Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 1 października 2026 r., I C 93/19

wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 1 października 2026 r., I C 93/19

Tekst

1 Sygnatura akt I C 93/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Warszawa, dnia 24 kwietnia 2026 r.

3 Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie:

4 Przewodniczący:Sędzia Andrzej Kuryłek

5 Protokolant:Karolina Stańczuk

6 po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2026 r. w Warszawie

7 na rozprawie sprawy z powództwa L. A., I. L.

8 przeciwko F. L. (1)

9 o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną

10 I uznaje za bezskuteczną w stosunku do powódki L. A. oraz w stosunku do powódki I. L. czynności prawnej w postaci oświadczenia o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777 §1 punkt 4 k.p.c. złożonego w dniu 8 września 2017 r. przez dłużnika E. L. (1) w formie aktu notarialnego przed notariuszem S. O., Repertorium A nr. (...) co do obowiązku zapłaty na rzecz wierzyciela F. L. (1) w terminie do dnia 14 września 2017 r. zaległości alimentacyjnych w kwocie 712 000,00 zł, w celu zaspokojenia wierzytelności przysługujących powódkom od dłużnika E. L. (1) z tytułu zaległych alimentów na podstawie tytułów wykonawczych w postaci: wyroku Sądu Pierwszej Instancji w Leuven z dnia 30 czerwca 2006 r. w sprawie o sygnaturze akt: 06/35/A, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 31 marca 2014 r. oraz wyroku z dnia 19 maja 2008 r. wydanego przez Sąd Pierwszej Instancji w Leuven w sprawie o sygnaturze akt 06/176/A zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 31 marca 2014 r., względem których wykonalność na terenie Polski została stwierdzona postanowieniem z dnia 18 lipca 2013 r. wydanym przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt VII Co 383/13, wyroku Sądu Apelacyjnego w Brukseli z dnia 15 listopada 2016 r., wydanego w sprawie o sygnaturze akt 2016/FA/111, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 26 stycznia 2017 r. wyciągu z orzeczenia w sprawie zobowiązań alimentacyjnych nie objętych postępowaniem w sprawie uznania ani stwierdzenia wykonalności z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt 2016/SA/111, wyroku Sądu Rodzinnego Pierwszej Instancji w Leuven z dnia 11 kwietnia 2017 r., wydanego w sprawie o sygnaturze akt 16/408/A, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 4 maja 2017 r., wyciągu z orzeczenia w sprawie zobowiązań alimentacyjnych nieobjętych postępowaniem w sprawie uznania ani stwierdzenia wykonalności z dnia 3 sierpnia 2017 r. sygn. akt 16/408/A na łączną kwotę 1 227 921,19 zł (285 198,28 euro) oraz kolejnych wymaganych rat alimentacyjnych,

11 II ustala, że powódki wygrały proces w całości i pozostawia rozliczenie kosztów postępowania referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku.

12 Sygn. akt I C 93/19

Uzasadnienie

13 Pozwem z dnia 25 marca 2019 r. (data prezentaty) skierowanym przeciwko F. L. (1), L. A. oraz I. L. (w imieniu której działa przedstawiciel ustawowy L. A.) wniosły o uznanie za bezskuteczną w stosunku do powódki L. A. oraz w stosunku do powódki I. L. czynności prawnej dokonanej przez E. L. (1) w postaci oświadczenia z dnia 8 września 2017 r. w przedmiocie poddania się egzekucji na podstawie art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c. co do obowiązku zapłaty na rzecz F. L. (1) zaległości alimentacyjnych wynikających z ugody z dnia 8 września 2017 r. w kwocie 712 000 zł, w terminie do dnia 14 września 2017 r., wprost z aktu notarialnego z dnia 8 września 2017 r. sporządzonego przez notariusza S. O., prowadzącego Kancelarię Notarialną w O. przy ul. (...) lok. (...), Repertorium A numer (...) tj. oświadczenia zawartego w § 2 aktu notarialnego z dnia 8 września 2017 r. sporządzonego przez notariusza S. O., prowadzącego Kancelarię Notarialną w O. przy ul. (...) lok. (...), Repertorium (...)numer (...). Nadto powódki wniosły o zwrot kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

14 W uzasadnieniu pozwu powódki podały, iż podstawę ich roszczeń stanowi art. 527 §1 k.p.c. Wskazały, że L. A. jest byłą żoną E. L. (1), zaś I. L. jego córką i obecnie zamieszkują one w Belgii, a E. L. (1) nie utrzymuje ani z nią, ani z ich wspólną córką żadnych kontaktów. Powódki zaznaczyły, że sądy belgijskie zasądziły na ich rzecz od E. L. (1) świadczenia alimentacyjne, zaś Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 18 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. akt: VII Co 383/13 stwierdził wykonalność wyroków na terenie Polski, a w dniu 31 marca 2014 r. orzeczeniom tym nadano klauzulę wykonalności. Następnie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne pod sygn. akt Kmp (...) przeciwko E. L. (1) w celu wyegzekwowania na rzecz L. A. oraz jej córki zasądzonych alimentów, przy czym egzekucja prowadzona jest z jedynego składnika majątkowego E. L. (1) tj. nieruchomości przy ul(...) w O.. Tymczasem E. L. (1) po uzyskaniu rozwodu z powódką L. A. wstąpił w związek małżeński z F. L. (1), z którą w dniu 8 września 2017 r. ugodę alimentacyjną i w tym zakresie poddał się egzekucji na podstawie art. 777 §1 pkt 4 k.p.c. składając stosowne oświadczenia w akcie notarialnym. Następnie F. L. (1) uzyskała tytuł wykonawczy w postaci omawianego aktu notarialnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności oraz wystąpiła do organu egzekucyjnego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji z nieruchomości (postępowanie w tym zakresie toczy się pod sygn. akt: Kmp (...)). Wysokość zaległych alimentów na rzecz powódek na dzień 1 lutego 2018 r. wynosi 797 133,17 zł. Powódki dodatkowo podniosły, iż pozwana F. L. (1) wielokrotnie manifestowała głęboką niechęć w stosunku do powódek i zamiar pozbawienia ich należnych od E. L. (1) alimentów nękając wulgarnymi i obraźliwymi wiadomościami mailowymi i na komunikatorze (...) (pozew – k. 3-11).

15 W odpowiedzi na pozew z dnia 11 marca 2019 roku (data stempla pocztowego – k. 272v) pozwana F. L. (1) wniosła o oddalenie pozwu w całości jako bezzasadnego, a także o zasądzenie kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego na rzecz powódki i obciążenie kosztami postępowania powódkę w całości, tj. o nieuwzględnienie żądania z art. 102 u.k.s.c.

16 W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwana m.in. wywodziła, iż:

17 

18 dłużnik E. L. (1) jest nie tylko dłużnikiem powódek, lecz także pozwanej,

19 

20 strona powodowa mija się z prawdą, iż brak jest dokumentów potwierdzających umowy ugody z 2009 roku, gdyż znajdują się one w „w aktach SR w Legionowie”,

21 

22 istnienie wierzytelności na jej rzecz znajduje potwierdzenie w tym, że sąd nadał klauzulę wykonalności tytułowi egzekucyjnemu w postaci aktu notarialnego,

23 

24 powołane w pozwie wydruki wiadomości mailowych są „sfabrykowane” i „nieprawdziwe”, a to powódka L. A. nękała pozwaną,

25 

26 nie ma możliwości pokrzywdzenia powódek, gdyż suma uzyskana z licytacji oraz dalsza licytacja garaży do nieruchomości w pełni zaspokoi wierzytelności; nieruchomość została zlicytowana za ok. 1 600 000 zł, a pozostają do zlicytowania dwa miejsca postojowe, każde po min. 100 000 zł (odpowiedź na pozew – k. 269-271).

