 2022 r. (k. 483-484 akt adm. );
357 poczta elektroniczna P. B. (k. 26 akt adm.);
358 faktura korekta nr (...) wystawiona przez G. F. - (k. 484a akt adm.);
359 faktura korekta nr (...) wystawiona przez D. O. (k. 484a XX akt adm.);
360 faktura korekta nr (...) wystawiona przez J. J. (k. 484a akt adm.);
361 faktura korekta nr (...) wystawiona przez J. J. (k. 484a akt adm.);
362 faktura korekta nr (...) wystawiona przez J. J. - (k. 484a akt adm.);
363 faktura korekta nr (...) wystawiona przez J. J. - (k. 484a akt adm.);
364 faktura korekta nr (...) wystawiona przez J. J. (k. 484a akt adm.);
365 faktura korekta nr (...) wystawiona przez J. J. (k. 484a akt adm.);
366 faktura korekta nr (...) wystawiona przez J. J. (k. 484a akt adm.);
367 faktura korekta nr (...) wystawiona przez J. J. (k. 484a akt adm.);
368 faktura korekta nr (...) wystawiona przez J. J. (k. 484a akt adm.);
369 faktura korekta nr (...) wystawiona przez J. J. (k. 484a akt adm.);
370 faktura korekta nr (...) wystawiona przez J. J. (k. 484a akt adm.);
371 faktura korekta nr (...) wystawiona przez J. J. (k. 484a akt adm.);
372 faktura korekta nr (...) wystawiona przez C. Ł. (1) (k. 484a akt adm.);
373 faktura korekta nr (...) wystawiona przez C. Ł. (1) (k. 484a akt adm.);
374 faktura korekta nr (...) wystawiona przez C. Ł. (1) (k. 484a akt adm.);
375 faktura korekta nr (...) wystawiona przez C. Ł. (1) (k. 484a akt adm.);
376 faktura korekta nr (...) wystawiona przez Z. Z. (k. 484a akt adm.);
377 faktura korekta nr (...) wystawiona przez M. B. (k. 484a akt adm.);
378 faktura korekta nr (...) wystawiona przez J. C. (k. 484a akt adm.);
379 faktura korekta nr (...) wystawiona przez S. (k. 484a akt adm.);
380 faktura korekta nr (...) wystawiona przez R. F. (k. 484a akt adm.);
381 faktura korekta nr (...) wystawiona przez P. D. (k. 484a akt adm. );
382 faktura korekta nr (...) wystawiona przez P. D. - (k. 484a akt adm.);
383 faktura korekta nr (...) wystawiona przez P. D. (k. 484a akt adm.);
384 faktura korekta nr (...) wystawiona przez P. D. (k. 484a akt adm.);
385 faktura korekta nr (...) wystawiona przez H. (k. 484a akt adm.);
386 faktura korekta nr (...) wystawiona przez Z. P. (k. 484a akt adm.);
387 faktura korekta nr 5/17 wystawiona przez Ł. K. (k. 484a akt adm.).
388 Obniżenie ceny w związku z otrzymaniem pomocy publicznej w latach 2017 – 2020 zostało dokonane wobec 69 dostawców. Poniższa tabela przedstawia dostawców Spółki, którzy obniżyli cenę sprzedaży w związku z otrzymaniem pomocy publicznej. Niektórzy z dostawców dokonali obniżenia ceny przed wejściem w życie przepisów ustawy o przewadze kontraktowej, wobec czego wartość tych korekt nie została ujęta w poniższej tabeli.
389 Dowód: załącznik do pisma (...) z dnia 28 marca 2022 r. (k. 44-47 akt adm.);
390 Załącznik nr 2 do pisma (...) z dnia 29 sierpnia 2022 r. (k 1342-1348 akt adm.);
391 Załącznik nr 1 do pisma z dnia 28 września 2022 r. (k. 484a akt adm.).
392 Lp.
393 Dostawca
NIP
394 Suma środków pobranych przez (...) (w zł)
395 1
GOSPODARSTWO (...)
396 (...)
397 (...)
398 2
GOSPODARSTWO (...)
399 (...)
400 (...)
401 3
GOSPODARSTWO (...)
402 (...)
403 (...)
404 4
GOSPODARSTWO (...)
405 (...)
406 (...)
407 5
GOSPODARSTWO (...)
408 (...)
409 (...)
410 6
GOSPODARSTWO (...)
411 (...)
412 (...)
413 7
414 (...)
415 (...)
416 (...)
417 8
GOSPODARSTWO (...)
418 (...)
419 (...)
420 9
421 (...)
422 (...)
423 (...)
424 10
425 (...)
426 (...)
427 (...)
428 11
429 (...)
430 (...)
431 (...)
432 12
433 (...)
434 (...)
435 (...)
436 13
437 (...)
438 (...)
439 (...)
440 14
GOSPODARSTWO (...)
441 (...)
442 (...)
443 15
444 (...)
445 (...)
446 (...)
447 16
GOSPODARSTWO (...)
448 (...)
449 (...)
450 17
GOSPODARSTWO (...)
451 (...)
452 (...)
453 18
454 (...) (...)
455 (...)
456 (...)
457 19
GOSPODARSTWO (...)
458 (...)
459 (...)
460 20
461 N. E.
462 (...)
463 (...)
464 21
GOSPODARSTWO (...)
465 (...)
466 (...)
467 22
GOSPODARSTWO (...)
468 (...)
469 (...)
470 23
GOSPODARSTWO (...)
471 (...)
472 (...)
473 24
474 (...)
475 (...)
476 (...)
477 25
GOSPODARSTWO (...)
478 (...)
479 (...)
480 26
GOSPODARSTWO (...)
481 (...)
482 (...)
483 27
484 (...)
485 (...)
486 (...)
487 28
GOSPODARSTWO (...)
488 (...)
489 (...)
490 29
491 (...)
492 (...)
493 (...)
494 30
495 (...)
496 (...)
497 (...)
498 31
GOSPODARSTWO (...)
499 (...)
500 (...)
501 32
502 (...)
503 (...)
504 (...)
505 33
506 (...)
507 (...)
508 (...)
509 34
GOSPODARSTWO (...)
510 (...)
511 (...)
512 Lp.
513 Dostawca
NIP
514 Suma środków pobranych przez (...) (w zł)
515 35
516 (...)
517 (...)
518 (...)
519 36
GOSPODARSTWO (...)
520 (...)
521 (...)
522 37
GOSPODARSTWO (...)
523 (...)
524 (...)
525 38
GOSPODARSTWO (...)
526 (...)
527 (...)
528 39
529 (...)
530 (...)
531 (...)
532 40
GOSPODARSTWO (...)
533 (...)
534 (...)
535 41
536 (...)
537 (...)
538 (...)
539 42
GOSPODARSTWO (...)
540 (...)
541 (...)
542 43
543 (...)
544 (...)
545 (...)
546 44
547 (...)
548 (...)
549 (...)
550 45
GOSPODARSTWO (...)
551 (...)
552 (...)
553 46
554 (...)
555 (...)
556 (...)
557 47
558 (...)
559 (...)
560 (...)
561 48
GOSPODARSTWO (...)
562 (...)
563 (...)
564 49
GOSPODARSTWO (...)
565 (...)
566 (...)
567 50
GOSPODARSTWO (...)
568 (...)
569 (...)
570 51
571 (...)
572 (...)
573 (...)
574 52
GOSPODARSTWO (...)
575 (...)
576 (...)
577 53
GOSPODARSTWO (...)
578 (...)
579 (...)
580 54
GOSPODARSTWO (...)
581 (...)
582 (...)
583 55
GOSPODARSTWO (...)
584 (...)
585 (...)
586 56
GOSPODARSTWO (...)
587 (...)
588 (...)
589 57
GOSPODARSTWO (...)
590 (...)
591 (...)
592 58
GOSPODARSTWO (...)
593 (...)
594 (...)
595 59
596 (...)
597 (...)
598 (...)
599 60
GOSPODARSTWO (...)
600 (...)
601 (...)
602 61
603 (...)
604 (...)
605 (...)
606 62
607 (...)
608 (...)
609 (...)
610 63
611 (...)
612 (...)
613 (...)
614 64
615 (...)
616 (...)
617 (...)
618 65
619 (...)
620 (...)
621 (...)
622 66
GOSPODARSTWO (...)
623 (...)
624 (...)
625 67
626 (...) (...)
627 (...)
628 (...)
629 68
630 (...)
