Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 lutego 2025 r., II C 1535/19

wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 lutego 2025 r., II C 1535/19

Tekst

1 Sygn. akt II C 1535/19

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 18 lutego 2025 r.

3 Sąd Okręgowy w Warszawie II Wydział Cywilny

4 w składzie następującym:

5 Przewodniczący Sędzia SO Eliza Kurkowska

6 Protokolant Wiktoria Dudek

7 po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. w Warszawie na rozprawie

8 sprawy z powództwa Stowarzyszenia (...) w W.

9 przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą W.

10 o ochronę praw autorskich

11 I. oddala powództwo;

12 II. obciąża powoda kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego

13 i nieuiszczonymi kosztami sądowymi, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, pozostawiając szczegółowe wyliczenie kosztów referendarzowi sądowemu.

14 SSO Eliza Kurkowska

15 Sygn. akt II C 1535/19

Uzasadnienie

16 W pozwie z dnia 30 kwietnia 2018 r. (czytelna data stempla pocztowego – k. 1014) powód Stowarzyszenie (...) w W. wniósł o:

17 I. zobowiązanie pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. w trybie art. 105 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych do:

18 1. udzielenia, w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku częściowego, informacji:

19 a) w jakiej liczbie zwielokrotniono i wprowadzono przez pozwanego do obrotu, w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 20 kwietnia 2018 r., nośniki dźwięku i obrazu zawierające utwory słowne, muzyczne, słowno-muzyczne, choreograficzne w utworach audiowizualnych zamieszczonych na tych nośnikach, w szczególności ze wskazaniem ceny hurtowej jednego egzemplarza nośnika oraz liczby wyprodukowanych nośników z utworami audiowizualnymi z przyporządkowaniem do poszczególnych tytułów utworów, w tym m. in.:

20 1) „(...)”,

21 2) „(...)”,

22 3) „(...)”,

23 4) (...),

24 5) „(...)”,

25 6) „(...)”,

26 7) „(...)”,

27 8) (...),

28 9) (...),

29 10) (...),

30 11) „(...)”,

31 12) (...),

32 13) „(...)”,

33 14) (...),

34 15) (...),

35 16) „(...)”,

36 17) (...),

37 18) „(...)”,

38 19) (...),

39 20) (...),

40 21) (...),

41 22) (...),

42 23) (...),

43 24) (...),

44 25) „(...)”,

45 26) „(...)”,

46 27) „(...)”,

47 28) „(...)”,

48 29) „(...)”,

49 30) „(...)”,

50 31) „(...)”,

51 32) „(...)”,

52 33) (...),

53 34) „(...)”,

54 35) „(...)”,

55 36) „(...)”,

56 37) „(...)”,

57 38) „(...)”,

58 39) (...),

59 40) (...),

60 41) „(...)”,

61 42) „(...)”,

62 43) (...),

63 44) „(...)”,

64 45) „(...)”,

65 46) „(...)”,

66 47) „(...)”,

67 48) „(...)”,

68 49) (...),

69 50) „(...)”,

70 51) (...),

71 52) „(...)”,

72 53) „(...)”,

73 54) (...);

74 b) wysokości uzyskanego przez pozwanego przychodu z tytułu zwielokrotniania i wprowadzania do obrotu, w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 20 kwietnia 2018 r., nośników obrazu i dźwięku zawierających utwory słowne, muzyczne, słowno-muzyczne i choreograficzne wykorzystywane w utworach audiowizualnych eksploatowanych przez pozwanego, w tym w wymienionych powyżej w podpunkcie a) utworach audiowizualnych w ww. okresie, z wyszczególnieniem przychodów przypadających na poszczególne utwory audiowizualne;

75 c) o charakterze i zakresie korzystania (w szczególności sposobach dystrybucji) przez pozwanego z poszczególnych nośników obrazu i dźwięku zawierających utwory słowne, muzyczne, słowno-muzyczne i choreograficzne wykorzystywane w utworach audiowizualnych, w tym w wymienionych powyżej w podpunkcie a) utworach audiowizualnych w ww. okresie,

76 2. udostępnienia powodowi, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku częściowego, pełnej dokumentacji (w tym księgowej) dotyczącej zwielokrotnionych i wprowadzonych do obrotu, w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 20 kwietnia 2018 r., nośników obrazu i dźwięku zawierających utwory słowne, muzyczne, słowno-muzyczne i choreograficzne wykorzystywane w utworach audiowizualnych eksploatowanych przez pozwanego, w tym w wymienionych powyżej w podpunkcie a) utworach audiowizualnych w ww. okresie, w tym:

77 - po jednym egzemplarzu każdego z nośników obrazu i dźwięku zawierających utwory słowne, muzyczne, słowno-muzyczne i choreograficzne wykorzystywane w przedmiotowych utworach audiowizualnych, reprodukowanych na zamówienie pozwanego i wprowadzanych przez pozwanego do obrotu w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 20 kwietnia 2018 r., z etykietami i obwolutami, z którymi nośniki te były skierowane do obrotu,

78 - zleceń wysłanych do tłoczni, z którymi pozwany współpracuje, raportów z tłoczni, dokumentów magazynowych, faktur sprzedażowych, deklaracji podatkowych, bilansów sprzedaży – związanych ze zwielokrotnianiem i wprowadzaniem do obrotu przez pozwanego w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 20 kwietnia 2018 r., nośników obrazu i dźwięku zawierających utwory słowne, muzyczne, słowno-muzyczne i choreograficzne wykorzystywane w przedmiotowych utworach audiowizualnych eksploatowanych przez pozwanego w ww. okresie;

79 II. wydanie wyroku częściowego w odniesieniu do roszczenia informacyjnego wskazanego w pkt I powyżej;

80 III. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda stosownego wynagrodzenia w wysokości określonej przez biegłego, uwzględniającej charakter i zakres korzystania przez pozwanego z utworów oraz wysokość wpływów osiąganych przez pozwanego z korzystania z utworów, jako należność z tytułu reprodukowania i wprowadzania do obrotu przez pozwanego:

81 a) w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 20 kwietnia 2018 r., nośników obrazu i dźwięku zawierających utwory z repertuaru powoda, tj. utwory muzyczne, słowno-muzyczne i choreograficzne w utworach audiowizualnych, oraz

82 b) w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 29 maja 2014 r., nośników obrazu i dźwięku zawierających utwory z repertuaru powoda, tj. utwory słowne w utworach audiowizualnych,

83 - w szczególności w wymienionych powyżej w podpunkcie a) utworach audiowizualnych, zamieszczanych na tych nośnikach;

84 IV. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

85 W uzasadnieniu pozwu wskazano, że Stowarzyszenie (...) w W. jest organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi w rozumieniu art. 104 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej jako: PrAut). Na podstawie zezwolenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jest uprawniony do zarządzania prawami autorskimi do utworów słownych, muzycznych, słowno-muzycznych, choreograficznych, pantomimicznych oraz słownych, muzycznych, słowno-muzycznych i choreograficznych w utworze audiowizualnym, w tym na polach eksploatacji jakimi są utrwalenie, zwielokrotnienie i wprowadzenie do obrotu. Zgodnie z art. 105 ust. 1 PrAut organizacji zbiorowego zarządzania w zakresie wykonywania zbiorowego zarządu, służy domniemanie, iż jest uprawniona do zarządzania i ochrony w odniesieniu do pól eksploatacji objętych zezwoleniem oraz że posiada legitymację procesową w tym zakresie. Zdaniem powoda domniemanie przewidziane w ww. przepisie obejmuje – na polach eksploatacji określonych zezwoleniem – cały repertuar organizacji zbiorowego zarządzania, w tym utwory zagranicznych twórców oraz artystów wykonawców. Musi być ono – w myśl zasady asymilacji – rozumiane jednakowo w odniesieniu do twórców krajowych oraz zagranicznych. Powód, wykonując zbiorowy zarząd prawami autorskimi, działa w oparciu o tabele stawek wynagrodzeń autorskich Stowarzyszenia (...).

86 Powód wskazał, że (...) sp. z o.o. to działający na polskim rynku od 1998 r. wiodący polski, niezależny dystrybutor filmowy, który współpracuje z największymi producentami. Ze strony internetowej pozwanego oraz ze strony internetowej (...) wynika, że pozwany jest w szczególności dystrybutorem filmów wymienionych w pkt 1a ppkt 1-54 petitum pozwu. Pozwany prowadzi działalność gospodarczą, mającą za przedmiot między innymi zwielokrotnianie i wprowadzanie do obrotu handlowego nośników dźwięku i obrazu. Powód powołując się na art. 70 ust. 2¹ PrAut wskazał, że twórcy utworów literackich lub muzycznych, które zostały stworzone do utworu audiowizualnego lub w nim wykorzystane, uprawnieni są do stosownego wynagrodzenia z tytułu reprodukowania utworu audiowizualnego na egzemplarzu przeznaczonym dla własnego użytku osobistego. Korzystający z utworu audiowizualnego wypłaca wynagrodzenie, o którym mowa powyżej, za pośrednictwem właściwej organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi. Korzystającym z utworu w rozumieniu ww. przepisu jest m. in. dystrybutor filmowy. Twórcy nie mogą dochodzić tantiem audiowizualnych na podstawie art. 70 ust. 2¹ PrAut bez pośrednictwa organizacji, a także zrzec się tych praw lub praw w tym zakresie przenieść, np. na producenta. Czynności takie byłyby z mocy prawa nieważne.