27 Pismem procesowym z dnia 22 grudnia 2013 r. (k. 669; data stempla pocztowego – k. 670) strona powodowa sprecyzowała żądanie pozwu w ten sposób, że wniosła o uznanie za bezskuteczną w stosunku do powódki L. A. oraz w stosunku do powódki I. L. czynności prawnej w postaci oświadczenia o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777 §1 punkt 4 k.p.c. złożonego w dniu 8 września 2017 r. przez dłużnika E. L. (1) w formie aktu notarialnego przed notariuszem S. O., Repertorium A nr. (...) co do obowiązku zapłaty na rzecz wierzyciela F. L. (1) w terminie do dnia 14 września 2017 r. zaległości alimentacyjnych w kwocie 712 000,00 zł, w celu zaspokojenia wierzytelności przysługujących powódkom od dłużnika E. L. (1) z tytułu zaległych alimentów na podstawie tytułów wykonawczych w postaci: wyroku Sądu Pierwszej Instancji w Leuven z dnia 30 czerwca 2006 r. w sprawie o sygnaturze akt: 06/35/A, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 31 marca 2014 r. oraz wyroku z dnia 19 maja 2008 r. wydanego przez Sąd Pierwszej Instancji w Leuven w sprawie o sygnaturze akt 06/176/A zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 31 marca 2014 r., względem których wykonalność na terenie Polski została stwierdzona postanowieniem z dnia 18 lipca 2013 r. wydanym przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt VII Co 383/13, wyroku Sądu Apelacyjnego w Brukseli z dnia 15 listopada 2016 r., wydanego w sprawie o sygnaturze akt 2016/FA/111, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 26 stycznia 2017 r. wyciągu z orzeczenia w sprawie zobowiązań alimentacyjnych nie objętych postępowaniem w sprawie uznania ani stwierdzenia wykonalności z dnia 2 marca 2017 r., sygn. akt 2016/SA/111, wyroku Sądu Rodzinnego Pierwszej Instancji w Leuven z dnia 11 kwietnia 2017 r., wydanego w sprawie o sygnaturze akt 16/408/A, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 4 maja 2017 r., wyciągu z orzeczenia w sprawie zobowiązań alimentacyjnych nieobjętych postępowaniem w sprawie uznania ani stwierdzenia wykonalności z dnia 3 sierpnia 2017 r. sygn. akt 16/408/A na łączną kwotę 1 227 921,19 zł (285 198,28 euro) oraz kolejnych wymaganych rat alimentacyjnych (pismo procesowe z 22.12.2023 – k. 668-669).

28 Do czasu zamknięcia rozprawy w dniu 25 marca 2026 r. stanowiska stron nie uległy zmianie, przy czym strona powodowa na rozprawie w ww. dniu wniosła o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, zaś strona pozwana – o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w potrójnej wysokości (protokół – k. 770-770v).

29 Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

30 L. A. jest byłą żoną E. L. (1). Z ich małżeństwa zrodziła się córka I. L.. Wobec zupełnego i trwałego rozpadu pożycia małżeńskiego, a także rozpoczęcia przez E. L. (1) relacji z F. V. (obecnie: F. L. (1)), małżonkowie wystąpili z pozwami wzajemnymi o rozwód, po rozpoznaniu których Sąd Pierwszej Instancji w Leuven wyrokiem z dnia 30 czerwca 2006 r., sygn. akt 06/35/C zniósł obowiązek małżonków do wspólnego zamieszkiwania i upoważnił ich do oddzielnych miejsc pobytu. Przyznał jednocześnie L. A. wyłączną władzę rodzicielską nad I. L. i zarząd nad jej majątkiem, ustalając również główne miejsce pobytu nieletniej przy matce. E. L. (1) został zaś obciążony obowiązkiem zapłaty comiesięcznych alimentów w kwocie 300,00 euro tytułem kosztów utrzymania i wychowania I. L., jak również kwotą 2 000,00 euro alimentów na rzecz L. A. waloryzowanymi zgodnie z wahaniami indeksu cen konsumpcyjnych przy przyjęciu jako pierwszego obowiązującego indeksu wskaźnika z grudnia 2005 r. Obowiązek alimentacyjny wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2006 r. E. L. (1) obciążony także został obowiązkiem pokrycia 2/3 wysokości kosztów świadczeń medycznych i paramedycznych na potrzeby I. L. pozostałych po odliczeniu wkładu z kasy chorych lub ubezpieczenia, jak również połowy wydatków związanych ze szkołą, zajęciami sportowymi, uprawianymi sportami, obozami językowymi, wakacjami, lekcjami tańca i innymi hobby dziecka (dowód: wyrok Sądu Pierwszej Instancji w Leuven z dnia 30 czerwca 2006 r. wraz z tłumaczeniem – k. 15-22v; decyzja kierownika USC z 23.02.2026 o zmianie nazwiska – k. 122; zeznania powódki L. A. – protokół k. 598v-599v).

31 Ostatecznie rozwód został orzeczony wyrokiem z dnia 19 maja 2008 r. Drugiej Izby Sądu Pierwszej Instancji w Leuven, sygn. akt 06/176/A. Wyrokiem tym zasądzono także na rzecz L. A. tymczasowe świadczenie alimentacyjne w wysokości 2 000,00 euro miesięcznie powiązane ze wskaźnikiem cen dóbr konsumpcyjnych ustalając datę początkową indeksacji na czerwiec 2008 r. (dowód: wyrok Drugiej Izby Sądu Pierwszej Instancji w Leuven z dnia 19 maja 2008 r. wraz z tłumaczeniem – k. 25-31v).

32 Od początku związku (...) z F. V. (obecnie: F. L. (1)) jego nowa partnerka konsekwentnie manifestowała wrogie nastawienie wobec jego byłej żony oraz córki, kierując do nich liczne wiadomości e-mail zawierające treści obraźliwe, wulgarne, złośliwe, życzenia śmierci, groźby karalne, a także zapowiedzi działań mających na celu pozbawienie ich środków do życia w postaci zasądzonych na ich rzecz od E. L. (1) alimentów (dowód: korespondencja mailowa pomiędzy F. L. (1), a L. A. wraz z tłumaczeniem – k. 141-203, k. 395-399; wydruki z korespondencji na komunikatorze (...) wraz z tłumaczeniem – k. 474-486; zeznania powódki L. A.. – protokół k. 598v-599v).

33 W dniu 15 kwietnia 2010 r. partnerka E. V. (obecnie: F. L. (1)) urodziła córkę L. L.. Już trzy dni później, bowiem w dniu 18 kwietnia 2010 r., E. L. (1) zawarł z ówczesną partnerką umowę alimentacyjną, na mocy której zobowiązał się wykonywać ciążący na nim ustawowy obowiązek alimentacyjny poprzez płacenie małoletniej córce L. L. kwoty alimentów w wysokości 5 000,00 zł, płatnych z góry do dnia 10-go każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku zwłoki. Osobą uprawnioną do odbioru alimentów, do czasu uzyskania przez L. L. pełnoletności, była matka uprawionej – F. V. (obecnie: F. L. (1)) (dowód: wyrok Sądu Apelacyjnego w Brukseli z dnia 15 listopada 2016 r., sygn. akt 2016/FA/111 wraz z tłumaczeniem – k. 33-46v; akt notarialny z dnia 8 września 2017 r., Repertorium A nr (...) – oświadczenie o poddaniu się egzekucji – k. 104-106v; zeznania pozwanej F. L. (1) – protokół k. 652v).