631 (...)
632 (...)
633 69
634 (...)
635 (...)
636 (...)
637 Suma
638 (...)
639 Dowód: załącznik do pisma (...) z dnia 28 marca 2022 r. (k. 44-47 akt adm.);
640 Załącznik nr 2 do pisma (...) z dnia 29 sierpnia 2022 r. (k. 1342-1348 akt adm.);
641 Załącznik nr 1 do pisma (...) z 4 listopada 2022 r. (k. 1032-1036 akt adm.);
642 Załącznik nr 2 do pisma (...) z 4 listopada 2022 r. (k. 1037 akt adm.);
643 Załącznik nr 1 do pisma z dnia 28 września 2022 r. (k. 484a akt adm.).
644 Opisane powyżej działania (...) stanowiły efekt systemowego prowadzenia monitoringu możliwości skorzystania z pomocy publicznej przez dostawców współpracujących ze Spółką. (...) od 2018 r. współpracowała z księgową, która świadczyła na rzecz (...) usługi „w zakresie sporządzania i obsługi formalnej wniosków kierowanych do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o udzielnie pomocy finansowej na wyrównanie kwoty dochodu uzyskanego przez producentów świń na obszarze objętym restrykcjami w związku ze zwalczaniem (...)”.
645 Dowód: umowa ramowa zlecenia z dnia 1 sierpnia 2018 r. zawarta między (...) a A. S. - (k. 48-51 akt adm.)
646 W ramach współpracy księgowa zobowiązała się do weryfikacji sytuacji dostawców w oparciu o dostarczone przez Spółkę informacje, a następnie informowania Spółki oraz dostawcy o wynikach analizy. Pozytywny wynik przeprowadzonej analizy, zgodnie z umową, miał skutkować złożeniem w oparciu o uzyskane od dostawcy pełnomocnictwo, wniosku do ARiMR oraz podjęcia wszystkich czynności zmierzających do wydania decyzji o przyznaniu pomocy bądź złożenia odwołania od decyzji odmowej w przypadku ustalenia, że są ku temu podstawy.
647 Dowód: pismo (...) z dnia 28 marca 2022 r. (k. 34-43 akt adm.);
648 pismo (...) z dnia 25 lipca 2022 r. (k. 67-68 akt adm.);
649 umowa ramowa zlecenia z dnia 1 sierpnia 2018 r. zawarta między (...) a A. S. (k. 48-51 akt adm.).
650 Informacje o decyzjach miały być przekazane (...) w terminie dwóch dni roboczych od doręczenia decyzji za pośrednictwem poczty elektronicznej, a dostawcy w sposób z nim ustalony.
651 Dowód: umowa ramowa zlecenia z dnia 1 sierpnia 2018 r. zawarta między (...) a A. S. (k. 48-51 akt adm.)
652 Spółka gromadziła informacje o tym, którzy producenci (dostawcy) występowali o udzielenie ww. pomocy finansowej oraz z jakim skutkiem, o czym mowa w emailach wymienianych między pracownikami (...):
653 - wiadomość e-mail z dnia 12 marca 2021 r. o następującej treści:
654 „Przesyłam zestawienie ferm które składały wniosek do Agencji:
655 (...) - decyzja pozytywna , kwota brutto (...) zł
656 (...), decyzja pozytywna, kwota brutto (...)zł.
657 (...) decyzji brak.
658 (...), decyzja pozytywna, kwota (...) zł
659 (...)informacje prawnie chronione], decyzja pozytywna, kwota (...) zł.
660 (...) , decyzji brak.
661 (...), decyzji brak.
662 (...), decyzja pozytywna, kwota (...) zł
663 (...), decyzja pozytywna, kwota (...) zł
664 Brakuje (...) a wiem że jego rolnicy składali wnioski. Braki uzupełnimy w poniedziałek” (pisownia oryginalna)
665 Dowód: wiadomość e-mail z dnia 12 marca 2021 r. pochodząca z poczty elektronicznej P. B. (k. 26 akt adm.)
666 - wiadomość e-mail z dnia 15 marca 2021 r. o następującej treści:
667 „Dodaję do listy:
668 (...), decyzja pozytywna, kwota (...)zł
669 Nie oficjalnie wiem że inni na (...) składali wnioski i otrzymali decyzje, ale nie przyznają się do tego” (pisownia oryginalna)
670 Dowód: wiadomość e-mail z dnia 15 marca 2021 r. (k. 26 akt adm.)
671 (...) pozyskiwała informacje o pomocy publicznej otrzymywanej przez dostawców współpracujących ze Spółką w trakcie roboczego kontaktu z rolnikami, poprzez smsy i e-maile, bądź od księgowej, która reprezentowała rolników w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie uzyskania pomocy publicznej.
672 Dowód: poczta elektroniczna (k. 26 akt adm.);
673 pismo (...) z 28 września 2022 r. (k. 483-484 akt adm.)
674 W czwartym kwartale 2021 r., (...) podjęła działania mające na celu pozyskanie przez dostawców pomocy publicznej w związku ze sprzedażą trzody chlewnej w strefach występowania wirusa (...) i następnie obniżenie ceny sprzedaży. We wrześniu 2021 r. rozpoczęto kolejny proces selekcji dostawców Spółki, którzy mogliby uzyskać pomoc publiczną za rok 2021 oraz przekazano księgowej dane w celu przeprowadzenia analizy i sporządzenia wniosków o udzielnie pomocy publicznej, o czym mowa w poniższych emailach:
675 - wiadomość e-mail z dnia 14 września 2021 r. o następującej treści:
676 (...)
677 (...)
678 (...)
679 Dowód: wiadomość e-mail z dnia 14 września 2021 r. (k. 26 akt adm.)
680 - wiadomość e-mail z dnia 14 września 2021 r o następującej treści:
681 (...)
682 (...)
683 (...)
684 (...)
685 (...)
686 (...)
687 (...)
688 (...)
689 (...)
690 (...)
691 (...)
692 (...)
693 (...)
694 Dowód: wiadomość e-mail z dnia 14 września 2021 r. (k. 26 akt adm.)
695 - wiadomość elektroniczna z dnia 22 października 2021 r. do członków zarządu (...) o następującej treści:
696 (...)
697 (...)
698 (...)
699 (...)
700 Dowód: wiadomość e-mail z dnia 22 października 2021 r. pochodząca z poczty elektronicznej (k. 26 akt adm.)
701 Załącznikiem do ww. wiadomości e-mail są pliki zawierające: pełnomocnictwo dla księgowej, wzór zgody współposiadacza do wniosku do ARiMR i zestawienie wniosków do złożenia do ARiMR 2021 w formacie MS Excel. Zestawienie zawiera nazwiska 60 producentów oraz potencjalne kwoty dofinansowania, o które mogą się ubiegać. Tylko 3 dostawców z tej listy nie zwróciło się o pomoc publiczną, przy czym w 33 przypadkach pełnomocnikiem dostawców była właśnie księgowa zatrudniona przez (...).
702 Dowód: wiadomość e-mail z dnia 22 października 2021 r. (k. 26 akt adm.);
703 Załącznik do pisma Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 8 listopada 2022r. (k. 1092-1093 akt adm.).
704 (...) analizowała dane dotyczące pozyskiwania pomocy publicznej przez dostawców trzody chlewnej w 2018 i 2019. Spółka analizowała sytuację dostawców w trakcie działań podjętych w IV kwartale 2021 r., o czym mowa w wiadomości e-mail z dnia 22 października 2021 r. księgowej:
705 (...)
706 (...)
707 Dowód: wiadomość e-mail z dnia 22 października 2021 r. (k. 26 akt adm.)
708 Pracownicy niższego szczebla informowali przełożonych odpowiadających bezpośrednio przed zarządem (...) o fakcie złożenia wniosków przez księgową działającą w imieniu dostawców, ale na zlecenie (...), o czym mowa w wiadomości e-mail z dnia 10 grudnia 2021 r. o następującej treści:
709 (...)
710 (...)
711 Dowód: wiadomość e-mail z dnia 10 grudnia 2021 r. (k. 26 akt adm.)
712 W 33 z 60 przypadków dostawców, wymienionych w załączniku do wiadomości e-mail przesłanego przez księgową jako potencjalnie kwalifikujących się do otrzymania pomocy publicznej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, pełnomocnikiem była właśnie księgowa zatrudniona przez (...). W tej grupie w 13 przypadkach wniosek został wycofany po zakończeniu czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Prezesa UOKiK w dniach 25-27 stycznia 2022 r.