87 Powód podkreślił, że każdy film bez względu na jego rodzaj i gatunek może mieć różne sposoby eksploatacji. Dystrybutor filmowy pełni w procesie eksploatacji filmu fundamentalną rolę. Nabywając od producenta (w drodze umowy dystrybucyjnej) prawa do eksploatacji filmu (licencja), dystrybutor decyduje o jego reprodukcji. Nabyte uprawnienia wykorzystuje on bowiem m. in. w celu wytworzenia kopii filmowych, które następnie udostępnia na podstawie umów licencyjnych innym podmiotom w celu ich rozpowszechnienia.

88 Powód podniósł, że pomimo ustawowego obowiązku ciążącego na pozwanym, do dnia dzisiejszego nie zostało uregulowane wynikające z art. 70 ust. 2¹ PrAut należne twórcom reprezentowanym przez (...) wynagrodzenie z tytułu reprodukowania i wprowadzenia do obrotu przez pozwanego w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 20 kwietnia 2018 r. utworów słownych, muzycznych, słowno-muzycznych należących do repertuaru powoda.

89 W uzasadnieniu pisma wyjaśniono, że w pierwszej kolejności powód dochodzi roszczenia o udzielenie informacji w trybie art. 105 ust. 2 PrAut. Powodowi nie jest bowiem znana skala zwielokrotnionych i wprowadzonych przez pozwanego do obrotu nośników zawierających utwory z repertuaru powoda w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 20 kwietnia 2018 r. Powód podniósł, że organizacja zbiorowego zarządzania może w zakresie swojej działalności domagać się udzielenia informacji oraz udostępnienia dokumentów niezbędnych do określenia wysokości dochodzonych przez nią wynagrodzeń i opłat. Informacje te są niezbędne organizacji do wykonywania jej ustawowych zadań, w szczególności do sprawdzenia czy dany użytkownik praw przestrzega prawa autorskiego. W ocenie strony powodowej roszczenie informacyjne jest odrębną, samodzielną i niezależną podstawą uprawniającą do wniesienia powództwa, która nie pozostaje w związku z faktem naruszenia autorskich praw majątkowych, ani w związku z naruszeniem innych uprawnień majątkowych wynikających z prawa autorskiego (należnych wynagrodzeń lub opłat), a którego celem jest jedynie sprawdzenie, czy zobowiązany podmiot przestrzega prawa autorskiego. Dopiero w drugiej kolejności powód domaga się od pozwanego zapłaty na podstawie art. 70 ust. 2¹ PrAut, gdyż jest uprawniony do dochodzenia należnego twórcom (należących do katalogu utworów, których prawami zarządza) stosownego wynagrodzenia z tytułu reprodukowania utworu audiowizualnego na egzemplarzu przeznaczonym dla własnego użytku osobistego.

90 Powód wskazał, że wynagrodzenie przewidziane w art. 70 ust. 2¹ PrAut, należy się wymienionym w nim osobom w oderwaniu od wyłącznego prawa do korzystania z utworu i rozporządzania nim. Jest to wynagrodzenie dodatkowe, niezależne od praw autorskich przysługujących producentowi (istniejące obok praw majątkowych producenta), a jego podstawą nie są „zasady ogólne”, lecz konkretny przepis ustawy – art. 70 ust. 2¹ PrAut. Powód zaznaczył, że wynagrodzenie przyznane w tym przepisie jest niemal jednolicie uznawane, zarówno w piśmiennictwie, jak i w judykaturze, za wynagrodzenie dodatkowe („drugie”) (pozew – k. 3-23).

91 Pozwany (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według spisu kosztów, a jeżeli spis nie zostanie złożony według norm przepisanych.

92 W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany zaprzeczył, by reprodukował (lub zlecał reprodukcję) utworów audiowizualnych na egzemplarzu przeznaczonym do własnego użytku osobistego oraz by reprodukował nośniki obrazu i dźwięku zawierające utwory z repertuaru powoda wymienione w pozwie. Zaprzeczył również, by z wydruków ze strony internetowej (...)lub ze strony (...) wynikało, że prowadził działalność gospodarczą mającą za przedmiot zwielokrotnianie i wprowadzanie do obrotu nośników dźwięku i obrazu, a także, by prowadził dystrybucję egzemplarzy filmu pt. „(...)”.

93 Pozwany podniósł, że żądania pozwu nie odwołują się do żadnego z pól tantiemowych określonych przepisem art. 70 ust. 2¹ PrAut oraz nie precyzuje wszystkich utworów, od których zamierza dochodzić wynagrodzenia ustawowego, co zgodnie z zasadami niezbędności, numerus clausus pól tantiemowych czyni te żądania w tym informacyjne niedopuszczalnym. Pozwany podkreślił, że w polskim systemie prawnym brak jest instytucji wynagrodzeń tantiemowych (tantiem ustawowych) z tytułu zwielokrotniania i wprowadzania do obrotu, a tym bardziej sprzedaży lub dystrybucji nośników obrazu i dźwięku zawierających utwory słowne, muzyczne, słowo-muzyczne i choreograficzne wykorzystywane w utworach audiowizualnych. Wynagrodzenie z art. 70 ust. 2¹ PrAut należy się wyłącznie z tytułu eksploatacji utworu audiowizualnego na polach enumeratywnie wyliczonych w ustawie i ze względu na szczególność tych przepisów nie podlega on wykładni rozszerzającej. Zdaniem strony pozwanej wbrew twierdzeniom powoda w zakresie prawa do tantiem ustawowych niestanowiących autorskiego prawa majątkowego w rozumieniu przepisów PrAut, do twórców zagranicznych nie ma zastosowania zasada asymilacji przewidziana Konwencją Berneńską, a powód nie wykazał obywatelstwa współtwórców utworów audiowizualnych objętych pozwem.

94 Pozwany wskazał, że granice niezbędności roszczenia z art. 105 ust. 2 PrAut wyznaczone są przez: krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania wynagrodzenia (tylko współtwórcy utworu audiowizualnego) za korzystanie z konkretnego utworu audiowizualnego oraz pola eksploatacji utworu audiowizualnego wskazane w treści przepisu art. 70 ust. 2¹ PrAut. Pozwany zauważył, że z okoliczności faktycznych przytoczonych w treści uzasadnienia pozwu wynika, że powód wiąże zarówno roszczenie informacyjne, jak i roszczenie o zapłatę z eksploatacją tzw. utworów wkładowych w utworze audiowizualnym. Pozwany podkreślił, że nie sposób zgodzić się z powodem, iż podczas eksploatacji utworów audiowizualnych dochodzi do jednoczesnej „pośredniej” eksploatacji wszystkich utworów wkładowych, a zatem ich twórcom należy się odpowiednie wynagrodzenie na podstawie przepisu art. 70 ust. 2¹ PrAut. Wykładnia ww. przepisu nie pozostawia wątpliwości, że wynagrodzenie tantiemowe przysługuje tylko i wyłącznie określonym kategoriom podmiotów oraz ma związek ze ściśle określonymi polami eksploatacji. Powyższe wynika z podstawowych zasad związanych z tantiemami – zasadą numerus clausus pól tantiemowych oraz zasadą jednolitości (niepodzielności tantiemy ustawowej). Doktryna i orzecznictwo jednolicie przyjmują, że eksploatacja utworu audiowizualnego nie pociąga za sobą jednoczesnej eksploatacji wszystkich utworów wkładowych.

95 W ocenie pozwanego (...) nie jest organizacją uprawnioną do zarządzania prawami autorskimi do utworów audiowizualnych, od których korzystania (i tylko od nich) zgodnie z art. 70 ust.2¹ PrAut należą się tantiemy ustawowe. Jej uprawnienie wynikające z decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogranicza się wyłącznie do utworów wkładowych do utworu audiowizualnego, które są eksploatowane poza tym utworem. Dlatego powód winien wskazać, z jakimi konkretnie utworami znajdującymi się w jego zarządzie łączy swoje roszczenie informacyjne.

96 Pozwany podniósł, że przepis art. 70 ust. 2¹ PrAut w swej treści nie posługuje się pojęciem „twórcy” lecz pojęciem „współtwórcy”. Tymczasem status współtwórcy nie przysługuje autorom utworów wykorzystanych w utworze audiowizualnym, które nie zostały stworzone w ramach lub w bezpośrednim związku z procesem kreacji dzieła audiowizualnego.