34 W dniu 18 marca 2011 r. E. L. (1) zawarł z F. V. (obecnie: F. L. (1)) związek małżeński, w trakcie którego małżonkowie wspólnie ponosili ciężar kosztów życia również w zakresie zapewnienia należytej opieki i środków utrzymania córki L. L.. Prowadzili oni wspólne gospodarstwo domowe, żyjąc na bardzo wysokim poziomie z ich wspólnych środków – E. L. (1) w momencie zawierania małżeństwa był pracownikiem (...), następnie (...) Banku, a następnie rozpoczął własną działalność gospodarczą w Belgii, a także jest partnerem w dużej (...) firmie, która ma przedstawicielstwo w Z.. Posiada majątek w Belgii i Portugalii (dowód: uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Brukseli z dnia 15 listopada 2016 r., sygn. akt 2016/FA/111 wraz z tłumaczeniem – k. 33-46v; zeznania pozwanej F. L. (1) – protokół k. 740v).

35 Na skutek rozpoznania wniosku L. A. tut. Sąd postanowieniem z dnia 18 lipca 2013 r. wydanym w sprawie VII Co 383/13 stwierdził wykonalność na obszarze Polski wyroku tymczasowego z dnia 19 maja 2008 r. wydanego przez Sąd Pierwszej Instancji w Leuven w sprawie o sygn. akt 06/176/A oraz wyroku z dnia 30 czerwca 2006 r. wydanego przez Sąd Pierwszej Instancji w Leuven w sprawie o sygn. akt 06/35/C w zakresie ww. zasądzonych od E. L. (1) na rzecz L. A. oraz I. L. alimentów (dowód: postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt VII Co 383/13 – k. 14, 24).

36 E. L. (1) sporadycznie jeździł do Belgii celem spotkania się z żoną L. A. oraz córką I. L.. Nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem byłej żony i córki, a jedynie kilka razy przesyłał pieniądze (w kwotach po „kilkaset euro”). W związku z tym L. A., działając w imieniu własnym oraz w imieniu ówcześnie małoletniej córki I. L., wszczęła przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, które toczy się przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie J. B., pod sygn. akt: Kmp (...) i prowadzone jest z jedynego składnika majątkowego dłużnika, którym jest nieruchomość lokalowa nr (...) położona w O. przy (...). Egzekucja prowadzona jest o zapłatę alimentów bieżących w kwotach łącznie miesięcznie po 7 103,89 zł (alimenty bieżące 6 119,48 zł + opłata 984,41 zł), płatnych z góry do 5-go każdego miesiąca. Alimenty zaległe na rzecz wierzycieli na dzień 1 lutego 2018 r. wynoszą 797 133,17 zł (dowód: pismo w sprawie egzekucji Kmp (...), zajęcie wierzytelności – k. 58; zeznania powódki L. A. – protokół k. 598v-599v; zeznania powódki I. L. – protokół k. 652v; zeznania pozwanej F. L. (1) – protokół k. 740).

37 Jednocześnie, w wyniku rozpoznania odwołania zarówno E. L. (1), jak i L. A. od wcześniejszych wyroków zasądzających alimenty wpierw Sąd Apelacyjny w Brukseli wyrokiem z dnia 15 listopada 2016 r. wydanym w sprawie o sygn. akt 2016/FA/111 ustalił wysokość alimentów na rzecz L. A. na kwotę 1 025,00 euro począwszy od dnia 25 czerwca 2012 г., a następnie Sąd Rodzinny Pierwszej Instancji w Leuven wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2017 r. wydanym w sprawie o sygn. akt 16/408/A ustalił wysokość alimentów na rzecz I. L. na kwotę 450,00 euro powiększone o zwrot 2/3 kosztów medycznych i paramedycznych począwszy od dnia 1 czerwca 2016 r. Powyższe wyroki postanowieniami z dni 26 stycznia 2017 r. oraz 4 maja 2017 r. zostały zaopatrzone w klauzule wykonalności (dowód: wyrok Sądu Apelacyjnego w Brukseli z dnia 15 listopada 2016 r., sygn. akt 2016/FA/111 i uzasadnienie wraz z tłumaczeniem – k. 33-46v; wyrok Sądu Rodzinnego Pierwszej Instancji w Leuven z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt 16/408/A wraz z tłumaczeniem – k. 47-54v; zajęcie wierzytelności z dnia 1 lutego 2018 r. – k. 58).

38 W dniu 31 maja 2016 r. (data prezentaty) F. L. (1) działając w imieniu małoletniej L., wniosła przeciwko E. L. (1) pozew o zasądzenie tytułem alimentów kwoty 3 000,00 zł miesięcznie, płatnej do rąk matki małoletniej, poczynając od sierpnia 2009 r., płatnej do 5-go dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat. W uzasadnieniu pozwu F. L. (1) powołała się na okoliczność separacji faktycznej rodziców małoletniej, obawy ryzyka rozpadu pożycia i związku małżeńskiego z powodu wyjazdu E. L. (1) do Belgii, a w konsekwencji konieczności zabezpieczenia zaległych i przyszłych roszczeń alimentacyjnych wynikających z zawartej umowy alimentacyjnej. W toku postępowania tego (sygn. akt III RC 90/16) interwencję uboczną po stronie pozwanego zgłosiła L. A. działając w imieniu własnym oraz na rzecz małoletniej córki I. L.. Opozycję przeciwko interwencji ubocznej zgłosiła zarówno F. L. (1) działająca w imieniu małoletniej powódki L. L., jak również pozwany E. L. (1). Wobec niewykonania przez F. L. (1), jako przedstawiciela ustawowego L., zarządzenia z dnia 19 kwietnia 2017 r., którym to została zobowiązana do wskazania aktualnego adresu, pod którym przebywa pozwany, bądź złożenia wniosku o ustanowienie dla niego kuratora procesowego Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie wpierw postanowieniem z dnia 15 maja 2017 r. zawiesił postępowanie, a następnie – wobec braku wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania – postanowieniem z dnia 21 maja 2018 r. umorzył ww. postępowanie (dowód: kopia pozwu o alimenty z dnia 31 maja 2016 r. (data prezentaty) – k. 87-88; interwencja uboczna po stronie pozwanego zgłoszona w sprawie o sygn. akt III RC 90/16 – k. 89-91v; postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 15 maja 2017 r. sygn. akt III RC 90/16 – k. 92; postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie z dnia 21 maja 2018 r., sygn. akt III RC 90/16 – k. 93; kserokopia protokołu z rozprawy z dnia 9 marca 2017 r. – k. 218-222; opozycja powódki przeciwko interwencji ubocznej z dnia 30 listopada 2016 r. – k. 223-224).