713 Dowód: poczta elektroniczna (k. 26 akt adm.);
714 Załącznik do pisma Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 8 listopada 2022 r. (k. 1092-1093 akt adm.).
715 (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. oraz dostawców produktów rolno-spożywczych
716 (...) w okresie 2017-2021, w każdym roku obrotowym osiągnęła obrót w wysokości przekraczającej równowartość 350 milionów euro.
717 Dowód: pismo (...) z 25 lipca 2022 r. (k. 67-68 akt adm.);
718 Sprawozdanie finansowe (...) za 2016 r. (k. 1310-1313 akt adm.);
719 Sprawozdanie finansowe (...) za 2017 r. (k. 1314-1317 akt adm.);
720 Sprawozdanie finansowe (...) za 2018 r. (k. 1318-1324 akt adm.);
721 Sprawozdanie finansowe (...) za 2019 r. (k. 1325-1331 akt adm.);
722 Sprawozdanie finansowe (...) za 2020 r. (k. 1332-1338 akt adm.);
723 Sprawozdanie finansowe (...) za 2021 r. (k. 1339-1341 akt adm.).
724 Spośród 155 dostawców (...) wskazanych przez Spółkę, biorąc pod uwagę ich najwyższy próg obrotu w 2017 r., 2018 r., 2019 r., 2020 r. i 2021 r. (wyrażony w euro), tylko 1 podmiot osiągnął obrót powyżej 350 milionów euro, 1 podmiot osiągnął obrót poniżej 350 milionów euro, 2 podmioty poniżej 50 milionów euro, zaś reszta poniżej 10 lub 2 milionów euro.
725 Dowód: Kwestionariusze dotyczące badania potencjału ekonomicznego dostawców (...) (k. 377- 383, 391-481, 486-609, 613-834, 838-861, 866-872, 878-893, 916-918, 928-931, 1022-1024, 1065-1088, 1100-1118, 1131-1279, 1281-1293, 1296-1299, 1302-1304, 1425, 1427-1429, 1433, 1435-1437, 1440- 1442, 1444-1446, 1451-1453, 1455-1459,1461-1463,1465-1473,1493-1497 akt adm.);
726 Notatka służbowa z 6 grudnia 2022 r. (k. 1450 akt adm.).
727 W dniu 14 grudnia 2021 r. postanowieniem nr (...) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające mające na celu wstępne ustalenie, czy wobec dostawców tuczników z obszarów występowania lub zagrożenia afrykańskim pomorem świń są stosowane nieuczciwe praktyki związane z ich prawem do otrzymania pomocy finansowej ze środków krajowych lub Unii Europejskiej, w szczególności polegające na obniżaniu ceny skupu lub zobowiązywaniu dostawców do przekazania otrzymanej pomocy na rzecz nabywcy tuczników, co uzasadniałoby wszczęcie postępowania w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową.
728 W dniach 25-27 stycznia 2022 r. przeprowadzono kontrolę u przedsiębiorcy (...) sp. z o.o. z siedzibą w O., podczas której zgromadzono materiał dowodowy dotyczący współpracy (...) z dostawcami trzody chlewnej.
729 Dowód: załączniki do protokołu kontroli k. 24- 33 akt adm.
730 W dniu 13 czerwca 2022 r. Prezes UOKiK – postanowieniem nr (...) – wszczął z urzędu wobec (...). z siedzibą w P. postępowanie w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową polegających na zobowiązywaniu dostawców trzody chlewnej do (...). do przekazywania na rzecz tej spółki środków uzyskiwanych przez dostawców w ramach pomocy publicznej na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu uzyskanej ze sprzedaży świń z siedzib stada dostawcy utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami związanymi ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń, co może stanowić praktykę nieuczciwie wykorzystującą przewagę kontraktową, o której mowa w art. 6 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1213) w zw. z art. 60 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262) i art. 5 w zw. z art. 6 tej ustawy.
731 Ww. postanowieniem z dnia 13 czerwca 2022 r. włączono do postępowania materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego pod sygnaturą (...).
732 Dowód: postanowienie Prezesa UOKIK z dnia 13 czerwca 2022 r. o wszczęciu z urzędu postępowania k. 2- 22 akt adm.
733 Pismem z dnia 23 czerwca 2022 r. Prezes Urzędu wezwał (...) do ustosunkowania się do stawianych zarzutów, przedłożenia informacji dotyczących współpracy z dostawcami trzody chlewnej oraz obrotów rocznych osiągniętych w latach 2017-2021.
734 Dowód: wezwanie z dnia 23 czerwca 2022 r. k. 54- 55 akt adm.
735 Wezwaniem z dnia 7 lipca 2022 r., Prezes UOKiK zwrócił się do (...) o przedłożenie informacji o zasadach współpracy z dostawcami trzody chlewnej.
736 Dowód: wezwanie z dnia 7 lipca 2022 r. k. 57- 58 akt adm.
737 Pismem z dnia 27 lipca 2022 r. wezwano Spółkę do przedłożenia zestawień 100 największych dostawców trzody chlewnej, a w szczególności tuczników, współpracujących z (...) w latach 2017-2022 pod względem obrotu netto.
738 Dowód: wezwanie z dnia 27 lipca 2022 r. k. 65 akt adm.
739 Spółka - w odpowiedzi z dnia 8 sierpnia 2022 r. - przedłożyła żądane dane.
740 Dowód: pismo (...) z dnia 8 sierpnia 2022 r. k. 77- 91a akt adm.
741 Pismem z dnia 10 sierpnia 2022 r. wezwano (...) do wyjaśnienia rozbieżności występujących w danych przekazanych przez Spółkę.
742 Dowód: wezwanie z dnia 10 sierpnia 2022 r. k. 70- 71 akt adm.
743 Spółka przedstawiła stanowisko w sprawie pismem z dnia 29 sierpnia 2022 r., oświadczając jednocześnie, że posiadała w latach 2017-2021 obrót przekraczający równowartość 350 milionów euro rocznie.
744 Dowód: pismo (...) z dnia 29 sierpnia 2022 r. k. 105- 208 akt adm.
745 Pismem z dnia 20 października 2022 r., (...) wyjaśniła, że w udzielonej odpowiedzi wystąpiły błędy z przyczyn technicznych, co zostało spowodowane tym, że system księgowy omyłkowo pominął dane dotyczące części dostawców.
746 Dowód: pismo (...) z dnia 20 października 2022 r. k. 895- 914 akt adm.
747 Pismami z dnia 10 sierpnia 2022 r., 9 września 2022 r. i 27 października 2022 r. zwrócono się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) o udzielenie informacji dotyczącej pomocy publicznej udzielanej przez ARiMR producentom trzody chlewnej z tytułu usunięcia skutków występowania wirusa afrykańskiego pomoru świń ((...)). ARiMR udzieliła żądanych informacji.
748 Dowód: pisma do ARiMR k. 73- 75, 211- 213, 921- 924 akt adm.
749 Prezes UOKiK skierował do 153 dostawców (...) wezwanie do przedstawienia informacji o poziomie obrotów osiągniętym w latach 2016-2021 r. Wezwana grupa składała się z:
750 - 82 dostawców z największym obrotem zrealizowanym ze sprzedaży do (...) w latach 2017-2021 (po 50 dostawców z najwyższym poziomem sprzedaży do (...) w poszczególnych latach),
751 - 71 dostawców, którzy według oświadczenia Spółki przekazali na jej rzecz środki stanowiące równowartość otrzymanej pomocy publicznej lub części tejże pomocy.
752 Dowód: pisma skierowane do dostawców k. 216- 226 akt adm.
753 Ww. grupa 153 dostawców została rozszerzona o dodatkowe 30 podmiotów, co związane było z uzupełnieniem przez (...) listy 100 podmiotów z największą roczną sprzedażą.
754 Pismem z dnia 5 grudnia 2022 r. Prezes UOKiK zawiadomił stronę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz o możliwości przeglądania akt i wypowiedzenia się odnośnie do zgromadzonych w sprawie dowodów.
755 Dowód: zawiadomienie o zakończeniu zbierania materiału dowodowego k. 1448- 1449 akt adm.
756 Pismem z dnia 15 grudnia 2022 r. Spółka skorzystała z prawa do ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego.
757 Dowód: pismo (...) z dnia 15 grudnia 2022 r. k. 1502- 1530 akt adm.
758 W dniu 22 grudnia Prezes UOKIK wydał decyzję w sprawie.
759 Dowód: decyzja k. 1532- 1558 akt adm.
760 Stan faktyczny ustalony powyżej nie był zasadniczo sporny między stronami, gdyż spór odnosił się do prawnej oceny tak ustalonego stanu faktycznego.
761 Wnioski dowodowe stron, w tym zwłaszcza wnioski o dopuszczenie dowodów z zeznań świadków jak również z opinii biegłego Sąd pominął z uwagi na fakt, że okoliczności które miały być wykazane tymi dowodami były nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, o czym niżej.
762 W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje:
763 Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
764 Podstawę do wydania decyzji przez Prezesa UOKIK stanowiły przepisy ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi. Organ uznał, że (...) sp. z o.o. stosowała praktykę nieuczciwie wykorzystującą przewagę kontraktową, polegającą na zobowiązywaniu dostawców trzody chlewnej do (...) sp. z o.o. do przekazywania na rzecz tej spółki środków uzyskiwanych przez dostawców w ramach pomocy publicznej na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu uzyskanej ze sprzedaży świń z siedzib stada dostawcy utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami związanymi ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń, która to praktyka zakazana była najpierw na gruncie art. 6 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 1213), a następnie na podstawie art. 5 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2262) (patrz akapit 170 decyzji). Jako, że praktyka ta rozpoczęła się zdaniem Prezesa UOKIK w lipcu 2017 r., a zatem pod rządami u.p.n.w.p.k. z 2016 r., która weszła w życie 12 lipca 2017 r., przy czym do momentu wydania zaskarżonej decyzji w dniu 29 grudnia 2022 r. nie została zakończona, tym samym była według Prezes Urzędu kontynuowana pod rządami u.p.n.w.p.k. z 2021 r., która weszła w życie 23 grudnia 2021 r.
765 Zarzucana przez organ praktyka została według Prezesa UOKiK wyrażona w umowach zawieranych między (...) a dostawcami, które zobowiązywały dostawców trzody chlewnej do przekazywania na rzecz tej spółki środków uzyskiwanych przez dostawców w ramach pomocy publicznej na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu. Natomiast zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.n.w.p.k. z 2021 r. do umów zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że do postępowań w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową dotyczących tych umów wszczętych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy tej ustawy. Jak stanowi zaś art. 60 ust. 2 u.p.n.w.p.k. z 2021 r. jeżeli umowy, o których mowa w ust. 1, będą nadal wykonywane po dniu 30 kwietnia 2022 r., od dnia 1 maja 2022 r. stosuje się do tych umów przepisy niniejszej ustawy.
766 Prezes UOKiK, biorąc zatem pod uwagę poczynione ustalenia co do czasookresu stosowania praktyki rozpatrywał ją przez pryzmat dwóch stanów prawnych i zastosował przepisy materialne obydwóch ustaw.
767 Zgodnie z art. 2 u.p.n.w.p.k. z 2016 r. ustawę stosuje się do umów nabycia produktów rolnych lub spożywczych, zwanych dalej ,,umowami”, z wyłączeniem dostaw bezpośrednich w rozumieniu ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2019 r. poz. 1252 oraz z 2020 r. poz. 284 i 285), zawieranych między nabywcami tych produktów a ich dostawcami. Zgodnie natomiast z art. 2 u.p.n.w.p.k. z 2021 r. ustawę stosuje się do umów nabycia produktów rolnych lub spożywczych, zawieranych między nabywcami tych produktów a ich dostawcami, zwanych dalej „umowami”.
768 Według definicji zawartej w przepisie art. 5 pkt 1 i 2 u.p.n.w.p.k. z 2016 r. dostawca to przedsiębiorca, który wytwarza lub przetwarza produkty rolne lub spożywcze lub odpłatnie zbywa je nabywcy; a nabywca to przedsiębiorca, który bezpośrednio lub pośrednio nabywa od dostawcy produkty rolne lub spożywcze w celu ich sprzedaży, odsprzedaży lub przetworzenia.
769 Natomiast zgodnie z definicjami z art. 3 pkt 1 i 3 u.p.n.w.p.k. z 2021 r. dostawcą jest przedsiębiorca, który wytwarza lub przetwarza produkty rolne lub spożywcze lub odpłatnie zbywa je nabywcy; a nabywca to przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1129, 1598 i 2054), który bezpośrednio lub pośrednio nabywa od dostawcy produkty rolne lub spożywcze.
770 Przy czym na potrzeby niniejszej sprawy Prezes UOKIK przyjął, że (...) była nieprzerwanie nabywcą a przedsiębiorcy, z którymi współpracowała na podstawie umów byli dla niej dostawcami.
771 Z kolei jak wynika z art. 5 pkt 3 u.p.n.w.p.k. z 2016 r. produktem rolnym lub spożywczym w rozumieniu tej ustawy jest środek spożywczy w rozumieniu art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm. - Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463) (dalej Rozporządzenie 178/2002); podczas gdy w myśl art. 3 pkt 4 u.p.n.w.p.k. z 2021 r. za produkty rolne lub spożywcze w rozumieniu tej ustawy uważa się produkty wymienione w załączniku I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a także produkty niewymienione w tym załączniku, ale przetworzone z przeznaczeniem do spożycia z wykorzystaniem produktów wymienionych w tym załączniku.
772 Mimo przytoczonych odmiennych definicji ustawowych w następujących po sobie ustawach, Prezes UOKIK uznał, że trzodę chlewną, będącą przedmiotem umów zawieranych miedzy (...) a jej dostawcami, należy zakwalifikować jako produkt rolno - spożywczy zarówno w świetle art. 3 pkt 4 u.p.n.w.p.k. z 2021 r., jak i art. 5 pkt 3 u.p.n.w.p.k. z 2016 r. (patrz akapit 124 decyzji). W decyzji Prezes UOKIK nie przedstawił przy tym wnikliwej interpretacji tej kwestii.
773 Tymczasem, aby ustalić czym jest „produkt rolny lub spożywczy” na gruncie u.p.n.w.p.k. z 2016r. konieczne jest odniesienie się do Rozporządzenia 178/2002.
774 Artykuł 2 tego rozporządzenia stanowi, iż:
775 “ Żywność" (lub “środek spożywczy”) oznacza jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać. “Środek spożywczy” obejmuje napoje, gumę do żucia i wszelkie substancje, łącznie z wodą, świadomie dodane do żywności podczas jej wytwarzania, przygotowania lub obróbki. Definicja ta obejmuje wodę zgodną z normami określonymi zgodnie z art. 6 dyrektywy 98/83/WE i bez uszczerbku dla wymogów dyrektyw 80/778/EWG i 98/83/WE.
776 "Środek spożywczy” nie obejmuje:
777 a) pasz;
778 b) zwierząt żywych, chyba że mają być one wprowadzone na rynek do spożycia przez ludzi ;
779 c) roślin przed dokonaniem zbiorów;
780 d) produktów leczniczych w rozumieniu dyrektyw Rady 65/65/EWG 22 i 92/73/EWG;
781 e) kosmetyków w rozumieniu dyrektywy Rady 76/768/EWG;
782 f) tytoniu i wyrobów tytoniowych w rozumieniu dyrektywy Rady 89/622/EWG;
783 g) narkotyków lub substancji psychotropowych w rozumieniu Jedynej konwencji o środkach odurzających z 1961 r. oraz Konwencji o substancjach psychotropowych z 1971 r.;
784 h) pozostałości i zanieczyszczeń;
785 i) wyrobów medycznych w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 28.
786 Przedmiotowa regulacja wskazuje, że środkiem spożywczym jest tylko środek przeznaczony do spożycia przez ludzi lub którego spożycia przez ludzi można się spodziewać. Tymczasem żywa trzoda chlewna nie jest przeznaczona do spożycia przez ludzi w takiej postaci i jej spożycia w pierwotnej postaci (żywej) nie można się spodziewać. Co więcej regulacja ta normuje, że do środków spożywczych nie zalicza się zwierząt żywych, chyba, że mają być one wprowadzone na rynek do spożycia przez ludzi. Oznacza to, że co do zasady żywe zwierzę nie jest uznawane za środek spożywczy, a wyjątkowo jest nim takie zwierzę, które jednak wprowadza się na rynek do spożycia przez ludzi w takiej formie. Jak słusznie podnosił powód, odwołują się przy tym do wypowiedzi doktryny, klasycznym przykładem zwierząt żywych, które wprowadza się na rynek do spożycia przez ludzi w takiej postaci są ostrygi. Zatem wszystkie inne żywe zwierzęta, jakkolwiek na skutek przetworzenia na mięso są oczywiście spożywane przez ludzi, nie mogą być klasyfikowane jako środek spożywczy, gdyż do ich spożycia nie dochodzi w formie żywej. Podobnie w kontekście rozumienia żywności i środka spożywczego na gruncie Rozporządzenia 178/2002 wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. VIII SA/Wa 560/18, Legalis.
