Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 16 września 2022 r., IV Ka 421/22

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 16 września 2022 r., IV Ka 421/22

Tekst

1 Sygnatura akt IV Ka 421/22

2 1.

3 2.WYROK

4 2.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

5 Dnia 16 września 2022 roku

6 3.Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:

7 1.Przewodniczący:

8 1.SSO Waldemar Majka

9 1.Protokolant:

10 1.Marta Synowiec

11 przy udziale Eligiusza Wnuka Prokuratora Prokuratury Okręgowej,

12 po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2022 roku i 16 września 2022 roku

13 4.sprawy T. S.

14 5.syna J. i A. z domu B.

15 6.urodzonego (...) w B.

16 7.oskarżonego z art. 180a kk

17 8.na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego

18 9.od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku

19 10.z dnia 31 sierpnia 2021 r. sygnatura akt II K 1345/20

20 I. zmienia zaskrzony wyrok w ten sposób, że:

21 1. uchyla orzeczenia ujęte w punktach II i III w jego dyspozycji,

22 2. w ramach czynu przypisanego w punkcie I dyspozycji oskarżonego T. S. uznaje za winnego, tego że w dniu 8 października 2020 roku w miejscowości S. w województwie (...), na drodze publicznej prowadził samochód osobowy marki V. (...) o numerze rejestracyjnym (...) nie mając do tego uprawnień, to jest wykroczenia z art. 94 § 1 kw i za to na podstawie tego przepisu wymierza mu karę grzywny w wysokości 500 (pięćset) złotych,

23 II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

24 III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa zryczałtowane wydatki postępowania odwoławczego w kwocie 50 złotych i wymierza 50 złotych opłaty za to postępowanie.

Uzasadnienie

25 Formularz UK 2

26 Sygnatura akt

27 IV Ka 421/22

28 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

29 1

30 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

31 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

32 wyrok Sądu Rejonowego w Kłodzku z 31 sierpnia 2021 roku, sygnatura II K 1345/20, oskarżony T. S.

33 1.2. Podmiot wnoszący apelację

34 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

35 ☐ oskarżyciel posiłkowy

36 ☐ oskarżyciel prywatny

37 ☒ obrońca

38 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

39 ☐ inny

40 1.3. Granice zaskarżenia

41 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

42 ☒ na korzyść

43 ☐ na niekorzyść

44 ☒ w całości

45 ☐ w części

46 ☐

47 co do winy

48 ☐

49 co do kary

50 ☐

51 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

52 1.1.2. Podniesione zarzuty

53 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

54 ☒

55 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

56 ☐

57 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

58 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

59 ☐

60 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

61 ☒

62 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

63 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

64 ☐

65 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

66 ☐

67 art. 439 k.p.k.

68 ☐

69 brak zarzutów

70 1.4. Wnioski

71 ☐

72 uchylenie

73 ☐

74 zmiana

75 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

76 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

77 1.5. Ustalenie faktów

78 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

79 Lp.

80 Oskarżony

81 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

82 Dowód

83 Numer karty

84 2.1.1.1.

85 T. S.

86 czyn przypisany oskarżonemu , okres obowiązywania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami

87 akta postępowania administracyjnego Starosty Powiatowego w Ś. (...)

88 119-128

89 2.1.1.2.

90 T. S.

91 czyn przypisany oskarżonemu. Karalność oskarżonego i tryb wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów

92 informacja z KRK

93 112

94 akta Sądu Rejonowego w Kłodzku VI K 83/17

95 34-50

96 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

97 Lp.

98 Oskarżony

99 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

100 Dowód

101 Numer karty

102 2.1.2.1.

103 T. S.

104 1.6. Ocena dowodów

105 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

106 Lp. faktu z pkt 2.1.1

107 Dowód

108 Zwięźle o powodach uznania dowodu

109 Omówiono w części 3.1 niniejszego uzasadnienia

110 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

111 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

112 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

113 Dowód

114 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

115 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

116 Lp.

117 Zarzut

118 3.1.