39 W trakcie trwającego pod sygn. akt Kmp (...) postępowania egzekucyjnego należąca do E. L. (1) nieruchomość lokalowa nr (...) położona w O. przy (...) została wystawiona na licytację. W toku ww. postępowania dłużnika reprezentowała F. L. (1), która składała liczne pisma procesowe, w tym wniosek o wyłączenie Sędziego, wniosek o zwolnienie z kosztów, a także środki zaskarżenia, np. zażalenie na oddalenie wniosku o zwolnienie z kosztów. Ostatecznie w dniu 5 września 2017 r., Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli w Warszawie w sprawie o sygn. akt I Co 1961/16 udzielił przybicia prawa odrębnej własności powyższego lokalu mieszkalnego na rzecz licytanta oraz jego żony, którzy zaoferowali najwyższą cenę, tj. kwotę 1 597 575,00 zł (dowód: doręczenie obwieszczenia o licytacji nieruchomości – k. 55; obwieszczenie o pierwszej licytacji nieruchomości – k. 56; kopia postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Woli w Warszawie z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt I Co 1691/16 – k. 57; pełnomocnictwo procesowe dla osoby najbliższej – k. 59; wniosek o wyłączenie Sędziego – k. 60; zażalenie na postanowienie z dnia 5 września 2017 r., sygn. akt I Co 1961/16 – k. 61-69; wniosek o zwolnienie z kosztów – k. 70-75; kopia postanowienia z dnia 21 listopada 2017 r. – k. 76-78; zażalenie na oddalenie wniosku o zwolnienie z kosztów – k. 79-80; kopia postanowienia z dnia 1 marca 2018 r. – k. 81; protokół z rozprawy z dnia 5 września 2017 r. – k. 82-86).

40 W treści aktu notarialnego sporządzonego w dniu 8 września 2017 r. przez notariusza S. O., prowadzącego Kancelarię Notarialną w O. przy ul. (...), Repertorium A numer (...), E. L. (1) oświadczył, że zobowiązuje się do zapłaty zaległych świadczeń alimentacyjnych względem swojej żony F. L. (1) (§1.1). E. L. (1) oświadczył, że:

41 1) zobowiązał się względem wierzycielki F. L. (1) do spłaty zadłużenia wynoszącego wg stanu na dzień 8 września 2017 roku kwoty 712.000,00 zł w terminie do dnia 14 września 2017 roku,

42 2) zobowiązał się, w terminie 3 dni od dnia zawarcia ugody, poddać w akcie notarialnym egzekucji w trybie art. 777 §1 pkt 4 k.p.c. co do obowiązku zapłaty zaległej kwoty alimentacyjnej, w terminie do dnia 14 września 2017 r. (§1.2).

43 Jednocześnie E. L. (1) oświadczył, że co do obowiązku zapłaty na rzecz F. L. (1) zaległości alimentacyjnych w kwocie 712.000,00 zł w terminie do dnia 14 września 2017 r. poddaje się egzekucji z tego aktu na podstawie art. 777 §1 pkt 4 k.p.c. (§2) (dowód: akt notarialny z dnia 8 września 2017 r., Rep. A nr (...) – oświadczenie o poddaniu się egzekucji – k. 97-98v).

44 Następnie na skutek wniosku F. L. (1) Sąd Rejonowy w Legionowie postanowieniem z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt I Co 1297/17 nadał klauzulę wykonalności aktowi notarialnemu z dnia 8 września 2017 roku sporządzonemu przed notariuszem S. O. prowadzącym Kancelarię Notarialną w O. przy ul. (...), Repertorium A numer (...) na rzecz wierzyciela F. L. (2) przeciwko dłużnikowi E. L. (2) co do obowiązku zapłaty kwoty 712.000,00 zł zgodnie z §2 aktu notarialnego (dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 14 listopada 2017 r ., sygn. akt I Co 1297/17 – k. 100).

45 W dniu 12 lutego 2018 r. F. L. (1) wystąpiła do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie Jacka Bogiel z wnioskiem o wszczęcie egzekucji przeciwko E. L. (1) na podstawie powyższego tytułu wykonawczego z nieruchomości przy (...) w O., z tytułu kwoty zaległych alimentów w wysokości 712.000,00 zł za okres od dnia 15 września 2017 r. do dnia zapłaty wraz z odsetkami w wysokości według tytułu wykonawczego do dnia zapłaty. W rezultacie powyższego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie Jacek Bogiel wszczął postępowanie egzekucyjne, które toczy się pod sygn. akt Kmp (...). W postępowaniu F. L. (1) działała również jako pełnomocnik procesowy dłużnika (dowód: wniosek egzekucyjny z dnia 16 sierpnia 2018 r. – k. 101; zawiadomienia o wszczęciu egzekucji – k. 102, k. 103).

46 Postanowieniem z dnia 13 lutego 2019 roku wydanym w niniejszej sprawie o sygn. I C 93/19 tut. Sąd zabezpieczył na czas trwania postępowania o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną roszczenie powódek L. A. i I. L. w ten sposób, że zawiesił postępowanie egzekucyjne toczące się pod sygn. Kmp (...) (dowód: postanowienie z 13.02.2019 – k. 255). Postanowienie to jest prawomocne, gdyż postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2019 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie o sygn. I Acz 689/19 odrzucił zażalenie pozwanej F. L. (1) (dowód: postanowienie z 20.08.2019 – k. 316).

47 Nadto na mocy aktu notarialnego również z dnia 8 września 2017 r. Rep. A nr (...) E. L. (1) oświadczył, że:

48 1. zobowiązał się do zapłaty zaległych świadczeń alimentacyjnych względem córki L. na rzecz matki F. L. (1), których wysokość na dzień 8 września 2017 r. wynosiła 445 000,00 zł, w terminie do dnia 14 września 2017 r., przelewem na rachunek bankowy wierzyciela o nr (...);

49 2. zobowiązał się, w terminie 3 dni od dnia zawarcia ugody, poddać w akcie notarialnym egzekucji w trybie art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c. co do obowiązku zapłaty zaległej kwoty alimentacyjnej, w terminie do dnia 14 września 2017 r.;

50 3. podtrzymał obowiązek alimentacyjny wynikający z umowy alimentacyjnej z dnia 18 kwietnia 2010 r. i zobowiązał się do terminowych spłat przyszłych alimentów, do osiągnięcia przez córkę L. L. pełnoletności, tym samym zobowiązał się poddać w akcie notarialnym egzekucji w trybie art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c., co do obowiązku zapłaty przyszłych świadczeń alimentacyjnych w wysokości 5 000,00 zł, z góry do 10 dnia każdego miesiąca kalendarzowego, począwszy od dnia 10 września 2017 r. do dnia 10 marca 2028 r.

51 W tym samym akcie notarialnym E. L. (1) oświadczył, że co do obowiązku zapłaty na rzecz F. L. (1) zaległości alimentacyjnych wobec L. L. w kwocie 445 000,00 zł, w terminie do dnia 14 września 2017 r., poddaje się egzekucji z tego aktu na podstawie art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c.