97 Pozwany zwrócił uwagę, że powód nawiązuje do brzmienia art. 70 ust. 2 PrAut w starym brzmieniu. Tymczasem przepis ten został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z Konstytucją RP wyrokiem z dnia 24 maja 2006 r., K 5/05. Treść uchylonego przepisu art. 70 ust. 2 PrAut faktycznie odnosiła się do twórców utworów literackich lub muzycznych. Obowiązujący od czerwca 2007 r. art. 70 ust. 2¹ PrAut przyznaje wynagrodzenie tantiemowe wyłącznie dla współtwórców utworu audiowizualnego (oraz artystów wykonawców), a więc jedynie tych twórców, którzy wnieśli do utworu audiowizualnego wkład o charakterze twórczym, decydując o ostatecznym kształcie tego utworu. Nie ulega wątpliwości, że ze względu na ramy czasowe roszczeń powoda oraz moment wytoczenia powództwa w sprawie niniejszej do wszystkich utworów będzie miał zastosowanie przepis art. 70 ust.2¹ PrAut.

98 Pozwany oświadczył, że w zakresie filmów objętych powództwem na zasadzie wyjątku zlecił zwielokrotnienie kilku tytułów, co wynikało ze specyfiki nośników i innych przyczyn organizacyjno-prawnych.

99 W uzasadnieniu wskazano ponadto, że powód nie legitymuje się żadnym tytułem do reprezentowania jakichkolwiek praw współtwórców przedmiotowych utworów audiowizualnych i nie może powołać się na domniemanie wynikające z art. 105 ust. 1 PrAut, gdyż tytuł do tych samych utworów roszczą sobie także inne OZZ, co zostało przyznane przez powoda metrykami przykładowych filmów.

100 Pozwany podniósł zarzut braku czynnej legitymacji procesowej powoda wskazując, że analiza przepisów PrAut oraz zezwolenia udzielonego (...) przekonuje, iż powód pozbawiony jest legitymacji do pobierania wynagrodzeń tantiemowych z art. 70 ust. 2¹ pkt 4 PrAut, a w konsekwencji także do występowania z roszczeniem informacyjnym opartym na art. 105 ust. 2 PrAut. Co więcej, w odniesieniu do filmów produkcji zagranicznej brak legitymacji (...) jest szczególnie oczywisty.

101 Reasumując pozwany wskazał, że powództwo jest bezzasadne i jako takie powinno podlegać oddaleniu ze względu na brak legitymacji czynnej powoda, brak legitymacji biernej (...) sp. z o.o. oraz z uwagi na brak podstaw faktycznych i prawnych żądań powoda, w tym niedopuszczalności niektórych żądań w świetle przepisu art. 105 ust. 2 PrAut. Powód nie udowodnił również zasadniczej dla roszczenia informacyjnego z art. 105 ust. 2 PrAut przesłanki niezbędności żądanych informacji i dokumentów oraz nawet nie uprawdopodobnił, że (...) reprodukował przedmiotowe utwory na egzemplarzu przeznaczonym do własnego użytku osobistego (lub że z innego tytułu zobowiązany jest do zapłaty wynagrodzenia należnego współtwórcom utworów audiowizualnych), a tylko podmioty wykonujące wyżej wskazane czynności mogą być adresatami roszczeń z art. 70 ust. 2 ( 1) pkt 4 PrAut, a tym samym roszczeń informacyjnych związanych z obowiązkiem zapłaty wynagrodzeń ustawowych.

102 Pozwany podniósł zarzut przedawnienia zgłoszonych pozwem roszczeń informacyjnego i o zapłatę za okres poprzedzający trzy lata licząc wstecz od dnia wniesienia pozwu. Pozwany wyjaśnił, że roszczenia informacyjne mają charakter roszczeń majątkowych choć niepieniężnych, dlatego ulegają przedawnieniu (odpowiedź na pozew – k. 272-318).

103 W piśmie procesowym z dnia 23 stycznia 2019 r. powód wskazał, że podstawowy błąd w rozumowaniu pozwanego polega na niedostrzeżeniu tego, iż w niniejszej sprawie zezwolenie (...) na zbiorowe zarządzanie dotyczy innych kategorii utworów, niż zezwolenie Stowarzyszenia (...). (...) zarządza prawami autorskimi do całości utworu audiowizualnego, natomiast Stowarzyszenie (...) do określonych kategorii utworów wkładowych (literackich, muzycznych, słowno-muzycznych, choreograficznych i pantomimicznych). Zakresy działania tych dwóch organizacji nie pokrywają się zatem ze sobą. Roszczenia (...) i (...) dotyczą więc innych utworów. W ocenie strony powodowej aby obalić domniemanie, o którym mowa w art. 105 ust. 1 PrAut, to pozwany winien wykazać, iż współtwórcy utworów audiowizualnych, z którymi (...) wiąże swoje roszczenia (twórcy utworów wkładowych), są członkami (...) i powierzyli mu swoje prawa autorskie (w tym samym zakresie, co przedmiot niniejszego postępowania). Tymczasem pozwany tych okoliczności nie wykazał.

104 Powód podniósł, że unormowania przyznające współtwórcom utworu audiowizualnego oraz artystom wykonawcom dodatkowe wynagrodzenie mają też zastosowanie do zagranicznych twórców oraz artystów wykonawców. Wynika to z przyjętej w art. 5 pkt 4 PrAut i przepisach wiążących Polskę konwencji międzynarodowych zasady asymilacji (traktowania krajowego), czyli zrównania twórców oraz artystów wykonawców obcych z krajowymi.

105 W ocenie strony powodowej pozwany, jako dystrybutor filmowy, prowadzi działalność gospodarczą, mającą za przedmiot między innymi zwielokrotnianie i wprowadzanie do obrotu handlowego nośników dźwięku i obrazu. Jest on więc korzystającym z utworu audiowizualnego w rozumieniu o którym mowa w ust. 3 art. 70 PrAut. Powód podkreślił, że w piśmie procesowym z dnia 23 listopada 2018 r. (odpowiedź na pozew – str. 15-16 pisma) pozwany sam potwierdził, iż zlecał zwielokrotnienie filmów objętych powództwem. Pozwany jest zatem korzystającym z utworów będących przedmiotem niniejszego postępowania, a tym samym posiada legitymację bierną do występowania w sprawie.

106 Powód wskazał, że wbrew błędnym twierdzeniom pozwanego, (...) jako organizacja zbiorowego zarządzania nie prowadzi zarobkowej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W przedmiotowej sprawie powód występuje o wynagrodzenia na rzecz twórców, a więc termin przedawnienia jest 10-letni (pismo procesowe powoda z dnia 23 stycznia 2019 r. – k. 423-454).

107 W piśmie procesowym z dnia 21 marca 2022 r. powód wskazał, że w zakresie roszczenia informacyjnego dochodzi zobowiązania pozwanego do udzielenia informacji o wszystkich reprodukowanych utworach, jedynie przykładowo wymieniając tytuły utworów audiowizualnych, co do których uzyskał informacje o fakcie ich zwielokrotnienia i wprowadzenia do obrotu (pismo procesowe powoda z dnia 21 marca 2022 r. – k. 794-796).

108 W piśmie procesowym z dnia 20 lipca 2023 r. pozwany wskazał, że z punktu widzenia niniejszej sprawy istotnym jest, iż do grona wyłącznie uprawnionych należą tylko współtwórcy utworu audiowizualnego a nie twórcy jakichkolwiek utworów wykorzystanych w tym utworze. Pozwany zwrócił uwagę, że przepis art. 70 ust. 2¹ PrAut w swej treści nie posługuje się pojęciem „twórcy” lecz pojęciem „współtwórcy utworu audiowizualnego” (pismo procesowe pozwanego z dnia 20 lipca 2023 r. – k. 987-994).

109 Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

110 Stowarzyszenie (...) w W. jest organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi w rozumieniu art. 104 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U.2025.24 t.j.) (dalej jako: PrAut). (...) działa w formie prawnej stowarzyszenia zgodnie z ustawą prawo o stowarzyszeniach (okoliczność bezsporna).

111 Na mocy decyzji z dnia 1 lutego 1995 r., znak: (...), Minister Kultury i Sztuki udzielił Stowarzyszeniu (...) zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów literackich, muzycznych, słowno-muzycznych, choreograficznych, scenicznych i sceniczno-muzycznych na następujących polach eksploatacji: utrwalanie, zwielokrotnianie, wprowadzanie do obrotu, publiczne wykonywanie, publiczne odtwarzanie, nadawanie za pomocą wizji i fonii przewodowej, bezprzewodowej przez stację naziemną oraz za pośrednictwem satelity, wyświetlanie, najem i dzierżawa (decyzja – k. 33-34).