119 błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść zapadłego orzeczenia, polegający na przyjęciu, że Decyzja Starosty (...) z dnia 27 kwietnia 2017r. dotyczyła prawa jazdy nr (...) wydanego w Niemczech, co doprowadziło do uznania, że oskarżony dopuścił się zarzuconego mu czynu zabronionego,

120 ☐ zasadny

121 ☐ częściowo zasadny

122 ☒ niezasadny

123 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

124 Wbrew twierdzeniom apelującego oskarżony w dacie czynu niewątpliwie nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie mógł w tym zakresie posługiwać się prawem jazdy wydanym w innym państwie. Jak stanowi art. 4 ust. 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierującymi pojazdami (Dz.U.2011.30.151 ze zmianami) dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem jest wydane za granicą krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40 i 44) i taki też prawem jazdy wydanym w Niemczech oskarżony dysponował w dacie czynu.

125 Zgodnie zaś z art. 42 ust. 3 cytowanej Konwencji żadne z jej postanowień nie może być interpretowane jako zabraniające umawiającym się Stronom lub ich organom terenowym wprowadzenia zakazu kierowania pojazdem przez kierującego mającego krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, jeżeli jest oczywiste lub dowiedzione, że stan jego nie pozwala na bezpieczne kierowanie pojazdem lub że uprawnienie do kierowania zostało cofnięte w państwie, w którym znajduje się jego stałe miejsce zamieszkania.

126 Konsekwencją orzeczenia wobec oskarżonego zakazu prowadzenia pojazdów na okres lat trzech (orzeczenie z punktu II wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z 8 marca 2017 roku, sygnatura VI K 83/17), pozostawało nieodzyskanie przez oskarżonego niejako automatycznie uprawnień do kierowania pojazdami po wykonaniu orzeczonego zakazu i upływie okresu cofnięcia uprawnień na mocy cytowanej decyzji administracyjnej (odwołującej się do prawa jazdy wydanego w Polsce, co w aspekcie skutków prawnych orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów na czas powyżej jednego roku nie ma znaczenia prawnego), ponieważ przepis art.49 ust.1 pkt 3 lit.a cytowanej ustawy o kierujących pojazdami stanowi, iż w przypadku osoby w stosunku do której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów na czas powyżej jednego roku – dodatkowym warunkiem przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami jest uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu państwowego. Takiej też treści pouczenie sformułowane zostało przy doręczaniu oskarżonemu cytowanej decyzji z dnia 27 kwietnia 2017 roku (k.127-128). Nie znajduje zatem podstaw powoływanie się na błąd czy niewiedzę w tym zakresie u oskarżonego.

127 Zapis art.49 ustawy o kierujących pojazdami pozostaje w zgodzie z art.42 ust 3 cytowanej Konwencji Wiedeńskiej o ruchu drogowym. Doszło więc do dość kuriozalnej sytuacji, w której oskarżony dysponując wydanym w Niemczech prawem jazdy (...) mógł realizować swoje uprawnienia do kierowania pojazdami w innych krajach będących stronami Konwencji, chyba że przepisy miejscowe stanowiły inaczej, natomiast ze względu na orzeczony w Polsce wobec oskarżonego zakaz prowadzenia pojazdów na czas dłuższy niż jeden rok, ani polskie ani też niemieckie prawo jazdy nie dawało oskarżonemu uprawnień do kreowania pojazdami bez spełnienia wymogów opisanych w art.49 ustawy o kierujących pojazdami. Kierując pojazdem mechanicznym po drodze publicznej w dniu 8 października 2020 roku oskarżony zatem wyczerpał znamiona wykroczenia z art.94§1 kw.

128 Wniosek

129 uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu

130 ☐ zasadny

131 ☐ częściowo zasadny

132 ☒ niezasadny

133 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

134 Brak podstaw do uniewinnienia oskarżonego bowiem jego czyn wyczerpał znamiona wykroczenia z art.94§1 kw.

135 3.2.