52 Nadto, w zakresie obowiązku zapłaty na rzecz swojej małoletniej córki L. L. alimentów, w wysokości 5 000,00 zł, płatnych z góry do dnia 10 każdego miesiąca, poczynając od 10 września 2017 r., a kończąc dnia 10 marca 2028 r. to jest wierzytelności wynikających z umowy alimentacyjnej z dnia 18 kwietnia 2010 r. oraz odsetek umownych i odsetek za opóźnienie, jak również kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego, których przedmiotem są należności wynikające z ww. umowy alimentacyjnej, do zapłacenia których zobowiązany jest dłużnik, poddał się egzekucji z tego aktu na podstawie art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c. do maksymalnej kwoty 650 000,00 zł, przy czym zdarzeniem od którego uzależnione zostało wykonanie obowiązku zapłaty był upływ terminu do spełnienia świadczenia przez dłużnika, niespełnienie świadczenia pieniężnego przez dłużnika, to jest niezapłacenie kwoty wynikającej z niniejszej umowy oraz odsetek w terminach wcześniej określonych, a wierzyciel małoletnia L. L. będzie mogła wystąpić do Sądu o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności przeciwko dłużnikowi o całość lub część świadczeń w przypadku nie wywiązania się przez dłużnika z obowiązku zapłaty przedmiotowych alimentów wraz z odsetkami w terminach ww. określonych, w terminie do dnia 31 grudnia 2028 r. Dodatkowo, E. L. (1) oświadczył, że wierzyciel jest uprawniony do prowadzenia egzekucji na podstawie tego aktu o całość bądź też część swoich roszczeń względem dłużnika oraz że akt niniejszy może stanowić podstawę wielokrotnego nadawania klauzuli wykonalności (dowód: akt notarialny z dnia 8 września 2017 r., Rep. A nr (...) – oświadczenie o poddaniu się egzekucji – k. 104-106).

53 Postanowieniem z dnia 24 lipca 2018 r. w sprawie o sygn. I Co 285/18 Sąd Rejonowy w Legionowie I Wydział Cywilny wydał wierzycielowi L. L. utracony tytuł wykonawczy w postaci aktu notarialnego (...) zaopatrzonego w klauzulę wykonalności nadaną na rzecz F. L. (1) oraz na rzecz L. L. postanowieniem Sądu Rejonowego w Legionowie z dnia 9 października 2017 r., sygn. akt: I Co 1105/17 (dowód: postanowienie z 24.07.2018 – k. 108; tytuł wykonawczy w zamian za utracony – k. 107).

54 W dniu 16 sierpnia 2018 r. F. L. (1) wystąpiła w imieniu (...) L. do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie Jacka Bogiel z wnioskiem o wszczęcie egzekucji przeciwko E. L. (1) na podstawie powyższego tytułu wykonawczego z nieruchomości przy (...) w O., z tytułu kwoty zaległych alimentów w wysokości 445 000,00 zł za okres od dnia 15 września 2017 r. do dnia zapłaty wraz z odsetkami w wysokości według tytułu wykonawczego do dnia zapłaty, a także kwoty alimentów bieżących od dnia 15 sierpnia 2018 r. w wysokości po 5000,00 zł miesięcznie z odsetkami w wysokości według tytułu wykonawczego do dnia zapłaty. W rezultacie powyższego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Woli w Warszawie Jacek Bogiel wszczął postępowanie egzekucyjne, które toczy się pod sygn. akt Kmp (...) (dowód: wniosek egzekucyjny z dnia 16 sierpnia 2018 r. – k. 109; zawiadomienie dłużnika o wszczęciu egzekucji – k. 110). W ramach postępowania egzekucyjnego doszło do licytacji nieruchomości należącej do dłużnika E. L. (1) - (...) w O., a także został sporządzony plan podziału (bezsporne).

55 F. L. (1) jest w trakcie postępowania rozwodowego z E. L. (1), który pomimo rozpadu związku małżeńskiego z pozwaną utrzymuje stały kontakt z córką L. L. zaspokajając jej potrzeby życia codziennego oraz łożąc środki pieniężne na jej utrzymanie. F. L. (1) aktualnie ma nowe partnera, z którym ma dziecko urodzone w trakcie trwania małżeństwa z E. L. (1) (dowód: zeznania pozwanej F. L. (1) – protokół k. 653, k. 741v).

56 E. L. (1) w 2020 roku pozostawał w związku z F. L. (1) i zamieszkiwał z nią oraz z jej córkami (w tym ich wspólną córką L. L.), odprowadzał i odbierał ze szkoły córkę L., robił zakupy, swobodnie wchodził na posesję, na której mieszka F. L. (1) i przebywał w jej mieszkaniu. Jeszcze w sierpniu 2021 roku żyli oni wspólnie, razem wyjeżdżali na wakacje (sprawozdanie z usług detektywistycznych, fotografie – k. 362; zeznania świadka G. H. – protokół k. 458-459; korespondencja na komunikatorze (...) – k. 474-486; fotografie – k. 488-490).

57 Przeciwko E. L. (1) było prowadzone w Belgii postępowanie egzekucyjne, a także postępowanie karne w związku z niepłaceniem alimentów na rzecz L. A. i I. L. (zeznania powódki L. A. – protokół k. 652v; zeznania powódki I. L. – protokół k. 652v; zeznania pozwanej F. L. (1) – protokół k. 741v).

58 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt sprawy dokumentów, a wymienionych w treści uzasadnienia, którym w całości dał wiarę, bowiem żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności, a Sąd nie miał podstaw do kwestionowania ich wiarygodności, bądź zawartej w nich treści z urzędu.

59 Dokonując ustaleń faktycznych Sąd oparł się również na dowodzie z przesłuchania stron w zakresie wskazanym w ustalonym stanie faktycznym. W tej części zeznania powódek i pozwanej były jasne, logiczne i wzajemnie się uzupełniające, jak również znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym, w szczególności w dowodach z dokumentów.

60 Sąd nie dał wiary twierdzeniom pozwanej F. L. (1), jakoby pożycie z mężem E. L. (1) ustało już w 2017 roku. Pozostaje to w sprzeczności z materiałem dowodowym w postaci sprawozdania z usług detektywistycznych i fotografii, a także zeznań świadka G. H. (detektywa), z których wynika, że jeszcze w 2020 roku E. L. (1) odprowadzał i odbierał córkę L. L. ze szkoły, swobodnie wchodził do miejsca zamieszkania pozwanej i przebywał tam przez długi czas („po odprowadzeniu dziecka do szkoły pan L. mógł wracać na inny adres, lecz tego nie robił” – protokół k. 458v), zaś jeszcze w sierpniu 2021 roku sama pozwana wysyłała do U. na komunikatorze (...) obrażające, wulgarne, złośliwe wiadomości wraz ze zdjęciami ukazującymi wspólne wakacje pozwanej wraz z E. L. (1) (k. 474-486). Tego typu nieprawdziwe zeznania zdaniem Sądu w sposób oczywisty stanowią element taktyki procesowej mającej wykazać, że w 2017 roku, kiedy to sporządzono przedmiotowy akt notarialny, pozwana rzekomo nie była już dla dłużnika osobą bliską, co miałoby stanowić o obaleniu domniemania, o którym mowa w art. 527 §3 k.c. Pozwana jednak przeczy sama sobie, gdyż sama przyznaje, że pozostaje z dłużnikiem w dobrych relacjach, a nade wszystko w dalszym ciągu – na dzień zamknięcia rozprawy – pozostaje jego żoną (choć toczy się postępowanie rozwodowe).

