Postanowienie Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 11 grudnia 2014 r., II Cz 1267/14

postanowienie Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 11 grudnia 2014 r., II Cz 1267/14

Tekst

1 Sygnatura akt II Cz 1267/14

POSTANOWIENIE

2 Dnia 11 grudnia 2014r.

3 Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy

4 w składzie następującym:

5 Przewodniczący : SSO Anatol Gul

6 Sędziowie : SO Grażyna Kobus

7 SO Barbara Nowicka

8 po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014r. w Świdnicy

9 na posiedzeniu niejawnym

10 zażalenia dłużniczki J. R.

11 na postanowienie Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 13 sierpnia 2014r., sygn. akt. VIII Co 564/14 w przedmiocie rozpoznania jej skargi na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wałbrzychu W. W. z 13 marca 2014r. o ustaleniu kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 778/12 z wniosku wierzyciela (...) Sa we W. oraz wniosku dłużniczki o obniżenie opłaty stosunkowej

12 p o s t a n a w i a:

13 I. zmienić zaskarżone postanowienie w pkt I w ten sposób, że opłatę stosunkową ustaloną na kwotę 4.482,89 zł obniżyć do 1317,07 zł;

14 II. oddalić dalej idące zażalenie;

15 III. zasądzić od wierzyciela na rzecz dłużniczki 90 zł kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

16 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Wałbrzychu zmienił pkt 2 postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Wałbrzychu W. W. z 13 marca 2014r. i ustalił koszty postępowania egzekucyjnego na kwotę 4.482,89 zł oddalając dalej idącą skargę oraz oddalił wniosek dłużniczki o obniżenie opłaty stosunkowej.

17 Sąd Rejonowy wskazał, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym pod sygnaturą Km 778/12 Komornik postanowieniem z 16 grudnia 2013r. stwierdził umorzenie postępowania z mocy prawa w stosunku do jednego dłużnika solidarnego M. R. i w związku z tym ustalił koszty postępowania egzekucyjnego na kwotę 3 827,54 zł. Postanowienie w tym zakresie uprawomocniło się i koszty te zostały zapłacone przez tego dłużnika. Uznał zatem, że komornik ustalając wysokość opłaty egzekucyjnej od egzekwowanej kwoty 54.294,89 zł ” co do zasady” prawidłowo pomniejszył ją o kwotę opłaty ustalonej w postanowieniu z 16 grudnia 2013r. ( 8144,23 zł- 3053,32 zł). Umknęła mu jednak konieczność pomniejszenia tejże opłaty jeszcze o kwotę wcześniej naliczonej opłaty w postanowieniu z 16 grudnia 2013r. w wymiarze 608,02 zł. Zatem Sąd Rejonowy skorygował ją ustalając wysokość opłaty egzekucyjnej z art. 49 ust 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji do zapłaty przez dłużniczkę J. R. na kwotę 4482,89 zł ( 8144,23 zł- 3053,32 zł – 608,02 zł).

18 Uzasadniając swoje stanowisko Sąd Rejonowy wskazał, że pomimo tego, iż znaczna część kwoty egzekwowanej w postępowaniu egzekucyjnym została zapłacona wierzycielowi z pominięciem organu egzekucyjnego, Komornik był uprawniony do ustalenia opłaty egzekucyjnej w wysokości 15% od uzyskanej przez wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego kwoty. Zdaniem Sądu Rejonowego spełnienie przez dłużnika świadczenia pieniężnego po wszczęciu postępowania egzekucyjnego nie jest dobrowolnym spełnieniem tego świadczenia. Dokonywanie wpłat przez dłużnika w taki sposób, należy uznać bowiem za wymuszone działaniem organu egzekucyjnego, czyli uznać za konsekwencję działań podjętych przez komornika sądowego w ramach wszczętego postępowania egzekucyjnego.

19 Sąd nie znalazł również podstaw do obniżenia opłaty stosunkowej na podstawie art. 49 ust 7 i 10 ustawy, wskazując, że zakres czynności egzekucyjnych podjętych przez komornika w ramach całego postępowania egzekucyjnego, okres trwania tego postępowania, nie dają uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że wysokość opłaty egzekucyjnej nie jest odpowiednia do nakładu pracy komornika.

20 Postanowienie to zaskarżyła dłużniczka wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do dalszego prowadzenia zarzucając, że zostało ono wydane z naruszeniem, przepisów art. 49 ust 1,2,7 i 10 ustawy z 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych o egzekucji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że Komornik Sądowy właściwie ustalił koszty postępowania na poziomie 15 %, zamiast ich ustalenia na poziomie 5% oraz że brak jest podstaw do obniżenia przez Sąd opłaty stosunkowej ustalonej przez Komornika do kwoty 1000 zł. W uzasadnieniu dłużniczka podniosła, że w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, po zawiadomieniu dłużnika o wszczęciu egzekucji, od świadczenia spełnionego przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi komornik posiada uprawnienie do pobrania opłaty określonej w art. 49 ust 2 zd 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji tj. w wysokości 5%. Powołując się na liczne orzeczenia Sądu Najwyższego oraz aktualne komentarze prawnicze podniosła, że pobranie opłaty egzekucyjnej w niniejszej przypadku w wysokości 15% jest działaniem nieprawidłowym. Dodatkowo jej zdaniem w sprawie istnieją podstawy do obniżenia opłaty stosunkowej, jednak Sąd Rejonowy zupełnie pominął rozpatrzenie wniosku w tym zakresie, poprzestając jedynie na lakonicznym stwierdzeniu, że zakres czynności i czas trwania postępowania są podstawą do uznania, że wysokość ustalonych kosztów jest odpowiednia.