112 Decyzją z dnia 23 października 1998 r., znak: (...), Minister Kultury i Sztuki zmienił swoją decyzję z dnia 1 lutego 1995 r. i nadał jej brzmienie: Stowarzyszeniu (...) udzielam zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów słownych, muzycznych, słowno-muzycznych, choreograficznych, pantomimicznych oraz słownych, muzycznych, słowno-muzycznych i choreograficznych w utworze audiowizualnym na następujących polach eksploatacji: utrwalanie, zwielokrotnianie, wprowadzanie do obrotu, wprowadzanie do pamięci komputera, publiczne wykonanie, publiczne odtwarzanie, wyświetlanie, wystawianie, najem i dzierżawa oraz nadanie za pomocą wizji lub fonii przewodowej albo bezprzewodowej przez stację naziemną. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Minister Kultury i Sztuki przyjął, iż wniosek (...) w zakresie poszerzenia zezwolenia o utwory audiowizualne obejmuje uzyskanie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie utworami składającymi się na utwór audiowizualny z wyłączeniem praw przysługujących producentowi utworu audiowizualnego (decyzja – k. 35-36).

113 Na skutek zmiany ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych Minister Kultury decyzją z dnia 28 lutego 2003 r., znak: (...), zmienił decyzję Ministra Kultury i Sztuki z dnia 1 lutego 1995 r., zmienioną decyzją z dnia 23 października 1998 r. Na mocy decyzji z 2003 r. dokonano zmiany określeń pół eksploatacji. „Dzierżawa” zmieniła nazwę na „użyczenie”, a „równoczesne i integralne nadawanie utworu nadawanego przez inną organizację radiową i telewizyjną” na „reemitowanie”. Do pół eksploatacji dodano „publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym” (decyzja – k. 37-38).

114 Informacja o zakresie udzielonego Stowarzyszeniu (...) zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi wynika z ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski obwieszczenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 marca 2009 r. w sprawie ogłoszenia decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o udzieleniu i o cofnięciu zezwoleń na podjęcie działalności organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub pokrewnymi ((...)) (obwieszczenie – k. 39-44v).

115 Stowarzyszenie (...) zawiera z twórcami umowy o powierzenie praw do zbiorowego zarządzania. Na mocy umów twórcy powierzają (...), na zasadach przeniesienia powierniczego służące im autorskie prawa majątkowe do utworów należących do kategorii objętych udzielonym (...)zezwoleniem na zbiorowe zarzadzanie, tj. do utworów słownych, muzycznych, słowno-muzycznych, choreograficznych, pantomimicznych, w tym do utworów stworzonych z przeznaczeniem do rozpowszechniania w utworach audiowizualnych lub rozpowszechnianych z utworami audiowizualnymi, a także stworzonych z przeznaczeniem lub wykorzystanych w utworach reklamowych, w zakresie zbiorowego zarządzania tymi utworami, na zasadach określonych w powierzeniu (umowy – k. 45-60v).

116 Stowarzyszenie (...) zawarło umowy o wzajemnej reprezentacji z zagranicznymi organizacjami zbiorowego zarządu i na podstawie umów zawartych z (...) w B.), (...)w L.), (...) w P.) i (...)w R.) jest uprawnione do dochodzenia wynagrodzeń należnych zagranicznym współtwórcom (umowy – k. 87-144).

117 Za wykorzystanie utworów w utworach audiowizualnych na polach eksploatacji: wyświetlanie i zwielokrotnianie (reprodukowanie) na nośnikach dźwięku i obrazu (...) pobiera wynagrodzenia na podstawie „Tabeli stawek wynagrodzeń autorskich” (tabele – k. 146-148, 153-157).

118 (...) sp. z o.o. w W. działa na polskim rynku od 1998 r. jako wiodący dystrybutor filmowy. Głównym przedmiotem działalności spółki jest dystrybucja filmów, nagrań wideo i programów telewizyjnych. (...) dystrybuuje filmy na wszystkich polach eksploatacji, tj. kino, telewizja, DVD i VOD. (...)aktywnie uczestniczy w produkcji polskich filmów jako partner kapitałowy, producent i dystrybutor (odpis KRS – k. 158-162; wydruk ze strony internetowej (...) – k. 163-189).

119 Na wniosek Stowarzyszenia (...) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał w dniu 3 września 2014 r. postanowienie wyjaśniające wątpliwości co do treści decyzji w sprawie udzielenia (...)zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, znak: (...). W treści postanowienia wskazano, że treść decyzji z dnia 1 lutego 1995 r., zmienionej decyzjami z dnia 23 października 1998 r. oraz z dnia 28 lutego 2003 r. powinna być rozumiana w ten sposób, że obejmuje swym zakresem także zarządzanie prawami do utworów słownych, muzycznych, słowno-muzycznych i choreograficznych w utworze audiowizualnym, na polach eksploatacji wskazanych w lit. a-m, niezależnie od tego, czy podmiotom tych praw przysługuje status współtwórcy utworu audiowizualnego, co oznacza także prawo do inkasowania wynagrodzenia, o którym mowa w art. 70 ust. 3 PrAut. W postanowieniu wskazano ponadto, że przedmiotowe zezwolenie nie przesądza natomiast kwestii z zakresu ustaleń faktycznych, tj. czy określone prawa zostały przez podmioty uprawnione powierzone w zbiorowy zarząd (...), ani czy w zakresie określonym treścią zezwolenia zarząd ten jest rzeczywiście wykonywany (postanowienie wyjaśniające – k. 455-458).

120 (...) sp. z o.o. dystrybuował następujące filmy:

121 1) „(...)”,

122 2) „(...)”,

123 3) „(...)”,

124 4) (...),

125 5) „(...)”,

126 6) „(...)”,

127 7) „(...)”,

128 8) (...),

129 9) (...),

130 10) (...),

131 11) „(...)”,

132 12) (...),

133 13) „(...)”,

134 14) (...),

135 15) (...),

136 16) „(...)”,

137 17) (...),

138 18) „(...)”,

139 19) (...),

140 20) (...),

141 21) (...),

142 22) (...),

143 23) (...),

144 24) (...),

145 25) „(...)”,

146 26) „(...)”,

147 27) „(...)”,

148 28) „(...)”,

149 29) „(...)”,

150 30) „(...)”,

151 31) „(...)”,

152 32) „(...)”,

153 33) (...),

154 34) „(...)”,

155 35) „(...)”,

156 36) „(...)”,

157 37) „(...)”,

158 38) „(...)”,

159 39) (...),

160 40) (...),

161 41) „(...)”,

162 42) „(...)”,

163 43) (...),

164 44) „(...)”,

165 45) „(...)”,

166 46) „(...)”,

167 47) „(...)”,

168 48) (...),

169 49) „(...)”,

170 50) (...),

171 51) „(...)”,

172 52) „(...)”,

173 53) (...) (wydruk ze strony internetowej (...) – k. 163-189; wydruk ze strony internetowej (...) – k. 190-192; okładki – k. 193-198; metryki filmów – k. 797-909).

174 (...) i (...) GmbH współpracowały z (...) sp. z o.o. Współpraca ta polegała na tłoczeniu płyt na rzecz spółki (...) (wiadomość e-mail z tłumaczeniem przysięgłym – k. 699, 724-725; wiadomość e-mail z załącznikiem i tłumaczeniem przysięgłym –k. 739-791).

175 W okresie od 2008 r. do 2018 r. Stowarzyszenie (...) nie miało żadnych rozliczeń z (...) sp. z o.o. (zeznania świadka H. K. – k. 716-717).

176 (...) nie inkasuje wynagrodzeń autorskich od filmów amerykańskich. Do 2014 r. Stowarzyszenie inkasowało wynagrodzenia za scenariusze filmowe w polskich filmach. Od 2014 r. podmiotem uprawnionym do pobierania wynagrodzeń autorskich od scenariuszy jest Stowarzyszenie (...) (zeznania świadka H. K. – k. 716-717).

177 W decyzji z dnia 24 lipca 2020 r., znak: (...), Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że Stowarzyszenie (...) jest organizacją zbiorowego zarządzania reprezentatywną w zakresie praw autorskich do scenariuszy utworów audiowizualnych na następujących polach eksploatacji: zwielokrotnianie, wprowadzanie do obrotu, publiczne odtwarzanie, publiczne wyświetlanie, najem, użyczenie, nadawanie, reemitowanie oraz publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym (decyzja – k. 1000-1002v).

178 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy, które nie pozostawały ze sobą w sprzeczności i których autentyczności i zgodności ze stanem rzeczywistym nie zakwestionowała skutecznie żadna ze stron niniejszego postępowania. Stan faktyczny Sąd ustalił również na podstawie zeznań świadka H. K..

179 Na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2024 r. pozwany cofnął wniosek o przesłuchanie w charakterze strony pozwanej M. Ł. (k. 1023).

180 Na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025 r. Sąd pominął na podstawie art. 235² § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. wnioski dowodowe zgłoszone w piśmie powoda z dnia 21 sierpnia 2024 r. oraz wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego (k. 1039). W ocenie Sądu z uwagi na brak legitymacji czynnej powoda brak było podstaw by dowód ten przeprowadzać. Zmierzałoby to do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania.