61 Nieprzekonująca była argumentacja pozwanej co do motywacji, jaka legła u podstaw zawarcia aktu notarialnego z dnia 8 września 2017 r., jakoby E. L. (1) „miał świadomość, że dług rośnie”, przy czym mowa jest o rzekomym długu wobec pozwanej. Sama pozwana wskazała, że pozostaje z nim w dobrych relacjach, a nade wszystko nie może być bez znaczenia fakt, że nadal są oni małżeństwem (choć w trakcie postępowania rozwodowego; zgodnie z jej zeznaniami rozstanie odbyło się w konsensualny sposób, a pozwana ma aktualnie nowego partnera, z którym ma dziecko). Z przedmiotowego materiału dowodowego wynika fakt, iż zobowiązanie w kwocie 712 000 zł nie ma oparcia w żadnej innej czynności prawnej ani umowie (zaś przedłożony do akt sprawy dokument zatytułowany „Ugoda” nie jest podpisany przez żadną ze stron, a zatem jest tylko projektem i nie przedstawiał żadnej wartości dowodowej – k. 507-507v) i nie spełnia definicji ugody określonej w art. 917 k.c., bowiem brak jest znamion istnienia pomiędzy nimi stosunku prawnego oraz tego, na czym miałyby polegać ich wzajemne ustępstwa w ramach ugody, a więc w swojej istocie jest to czynność pozorna, a dłużnik E. L. (1) na mocy opisanego aktu notarialnego, którego dotyczy petitum pozwu, rozporządził swoim majątkiem w ten sposób, że pozwana uzyskuje korzyść majątkową z tytułu alimentów, pomimo że pozostaje z nim stale w związku małżeńskim, z jednoczesną świadomością obydwojga o pokrzywdzeniu wierzycielek (powódek) i chęcią uniknięcia wyegzekwowania wierzytelności na ich rzecz. Zawarcie aktu notarialnego z dnia 8 września 2017 r. było zgodne z oczekiwaniem pozwanej i takie intencje dłużnika i pozwanej w ocenie Sądu wyłaniają się w sposób klarowny, co należy stwierdzić w świetle treści korespondencji mailowej wysłanej przez F. L. (1) do U., w której jasno wyraziła ona swoją niechęć wobec powódek używając do tego wulgaryzmów, słów obraźliwych, gróźb karalnych, a także niejednokrotnie zapowiadając podjęcie działań zmierzających do pozbawienie ich środków do życia w postaci zasądzonych na ich rzecz od E. L. (1) alimentów.

62 Sąd pominął pozostałe dowody z dokumentów lub kopii dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, a nie wskazanych powyżej, jako niemających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

63 Z kolei co do braku podstaw do odroczenia rozprawy, o które wnosił pełnomocnik strony pozwanej na rozprawie w dniu 25 marca 2026 r. z uwagi na niestawiennictwo pozwanej spowodowane stanem zdrowia, przy jednoczesnej chęci wzięcia udziału w sprawie i wygłoszenia stanowiska końcowego ( protokół – k. 770v), należy wskazać, że nieodroczenie rozprawy nie musi powodować nieważności postępowania, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że strona zajęła stanowisko co do wszystkich kwestii prawnomaterialnych i procesowych występujących w sprawie, zgłosiła wszystkie dowody na poparcie swoich twierdzeń, ustosunkowała się do twierdzeń strony przeciwnej i do dowodów przeprowadzonych w sprawie oraz odmowy przeprowadzenia innych dowodów (wyrok SN z 7.03.2013 r., II CSK 436/12, LEX nr 1331266). Tak też było w niniejszej sprawie i Sąd Okręgowy podziela w całości ww. stanowisko Sądu Najwyższego, a ponadto należy zauważyć, że strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, a zatem stanowisko końcowe strony w sprawie mogło być wygłoszone bez przeszkód. Sama sprawa toczy się już przez wiele lat i stanowisko strony pozwanej zostało wyrażone w sposób dobitny podczas kilku terminów rozpraw oraz w ramach licznych pism procesowych składanych w toku postępowania, w związku z czym kolejne odraczanie rozprawy prowadziłoby jedynie do jego przedłużenia. W konsekwencji należy stwierdzić, że nie ucierpiało w żaden sposób prawo strony do udziału w rozprawie.

64 Sąd Okręgowy zważył co następuje:

65 Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

66 Powództwo L. A. oraz I. L. znajduje podstawę prawną w art. 527 k.c., zgodnie z którym gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć (§1), przy czym czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności (§2), a nadto, jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (§3).

67 Zgodnie z art. 528 i 529 k.c. jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (art. 528 k.c.), zaś jeżeli w chwili darowizny dłużnik był niewypłacalny, domniemywa się, że działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny (art. 529 k.c.).

68 W myśl art. 531 k.c. uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli następuje w drodze powództwa lub zarzutu przeciwko osobie trzeciej, która wskutek tej czynności uzyskała korzyść majątkową. W wypadku gdy osoba trzecia rozporządziła uzyskaną korzyścią, wierzyciel może wystąpić bezpośrednio przeciwko osobie, na której rzecz rozporządzenie nastąpiło, jeżeli osoba ta wiedziała o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużnika za bezskuteczną albo jeżeli rozporządzenie było nieodpłatne.

69 Wierzycielowi przysługuje zatem skarga pauliańska, jeżeli kumulatywnie spełnione są następujące przesłanki:

70 1) istnieje wierzytelność;

71 2) wskutek dokonania czynności prawnej przez dłużnika z osobą trzecią nastąpiło pokrzywdzenie wierzyciela (dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności);

72 3) osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową;

73 4) dokonanie przez dłużnika czynności prawnej nastąpiło ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela;

74 5) osoba trzecia działała w złej wierze.

75 Ciężar udowodnienia wymienionych przesłanek spoczywa co do zasady na wierzycielu, jednakże obowiązek dowodzenia obciąża pozwanego w zakresie okoliczności objętych domniemaniami określonymi w art. 527 § 3, art. 528 i 529 k.c.

76 W ocenie tut. Sądu w niniejszej sprawie zaistniały wszystkie wymienione wyżej przesłanki. Zgromadzone w sprawie dowody nie pozostawiają bowiem wątpliwości, że powódkom (wierzycielkom) przysługiwały względem E. L. (1) (dłużnika) wymagalne wierzytelności. L. A. była uprawniona do dochodzenia zapłaty zaległych alimentów należnych jej od E. L. (1) w wysokości 2 000,00 euro od 1 stycznia 2006 г.; 2 000,00 euro za okres od dnia 15 lipca 2008 г. do dnia 14 kwietnia 2010 г.; 1 700,00 euro za okres od dnia 15 kwietnia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2011 г.; 1 400,00 euro za okres od dnia 01 stycznia 2012 r. do dnia 24 czerwca 2012 r.; 1 025,00 euro za okres od dnia 25.06.2012 r. wraz z coroczną indeksacją począwszy od czerwca 2008 r., a wynikających z wyroku Sądu Pierwszej Instancji w Leuven z dnia 30 czerwca 2006 r. w sprawie o sygn. akt 06/35/A, zaopatrzonym w klauzule wykonalności z dnia 31 marca 2014 г.; wyroku z dnia 19 maja 2008 r. wydanym przez Sądu Pierwszej Instancji w Leuven w sprawie o sygn. akt 06/176/A, zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia 31 marca 2014 г. względem których wykonalność na terenie Polski została stwierdzona postanowieniem z dnia 18 lipca 2013 r. wydanym przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII Co 383/13 oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Brukseli z dnia 15 listopada 2016 r. wydanego w sprawie o sygn. akt 2016/FA/111, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 26 stycznia 2017 г.