136 obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 180a § 1 Kk poprzez uznanie, że przepis powyższy obejmuje swoją hipotezą również prowadzenie pojazdu mechanicznego, które miało miejsce po upływie okresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego w decyzji Starosty Powiatu (...) z dnia 27 kwietnia 2017r. znak (...)

137 ☐ zasadny

138 ☒ częściowo zasadny

139 ☐ niezasadny

140 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

141 Trafnie skarżący przywołuje orzecznictwo dotyczące realizacji znamion przestępstwa z art.180a kk, a w tym wyrok Sądu Najwyższego z 20 listopada 2020 roku, sygnatura akt V KK 429/20, w którym wskazano, iż warunkiem ponoszenia odpowiedzialności za przestępstwo o znamionach opisanych w art. 180a k.k. jest istnienie w obiegu prawnym decyzji właściwego organu, pozbawiającej sprawcę uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Decyzja, o której mowa w tym przepisie, może być również decyzją administracyjną. Nie ulega przy tym wątpliwości, że istnienie takiej decyzji stanowi jedno ze znamion przestępstwa z art. 180a k.k., a jej brak oznacza, że nie zostało wypełnione znamię przestępstwa. Istotne znaczenie ma przy tym fakt, że przestępstwo z art. 180a k.k. może popełnić tylko osoba, wobec której decyzja administracyjna zapadła i tylko w okresie, na jaki cofnięto tą decyzją uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi. Zarazem, w okresie uwidocznionym w decyzji o cofnięciu uprawnień, osoba wobec której zapadło takie rozstrzygnięcie nie może ich odzyskać. Przepis art. 180a k.k. przewiduje odpowiedzialność karną za zachowanie sprawcy, który prowadzi pojazd mechaniczny na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Warunkiem odpowiedzialności karnej jest zatem nie tyle samo zachowanie polegające na kierowaniu pojazdem bez posiadania uprawnień (taki czyn penalizowany jest przez art. 94 § 1 k.w.), ale zachowanie takie musi być powiązane z niezastosowaniem się do wydanej uprzednio decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi. Przestępstwo z art. 180a k.k. może popełnić zatem tylko osoba, wobec której decyzja administracyjna zapadła i tylko w okresie, na jaki cofnięto tą decyzją uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi. Zarazem, w okresie uwidocznionym w decyzji o cofnięciu uprawnień, osoba wobec której zapadło takie rozstrzygnięcie nie może ich odzyskać (podobnie też wypowiedział się Sąd Najwyższy w przywołanym w uzasadnieniu apelacji postanowieniu z 16 stycznia 2019 roku, sygnatura akt III KK 558/17).

142 Nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z decyzją Starosty Powiatowego w Ś. z 27 kwietnia 2017 roku (...) (k.12) uprawnienia do kierowania pojazdami cofnięto oskarżonemu od 14 stycznia 2017 roku do 14 stycznia 2020 roku w wykonaniu orzeczenia z punktu II wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z 8 marca 2017 roku (sygnatura VI K 83/17), zaś czyn zarzucony oskarżonemu został popełniony 8 października 2020 roku, a zatem po upływie przyjętego w decyzji okresu. Tym samym nie sposób mówić o wyczerpaniu przez oskarżonego ustawowych znamion przestępstwa z art.180a kk. Nie oznacza to jednak, iż zachowanie oskarżonego nie pozostaje penalizowane, bowiem prowadzenie pojazdu mechanicznego po zakończeniu okresu wskazanego w decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, ale bez ich odzyskania, nie jest niestosowaniem się do decyzji o ich cofnięciu, lecz jedynie prowadzeniem pojazdu bez posiadania uprawnień. Tym samym, zachowanie takie nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 180a k.k., a stanowi jedynie wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z 14 kwietnia 2021 roku, sygnatura akt V KK 107/21).

143 W ramach niniejszego postępowania nie wychodząc poza ramy oskarżenia możliwym było przypisanie oskarżonemu popełnienia wykroczenia z art.94§1 kw, ponieważ zgodnie z art.400 kpk jeżeli po rozpoczęciu przewodu sądowego ujawni się, że czyn oskarżonego stanowi wykroczenie, sąd, nie przekazując sprawy właściwemu sądowi, rozpoznaje ją w tym samym składzie, stosując w dalszym jej toku przepisy Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Oskarżony niewątpliwie kierował pojazdem mechanicznym po drodze publicznej nie mając do tego uprawnień, a odpowiednią reakcją za przypisane wykroczenie pozostawała grzywna, której wymiar uwzględnia również okoliczność, iż wyrok zaskarżony został jedynie na korzyść oskarżonego, a doszło do redukcji znamion z przestępstwa i ukarania za wykroczenie.

144 Wniosek

145 uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu

146 ☐ zasadny

147 ☐ częściowo zasadny

148 ☒ niezasadny

149 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

150 Brak podstaw do uniewinnienia oskarżonego bowiem jego czyn wyczerpał znamiona wykroczenia z art.94§1 kw.

151 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

152 4.1.

153 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

154 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

155 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

156 5.1.1.

157 Przedmiot utrzymania w mocy

158 w części niezmienionej wyrok Sądu Rejonowego w Kłodzku z 31 sierpnia 2021 roku, sygnatura II K 1345/20, oskarżony T. S.

159 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

160 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

161 5.2.1.

162 Przedmiot i zakres zmiany

163 3. uchylono orzeczenia ujęte w punktach II i III w jego dyspozycji,

164 4. w ramach czynu przypisanego w punkcie I dyspozycji oskarżonego T. S. uznano za winnego, tego że w dniu 8 października 2020 roku w miejscowości S. w województwie (...), na drodze publicznej prowadził samochód osobowy marki V. (...) o numerze rejestracyjnym (...) nie mając do tego uprawnień, to jest wykroczenia z art. 94 § 1 kw i za to na podstawie tego przepisu wymierzono mu karę grzywny w wysokości 500 (pięćset) złotych,

165 Zwięźle o powodach zmiany

166 Czyn oskarżonego nie wypełnił znamion z art.180a kk, wypełnił jednak znamiona wykroczenia opisanego w art.94§1 kw

167 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

168 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

169 5.3.1.1.1.

170 ☐ art. 439 k.p.k.

171 Zwięźle o powodach uchylenia

172 5.3.1.2.1.

173 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

174 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

175 Zwięźle o powodach uchylenia

176 5.3.1.3.1.

177 Konieczność umorzenia postępowania

178 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

179 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

180 5.3.1.4.1.

181 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

182 Zwięźle o powodach uchylenia

183 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

184 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

185 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

186 Przytoczyć okoliczności

187 6. Koszty Procesu

188 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

189 Przytoczyć okoliczności

III

190 Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia przepis art.636§1 kpk w zw. z art.119 kpw i §3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 10 października 2001 roku w sprawie wysokości zryczałtowanych wydatków postępowania oraz wysokości opłaty za wniesienie wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. nr 118, poz. 1269). Wysokość opłaty w kwocie 50 złotych wynika natomiast z art. 3 ust. 1 w zw. z art.21 pkt.2 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. nr 49, poz. 223 ze zm.).

191 7. PODPIS

192 SSO Waldemar Majka

193 1.11. Granice zaskarżenia

194 Kolejny numer załącznika

195 1

196 Podmiot wnoszący apelację

197 obrońca oskarżonego

198 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

199 wyrok Sądu Rejonowego w Kłodzku z 31 sierpnia 2021 roku, sygnatura II K 1345/20, oskarżony T. S.

200 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

201 ☒ na korzyść

202 ☐ na niekorzyść

203 ☒ w całości

204 ☐ w części

205 ☐

206 co do winy

207 ☐

208 co do kary

209 ☐

210 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

211 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

212 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

213 ☒

214 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

215 ☐

216 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

217 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

218 ☐

219 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

220 ☒

221 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

222 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

223 ☐

224 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

225 ☐

226 art. 439 k.p.k.

227 ☐

228 brak zarzutów

229 0.1.1.4. Wnioski

230 ☐

231 Uchylenie

232 ☒

233 Zmiana