181 Sąd zważył, co następuje:

182 Powództwo podlegało oddaleniu.

183 W niniejszym postępowaniu powód domagał się zobowiązania pozwanego (...) sp. z o.o. w trybie art. 105 ust. 2 PrAut do udzielenia informacji w jakiej liczbie zwielokrotniono i wprowadzono przez spółkę do obrotu, w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 20 kwietnia 2018 r., nośniki dźwięku i obrazu zawierające utwory słowne, muzyczne, słowno-muzyczne, choreograficzne w utworach audiowizualnych zamieszczonych na tych nośnikach, w szczególności ze wskazaniem ceny hurtowej jednego egzemplarza nośnika i liczby wyprodukowanych nośników z utworami audiowizualnymi z przyporządkowaniem do poszczególnych tytułów utworów oraz udostępnienia mu pełnej dokumentacji (w tym księgowej) dotyczącej zwielokrotnionych i wprowadzonych do obrotu nośników. Powód domagał się ponadto zasądzenia od pozwanego stosownego wynagrodzenia w wysokości określonej przez biegłego, uwzględniającej charakter i zakres korzystania przez pozwanego z utworów oraz wysokość wpływów osiąganych przez pozwanego z korzystania z utworów, jako należność z tytułu reprodukowania i wprowadzania do obrotu przez pozwanego w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 20 kwietnia 2018 r., nośników obrazu i dźwięku zawierających utwory z repertuaru powoda, tj. utwory muzyczne, słowno-muzyczne i choreograficzne w utworach audiowizualnych, oraz w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 29 maja 2014 r., nośników obrazu i dźwięku zawierających utwory z repertuaru (...), tj. utwory słowne w utworach audiowizualnych. Powód wniósł o wydanie wyroku częściowego w odniesieniu do roszczenia informacyjnego.

184 Pozwany wnosił konsekwentnie o oddalenie powództwa wskazując na brak legitymacji czynnej powoda i brak legitymacji biernej (...) sp. z o.o. Pozwany podniósł również na brak podstaw faktycznych i prawnych żądań powoda, w tym niedopuszczalność niektórych żądań w świetle przepisu art. 105 ust. 2 PrAut. W ocenie pozwanego powód nie udowodnił również zasadniczej dla roszczenia informacyjnego z art. 105 ust. 2 PrAut przesłanki niezbędności żądanych informacji i dokumentów oraz nie uprawdopodobnił, że (...) reprodukował przedmiotowe utwory na egzemplarzu przeznaczonym do własnego użytku osobistego (lub że z innego tytułu zobowiązany jest do zapłaty wynagrodzenia należnego współtwórcom utworów audiowizualnych), a tylko podmioty wykonujące wyżej wskazane czynności mogą być adresatami roszczeń z art. 70 ust. 21 pkt 4 PrAut, a tym samym roszczeń informacyjnych związanych z obowiązkiem zapłaty wynagrodzeń ustawowych. Pozwany wskazał, że powód wiązał zarówno roszczenie informacyjne, jak i roszczenie o zapłatę z eksploatacją tzw. utworów wkładowych (włączonych) w utworze audiowizualnym, których twórcy nie zaliczają się do grona współtwórców utworu audiowizualnego, gdyż nie uczestniczyli w procesie twórczym filmu. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia zgłoszonych pozwem roszczeń informacyjnego i o zapłatę za okres poprzedzający trzy lata licząc wstecz od dnia wniesienia pozwu.

185 Podstawę prawną żądania informacyjnego oraz żądania zapłaty zważywszy na okres za jaki powód domagał się w/w informacji i zapłaty (tj. od 1 stycznia 2008 r. do 20 kwietnia 2018 r.) stanowił art. 70 ust. 2¹PrAut zgodnie z którym, współtwórcy utworu audiowizualnego oraz artyści wykonawcy są uprawnieni do:

186 1) wynagrodzenia proporcjonalnego do wpływów z tytułu wyświetlania utworu audiowizualnego w kinach;

187 2) stosownego wynagrodzenia z tytułu najmu egzemplarzy utworów audiowizualnych i ich publicznego odtwarzania;

188 3) stosownego wynagrodzenia z tytułu nadawania utworu w telewizji lub poprzez inne środki publicznego udostępniania utworów;

189 4) stosownego wynagrodzenia z tytułu reprodukowania utworu audiowizualnego na egzemplarzu przeznaczonym do własnego użytku osobistego.

190 Przy czym z uwagi na zakres żądanych informacji, podstawę tę stanowił punkt 4 w/w przepisu. W myśl art. 70 ust. 3 PrAut korzystający z utworu audiowizualnego wypłaca wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 2¹, za pośrednictwem właściwej organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi. Zgodnie zaś z art. 105 ust. 1 PrAut domniemywa się, że organizacja zbiorowego zarządzania jest uprawniona do zarządzania i ochrony w odniesieniu do pól eksploatacji objętych zbiorowym zarządzaniem oraz że ma legitymację procesową w tym zakresie. Na domniemanie to nie można się powołać, gdy do tego samego utworu lub artystycznego wykonania rości sobie tytuł więcej niż jedna organizacja zbiorowego zarządzania. Ust. 2 w zakresie swojej działalności organizacja zbiorowego zarządzania może się domagać udzielenia informacji oraz udostępnienia dokumentów niezbędnych do określenia wysokości dochodzonych przez nią wynagrodzeń i opłat.

191 Podnieść przy tym należy, że zasadny był zarzut strony pozwanej, że powód w pozwie odwoływał się do nieobowiązującego od czerwca 2007 r. brzmienia przepisu art. 70 ust. 2 PrAut, który w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania.

192 W ocenie Sądu istotne dla niniejszej sprawy było ustalenie charakteru utworu audiowizualnego i praw przysługujących jego twórcom, gdyż rzutowało to na ocenę zakresu legitymacji czynnej po stronie (...) do dochodzenia roszczeń informacyjnych oraz żądania zapłaty na podstawie art. 105 ust. 2 PrAut.

193 Sąd Okręgowy w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że utwór audiowizualny ma charakter utworu współautorskiego, o którym mowa w art. 9 PrAut. Utwór audiowizualny stanowi zatem jedną integralną całość, nie zaś zbiór utworów wkładowych, a przy tym jest czymś więcej niż prostą sumą utworów, które się nań składają (podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 stycznia 2007 r., IV CSK 303/06, "Glosa" 2007, nr 4, s. 93; por. też M. Czajkowska-Dąbrowska, [w:] J. Barta (red.), R. Markiewicz (red.), Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz, LEX, 2011). Sąd nie podziela przeciwnego stanowiska reprezentowanego przez powoda, które opiera się na błędnym, zdaniem Sądu, założeniu że obok autorskich praw majątkowych do utworu audiowizualnego jako całości, twórcom utworów wkładowych przysługują równolegle prawa do poszczególnych utworów, wchodzących w skład utworu audiowizualnego. W konsekwencji powód przyjmuje, że podczas eksploatacji utworu audiowizualnego jako całości, dochodzi jednocześnie do eksploatacji poszczególnych utworów wkładowych (tak powód m.in. w piśmie procesowym z dnia 23 stycznia 2019 r. – k. 423 i następne). We wskazanym piśmie powód wskazał, że powód jako OZZ reprezentująca autorów utworów wskazanych kategorii w utworze audiowizualnym, tj. współtwórców utworu audiowizualnego dochodzi w niniejszej sprawie wynagrodzeń im należnych z tytułu eksploatacji utworu audiowizualnego, a co za tym idzie eksploatacji pochodzących od reprezentowanych przez powoda utworów wkładowych. Powód podniósł przy tym, że powództwo nie dotyczy więc „utworów audiowizualnych” jako odrębnego przedmiotu ochrony, ale wynagrodzenia należnego współtwórcom utworu audiowizualnego z tytułu wskazanej w ustawie eksploatacji. Zdaniem powoda jest on uprawniony w oparciu o art. 70 ust.2¹ pkt 4 w zw. z art. 70 ust. 3 PrAut do pobierania stosownego wynagrodzenia (tantiem) na rzecz twórców utworów wkładowych w utworze audiowizualnym. Pogląd ten zdaniem Sądu Okręgowego nie zasługuje na aprobatę. Nie było zamiarem ustawodawcy takie uregulowanie majątkowych praw autorskich, aby prawa do utworu audiowizualnego dublowały się. Do takich konsekwencji prowadziłoby zaś przyjęcie, że obok prawa do utworu audiowizualnego jako integralnej całości funkcjonuje zestaw praw do utworów wkładowych eksploatowanych w ramach utworu audiowizualnego, a eksploatacja utworu audiowizualnego oznacza równoczesną eksploatację każdego z utworów wkładowych. Przeciwko takiej interpretacji przepisów PrAut opowiadają się także przedstawiciele doktryny ( por. J. Szczotka, Utwory audiowizualne – stan oczekiwania na nowelizację prawa autorskiego, PS 2009 nr 1, s. 31 i n.; E.Traple, Prawo współtwórcy dzieła audiowizualnego do udziału w dochodach z eksploatacji tego dzieła w polskim prawie autorskim, ZN UJ. PWiOWI z. 69, s. 47, 57; za: M. Czajkowska-Dąbrowska, ibidem; M. Czajkowska-Dąbrowska, ibidem). Ta ostatnia autorka trafnie zauważyła, że w przypadku innych utworów współautorskich nie jest podnoszone, aby przysługiwały do nich dwa naraz zestawy praw autorskich – po pierwsze prawo zespołu wszystkich współtwórców do tego utworu, a po drugie prawa tych spośród nich, których wkłady dałyby się wyodrębnić z całego dzieła współautorskiego.