787 Należy przy tym odnotować, że także na gruncie innych regulacji prawa EU, w których wyróżnia się produkty pochodzenia zwierzęcego, nie kwalifikuje się do nich żywych zwierząt, za wyjątkiem właśnie żywych małży, żywych szkarłupni, żywych osłonic i żywych ślimaków morskich przeznaczonych do spożycia przez ludzi oraz innych zwierząt przeznaczonych do przygotowania w celu dostarczenia ich w żywej postaci konsumentowi końcowemu (tak m.in. załącznik do Rozporządzenia (WE) nr 857/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2024 roku ustanawiającego szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego.
788 W ocenie Sądu odwołanie zawarte w art. 5 pkt 3 u.p.n.w.p.k. z 2016 r. do definicji środka spożywczego zawartej w Rozporządzeniu 178/2002, nie pozwala inaczej interpretować „ produktu rolnego lub spożywczego”, o jakim mowa w tej ustawie, niż tak jest on pojmowany na gruncie Rozporządzenia 178/2002.
789 Odesłanie do legalnej definicji środka spożywczego zawartej w art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 wymusza więc określony kierunku wykładni językowej krajowych regulacji, tj. taki aby był on zgodny z brzmieniem definicji legalnej (nie może być sprzeczny z treścią definicji zawartej w Rozporządzeniu 178/2002).
790 Należy przy tym zaznaczyć, że zasadniczym celem definicji legalnych jest sprecyzowanie znaczenia terminów użytych w danym akcie, co ma też służyć ograniczeniu wieloznaczności rozmienia danych pojęć.
791 Skoro zatem krajowy ustawodawca zdecydował się na potrzeby rozumienia pojęcia „produktów rolnych i spożywczych” odwołać się do legalnej definicji środka spożywczego zwartej w Rozporządzeniu 178/2002, to dokonując wykładni krajowych przepisów nie można pominąć brzmienia tej definicji środka spożywczego i na jej treści należy oprzeć wykładnię językową, która nie budzi wątpliwości, bo wprost wyklucza z pojęcia środka spożywczego zwierzęta żywe. Zatem wyraźne wyłączenie w Rozporządzeniu zwierząt żywych spod pojęcia środka spożywczego wymusza tożsame rozumienie produktów rolnych i spożywczych na gruncie krajowym.
792 Zdaniem Sądu nie jest jednocześnie możliwe w sprawie niniejszej pominięcie rezultatu tak jednoznacznej wykładni językowej.
793 Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 4 sierpnia 2021 III PZP 6/20, w teorii prawa (por. M. Zieliński: Wykładnia Prawa, Zasady. Reguły. Wskazówki, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2002, s. 49) istnieje ugruntowane stanowisko odnośnie do reguł pierwszeństwa wykładni językowej. Ten kierunek akceptuje judykatura Sądu Najwyższego i przyjmuje, że w państwie prawnym interpretator musi zawsze w pierwszym rzędzie brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego. Jeżeli językowe znaczenie tekstu jest jasne, wówczas - zgodnie z zasadą clara non sunt interpretanda - nie ma potrzeby sięgania po inne, pozajęzykowe metody wykładni. W takim wypadku wykładnia pozajęzykowa może jedynie dodatkowo potwierdzać, a więc wzmacniać wyniki wykładni językowej wykładnią systemową czy funkcjonalną. (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2000 r., K 25/99, OTK 2000 nr 5, poz. 141; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2003 r., III CZP 8/03, OSNC 2004 nr 1, poz. 1 oraz uchwały Sądu Najwyższego: z 3 listopada 1997 r., III ZP 38/97, OSNAPiUS 1998 nr 8, poz. 234; z 8 lutego 2000 r., I KZP 50/99, OSNKW 2000 nr 3-4, poz. 24). Jeżeli jednak na horyzoncie pojawiają się silne jurydycznie argumenty przeciwstawne, które upoważniają do stosowania w sprawie pozajęzykowych reguł wykładni prawa, to tego rodzaju wnioskowanie jest również akceptowane w teorii prawa. Przyjmuje się, że nawet gdy rezultaty wykładni językowej są jasne, ale pozostają w zasadniczej sprzeczności z hierarchią wartości systemu prawa (por. L. Morawski: Zasady Wykładni Prawa, Toruń 2010 r.; E. Łętowska, K. Pawłowski: Sukces formalizmu - łatwy czy drogi? Europejski Przegląd Sądowy, 2011 nr 8, s. 52-53), to dopuszczalne są inne metody wykładni prawa”.
794 Wprawdzie przytoczona argumentacja wskazuje, że Sąd Najwyższy nie wyklucza możliwości korygowania wykładni językowej, to jednak w sprawie niniejszej taka możliwość w ocenie Sądu nie zachodzi, gdyż byłaby to w istocie wykładnia contra legem. Zważywszy bowiem, że brzmienie przepisu art. 2 Rozporządzenia wyraźnie wyklucza żywe zwierzęta spod analizowanego pojęcia środka spożywczego, to nie sposób uznać, że w wyniku skorzystania z innej wykładni możliwe jest uznanie, że przepis ten należy rozumieć odwrotnie niż to wynika z jego jednoznacznego brzmienia.
795 Jakkolwiek wydaje się, co słusznie podnosił Prezes UOKIK, że na gruncie krajowych uregulowań z 2016r dotyczących wykorzystywania przewagi kontaktowej celowa byłaby ochrona całego łańcucha dostaw produktów rolno - spożywczych, w tym także nabywców lub dostawców wszystkich żywych zwierząt, które mogą mieć finalnie przeznaczenie spożywcze, niezależnie od tego czy ich spożycie przez ludzi wymaga uprzedniego uboju i przetworzenia, to jednak krajowy ustawodawca, odwołując się do legalnej definicji zawartej w innym akcie, jednoznacznie wyłączył z ochrony przewidzianej w przedmiotowej regulacji nabywców i dostawców żywych zwierząt. Zatem ten postulat organu należało traktować jedynie jako de lege ferenda, co na skutek uchwalenia nowej ustawy o przewadze kontraktowej ziściło się w 2021r.
796 Ponadto zdaniem Sądu, w odniesieniu do takiego rozumienia pojęcia produktów rolnych i spożywczych, które nie obejmuje zwierząt żywych, nie istnieją mocne jurydycznie argumenty przeciwstawne, które upoważniałyby do stosowania w sprawie pozajęzykowych reguł wykładni tego pojęcia, gdyż to wolą ustawodawcy definicja środka spożywczego determinuje rozumienie tych pojęć, a ponadto Sąd nie znajduje argumentów, które pozwalałyby na uznanie, że oczywiste wyłączenie żywych zwierząt spod pojęcia produktów rolnych lub spożywczych pozostawałoby w zasadniczej sprzeczności z hierarchią wartości systemu prawa.
797 W światle powyżej prezentowanej wykładni językowej nie jest właściwe, ani słuszne i nie jest też sprawiedliwe, aby dokonywać zmiany tej oczywistej interpretacji, zwłaszcza, że uczestnicy obrotu gospodarczego, których dotyczyła przedmiotowa regulacja, w świetle jednoznacznego brzmienia definicji legalnej środka spożywczego, nie mogli w oparciu o tą jednoznaczną treść definicji inaczej jej interpretować, a więc szerzej interpretować zakres działania ustawy, a w szczególności wbrew treści definicji zakładać, że odnosi się ona do zwierząt żywych.
798 Należy przy tym zwrócić uwagę na zasadę, którą winny się kierować organy administracji, a mianowicie zasadę pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 kpa: „organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej”), co w sprawie niniejszej oznacza, że kierunek stosowanej przez organ wykładni przepisów prawa nie może być sprzeczny z jednoznacznym brzmieniem ustawy, tym bardziej gdy jest on określony w definicji ustawowej, której celem jest jednoznaczne określenie używanych w regulacji pojęć, celem uniknięcia wątpliwości, co się pod danym pojęciem kryje.