21 Zażalenie jest częściowo uzasadnione.

22 Słusznie zarzuca skarżąca, iż Komornik nie był uprawniony w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela do ustalenia opłaty egzekucyjnej z art. 49 ust 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji ( t.j. Dz. U. nr 231, poz. 1376 z 2011r. ze zm)- dalej u.k.s.e w wysokości 15% od należności uiszczonej przez dłużników bezpośrednio do rąk wierzyciela już po wszczęciu egzekucji, traktując to świadczenie jak wyegzekwowane przez siebie.

23 Zgodnie z art. 49 ust 2 u.k.s.e. w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia egzekucji w sprawie Km 778/12 w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, jednak nie niższej niż 1/10 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Świadczenie uiszczone przez dłużnika w toku postępowania egzekucyjnego bezpośrednio do rąk wierzyciela nadal zachowuje, jako wynikające z tytułu wykonawczego, charakter „ świadczenia pozostałego do wyegzekwowania”. Tym samym stanowi punkt odniesienia do obliczenia opłaty egzekucyjnej na podstawie art. 49 ust 2 u.k.s.e.

24 W dniu 5 marca 2014r. wierzyciel złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do dłużniczki, wskazując, że jego należność została przez dłużników w całości zaspokojona na skutek wpłat bezpośrednio do jego rąk w łącznej wysokości 54.294,89 zł. Wobec tego Komornik umorzył postępowanie egzekucyjne ustalając jednocześnie opłatę egzekucyjną w oparciu o art. 49 ust 1 u.k.s.e. od sumy przekazanej przez dłużników na kwotę 5.090,91 zł obciążając ją dłużniczkę. Ponieważ komornik ustalił już częściową opłatę wydając postanowienie o umorzeniu egzekucji w stosunku do dłużnika solidarnego M. R. na 3.053,32 zł całą opłatę egzekucyjną w wysokości 8.144,23 zł pomniejszył o tę kwotę.

25 Jednakże nie było podstaw do ustalenia opłaty stosunkowej w wysokości 15% od kwoty 54.294,89 zł, którą dłużnicy zapłacili wierzycielowi z pominięciem komornika. Spełnione przez nich świadczenie należy traktować jako świadczenie pozostałe do wyegzekwowania. Opłata z art. 49 ust 1 u.k.s.e. przysługuje komornikowi wyłącznie od wyegzekwowanego przez niego świadczenia ( ściągniętego od dłużnika) a nie od tego, które wierzyciel uzyskał na skutek pozaegzekucyjnej czynności samego dłużnika. Komornikowi przysługiwało więc uprawnienie do pobrania opłaty stosunkowej w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania zgodnie z art. 49 ust 2 u.k.s.e. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy, który w uchwale z 29 października 2009r. III CZP 82/09, OSNC, nr 5 poz. 67 z 2010r. stwierdził, że w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, po zawiadomieniu dłużnika o wszczęciu egzekucji, od świadczenia spełnionego przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi komornik pobiera opłatę określoną w art. 49 ust 2 zd. 1 u.k.s.e. w brzmieniu nadanym ustawą z 24 maja 2007r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz niektórych innych ustaw Dz.U. nr 112, poz. 769, (vide: także uchwała SN z 12 lutego 2009r., III CZP 142/08, OSNC nr 12, poz. 163 z 2009r.)

26 Zatem skoro wierzyciel został zaspokojony przez dłużniczkę po umorzeniu egzekucji w stosunku do M. R. kwotą 26.341,42 zł to opłata stosunkowa od tej kwoty obliczona na podstawie art. 49 ust 2 u.k.s.e. wynosi 1317,07 zł ( 5% x 26.341,42 zł).

27 Wobec powyższego Sąd Okręgowy z mocy art. 386 § 1 kpc w zw. z art. 397 § 2 zd 1 kpc i art. 13 § 2 kpc zmienił zaskarżone postanowienie w pkt I w ten sposób, że opłatę stosunkową należną Komornikowi od J. R. obniżył ostatecznie do kwoty 1317,07 zł (pkt I).

28 W pozostałym zakresie zażalenie jest nieuzasadnione.

29 Obniżenie opłaty stosunkowej na podstawie art. 49 ust 7 u.k.s.e. jest środkiem korygowania tej opłaty o charakterze wyjątkowym, który może zostać zastosowany przez sąd na wniosek dłużnika w szczególnie uzasadnionym przypadku -gdy nakład pracy komornika jest niewielki a wysokość ustalonej opłaty nadmiernie wygórowana przy rodzaju i ilości czynności podejmowanych przez komornika w celu zaspokojenia wierzyciela, bądź gdy sytuacja majątkowa dłużnika jest zdecydowanie gorsza od tej w jakiej znajdują się inni dłużnicy. Żadnej z tych okoliczności skarżąca nie wykazała.

30 Mając to na uwadze Sąd Okręgowy zgodnie z art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 i art. 13 § 2 kpc oddalił zażalenie w dalszej części ( pkt II).

31 O kosztach postępowania zażaleniowego orzekł stosowanie do art. 98 kpc w zw. z art. 99 kpc, art. 391 § 1 kpc i art. 397 § 2 zd 1 kpc ( pkt II).