194 Utwór audiowizualny stanowi odrębny utwór w stosunku do utworów wkładowych, struktura utworu audiowizualnego może być czasami złożona albowiem w utworze audiowizualnym mogą być zawarte zarówno te elementy wkładowe, które zostały przygotowane wyłącznie dla potrzeb filmu, jak i te, które powstały wcześniej a zostały wykorzystane jako utwór wkładowy - np. określona muzyka. Pojęcie utwór audiowizualny rzeczywiście może obejmować kategorię twórczą o bardzo zróżnicowanej strukturze w zależności od rodzaju utworu audiowizualnego, z którym mamy do czynienia (filmy fabularne, animowane, etiudy filmowe itp.). Produkcja audiowizualna w odniesieniu do filmu fabularnego jest rozległym, indywidualnie zróżnicowanym i skomplikowanym procesem, opartym o wcześniej powstały i rozwijany w toku produkcji zamysł, u podłoża którego pozostaje scenariusz. Wreszcie katalog współtwórców każdego utworu jest otwarty.

195 W wyroku z dnia 3 marca 2007 r. IV CSK 303/06 i uchwale 7 sędziów z dnia 25 listopada 2008 r. III CZP 57/08 (OSNC 2009/5/64), Sąd Najwyższy opowiedział się za koncepcją utworu audiowizualnego, jako ogólnej postaci utworu współautorskiego, stwierdzając że utwór audiowizualny stanowi całość, jest jednym utworem, a nie zbiorem różnych utworów tzw. "wkładowych".

196 Konsekwencją przyjęcia stanowiska co do integralnego charakteru utworu audiowizualnego jest uznanie, że utwory wkładowe nie mogą być przedmiotem odrębnej eksploatacji w ramach utworu audiowizualnego. Oznacza to, że reprodukowanie utworu audiowizualnego na egzemplarzu przeznaczonym do własnego użytku osobistego stanowi eksploatację tego jednego utworu - audiowizualnego i nie dochodzi w ten sposób do równoczesnej eksploatacji utworów wkładowych. Nie oznacza to oczywiście, że utwory wkładowe nigdy nie funkcjonują poza utworem audiowizualnym. Na ogół utwór audiowizualny zawiera w sobie utwory, które mogą być przedmiotem odrębnej percepcji i jako takie mogą uzyskać odrębny byt. W praktyce na ogół chodzi tu o muzykę filmową, która niezależnie od tego, że stanowi część filmu jako dzieła audiowizualnego, często jest rozpowszechniana też poza nim, np. w formie nagrania na płycie CD. Utwór wkładowy może być zatem przedmiotem praw autorskich majątkowych odrębnych od praw do utworu audiowizualnego, ale tylko wówczas, gdy jest on wyrażony w oderwaniu od utworu audiowizualnego. W podobny sposób wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15 października 1991 r. (III CZP 97/91, OSNC 1992 r. z. 6, poz. 92), wydanej jeszcze na gruncie prawa autorskiego z 1952 r. W orzeczeniu tym Sąd Najwyższy stwierdził, że utwór muzyczny może wprawdzie jawić się jako element utworu kinematograficznego, który jest samodzielnym przedmiotem prawa autorskiego, ale z powodu swojej odrębności prawnej i zdolności do wyrażania się poza filmem może być też traktowany niezależnie od dzieła, do którego ustalenia przyczynił się. Nie budzi natomiast wątpliwości, że większość elementów strukturalnych dzieła audiowizualnego nie może być z niego wyodrębniona w taki sposób, aby stanowiły samodzielne utwory i w efekcie nie funkcjonują poza dziełem audiowizualnym (np. wkład reżysera, operatora, itd.).

197 Należy zgodzić się z pozwanym co do tego, że dopóki rozpatrywana jest eksploatacja całości utworu audiowizualnego, pytanie o eksploatację funkcjonujących w ramach niego utworów wkładowych jest bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie z twierdzeń powoda nie wynikało zaś, aby domagał się on udzielenia informacji i zapłaty przez pozwanego w związku z eksploatowaniem przez niego utworów wchodzących w skład utworów audiowizualnych jako utworów odrębnych, a jedynie w ramach eksploatacji całego utworu audiowizualnego. Pozwany wskazał przy tym, że w swojej działalności nie eksploatuje odrębnie utworów, które byłyby samodzielnymi wkładami do utworów audiowizualnych (por. odpowiedź na pozew).

198 Stanowiący podstawę prawną roszczenia powoda przepis art. 105 ust. 2 PrAut stanowi: W zakresie swojej działalności organizacja zbiorowego zarządzania może się domagać udzielenia informacji oraz udostępnienia dokumentów niezbędnych do określenia wysokości dochodzonych przez nią wynagrodzeń i opłat. Bezspornym jest, że sąd rozpoznający sprawę o roszczenie informacyjne dochodzone na podstawie art. 105 ust. 2 PrAut musi każdorazowo rozważyć, czy OZZ występująca z tym roszczeniem jest organizacją właściwą do udzielenia jej informacji i dokumentów wskazanych w żądaniu pozwu, a zatem czy przysługuje jej legitymacja procesowa czynna w tym zakresie. Przy ocenie tej nie można abstrahować od tego, czy roszczenie, którego wysokość ma być określona za pomocą żądanych przez powoda informacji i dokumentów, potencjalnie może być dochodzone przez tę OZZ. Roszczenie to ma charakter pomocniczy i ma na celu pozyskanie informacji niezbędnych do określenia wysokości dochodzonych wynagrodzeń i opłat, a w konsekwencji ułatwienie dochodzenia roszczeń wynikających z naruszenia autorskich praw majątkowych oraz roszczenia o zapłatę wynagrodzenia. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2013 r. I CSK 696/12). W takim postępowaniu na organizacji zbiorowego zarządzania spoczywa obowiązek wykazania "niezbędności" pozyskania określonych informacji i dokumentów, który należy interpretować w kontekście dochodzonych roszczeń.

199 Wypada zauważyć w tym miejscu, że sam powód wskazywał w toku postępowania, że art. 105 ust. 2 PrAut obliguje OZZ dochodzącą roszczenia na tej podstawie do wykazania, że informacje i dokumenty, o które wnioskuje, są niezbędne z punktu widzenia określenia wysokości wynagrodzeń i opłat, do pobierania których dana OZZ jest uprawniona, oraz że żądanie mieści się w zakresie działalności tej organizacji, tzn. odnosi się do kategorii utworów i pól eksploatacji objętych zezwoleniem na zbiorowe zarządzanie udzielonym przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy uznał, że Stowarzyszenie (...) nie wykazało swojej legitymacji do wystąpienia z żądaniem zobowiązania pozwanej spółki do udzielenia informacji wskazanych w pozwie, a tym samym by zasadne było żądanie zapłaty wynagrodzenia.

200 Powód w toku postępowania wskazywał, że roszczenie informacyjne dochodzone przez (...) w niniejszej sprawie objęte było zakresem działalności tej OZZ w rozumieniu art. 105 ust. 2 PrAut. W ocenie Sądu analiza treści zezwoleń udzielonych powodowi jako OZZ oraz Stowarzyszeniu (...) jako OZZ prowadzi do odmiennych od sformułowanych przez powoda wniosków w zakresie legitymacji procesowej (...) w niniejszej sprawie.

201 Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że Minister Kultury udzielił Stowarzyszeniu (...) zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów: słownych, muzycznych, słowno-muzycznych, choreograficznych, pantomimicznych oraz słownych, muzycznych, słowno-muzycznych i choreograficznych w utworze audiowizualnym na wymienionych w decyzji polach eksploatacji, między innymi na polach: utrwalanie, zwielokrotnianie, wprowadzanie do obrotu, wprowadzanie do pamięci komputera, publiczne wykonanie, publiczne odtwarzanie, nadawanie za pomocą wizji i fonii przewodowej, bezprzewodowej przez stację naziemną (decyzja Ministra Kultury i Sztuki z dnia 1 lutego 1995 r. zmieniona decyzją z dnia 23 października 1998 r., a następnie decyzją Minister Kultury z dnia 28 lutego 2003 r.).

202 Z kolei na podstawie decyzji Ministra Kultury i Sztuki z dnia 29 maja 1995 r., zmienionej decyzjami z dnia 23 października 1998 r. i z dnia 28 lutego 2003 r., udzielono (...) zezwolenia m.in. na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów audiowizualnych na wskazanych polach eksploatacji, w szczególności: utrwalanie, zwielokrotnianie, wprowadzenie do obrotu, wprowadzenie do pamięci komputera, wyświetlanie, reemitowanie oraz publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym (dane wynikające z decyzji z dnia 24 kwietnia 2020 r. k. 1000).