799 W odniesieniu do potencjalnego odstąpienia od przełamania rezultatu jednoznacznej wykładni językowej nie można przy tym pominąć faktu, że w sprawach dotyczących wymierzania bardzo dolegliwych administracyjnych kar pieniężnych istnieje wymóg zapewnienia przedsiębiorcom odpowiedniego standardu ochrony ich praw (zmierzający do spełnienia standardów funkcjonujących w prawie karnym). Jakkolwiek nawet w tych sprawach Sąd Najwyższy dopuszcza także wykładnię celowościową i funkcjonalną przepisów prawa regulacyjnego odnoszących się do samego obowiązku administracyjnego, który sankcjonowany jest karą pieniężną (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2016 r., III SZP 4/15), to jednak nie może to być wyładnia contra legem. Stoi temu na przeszkodzie także zasada pewności prawa, która oznacza trwałość prawa i przewidywalność rozstrzygnięć, a wyraża koronne założenie, zgodnie z którym podmioty prawa muszą wiedzieć jaka jest treść tego prawa, aby móc zaplanować swoje działania zgodnie z nim. Zatem regulacje prawne muszą mieć dostateczną określoność, co w sprawie niniejszej wyklucza możliwość sięgania po inne niż językowa metody wykładni, skutkiem zastosowania których przepis miałby być rozumiany w diametralnie różny sposób niż to wynika z jego literalnej i jednoznacznej treści, która, mogła być w sposób rozsądny przewidziana jako jedyna możliwa przez adresata normy.
800 Mają na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że skoro pod rządami ustawy z 2016r trzoda chlewna nie stanowiła środka spożywczego, gdyż nie należy do grupy zwierząt żywych, które są wprowadzane do spożycia przez ludzi w stanie żywym – to powód, którego nie można zakwalifikować ani jako dostawcę ani jako nabywcę produktów rolnych lub spożywczych, nie mógł naruszać przepisów ustawy o nieuczciwym wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi za 2016r.
801 Za słusznością przedstawionej interpretacji przemawia zdaniem Sądu także kluczowa zmiana podejścia ustawodawcy do rozumienia pojęcia środka spożywczego wyrażona w nowej u.p.n.w.p.k. z 2021 r.
802 Zgodnie z ustawą z 2021r produktami rolnymi lub spożywczymi w rozumieniu ustawy miały być produkty wymienione w załączniku I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a także produkty niewymienione w tym załączniku, ale przetworzone z przeznaczeniem do spożycia z wykorzystaniem produktów wymienionych w tym załączniku. Wskazany załącznik nr 1 do TFUE wprost wymienia zwierzęta żywe, bez rozróżnienia czy zwierzęta te mają być wprowadzone na rynek do spożycia przez ludzi w postaci żywej czy przetworzonej. Zatem u.p.n.w.p.k. z 2021r. niewątpliwie obejmuje swoim działaniem wszystkie zwierzęta żywe.
803 Przy czym w uzasadnieniu do projektu ustawy z 2021 r. wskazano, że „w projekcie ustawy produkty rolne i spożywcze oznaczają produkty wymienione w załączniku i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zwanego dalej "TFUE", lub produkty niewymienione w tym załączniku, ale przetworzone z przeznaczeniem do spożycia z wykorzystaniem produktów wymienionych w tym załączniku (art. 3 pkt 4). W porównaniu do obowiązujących przepisów, które definiują produkt rolny i spożywczy jako środek spożywczy w rozumieniu art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463), lista produktów objętych przepisami jest znacznie szersza. Dotychczas przepisy obejmowały produkty przeznaczone do spożycia przez ludzi lub których spożycia przez ludzi można się spodziewać. Obecna definicja obejmuje również m.in. pasze, zwierzęta żywe, nasiona i owoce oleiste będące przedmiotem produkcji rolników.”
804 Podkreślenie w uzasadnieniu projektu ustawy, że aktualna definicja produktów, których dotyczy ustawa, jest szersza wobec tej z wcześniejszej ustawy i jednocześnie wskazanie, że obejmuje ona również zwierzęta żywe, jednoznacznie zdaniem Sądu wskazuje, że także w ocenie ustawodawcy dotychczasowe regulacje nie obejmowały m.in. zwierząt żywych czy pasz. Konstrukcja językowa zastosowana w analizowanym fragmencie uzasadnienia ustawy jest klasycznym wskazaniem różnic pomiędzy projektowanym stanem prawnym a tym dotychczasowym.
805 Dlatego kategorycznie należy stwierdzić, że dopiero nowa ustawa z 2021r, zmieniając definicję produktów rolnych i spożywczych przez odesłanie do załącznika 1 do TFUE, objęła swoim działaniem zwierzęta żywe, a tym samym Prezes UOKIK nie mógł definiować rozszerzająco produktów rolnych i spożywczych określonych w ustawie z 2016 r., zaliczając do nich zwierzęta żywe, skoro ustawa ta nie obejmowała zwierząt żywych.
806 Zatem pomimo tego, że zdaniem Prezesa UOKIK ustawa z 2016 r. powinna chronić cały łańcuch dostaw produktów rolno - spożywczych, w tym producentów rolnych wszystkich żywych zwierząt, które mogą mieć finalnie przeznaczenie spożywcze niezależnie od tego czy ich spożycie przez ludzi wymaga uprzedniego uboju i przetworzenia, a wyłączenie zwierząt żywych byłoby sprzeczne z ratio legis ustawy, to należy uznać, że wykładnia Prezesa UOKIK jest contra legem - w szczególności w odniesieniu do przepisu rozporządzenia unijnego, do którego odwołuje się ustawa z 2016 r.
807 Biorąc zatem pod uwagę, że będąca przedmiotem umów między (...) a jej dostawcami trzoda chlewna nie mogła być kwalifikowana jako produkt rolny ani spożywczy, o jaki chodzi w u.p.n.w.p.k. z 2016 r., to ocena zachowania (...) względem dostawców trzody chlewnej nie mogła być dokonywana w oparciu o przepisy rzeczonej ustawy, gdyż stosownie do treści przepisu art. 2 ustawy znajdowała ona zastosowanie tylko do zawieranych umów nabycia produktów rolnych lub spożywczych. Zatem praktyka powoda nie mogła być rozważana przez pryzmat u.p.n.w.p.k. z 2016 r. w sytuacji, gdy przedmiotem analizowanych umów są produkty, których nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej nie może dotyczyć.
808 Z uwagi na traktowanie przez u.p.n.w.p.k. z 2021 r. trzody chlewnej jako produktu rolnego i spożywczego, konieczne stało się rozstrzygnięcie czy praktyka ta podlegała ocenie na gruncie ustawy z 2021r, z uwagi na zaprzestanie stosowania praktyki przed wejściem w życie przepisów ustawy z 2021r
809 Przy czym zaznaczyć trzeba, że Prezes UOKIK łączy stosowanie zarzucanej (...) praktyki - polegającej na zobowiązywaniu dostawców trzody chlewnej do (...) sp. z o.o. do przekazywania na rzecz tej spółki środków uzyskiwanych przez dostawców w ramach pomocy publicznej na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu uzyskanej ze sprzedaży świń z siedzib stada dostawcy utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami związanymi ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń - ze stosowaniem postanowień zawartych w pkt V ust. 6 i 7 zawieranych z dostawcami umów, które miały według organu de facto przenosić należącą się dostawcom pomoc publiczną na spółkę, aczkolwiek jak zauważył równocześnie organ, (...) nie opierała swoich żądań stricte na postanowieniach umownych zawartych w pkt V ust. 6 i 7, lecz interpretowała je rozszerzająco (patrz akapit 155 i 156 decyzji).
810 W zaskarżonej decyzji Prezes UOKIK podniósł, iż analiza materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania, doprowadziła go do wniosku, iż nie doszło do zaprzestania stosowania ww. praktyki przez (...). Prezes Urzędu zauważył, że wezwał (...) do wskazania, czy zaprzestała stosowania zarzucanej praktyki, podczas gdy (...) w piśmie z dnia 25 listopada 2022 r. wyjaśniła, że zakwestionowane postanowienia umów zostały usunięte ze wzoru umowy od dnia 1 sierpnia 2022 r. i od sierpnia 2022 r. zawierane są porozumienia w celu wprowadzenia nowych wzorców umownych ze skutkiem od dnia 1 sierpnia 2022 r. Powołując się na treść art. 31 ust. 3 u.p.n.w.p.k. z 2021 r., iż ciężar udowodnienia, że zarzucana praktyka została zaprzestana spoczywa na stronie postępowania, Prezes UOKiK zaznaczył, że wprawdzie spółka we wzorcach stosowanych od czerwca i sierpnia 2022 r. wykreśliła kwestionowane postanowienia umowne, jednakże podkreślił, że w dalszym ciągu są one elementem umów zawartych z dostawcami na podstawie wzorców z lat poprzednich, a brak jest dowodów, że zostały one z tychże umów usunięte (akapit 171 i 172 decyzji).
811 Odnosząc się do powyższego należy odwołać się do treści cytowanego już art. 60 ust. 1 u.p.n.w.p.k. z 2021 r., zgodnie z którym do umów zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe z tym, że do postępowań w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową dotyczących tych umów wszczętych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy tej ustawy. W myśl zaś art. 60 ust. 2 u.p.n.w.p.k. z 2021 r. jeżeli umowy, o których mowa w ust. 1, będą nadal wykonywane po dniu 30 kwietnia 2022 r., od dnia 1 maja 2022 r. stosuje się do tych umów przepisy niniejszej ustawy. Z przytoczonego przepisu wynika, że od dnia 1 maja 2022 r. do umów zawartych przed wejściem w życie ustawy, które mogą stanowić o praktykach nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową, stosuje się przepisy nowej ustawy, ale tylko jeżeli umowy te są nadal wykonywane po dniu 30 kwietnia 2022 r.
812 Kluczowe stało się więc ustalenie czy (...) po dniu 30 kwietnia 2022 roku nadal wykonywała umowy, które pozwalałyby zastosować do nich przepisy nowej ustawy?
813 Po pierwsze należy stwierdzić, że powód istotnie zaprzestał rzeczywistego pobierania kwot uzyskanych przez dostawców w ramach pomocy publicznej. Jednoznacznie wskazywały na to dowody zgromadzone w sprawie, w tym wyjaśnienia członka zarządu (...) B. K. złożone w trakcie kontroli dokonywanej przez Prezesa UOKIK przeprowadzonej w dniu 25 stycznia 2022 r. (fragment nagrania w 9 minucie wyjaśnień B. K., na płycie CD k. 569 akt sąd.). Twierdzenia te spółka prezentowała w toku całego postępowania administracyjnego (m.in. pismo z 25 listopada 2022 r.) wskazując na decyzję Zarządu (...) z 5 stycznia 2022 r. o zaprzestaniu rozliczania równowartości rekompensat uzyskiwanych przez hodowców w związku z (...) poprzez zaniechanie stosowania postanowień pkt V ust. 6 i 7 umów zawieranych z hodowcami tuczników, jak również o zaprzestaniu realizowania jakichkolwiek działań z tym związanych oraz o poinformowaniu hodowców w sposób przyjęty w bieżących relacjach z hodowcami, tj. przez opiekunów klientów (tzw. service managerów) podczas bezpośrednich spotkań lub innej formy bezpośredniego komunikowania się z hodowcami (z reguły kontakt telefoniczny). Jednocześnie nie sposób oczekiwać od spółki przedstawienia dowodów na zaniechanie pobierania dopłat od rolników, gdyż dowód taki na fakt nieistniejący nie jest możliwy do przeprowadzenia (dowód na brak nieistniejącego działania nie jest możliwy, poza oświadczeniami i dowodami pośrednimi; tzw. błąd dowodu negatywnego, gdy osoba wysuwająca twierdzenie negatywne nie może logicznie udowodnić nieistnienia).
814 Zważywszy więc, że twierdzenia spółki były konsekwentne i logiczne oraz, że ostatecznie spółka zmieniła także treść nowych umów zawieranych z kontrahentami, eliminując z nich możliwość żądania przekazywania pomocy publicznej przez producentów, a jednocześnie organ nie przedstawił dowodów przeciwnych wskazujących na faktyczne pobieranie od rolników dopłat po styczniu 2022r, to brak było podstaw do uznania, że spółka nie zaprzestała praktyki. Tym bardziej, że pełnomocnik organu na rozprawie przyznał, że brak jest dowodów na pobieranie przez (...) od rolników kwot rekompensat po 30 kwietnia 2022r
815 Wobec więc kategorycznego ustalenia, że spółka po 30 kwietnia 2022r rzeczywiście nie pobierała od dostawców trzody chlewnej uzyskiwanej pomocy publicznej nie było możliwe postawienie jej zarzutu, że na gruncie ustawy z 2021r nieuczciwie wykorzystywała przewagę kontraktową, w znaczeniu rzeczywistego naruszanie interesu drugiej strony. Powyższe zastrzeżenie jest kluczowe, gdyż ustawa z 2021r w art. 6 przewiduje, że wykorzystywanie przewagi kontraktowej jest nieuczciwe, jeżeli jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i zagraża istotnemu interesowi drugiej strony albo interes taki narusza.
816 Wobec wykluczenia możliwości postawienia powodowi zarzutu rzeczywistego naruszania interesu ze względu na zaprzestanie pobierania kwot pomocy publicznej, kluczowe było rozstrzygnięcie czy interes ten mógł być więc co najmniej zagrożony przez sam fakt, że w zawartych wcześniej umowach łączących powoda z dostawcami nadal istniało postanowienie umowy zawarte w pkt V ust. 6 i 7.
817 Odnosząc się w tym kontekście do zarzuconej w decyzji praktyki, nie może budzić wątpliwość, że zarzuty organu skupiły się na rzeczywistym naruszaniu interesów kontrahentów kwestionowaną praktyką a nie tylko zagrożeniu istotnemu interesowi tych kontrahentów. Narracja organu opierała się bowiem na rzeczywistym naruszeniu interesów producentów w związku z wykorzystywaniem przewagi kontraktowej i pobieraniu kwot pomocy publicznej a nie tylko na zagrożeniu tych interesów wynikającym li tylko z samej treści umowy. Zważywszy dodatkowo, że organ dostrzegał, że (...) nie opierała swoich żądań stricte na postanowieniach umownych zawartych w pkt V ust. 6 i 7, lecz interpretowała je rozszerzająco (patrz akapit 155 i 156 decyzji), to nie sposób uznać, że samo tylko dalsze (po 30.04.2022r) wykonywanie zawartej wcześniej umowy, ale bez wykonywania kwestionowanych postanowień, które w istocie nie mogły być podstawą do żądania od dostawców przekazywania uzyskanej pomocy publicznej (o czym niżej), pozwalało na uznanie, że po 30 kwietnia 2022r (...) stosowała nadal praktykę nieuczciwie wykorzystującą przewagę kontraktową, która zagrażała istotnemu interesowi jej kontrahentów.
818 W kwestii treści postanowień umownych zawartych w pkt V ust. 6 i 7 umów, to również zdaniem Sądu nie mogły one stanowić podstawy dla stwierdzenia stosowania przez powoda praktyki zarzuconej w zaskarżonej decyzji, która została opisana jako zobowiązywanie do przekazywania powodowi środków uzyskiwanych przez dostawców w ramach pomocy publicznej na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu uzyskanej ze sprzedaży świń z siedzib stada dostawcy utrzymywanych na obszarze objętym restrykcjami związanymi ze zwalczaniem afrykańskiego pomoru świń.
819 Treść tych postanowień umownych nie dawała w istocie podstaw do pobierania od dostawców dopłat, otrzymywanych przez nich w ramach pomocy.
820 Po pierwsze postanowienia umowy wskazywały, że (...) może żądać kwot pomocy przyznanych przez Agencję Rynku Rolnego, która to Agencja od 1 września 2017r już nie istniała, gdyż na podstawie ustawy z dnia 10 lutego 2017 o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa i ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa z dniem 1 września 2017 została połączona z Agencją Nieruchomości Rolnych i przekształcona w Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, natomiast jedyną płatniczą agencją od tego momentu jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W sprawie jest niewątpliwe, że to właśnie ARiMR a nie ARR wypłacał rolnikom środki finansowe, które następnie przekazywali powodowi.
821 Po wtóre w myśl postanowień umownych przekazywanie środków miało dotyczyć kwot uzyskiwanych w ramach pomocy dostosowawczej z tytułu wyrównania ceny sprzedaży świń z przeznaczeniem do uboju, a nie jak określono w decyzji w ramach pomocy publicznej na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu uzyskanej ze sprzedaży świń.
