Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 7 grudnia 2023 r., IX Ka 518/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Toruniu z dnia 7 grudnia 2023 r., IX Ka 518/23

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IX Ka 518/23

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 0

CZĘŚĆ WSTĘPNA

6 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

7 Wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt (...)

8 1.2. Podmiot wnoszący apelację

9 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

10 ☐ oskarżyciel posiłkowy

11 ☐ oskarżyciel prywatny

12 ☒ obrońca

13 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

14 ☐ inny

15 1.3. Granice zaskarżenia

16 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

17 ☒ na korzyść

18 ☐ na niekorzyść

19 ☒ w całości

20 ☐ w części

21 ☐

22 co do winy

23 ☐

24 co do kary

25 ☐

26 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

27 1.1.2. Podniesione zarzuty

28 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

29 ☐

30 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

31 ☐

32 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

33 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

34 ☒

35 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

36 ☒

37 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

38 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

39 ☐

40 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

41 ☐

42 art. 439 k.p.k.

43 ☐

44 brak zarzutów

45 1.4. Wnioski

46 ☒

47 uchylenie

48 ☒

49 zmiana

50 Ustalenie faktów w związku z dowodami

51 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

52 1.5. Ustalenie faktów

53 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

54 Lp.

55 Oskarżony

56 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

57 Dowód

58 Numer karty

59 2.1.1.1.

60 J. K.

61 Osoba nie karana

62 Karta karna

63 437

64 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

65 Lp.

66 Oskarżony

67 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

68 Dowód

69 Numer karty

70 2.1.2.1.

71 1.6. Ocena dowodów

72 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

73 Lp. faktu z pkt 2.1.1

74 Dowód

75 Zwięźle o powodach uznania dowodu

76 Karta karna i dokumentacja fotograficzna

77 Pochodzą od właściwego organu

78 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

79 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

80 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

81 Dowód

82 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

83 Kserokopie faktur VAT dołączone do apelacji

84 Fakt, że zarejestrowania liczników wchodzących w zakres oskarżenia na odrębne podmioty oraz, co do adresu, na który faktury były przesyłane w istocie nie miał znaczenia dla ustalenia faktów istotnych dla sprawy i nie był kwestionowany

85 STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

86 Lp.

87 Zarzut

88 3.1.

89 Apelacja obrońców:

90 1.Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że oskarżony działał z zamiarem bezpośrednim, podczas gdy udokumentowane okoliczności przemawiały za uznaniem, ze nie miał on świadomości rozwiązania umowy przez operatora i nie wiedział on, ze pobiera prąd w sposób nieuprawniony, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia, iż wypełnił znamiona zarzucanego mu,

91 2. obraza prawa procesowego – art. 7 kpk poprzez odmowę przyznania wiarygodności zeznaniom I. K. oraz bezkrytycznego uznaniu opinii biegłego za wiarygodną, co doprowadziło znacząco zawyżonego określenia szkody i nie uwzględnienia, ze jeden z liczników nie był zarejestrowany na oskarżonego i nie był on stroną umowy.

92 ☐ zasadny

93 ☐ częściowo zasadny

94 ☒ niezasadne

95 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

96 Apelacja obrońców nie zasługiwała na uwzględnienie. Skarżący podjęli próbę wykazywania tak w toku postępowania przed Sądem I instancji, jak i we wniesionym środku odwoławczym, że oskarżony nie dopuścił się popełnienia przestępstwa kradzieży energii elektrycznej, a jedynie bezumownie korzystał z dostaw energii; jego zachowanie winno być zatem oceniane na gruncie prawa cywilnego, a nie prawa karnego.