203 W ocenie Sądu z treści powyższych zezwoleń wynika, że prawa twórców utworów wkładowych wykorzystanych w utworze audiowizualnym, jako współtwórców utworu audiowizualnego, związane z eksploatacją utworu audiowizualnego jako całości na wymienionych polach eksploatacji co do zasady reprezentuje (...). Natomiast (...) co do zasady reprezentuje twórców utworów wkładowych wykorzystanych w utworze audiowizualnym w takim zakresie, w jakim utwory te eksploatowane są w sposób odrębny, a zatem poza utworem audiowizualnym (jak wskazano wyżej, w praktyce najczęściej tak dzieje się z muzyką filmową).

204 Bezspornym jest, że treść zezwolenia udzielonego OZZ przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego na podstawie art. 104 ust. 3 PrAut wytycza zakres działania organizacji zbiorowego zarządzania poprzez określenie kategorii utworów chronionych przez daną organizację oraz pól eksploatacji, na których organizacja ta ma uprawnienia do zarządzania i ochrony. Jednocześnie domniemanie wynikające z art. 105 ust. 1 PrAut jest ograniczone treścią zezwolenia udzielonego danej OZZ ( por. podobnie Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r.,VI ACa 1240/08, Apel.-W-wa 2009/3/28). Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu nie można podzielić stanowiska powoda, co do tego, że legitymacja (...) do wystąpienia z roszczeniem informacyjnym w niniejszej sprawie, a w dalszej kolejności legitymacja tego podmiotu do dochodzenia roszczeń o zapłatę – m.in. na podstawie art. 70 ust. 2 ( 1) PrAut, jest objęta domniemaniem ustanowionym w art. 105 ust. 1 PrAut. Zdaniem Sądu domniemanie ustanowione w art. 105 ust. 1 PrAut w zakresie dotyczącym reprezentacji współtwórców utworu audiowizualnego działa na korzyść (...), natomiast w zakresie reprezentacji twórców utworów wkładowych eksploatowanych odrębnie – na korzyść (...).

205 Ustalenie zakresu domniemania z art. 105 ust. 1 PrAut w niniejszej sprawie nie może jednocześnie abstrahować od treści art. 70 ust. 1 PrAut. Przepis ten stanowi: Domniemywa się, że producent utworu audiowizualnego nabywa na mocy umowy o stworzenie utworu albo umowy o wykorzystanie już istniejącego utworu wyłączne prawa majątkowe do eksploatacji tych utworów w ramach utworu audiowizualnego jako całości. Regulacja ta uzasadnia przyjęcie koncepcji, wedle której (...) może zarządzać utworami wkładowymi w ramach utworu audiowizualnym wówczas, gdy została zawarta umowa wyłączająca domniemanie z art. 70 ust. 1 PrAut – czyli w sytuacji, gdy producent nie nabył na mocy umowy, o której mowa w tym przepisie, autorskich praw majątkowych do eksploatacji danego utworu wkładowego w ramach utworu audiowizualnego jak całości. Skuteczne dochodzenie przez (...) wynagrodzenia z tytułu wykorzystania w ramach utworu audiowizualnego utworów wkładowych wymaga zatem obalenia domniemania ustanowionego w art. 70 ust. 1 PrAut na korzyść producenta. Dopóki domniemanie to nie zostanie obalone, należy przyjąć, że to producent, a nie twórcy dzieł wkładowych, jest wyłącznie uprawniony do eksploatacji utworu audiowizualnego jako całości (a w ramach niego wszystkich jego elementów składowych), w tym do pobierania z tego tytułu wynagrodzenia. Twórcy utworów wkładowych, którzy na mocy umowy przenieśli na producenta autorskie prawa majątkowe, w tym także prawo do wynagrodzenia, nie są już uprawnieni do dalszego rozporządzania tymi prawami – a więc także do wyrażania zgody na eksploatację ich utworów w ramach utworu audiowizualnego jako całości. W konsekwencji takiego prawa nie ma też OZZ reprezentująca ich prawa, gdyż zakres uprawnień takiej organizacji uzależniony jest od zakresu uprawnień przysługujących reprezentowanym przez nią twórcom.

206 W niniejszej sprawie powód nie obalił domniemania z art. 70 ust. 1 PrAut, a zatem brak podstaw, aby uznać, że (...) w imieniu współtwórców utworu audiowizualnego byłby uprawniony do dochodzenia od pozwanej na zasadach ogólnych wynagrodzenia z tytułu eksploatacji utworu audiowizualnego jako całości. Wynagrodzenie to zgodnie z omawianym domniemaniem przysługuje bowiem producentom poszczególnych utworów audiowizualnych nadawanych lub reemitowanych przez pozwanego. Nie było zaś sporne, że (...) nie jest OZZ reprezentującą prawa producentów (jest nią natomiast (...)). Na marginesie warto zauważyć, że nawet w razie obalenia domniemania ustanowionego w art. 70 ust. 1 PrAut wątpliwości może budzić w świetle przyjętej tu koncepcji utworu audiowizualnego jako utworu współautorskiego, czy (...) byłby w tym zakresie właściwą OZZ. Jeżeli bowiem uznać, że wbrew swojemu literalnemu brzmieniu art. 70 ust. 1 PrAut traktuje nie o prawach do poszczególnych utworów składowych, a o udziałach w utworze audiowizualnym, to wówczas – w świetle przytoczonej wcześniej treści zezwoleń – jako organizację właściwą do reprezentowania praw twórców z tytułu przysługujących im udziałów w utworze audiowizualnym należałoby traktować (...), a nie (...). Rozstrzygnięcie tej kwestii nie miało jednak w sprawie istotnego znaczenia wobec nieobalenia przez powoda domniemania ustanowionego na rzecz producenta utworu audiowizualnego.

207 Z kolei w art. 70 ust. 2¹ pkt 4 PrAut (zważywszy na przedmiot działalności pozwanego pozostałe punkty tego przepisu w niniejszej sprawie nie mogły być rozpatrywane): Współtwórcy utworu audiowizualnego oraz artyści wykonawcy są uprawnieni do stosownego wynagrodzenia z tytułu reprodukowania utworu audiowizualnego na egzemplarzu przeznaczonym do własnego użytku osobistego. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 listopada 2008 r. (III CZP 57/08, OSNC 2009/5/64): Z zasady prawo do wynagrodzenia za korzystanie z utworu jest związane z wyłącznym prawem autora korzystania z utworu i rozporządzania nim, a więc przysługuje w powiązaniu ze sferą zakazową (prawem bezwzględnym). Szczególny stan rzeczy występuje wtedy, gdy prawo do wynagrodzenia odrywa się od sfery zakazowej i przysługuje twórcy, pomimo przeniesienia przez niego jego praw autorskich na nabywcę. Tak właśnie, wynagrodzenie przewidziane w art. 70 ust. 2 Pr.aut. (odpowiednik obecnego ust. 2¹ ), należy się wymienionym w nim osobom w oderwaniu od wyłącznego prawa do korzystania z utworu i rozporządzania nim. Jest to wynagrodzenie dodatkowe, niezależne od praw autorskich przysługujących producentowi (istniejące obok praw majątkowych producenta), a jego podstawą nie są "zasady ogólne", lecz konkretny przepis ustawy - art. 70 ust. 2 Pr.aut. Wynagrodzenie przyznane w tym przepisie jest niemal jednolicie, zarówno w piśmiennictwie, jak i w judykaturze uznawane za wynagrodzenie dodatkowe ("drugie"). Tak również jego charakter ocenił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24 maja 2006 r., K 5/05.

208 Podkreślić również należy, że przepis art. 70 ust. 2¹ PrAut w jego obecnym brzmieniu wyraźnie mówi o „współtwórcach utworu audiowizualnego”, nie zaś o „twórcach utworów wkładowych”. Jednocześnie powstanie roszczenia o dodatkowe wynagrodzenie uzależnione jest od reprodukowania utworu audiowizualnego jako całości. W świetle treści zezwoleń wydanych na rzecz (...) i (...) nie budzi wątpliwości, że tylko druga z tych organizacji jest uprawniona do reprezentowania prawa twórców (współtwórców) utworu audiowizualnego, jeżeli chodzi o eksploatację takiego utworu jako całości. (...) nie posiada zatem legitymacji do dochodzenia wynagrodzenia, o którym mowa w art. 70 ust. 2¹ PrAut. – stowarzyszenie to nie jest zatem organizacją właściwą w rozumieniu art. 70 ust. 3 PrAut.

209 Z powyższych rozważań wynika, że jeżeli chodzi o utwory słowne, muzyczne, słowno-muzyczne, itd. zawarte w utworze audiowizualnym, to (...) ma uprawnienie do zarządzania prawami autorskimi do tych utworów funkcjonujących w ramach utworu audiowizualnego o tyle tylko, o ile nie jest to sprzeczne z koncepcją, że utwór audiowizualny stanowi jedno dzieło, do którego prawa autorskie przysługują producentowi (tak też Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r. (sygn. akt VI ACa 1240/08, OSA z 2011 r. nr 5, s. 25 i n.). Powód w niniejszej sprawie nie wykazał, aby tego rodzaju uprawnienia mu przysługiwały. W konsekwencji (...) nie mógł dochodzić na podstawie art. 105 ust. 2 PrAut udzielenia informacji i dokumentów mających umożliwić ustalenie, jakie utwory audiowizualne i kiedy były reprodukowane przez pozwaną spółkę, a tym samym powód nie wykazał, aby mógł dochodzić od pozwanego roszczeń, których wysokość miałaby zostać ustalona w oparciu o te dane.

210 Z treści art. 70 PrAut wynika, że podmiotem uprawnionym do domagania się tzw. dodatkowego wynagrodzenia są współtwórcy dzieła audiowizualnego oraz artyści wykonawcy. W myśl art. 69 PraAut Współtwórcami utworu audiowizualnego są osoby, które wniosły wkład twórczy w jego powstanie, a w szczególności: reżyser, operator obrazu, twórca adaptacji utworu literackiego, twórca stworzonych dla utworu audiowizualnego utworów muzycznych lub słowno-muzycznych oraz twórca scenariusza. Analizowany przepis nie statuuje prawa do wynagrodzenia przysługującego osobom, które nie brały udziału w tworzeniu dzieła audiowizualnego, a ich utwory wyłącznie wykorzystano w tym dziele (por. M. Bukowski, w Flisak: Komentarz PrAut 2015, s.928). Twórcy takich dzieł (tzn. powstałych wcześniej, „włączonych” do filmu) nie są współautorami utworów audiowizualnych (tak: P. Ślęzak [w:] Ustawa..., red. P. Ślęzak, s. 466). Współtwórcami dzieła audiowizualnego są autorzy utworów muzycznych i słowno-muzycznych (piosenek). Warunkiem jest jednak to, że dzieła muzyczne i słowno-muzyczne muszą zostać zamówione i stworzone dla utworu audiowizualnego. Do miana współtwórców utworu audiowizualnego może pretendować jedynie osoba, która wniosła wkład w sam proces tworzenia takiego utworu, nie zaś stadia poprzedzające, przez co należy wykluczyć twórców tzw. dzieł uprzednich z grona współtwórców (tak K. Lewandowski "Utwór audiowizualny. Zakres pojęcia i ochrony prawnej" Poznań 2011 str. 65; Monika Czajkowska - Dąbrowska w "Prawo autorskie i prawa pokrewne". Komentarz pod red. J. Barty Zakamycze 2006 str. 528).

211 W niniejszej sprawie strona powodowa w żądaniu pozwu powołała się wyłącznie na tytuły filmów (przy czym było to jedynie przykładowe wymienienie tych tytułów). Strona pozwana słusznie wskazywała, że żądanie pozwu zostało sformułowane w sposób ogólnikowy i uniemożliwiający podjęcie obrony. Pozwany podniósł, że powód winien wskazać tytuły wszystkich utworów wkładowych, z którymi łączy on swoje roszczenie, a nie jedynie poprzestać na wymienieniu tytułów utworów audiowizualnych, które pozostają poza jego zarządem (k.281). Sąd zobowiązał powoda do usunięcia powyższych braków (k.717). Powód mimo zobowiązania nie wskazał utworów, ich twórców z którymi wiązał żądanie informacyjne i powództwo o zapłatę (por. pismo k. 795). Nie wykazał zatem by reprezentował współtwórców utworów audiowizualnych, tj. by utwory wkładowe zostały zamówione i stworzone dla utworów audiowizualnych. Tylko współtwórcom utworu audiowizualnego przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Korzystający z utworu audiowizualnego wypłaca wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 2¹, za pośrednictwem właściwej organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi. Powód nie wykazał by był właściwą organizacją zbiorowego zarządzania prawami w rozumieniu art. 70 ust. 3 PrAut.

212 W tym stanie rzeczy z uwagi na brak legitymacji czynnej powództwo zarówno w zakresie żądania informacyjnego, jak i żądania zapłaty nie zasługiwało na uwzględnienie. Brak było zatem podstaw do rozpoznawania dalszych zarzutów strony pozwanej, w szczególności podniesionego przez niego zarzutu braku legitymacji biernej. Ubocznie wskazać należy, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że reprodukowanie utworu audiowizualnego na egzemplarzu przeznaczonym do osobistego użytku obejmuje zwielokrotnienie utworu audiowizualnego na nośnikach dźwięku i obrazu przeznaczonych do przekazywania na własność indywidualnym odbiorcom. Wobec tego nie chodzi o osobę, która bezpośrednio dokonuje zwielokrotnienia (reprodukowania) np. tłocznie płyt DVD, ale o osobę, która wprowadza do obrotu we własnym imieniu i na własny rachunek egzemplarze utworów audiowizualnych (tak. m. in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2016 r. I CSK 784/15, z dnia 2 grudnia 2010 r. I CSK 33/10, z dnia 13 grudnia 2007 r. I CSK 321/07 czy z dnia 20 grudnia 2017 r. I CSK 148/17). Z treści pism (...) i (...) GmbH wynika, że podmioty ten współpracowały z (...) sp. z o.o. Współpraca ta polegała na tłoczeniu płyt na rzecz spółki (...) (k. 699, 724-725; k. 739-791). Tym samym pozwanego należało uznać za korzystającego z utworu audiowizualnego.

213 Uzupełniająco należało odnieść się do podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia zgłoszonych pozwem roszczeń informacyjnego i o zapłatę za okres poprzedzający trzy lata licząc wstecz od dnia wniesienia pozwu.

214 Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2017 r. (IV CSK 125/16, LEX nr 2290349), zgodnie z którym „termin przedawnienia roszczenia informacyjnego przewidzianego w art. 105 § 2 PrAut wynosi 10 lat (art. 118 k.c.). Na bieg tego terminu nie ma wpływu dochodzenie jednym pozwem roszczenia informacyjnego oraz roszczenia o naprawienie szkody, o której mowa w art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b PrAut”. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że „za zastosowaniem ogólnego dziesięcioletniego terminu przedawnienia bez względu na przyszły sposób wykorzystania informacji przemawia to, że terminy przedawnienia mają charakter bezwzględnie obowiązujący i tylko ustawa może zmienić ich długość. Jak wyjaśniono, samoistny materialnoprawny charakter roszczenia informacyjnego pozostaje wprawdzie w związku z odpowiedzialnością podmiotu dokonującego reemisji, wynikającą z różnych podstaw, ale nie wymaga ich wskazania” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2016 r., IV CSK 653/15, LEX nr 2135373; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2007 r., VI ACa 931/06, LEX nr 558391).

215 Należy wskazać, że Stowarzyszenie (...) nie prowadzi działalności gospodarczej. Ponadto powód występuje w niniejszym postępowaniu wyłącznie jako pośrednik między twórcami a korzystającym z utworu. Powód występuje nie w swoim imieniu, a podmiotów określonych w art. 70 ust. 2¹ PrAut. Brak jest podstaw do uznania, że twórcy ci prowadzą działalność gospodarczą. Na gruncie dochodzonego w sprawie roszczenia należy brać pod uwagę osobę współtwórcy jako posiadającego roszczenie materialnoprawne, w którego dochodzeniu organizacja zbiorowego zarządzania jedynie pośredniczy. Wynagrodzenie o zapłatę tantiem ustawowych związane jest z faktem wykonywania działalności twórczej i nie może być postrzegane jako roszczenie wynikające z działalności gospodarczej.

216 Zgłoszone w pozwie roszczenie informacyjne i roszczenie o zapłatę obejmowało okres od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 20 kwietnia 2018 r. Stąd należało przyjąć, że żądanie pozwu obejmujące okres od dnia 1 stycznia 2008 r. do 29 kwietnia 2008 r. (gdyby było zasadne) uległoby przedawnieniu. Pozew w niniejszej sprawie został wniesiony 30 kwietnia 2018 r.

217 Przepis art. 118 k.c. zmienił swoją treść od 9 lipca 2018 r. – zgodnie z jego treścią jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. W myśl art. 5 k.c. ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw - Do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z powyższego wynika, że w odniesieniu do roszczeń za okres od 1 stycznia 2008 r. do 29 kwietnia 2008 r. uległo przedawnieniu.

218 O kosztach procesu i nieuiszczonych kosztach sądowych orzeczono jak w punkcie II wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Szczegółowe wyliczenie kosztów Sąd pozostawił referendarzowi sądowemu na podstawie art. 108 § 1 zd. 2 k.p.c.

219 Sędzia SO Eliza Kurkowska

220 Z/ (...);

221 2. (...)

222 Sędzia SO Eliza Kurkowska