822 Jak słusznie dowodził powód, rolnicy uzyskiwali rzeczywiście środki w ramach pomocy publicznej, natomiast kwestionowane postanowienie umowne, wskazywało na pomoc dostosowawczą, która jednak pomocą publiczną nie była.
823 Pomoc dostosowawcza dla rolników była przewidziana Rozporządzeniem Rady Ministrów z 23 lutego 2017 roku w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników innych sektorach hodowlanych (Dz. U. z 9 marca 2017, poz. 499, dalej jako Rozporządzenie ARR). Rozporządzenie określało zadania realizowane przez Agencję Rynku Rolnego oraz sposób i tryb realizacji tych zadań, wynikające z ustanowionej Rozporządzeniem Komisji (EU) 2016/1613 z 8 września 2016r tymczasowej nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników z innych sektorów hodowlanych (DZ. Urz. UE L 242 z 9.09.2021).
824 Z przepisów Rozporządzenia ARR wynikało, że pomoc była przyznawana producentowi świń, który utrzymywał świnie w siedzibie stada położonej na obszarze RP szczegółowo określonym w rozporządzeniu, na pokrycie różnicy między średnią ceną zakupu netto masy poubojowej ciepłej tuszy świń dla wszystkich klas według klasyfikacji poubojowej, notowaną w regionie a ceną sprzedaży świń wyrażoną w cenie netto masy poubojowej ciepłej tuszy świń jaką uzyskał producent świń (§ 2 ust. 1 pkt. 4 Rozporządzenia RR).
825 Tymczasem wypłata środków dokonywana na rzecz hodowców świń przez ARiMR, które następnie przekazywali oni na rzecz (...), na co wskazywał także Prezes UOKiK w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, była dokonywana na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Rozporządzenia ARiMR). Przepisy Rozporządzenia dotyczące udzielania pomocy przewidziane w poszczególnych okresach czasu, tj odpowiednio przepisy § 13l, 130, 13zb i 13zl, dotyczyły pomocy udzielanej na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu uzyskanej przez producenta świń, obliczonego (z pewnymi modyfikacjami w kolejnych nowelizacjach, dotyczących kolejnych okresów objętych pomocą) jako różnicę między iloczynem liczby świń sprzedanych (w danym kwartale) i średniej ceny sprzedaży świń uzyskanej (w tym kwartale) a iloczynem średniej liczby świń sprzedanych (w tym samym kwartale) w kolejnych 3 latach przed złożeniem wniosku […] i średniej ceny sprzedaży świń uzyskanej w tym okresie.
826 Dodatkowo podkreślenia wymaga, co także słusznie podnosił powód, że o ile środki wypłacane przez ARiMR stanowiły pomoc publiczną, to już pomoc dostosowawcza nie miała takiego charakteru. Pomoc dostosowawcza określona w Rozporządzeniu Komisji (UE) 2016/1613 nie stanowiła pomocy publicznej, gdyż została przewidziana w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z 17 grudnia 2013r ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych (na podstawie jego art 219 zostało wydane Rozporządzenia Komisji (EU) 2016/1613 z 8 września 2016r dotyczące tymczasowej nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów mleka i rolników z innych sektorów hodowlanych, którego wykonanie regulowało Rozporządzenie ARR), które w art. 211 ust 2. wyłączało stosowanie przepisów art. 107-109 TFUE regulujących pomoc publiczną do płatności Państw Członkowskich dokonywanych na podstawie środków przewidzianych w tym rozporządzeniu, które są częściowo lub w całości finansowane przez Unię Europejską. Zważywszy więc, że środki na pomoc przewidzianą w Rozporządzeniu ARR, a zasadniczo w Rozporządzeniu 2016/1613 o pomocy dostosowawczej przewidywały przyznanie przez EU Polsce pomocy na cel określony w Rozporządzeniu w wysokości 22,67 mln euro ze środków wspólnotowych, to środki z tej pomocy nie mogły być definiowane jako pomoc publiczną.
827 Powyższa analiza jednoznacznie potwierdza, że postanowienia umowne zawarte w pkt V ust 6 i 7 umowy nie mogły być w istocie podstawą do rzeczywistego pobierania przez powoda kwot pomocy publicznej od dostawców.
828 Te kluczowe rozbieżności pomiędzy treścią pkt V ust 6 i 7 umowy a rzeczywistymi podstawami wypłacanych przez ARiMR dostawcom środków, które następnie były przekazywane (...), jednoznacznie wskazują, że sama umowa, tj. treść analizowanych postanowień umownych, nie mogła też zagrażać istotnemu interesowi dostawców, gdyż w oparciu o te postanowienia powód nie mógł uzyskiwać (egzekwować) od dostawców trzody chlewnej środków uzyskiwanych przez nich w ramach pomocy publicznej na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu, jak to zostało opisane w zaskarżonej decyzji.
829 Zatem rzeczone postanowienia umowy w dosłownym ich brzmieniu nie mogły być kwalifikowane jako zobowiązujące dostawców do przekazywania (...) środków uzyskiwanych w ramach pomocy publicznej na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu.
830 Istniejąca istotna sprzeczność pomiędzy treścią postanowień pkt V ust. 6 i 7 umowy a faktycznymi podstawami prawnymi w oparciu, o które dostawcy trzody chlewnej uzyskiwali pomoc, nie pozwala więc na uznanie, że to postanowienie umowne zawarte w pkt V ust 6 i 7 umowy mogło stanowić zagrożenie dla istotnego interesu dostawców, które stanowi o istocie nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej.
831 Skoro więc źródłem zobowiązań dostawców do przekazywania środków uzyskanej pomocy publicznej w okresie do stycznia 2022r nie były i nie mogły być postanowienia umowne zawarte w pkt V ust 6 i 7 umowy, to nie można uznać, że wykonywanie umów zawierających te postanowienia po 30 kwietnia 2022r, mogło stanowić podstawę do zastosowania wobec powoda przepisów ustawy o przewadze kontraktowej z 2021r.
832 Jednocześnie mając na względzie, że bezspornie zostało ustalone, że (...) od stycznia 2022r zaprzestał stosowania praktyki pobierania od rolników kwot pomocy publicznej, to brak było podstaw do zastosowania wobec powoda przepisów ustawy z 2021r i postawienia zarzutu nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej, która w sposób rzeczywisty naruszałaby istotny interes dostawców.
833 Konkludując, brak było podstaw zarówno aby uznać, że praktyka spółki była praktyką podlegającą przepisom u.p.n.w.p.k. z 2016 r. i penalizowaną przez tą ustawę, z uwagi na wyłączenie przedmiotowe dotyczące zwierząt żywych oraz aby uznać, że praktyka ta była następnie stosowana w czasie gdy była już potencjalnie zakazana przez u.p.n.w.p.k. z 2021 r. ze względu na faktyczne zaprzestanie przed 1 maja 2022r stosowania praktyki opisanej w decyzji, jak i brak podstaw do uznania, że obowiązujące nadal umowy zobowiązywały dostawców do przekazywania (...) środków uzyskiwanych w ramach pomocy publicznej na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu (treść umów nie mogła stanowić podstawy do tak sformułowanych zobowiązań).
834 W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o uchyleniu decyzji na podstawie art. 479 ³¹a § 3 k.p.c.
835 O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 108 § 1 k.p.c., obciążając nimi w całości pozwanego stosownie do wyniku sporu na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Zgodnie z art. 98 § 3 w zw. z art. 99 k.p.c. do kosztów tych zaliczono koszty zastępstwa procesowego w wysokości 4320 zł określonej § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.) oraz opłatę od odwołania w kwocie 1000 zł. Sąd uznał, że ze względu na znaczny wkład pełnomocników powoda w wyjaśnienie sprawy i ze względu na znaczną wartość przedmiotu sprawy celowe było zasądzenie kosztów zastępstwa w wysokości 6-krotności stawki minimalnej, zgodnie z § 15 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).
836 Sędzia SO Małgorzata Perdion-Kalicka
Powołane przepisy
- Kodeks cywilny, art. 353¹
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 11
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 156 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 263
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 264
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 98 (§ 1, § 3)
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 99
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 108 (§ 1)
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 227
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 233
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 235 (§ 1)
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 235² (§ 1)
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 20
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 42
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 91
- Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, art. 77
- Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, art. 80
- Dz. U. z 2004 r. poz. 177, art. 3
- Dz. U. z 2004 r. poz. 177, art. 4