97 Ten punkt widzenia abstrahował jednak od całego szeregu dowodów zgromadzonych i prawidłowo ocenionych przez Sąd meriti, które stały w opozycji do forsowanego stanowiska obrony. Skarżący skupiali się na wykazaniu nieprawidłowości w działaniu pokrzywdzonej spółki obarczając w istocie pokrzywdzoną odpowiedzialnością za kradzież energii dokonaną przez oskarżonego. Wywody te jednak opierały się na dowolnej i wybiórczej interpretacji faktów. Nie ulega wątpliwości, ze oskarżony nie podjął kierowanej do niego w dniu 11 września 2014r. przesyłki zawierającej wypowiedzenie umowy na dostarczanie energii elektrycznej mierzonej licznikiem o nr (...), co nie oznacza, jak chcą skarżący, że nie miał świadomości, iż w sposób nielegalny dokonuje poboru prądu. Przeciwnie J. K. miał świadomość tej sytuacji, a nawet sam ją wygenerował. W tym miejscu zauważyć należy, kontrola poboru prądu dokonana w dniu 1 października 2015r. wynikała z uprzednio przyjętej postawy oskarżonego, który nie płacił rachunków, nie wpuszczał pracowników pokrzywdzonej spółki by dokonali fizycznego zdemontowania licznika i co istotne ujawniła nielegalne podłączenie do sieci energetycznej z pominięciem licznika. Okoliczności wykonania obejścia licznika na zlecenie oskarżonego J. K. szczegółowo opisał R. A., który zresztą poniósł konsekwencje karne tego zachowania, podobnie zresztą oskarżony J. K.. Podejrzany R. A. wyjaśnił wówczas, ze w grudniu 2014r. skontaktował się z nim J. K. i zlecił mu wykonanie nowej instalacji elektrycznej w pomieszczeniu na pierwszym piętrze (sekretariat licznik nr (...) przyp. własny) ; stały tam jakieś komputery i laser. K. powiedział, że po prawej stronie od drzwi wejściowych jest skrzynka, do której według niego mogę się podpiąć. Ja widziałem, ze skrzynka nie jest oplombowana, mimo tego, że powinna. Skrzynki które znajdują się przed licznikiem są zawsze oplombowane. Ja wiedziałem, że tak naprawdę nie mogę się tam podłączyć. On mi tylko powiedział, że ta skrzynka należy do niego i ja mogę się do niej podłączyć. Zasady racjonalnego rozumowania wskazują, że rozprowadzenie drugiej instalacji elektrycznej doprowadzającej prąd poza licznikiem nr (...), do której podłączono maszynę grawerską, komputer z drukarką (k. 242) było w interesie li tylko oskarżonego, a ścisłej prowadzonej przez niego działalności. W pomieszczeniu tym znajdowały się jeszcze inne maszyny służące do prowadzenia produkcji. W związku ze stwierdzonym nielegalnym poborem prądu postawiono J. K. zarzuty. Wobec daleko idących konsekwencji kontroli nie tylko dla samego oskarżonego, ale i dla możliwości prowadzenia przez niego działalności miał on pełną świadomość, że trwające przez 2014r. zaległości z zapłatą rachunków za prąd, które doprowadziły do likwidacji konta bilingowego, celowe nieodbieranie korespondencji (przesyłka z wypowiedzeniem umowy była dwukrotnie awizowana k.34) niewpuszczanie pracowników do faktycznego demontażu licznika, zlecenie poprowadzenia na przełomie 2014 i 2015 roku drugiej linii elektrycznej, do której podłączone były maszyny, odcięcie ich zasilania w dniu 1 października 2015r. i dalsze korzystanie z możliwości poboru prądu bez opłacania rachunków, w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że