77 I. L. natomiast była uprawniona do dochodzenia zapłaty zaległych alimentów należnych jej od E. L. (1) w wysokości 300,00 euro od dnia 01 stycznia 2006 r. oraz 450,00 euro od dnia 01 czerwca 2016 r. wraz z coroczną indeksacją począwszy od 01 stycznia 2007 r., a także 2/3 kosztów medycznych i paramedycznych obejmujących wszystkie koszty hospitalizacji, wszystkie konsultacje u specjalistów i wszystkich przepisanych przez nich badań specjalistycznych, leków i opieki specjalistycznej, koszt zakupu okularów i/lub soczewek kontaktowych, fizjoterapia, wkładki ortopedyczne, rehabilitacja, logopedia, ortodoncja, leczenie lub poradnictwo przez psychologa lub psychiatrę, jeżeli zostało przepisane przez lekarzy lub przez właściwy organ i po odliczeniu zwrotów od kas chorych, ubezpieczenia leczenia szpitalnego lub innych ubezpieczeń dodatkowych, a wynikających z wyroku Sądu Pierwszej Instancji w Leuven z dnia 30 czerwca 2006 r. w sprawie o sygn. akt 06/35/A, zaopatrzonym w klauzulę wykonalności z dnia 31 marca 2014 r., względem którego wykonalność na terenie Polski została stwierdzona postanowieniem z dnia 18 lipca 2013 r. wydanym przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII Co 383/13 oraz wyroku Sądu Rodzinnego Pierwszej Instancji w Leuven z dnia 11 kwietnia 2017 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt 16/408/A, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 4 maja 2017 r.

78 Powódki wykazały zatem, że przysługiwały im względem E. L. (1) konkretne wierzytelności, których ochronę miała zapewnić skarga pauliańska. Co istotne, postępowanie egzekucyjne prowadzone celem wyegzekwowania ww. należności pod sygn. Kmp (...) – na skutek działań podjętych przez E. L. (1) z udziałem F. L. (1), nie przyniosło zamierzonego rezultatu, tj. wyegzekwowania sumy zaległych alimentów należnych obu wierzycielkom.

79 Czynność prawna dłużnika może być uznana za bezskuteczną względem wierzycieli, gdy jej skutkiem jest pokrzywdzenie wierzycieli, a więc gdy dłużnik staje się niewypłacalny bądź pogłębia swój stan niewypłacalności, co oznacza sytuację dłużnika polegającą na braku możliwości wywiązywania się przez niego z zobowiązań finansowych, w tym w drodze skierowanej przeciwko dłużnikowi egzekucji. Pokrzywdzenie wierzycieli powstaje na skutek takiego stanu faktycznego majątku dłużnika, który powoduje niemożność, utrudnienie lub odwleczenie zaspokojenia wierzyciela (patrz: M. Pyziak-Szafnicka [w:] System prawa prywatnego, t. 6, s. 1249, wyrok Sądu Najwyższego z 28 listopada 2001 r., sygn. akt IV CKN 525/00, wyrok SN z 29 czerwca 2004 r., sygn. akt II CK 367/03). Skargę pauliańską uzasadnia każde powiększenie niewypłacalności, bez względu na jego rozmiar, przy czym oceny pokrzywdzenia wierzycieli i powodującego go stanu majątku dłużnika należy dokonywać na dzień zaskarżenia czynności i na dzień orzekania, a nie na datę dokonania zaskarżonej czynności (patrz: wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 4 lutego 2020 r., sygn. akt I ACa 1331/18). Rzeczywista niewypłacalność dłużnika (lub jej wyższy stopień) spowodowana przez zaskarżoną czynność musi istnieć (utrzymywać się) w chwili wystąpienia ze skargą pauliańską i w chwili orzekania przez sąd o żądaniu wierzyciela uznania czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną wobec niego. Dowodem niewypłacalności dłużnika może być np. bezskuteczność egzekucji stwierdzona postanowieniem o jej umorzeniu (art. 824 §1 pkt 3 k.p.c.), także w odniesieniu do niektórych składników majątku dłużnika, wykaz majątku złożony w postępowaniu egzekucyjnym, inne dowody stwierdzające, że dłużnik zaprzestał spłacania długów, dokumenty finansowe dłużnika.

80 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wykazał, że dłużnik nie dysponował majątkiem wystarczającym do całkowitego zaspokojenia wierzytelności przysługujących powódkom, nie regulował zobowiązań dobrowolnie, w efekcie czego została wszczęta egzekucja z nieruchomości. Następnie wykreował on – z udziałem F. L. (1) – tytuł egzekucyjny, a mianowicie akt notarialny z dnia 8 września 2017 r., w którym poddał się egzekucji w trybie art. 777 §1 pkt 4 k.p.c. w zakresie obowiązku zapłaty zaległych alimentów na rzecz małżonki, który po zaopatrzeniu go klauzulą wykonalności, z uwagi na pierwszeństwo zaspokojenia przyznane przez ustawodawcę wymagalnym należnościom alimentacyjnym (art. 1025 §1 pkt 2 k.p.c.), miał wyprzedzić innych wierzycieli w kolejce do zaspokojenia z kwoty uzyskanej w egzekucji prowadzonej przeciwko niemu, tak by uzyskać dostęp do kwoty uzyskanej z egzekucji w wyższej kolejności i w szerszych niż uzasadnione prawem materialnym granicach, a w konsekwencji utrudnić zaspokojenie powódek jako wierzycielek. Świadczy o tym niezbicie zbieżność dat wydanego w postępowaniu egzekucyjnym postanowienia o przybicie z dnia 5 września 2017 roku i złożenia przez dłużnika i pozwaną oświadczeń przed notariuszem w dniu 8 września 2017 roku.

81 Z przedstawionego wyżej stanu faktycznego wyłania się obraz pozwanej, która podjęła wszelkie możliwe działania – także te moralnie i społecznie nieakceptowalne – by zapewnić sobie możliwie jak najlepszy dostęp do środków finansowych ówczesnego partnera życiowego, z niewątpliwym pokrzywdzeniem jego poprzedniej żony oraz jego córki z poprzedniego małżeństwa, z jednej strony torpedując toczące się już postępowanie egzekucyjne z wniosku powódek, a z drugiej kreując na mocy rzekomej ugody fikcyjne zobowiązanie alimentacyjne i wszczynając z jej tytułu osobne postępowanie egzekucyjne. To też pozwana F. L. (1) w sposób niezwykle jednoznaczny akcentowała w korespondencji mailowej kierowanej do L. A.. To też potwierdza tezę, że na skutek zaskarżonej czynności poddania się przez E. L. (1) egzekucji w trybie art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c. w zakresie zaległych alimentów, w sposób zamierzony utrudnił on możliwość prowadzenia skutecznej egzekucji, a finalnie wyegzekwowania należności przysługujących L. A. oraz I. L. z jedynego dostępnego składnika jego majątku. W tej sytuacji przyjąć trzeba, że doprowadził on do pokrzywdzenia L. A. oraz I. L..