przez okres 4 lat oskarżony świadomie i celowo oskarżony dokonywał kradzieży energii elektrycznej. Słusznie wskazał także Sąd meriti, że oskarżony miał pełną świadomość, że nie ma rachunków za zużycie prądu, a które stanowią przecież koszt uzyskania przychodu, co prowadzi do obniżenia należności publicznoprawnych. Oskarżony jako osoba prowadząca o wielu lat działalność gospodarczą taką wiedzę miał, uznał jednak, że korzystniej będzie dla niego kraść energię elektryczną niż rozliczać jej zużycie w sposób legalny. Na potrzeby postępowania po ujawnieniu tego przestępstwa obliczone było nie podejmowanie korespondencji z firmy energetycznej (trudno wyobrazić sobie, że w funkcjonującej firmie zatrudniającej pracowników nie ma możliwości odbioru urzędowej korespondencji ani w sekretariacie firmy, ani z poczty), wskazywanie do odczytu tylko określonych, a nie wszystkich liczników. Oskarżony miał świadomość, ze nie opłaca rachunków za energię, czego prostą konsekwencją musi być wypowiedzenie umowy. Przyjął, ze skoro nie odbierze takiego pisma (zrywającego umowę na dostarczenie energii) będzie mógł skutecznie podnosić, że nie miał świadomości rozwiązania umowy, a więc pobór energii odbywa się legalnie; taka linię obrony przyjął i prezentował. Oskarżony przyjął, że uwolni go od odpowiedzialności czy to cywilnej , czy to karnej fakt nie odcięcia fizycznego dopływu prądu przesyłanego przez licznik, co do którego wypowiedziana została umowa o dostarczanie energii (niedopuszczenie pracowników operatora), nieodebranie zawiadamiającej o tym korespondencji (wypowiedzenie umowy) i brak faktur za pobór energii. W ten sposób oskarżony poprowadził swoja obronę , wypunktowując wszystkie, jego zdaniem, uchybienia w procedurach firmy energetycznej. Słusznie w odpowiedzi na takie stanowisko oskarżonego Sąd Rejonowy przytoczył stanowisko Sądy Najwyższego, że istota przestępstwa kradzieży energii elektrycznej polega na korzystaniu z tej energii z pominięciem przyjmowanego w stosunkach danego rodzaju sposobu uzyskania lub korzystania z energii (wyr. SN z 25.09.2012r. IV KK 167/12). Oczekiwany prawnie sposób postępowania polega na tym, że za dostarczaną energię odbiorca płaci, a jeśli tego nie robi na ma prawa korzystania z usługi operatora energetycznego. Zasada jest jasna i znana powszechnie, czy to użytkownikowi indywidualnemu, czy też podmiotowi gospodarczemu. Oskarżony rachunków nie płacił, nie podjął kierowanej do niego we wrześniu 2014r. korespondencji zawierającej wypowiedzenie umowy, za to na przełomie 2014r./2015r. zlecił założenie nielegalnej instalacji elektrycznej, do której przyłączył urządzenia produkcyjne i biurowe, po ujawnieniu tego faktu nie zawarł nowej umowy o dostarczanie energii, nie ujawniał do odczytu licznika o nr (...), a pracownicy operatora tego licznika nie poszukiwali, bowiem nie został on objęty nową umową, a poprzednia została wypowiedziana, nie przychodziły więc faktury i była to stan który wygenerował oskarżony jako dla siebie korzystny. Próba podjęta przez skarżących by z wyrwanego z ciągu zdarzeń faktu nieodebrania korespondencji z dnia 11 września 2014r. budować skuteczna linię obrony powieść się zatem nie mogła.

98 W odniesieniu do zarzutu 2 apelacji obrońców i polemiki z oceną wiarygodności zeznań świadka I. K. poprzez argument, iż przyjęcie, że oskarżony podłączył się do linii elektrycznej za pośrednictwem licznika numer (...), dla którego brak było umowy w systemie bilingowym, stoi w sprzeczności z faktem, iż licznik ten był zarejestrowany na I. N. (obecnie K.), a nie na oskarżonego i prowadzoną przez niego działalność gospodarczą, warto wrócić do faktów ustalonych przez Sąd meriti.

99 Licznik o wskazanym wyżej numerze umieszczony był w części gospodarczej firmy oskarżonego. Od 24 lutego 2005r. do 11 kwietnia 2013r. był to punkt poboru energii , na podstawie umowy zawartej z firma (...). W dniu 7 maja 2013r. umowę na dostawę prądu poprzez ten licznik dla celów mieszkaniowych podpisała I. K.. Umowa o wypowiedzeniu tej umowy została dokonana pismem z dnia 9 kwietnia 2015r. ( w związku z nieregulowaniem należności) poprzez doręczenie jej na adres T. ul. (...) do rąk ojca I. N.. Z dołączonych do apelacji kserokopii faktury wynika, że w marcu 2014 (okres wcześniejszy niż przypisany oskarżonemu) została wysłana do I. N. na adres wskazany wyżej, zaś faktura w czerwcu 2014r. opiewająca na zleceniodawcę (...) adresowana była na ul. (...) w T.. Przypomnieć należy, że zgodnie z ustaleniami kontroli przeprowadzonej w firmie oskarżonego „licznik był wykorzystywany dla potrzeb firmy (...), a taryfa poboru prądu winna była być naliczana według stawki wyższej niż ta do celów mieszkaniowych, która zresztą także nie była opłacana. Nie ulega więc wątpliwości, że wypowiedzenie umowy przez firmę oskarżonego, następnie zawarcie umowy przez jego żonę na dostarczanie energii do tego samego miejsca, ale już według taryfy mieszkaniowej, podłączenie do tego licznika urządzeń wykorzystywanych na potrzeby firmy, brak faktur za zużytą energię, brak opłat za pobieraną energię i w końcu ignorowanie korespondencji stanowiło żywotny interes oskarżonego J. K. i „optymalizowanie” przez niego kosztów prowadzenia działalności. Oskarżony w ten właśnie sposób prowadził swoją działalność kradnąc przez lata energię elektryczną. Niewiarygodne są zapewnienia oskarżonego oraz jego zony, że żadne z nich nie interesowało się tym jakie faktury i z jakiego tytułu wpływają do firmy. Odmienna ocena tych depozycji prowadziłaby do wniosku o wyjątkowej niefrasobliwości co do sposobu prowadzenia działalności gospodarczej, kontroli jej kosztów, a w konsekwencji jej opłacalności, ale także pewności funkcjonowania w obrocie gospodarczym. Oskarżony bynajmniej nie prezentuje się jako osoba niefrasobliwa. Deklaracja oskarżonego, że nie wliczał opłat za zużycie energii i nie miał wiedzy na ten temat, bynajmniej nie jest dowodem na jego niewinność. Jako osoba od wielu lat funkcjonująca w obrocie gospodarczym zaznajomiony jest w przepisami prawa, w tym tez prawa podatkowego, a więc ma pełną świadomości , że gdyby w sposób legalny korzystał z energii elektrycznej, otrzymywałby faktury, opłacałby je i mógłby je także w sposób legalny rozliczyć jako koszty uzyskania przychodu. Jako, że kradł energię, nie mógł otrzymać faktur, nie mógł ich więc także rozliczać podatkowo bez narażenia się na odpowiedzialność karną skarbową.

100 I wreszcie co do sposobu ustalenia wysokości szkody:

101 Różnica pomiędzy szkodą wyliczoną przez pokrzywdzoną spółkę a tą wyliczoną przez biegłego wynika z faktu, że pokrzywdzona wskazała kwotę, która nie uległa przedawnieniu zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Co do obciążenia oskarżonego całością wyrządzonej szkody to odesłać należy do uwag uczynionych powyżej. Sposób ustalenia szkody został szczegółowo opisany przez biegłego, który przedstawił swoją opinię na piśmie, ale także odpowiadał na rozprawie na pytania stron i uwzględniał wszystkie istotne dla tej kwestii okoliczności. Skarżący wskazali na konieczność wyłączenia z wyliczenia okresów przerw w pracy nie wskazując jednak by miał one miejsce, a jeśli miały to kiedy. Biegły podał natomiast, że dokonał wyliczenia faktycznego zużycia prądu na podstawie wskazań obu liczników, co słusznie znalazło uznanie Sądu meriti.

102 Wniosek

103 ☐ zasadny

104 ☐ częściowo zasadny

105 ☐ niezasadny

106 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

107 4.1.

108 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

109 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

110 5.1.1.

111 Przedmiot utrzymania w mocy

112 Wyrok Sądu Rejonowego w T. z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt (...) –

113 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

114 Sąd odwoławczy nie dopatrzył się w zaskarżonym orzeczeniu żadnych uchybień mogących stanowić bezwzględne przyczyny odwoławcze, będących podstawą do uchylenia wyroku z urzędu, dlatego też został on utrzymany w mocy.

115 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

116 5.2.1.

117 Przedmiot i zakres zmiany

118 Zwięźle o powodach zmiany

119 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

120 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

121 5.3.1.1.1.

122 ☐ art. 439 k.p.k.

123 Zwięźle o powodach uchylenia

124 5.3.1.2.1.

125 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

126 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

127 Zwięźle o powodach uchylenia

128 5.3.1.3.1.

129 Konieczność umorzenia postępowania

130 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

131 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

132 5.3.1.4.1.

133 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

134 Zwięźle o powodach uchylenia

135 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

136 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

137 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

138 Przytoczyć okoliczności

139 Prawidłowo ukształtowana kara za przypisane przestępstwo uwzględniająca przesłanki z art. 53 kk.

140 Koszty Procesu

141 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

142 Przytoczyć okoliczności

143 II.

144 Na podstawie art. 627 kpk w zw. z art. 634 kpk Sąd Odwoławczy obciążył oskarżonego obowiązkiem uiszczenia opłaty za II instancję oraz wydatkami postępowania odwoławczego wobec braku przesłanek z art. 624 kpk.

PODPIS