82 Gdyby nawet uznać, że pozwana nie wykreowała sztucznie zobowiązania, jakie jej rzekomo przysługuje w kwocie 712 000 zł (bowiem w treści aktu notarialnego mowa jest o „ugodzie” – brak jest jednak żadnego innego dokumentu stanowiącego rzeczoną ugodę, niż rzeczony akt notarialny), a pozwana, jak twierdziła, faktycznie jest podobnie jak powódki wierzycielką E. L. (1) (z czym się Sąd nie zgadza), to w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że choć dłużnik co do zasady ma prawo wyboru wierzyciela, którego chce zaspokoić, skoro w wypadku wielości wierzycieli przepisy nie przewidują szczególnej kolejności ich zaspokojenia, i sam fakt wyboru jednego z nich i zaspokojenia jego wierzytelności nie może być przedmiotem opartego na art. 527 §1 k.c. zarzutu pokrzywdzenia innych wierzycieli, to jednak są sytuacje, w których zarzut ten może być skutecznie podniesiony. Będzie tak między innymi wtedy, gdy dłużnik dokonał wyboru wierzyciela w sposób arbitralny, prowadzący do jego uprzywilejowania kosztem pozostałych wierzycieli (zob. wyrok SN z 20.10.2011 r., IV CSK 39/11, LEX nr 1102265.). Przy powyższym założeniu, że zobowiązanie faktycznie istnieje, to z taką arbitralnością wyboru wierzyciela mielibyśmy do czynienia w niniejszej sprawie. W tym kontekście jednak – choć teoretycznie można by uznać, że E. L. (1) ma prawo do dobrowolnego zapłacenia pozwanej pewnych środków pieniężnych – należy zauważyć, że zadłużenie w tak wysokiej kwocie z tytułu „obowiązku alimentacyjnego”, w sytuacji w której obie te osoby pozostają nadal w ważnym związku małżeńskim i na przestrzeni lat żyli wspólnie na wysokim poziomie materialnym, jest konstrukcją iście karkołomną. Należy przypomnieć, że „obowiązek alimentacyjny” w myśli definicji określonej w art. 128 k.r.i.o. obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo, natomiast do małżonków odnosi się obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny (art. 27 k.r.i.o.), zgodnie z którym oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli, a zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym. Sąd Najwyższy natomiast wskazuje, że pomiędzy obowiązkiem ustanowionym w art. 27 k.r.o. a obowiązkiem alimentacyjnym z art. 128 i nast., a także art. 60 k.r.i.o., istnieje co prawda pewne podobieństwo, jednak o tożsamości tych obowiązków nie może być mowy, a można mówić co najwyżej o „alimentacyjnym charakterze” obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. To nie upoważnia jednak do formułowania tezy, że między małżonkami – w czasie trwania małżeństwa – istnieje obowiązek alimentacyjny sensu stricto (uchwała SN z 13.07.2011 r., III CZP 39/11, OSNC 2012/3, poz. 33). Mówiąc o potrzebach rodziny należy zaś brać pod uwagę rodzinę jako wspólnotę i jej zbiorowe potrzeby oraz jako jednostki i tym samym indywidualne potrzeby każdego członka (S. Kotas-Turoboyska [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2026, art. 27). Uznanie, że wobec tych wszystkich okoliczności (pozostawania w związku małżeńskim, wieloletniego wspólnego życia na wysokim poziomie materialnym) oraz faktu, że jak sama pozwana przyznaje, pozostaje z mężem – mimo utraty pożycia małżeńskiego – w dobrych stosunkach do dziś, E. L. (1) miał przez tyle lat uchybiać obowiązkowi zaspokajania potrzeb współmałżonki w rodzinie i owo uchybienie miałoby być wyceniane na 712 000 zł, nie znajduje logicznego uzasadnienia.

83 W oczywisty sposób spełniona została przesłanka uzyskania przez pozwaną korzyści majątkowej, bowiem dysponując przedmiotowym tytułem egzekucyjnym – akt notarialny z dnia 8 września 2017 r., w którym E. L. (1) poddał się egzekucji w trybie art. 777 §1 pkt 4 k.p.c. w zakresie obowiązku zapłaty zaległych alimentów, zaopatrzonym w klauzulę wykonalności, przyznane jej zostało pierwszeństwo zaspokojenia wierzytelności, jako wymagalnych należności alimentacyjnych. Tytuł ten zaś został wykorzystany w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym pod sygn. Kmp (...), prowadzonym z jedynego dostępnego składnika majątku dłużnika E. L. (1).

84 Spełniona została także przesłanka działania przez dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycielek. E. L. (1) musiał zdawać sobie sprawę, że nie jest w stanie się wywiązać z zobowiązań w całości, a w każdym razie nie chciał dopuścić do skutecznej egzekucji ze swojego majątku w postaci nieruchomości na rzecz powódek, w związku z czym wspólnie i w porozumieniu z pozwaną na mocy opisanego aktu notarialnego poddał się on egzekucji w oparciu o rzekomą „ugodę” co do należności alimentacyjnych na rzecz pozwanej. Domniemanie z art. 527 §3 k.c. w żaden sposób nie zostało obalone, a czynność prawna została dokonana z udziałem osoby bliskiej – małżonki dłużnika. E. L. (1) poddał się egzekucji w zakresie wykreowanego przez siebie fikcyjnego zobowiązania w zakresie rzekomo zaległych alimentów wobec tejże małżonki. Zła wiara pozwanej także nie budziła najmniejszych wątpliwości Sądu – wobec jej konfliktu z powódką L. A. i wielokrotnie kierowanych przez pozwaną obraźliwych, wulgarnych, mających na celu jedynie sprawienie przykrości słów, intencja pozbawienia powódek przysługujących im należności alimentacyjnych, za sprawą tak ukartowanego działania pozwanej i dłużnika, w ocenie Sądu jest oczywista i czytelna. Fakt poddania się egzekucji w trybie art. 777 §1 pkt 4 k.p.c. aktem notarialnym z dnia 8 września 2017 r. w okresie toczącego się postępowania egzekucyjnego, przy jednoczesnym wcześniejszym podjęciu wszelkich możliwych działań przez E. L. (1) oraz F. L. (1) celem wpierw uniknięcia obowiązku alimentacyjnego względem L. A. oraz I. L., a następnie utrudniania wyegzekwowania zaległości alimentacyjnej w toku postępowania egzekucyjnego, w sposób jednoznaczny wskazuje na celowe działanie dłużnika zmierzające do wyzbycia się majątku, który pozwoliłby na skuteczne zaspokojenie wierzytelności byłej żony i córki. Pozwana F. L. (1) podejmowała od początku związku z E. L. (1) kroki w sposób szczególnie przemyślany i nakierowany na uzyskanie jak najwyższych korzyści majątkowych. Dość powiedzieć, iż w toku postępowania egzekucyjnego sama pozwana reprezentowała dłużnika, torpedując przebieg egzekucji.

85 Niewątpliwie nie upłynął także 5-letni termin, o którym stanowi art. 534 k.c. – zaskarżona czynność prawna została dokonana dnia 8 września 2017 roku, roku zaś powództwo zostało wniesione w dniu 25 marca 2019 r.

86 W konsekwencji, jako że zostały spełnione wszystkie przesłanki uzasadniające skorzystanie przez wierzyciela ze skargi pauliańskiej, powództwo podlegało uwzględnieniu w całości, o czym Sąd orzekł w punkcie I sentencji wyroku.

87 W punkcie II sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu wynikającą z art. 98 §1 k.p.c., uwzględniając, że strona powodowa wygrała proces w 100%, jednak szczegółowe wyliczenie kosztów postępowania Sąd pozostawił referendarzowi sądowemu, stosownie do art. 108 §1 k.p.c. Jednocześnie w ocenie Sądu brak było podstaw do zasądzenia na rzecz strony powodowej kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości. Co prawda sprawa miała charakter złożony pod względem faktycznym, jednak w przekonaniu Sądu nie zostały spełnione przesłanki określone w §15 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, w szczególności nie można stwierdzić, by nakład pracy pełnomocnika oraz jego wkład w sprawne wyjaśnienie okoliczności faktycznych był szczególnie wysoki, a pełnomocnik wręcz składał liczne pisma procesowe z wnioskami dowodowym (np. dotyczącymi stanu majątkowego pozwanej, faktu, iż posiada ona konie itd.), które nie miały większego znaczenia dla przedmiotu sprawy. W związku z powyższym, Sąd uznał, że brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku strony powodowej o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości.