Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 4 stycznia 2023 r., II Ka 371/22

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 4 stycznia 2023 r., II Ka 371/22

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 II.Ka 371/22

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 2

6 1.CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 0.1.Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 16.08.2022r. w sprawie o sygn. akt II.K 426/21

9 0.1.Podmiot wnoszący apelację

10 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☒ oskarżyciel posiłkowy

12 ☐ oskarżyciel prywatny

13 ☒ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☐ inny

16 0.1.Granice zaskarżenia

17 0.0.1.Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☒ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☐ w części

22 ☐

23 co do winy

24 ☐

25 co do kary

26 ☐

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 0.0.1.Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☒

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☐

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

34 ☒

35 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

36 ☒

37 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

38 ☐

39 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

40 ☐

41 art. 439 k.p.k.

42 ☐

43 brak zarzutów

44 0.1.Wnioski

45 ☒

46 uchylenie

47 ☒

48 zmiana

49 1.Ustalenie faktów w związku z dowodami

50 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

51 0.1.Ustalenie faktów

52 0.0.1.Fakty uznane za udowodnione

53 Lp.

54 Oskarżony

55 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

56 Dowód

57 Numer karty

58 2.1.1.1.

59 M. S.

60 Sąd II instancji nie przeprowadzał postępowania dowodowego, nie dokonał odmiennej od Sądu I instancji oceny dowodów

61 0.0.1.Fakty uznane za nieudowodnione

62 Lp.

63 Oskarżony

64 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

65 Dowód

66 Numer karty

67 2.1.2.1.

68 0.1.Ocena dowodów

69 0.0.1.Dowody będące podstawą ustalenia faktów

70 Lp. faktu z pkt 2.1.1

71 Dowód

72 Zwięźle o powodach uznania dowodu

73 0.0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

74 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

75 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

76 Dowód

77 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

78 1.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

79 Lp.

80 Zarzut

81 3.1.

82 Obrazy przepisów postępowania, tj. art. 7 kpk, która miała wpływ na treść orzeczenia poprzez dowolną ocenę dowodu w postaci wyjaśnień M. S. oraz zeznań R. D. w zakresie, w jakim Sąd uznał, pomimo, że wyjaśnienia oskarżonego wykluczają się z zeznaniami świadka odnośnie zamiany miejscami osób podróżujących quadem w miejscowości K. w dniu 26.05.2018r., Sąd uznał za wiarygodne wyjaśnienia oskarżonego co doprowadziło do ustalenia, że w chwili zdarzenia to J. W. trzymała kierownicę pojazdu i to ona straciła panowanie nad pojazdem.

83 ☐ zasadny

84 ☐ częściowo zasadny

85 ☒ niezasadny

86 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

87 Błędnie wywodzi pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, iż świadek R. D. widział, jak oskarżony kierował quadem w dniu 26.05.2018r., kiedy doszło do wypadku. R. D. składając w dniu 12.06.2018r. zeznania wskazywał, że około 40 minut przed wypadkiem widział quada w miejscowości K., jednakże z uwagi na to, że znajdował się w znacznej odległości od pojazdu nie widział, kto nim kierował, nie potrafił tego stwierdzić. Swoje zeznania świadek powtórzył przed Sądem. Nie było zatem bezpośrednich świadków zdarzenia, którzy wskazaliby kto w momencie uderzenia pojazdu w drzewo siedział za jego sterem. Dodatkowo wobec opinii biegłych, które również w sposób jednoznaczny nie wypowiedziały się i nie rozwiały wątpliwości kto był kierowcą quada w chwili zdarzenia - Sąd orzekający słusznie niedające się rozstrzygnąć wątpliwości w myśl art. 5 § 2 kpk przyjął na korzyść oskarżonego (przyjmując jego wersję zdarzenia).

88 Sąd orzekający nie dopuścił się w związku z powyższym obrazy przepisów postępowania, w szczególności art. 7 kpk. Stan faktyczny sprawy ustalił na podstawie całego materiału dowodowego, rzetelnie i szczegółowo opisując jakim dowodom dał wiarę, a jakim odmówił wiarygodności, a wobec braku bezpośrednich, niekwestionowanych świadków zdarzenia, braku możliwości ustalenia kierowcy pojazdu także po wypadku na podstawie ułożenia ciał M. S. i J. W., brak jednoznacznej odpowiedzi biegłych opiniujących w sprawie co do ustalenia osoby kierującej pojazdem - Sąd przyjął wersję M. S.. Tym bardziej, że zarówno biegli z Zakładu (...) (...) w B., jak też specjaliści z Instytutu im. I. (...) w K. nie wykluczyli, że kierującą quadem mogła być J. W. (z uwagi na charakter doznanych przez nią obrażeń ciała - dużo bardziej dotkliwych, niż oskarżony).

89 Wniosek

90 Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę opisu czynu, którego sprawstwo przypisano oskarżonemu M. S. poprzez wskazanie, że to oskarżony M. S. w chwili zdarzenia prowadził pojazd typu quad i to on stracił panowanie, zjechał na prawe pobocze i uderzył w drzewo.

91 ☐ zasadny

92 ☐ częściowo zasadny

93 ☒ niezasadny

94 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

95 Niezasadność wniosku determinuje powyższa ocena stawianego zarzutu.

96 3.2.

97 Błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, który miał wpływ na treść orzeczenia polegający na przyjęciu, że w chwili zdarzenia drogowego to J. W. trzymała kierownicę pojazdu typu quad i to ona straciła nad nim panowanie i w konsekwencji zjechała na prawe pobocze i uderzyła w drzewo, podczas gdy materiał dowodowy nie wskazuje na mającą mieć miejsce w dniu 26.05.2018r. zamianę miejscami oskarżonego z oskarżycielką posiłkową.

98 ☐ zasadny

99 ☐ częściowo zasadny

100 ☒ niezasadny

101 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

102 Wobec braku dowodów na kierowanie w chwili zdarzenia pojazdem typu quad przez oskarżonego M. S. opis zdarzenia przedstawiony przez oskarżonego zasługiwał na wiarygodność. Żaden dowód zgromadzony w sprawie nie wskazywał, jak podnosi pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, że kierującym w chwili zdarzenia był oskarżony. Zeznania R. D. zarówno te z postępowania przygotowawczego, jak też te składane przed Sądem nie rozwiewają powyższych wątpliwości. Świadek podawał, że widział quada M. S. z odległości 300-500 metrów, nie potrafił określić, kto nim kierował kiedy quad jechał przez miejscowość K., nie widział też, by osoby na nim siedzące zmieniały miejsca. Natomiast okoliczność, którą podawał świadek, że to quad M. S. - nie ma znaczenia dla ustalenia sprawcy wypadku.

103 Wniosek

104 Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę opisu czynu, którego sprawstwo przypisano oskarżonemu M. S. poprzez wskazanie, że to oskarżony M. S. w chwili zdarzenia prowadził pojazd typu quad i to on stracił panowanie, zjechał na prawe pobocze i uderzył w drzewo.

105 ☐ zasadny

106 ☐ częściowo zasadny

107 ☒ niezasadny

108 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

109 Sąd I instancji po raz drugi rozpoznając sprawę prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, rzetelnie przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe celem należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Tak przeprowadzone postępowanie dowodowe i wnioski, do których doszedł Sąd orzekający zasługiwały w pełni na podzielenie Sądu Okręgowego.

110 3.3.

111 Obrazy prawa materialnego, tj. art. 177 § 2 kpk poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło Sąd do błędnego uznania, że oskarżony dopuścił się czynu z art. 177 § 2 kk.

112 ☐ zasadny

113 ☐ częściowo zasadny

114 ☒ niezasadny

115 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

116 Obrońca oskarżonego M. S. podnosi w treści apelacji, że Sąd orzekający uznając, iż to pokrzywdzona J. W. kierowała quadem w dniu zdarzenia błędnie przyjął odpowiedzialność oskarżonego za popełnienie przez niego czynu z art. 177 § 2 kk. Sąd orzekający ustalając na podstawie zebranych dowodów, że oskarżony miał pełną świadomość, iż J. W. jest w trakcie kursu na prawo jazdy, natomiast nigdy wcześniej samodzielnie nie prowadziła quada a mimo to zgodził się i udostępnił jej ten pojazd, doprowadził tym samym do wypadku drogowego i to on powinien ponieść odpowiedzialność karną. Obrońca oskarżonego w apelacji podnosi również, że prawo nie przewiduje koncepcji współprowadzenia pojazdu mechanicznego, z czym należy się zgodzić, jednakże nie można zapominać, że już współsprawstwa w popełnieniu czynu zabronionego już tak.

117 Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 22 maja 2019r. o sygn. akt V KK 227/18 - ocena prawidłowości zachowania pokrzywdzonego ma bardzo istotne znaczenie w perspektywie odpowiedzialności karnej oskarżonego, bowiem niekiedy współprzyczynienie się innej osoby (w tym pokrzywdzonego) do wypadku komunikacyjnego może mieć tak istotne znaczenie, że może prowadzić do zmniejszenia zakresu odpowiedzialności innej osoby, a czasami wręcz do wyłączenia tej odpowiedzialności. Podstawą odpowiedzialności karnej za przestępstwa skutkowe jest bowiem ustalenie, że danej osobie można zarzucić naruszenie reguł ostrożności w postępowaniu z dobrem prawnym. Niekiedy do powstania skutku w sensie empirycznym przyczyniają się zachowania więcej niż jednej osoby, z których każde może naruszać reguły bezpieczeństwa. W takim wypadku rolą sądu jest analiza stopnia naruszenia reguł bezpieczeństwa przez poszczególne osoby współprzyczyniające się do powstania skutku oraz ocena charakteru tych reguł. Zasadnicza różnica pomiędzy charakterem naruszonych reguł ostrożności oraz stopniem ich naruszenia może prowadzić w konsekwencji do ograniczenia lub wyłączenia odpowiedzialności tych współprzyczyniających się osób, których zachowania nie stanowiły znaczącego naruszenia reguł ostrożności w porównaniu z zachowaniami innych osób współprzyczyniających się do wystąpienia skutku.

118 Mimo tego, że oskarżony nie był prowadzącym pojazd to on naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym udostępniając pojazd do kierowania J. W. nie posiadającej ani uprawnień, ani umiejętności do prowadzenia takiego pojazdu. Pokrzywdzona przyczyniła się do tego wypadku godząc się na to, żeby zasiąść za sterem pojazdu którego nie umiała prowadzić, jednakże to na oskarżonym spoczywa odpowiedzialność. Zgodnie bowiem z poglądami doktryny - dla odpowiedzialności za wypadek w komunikacji nie wystarczy samo naruszenie zasad bezpieczeństwa, ale niezbędne jest nastąpienie skutku w postaci naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia trwającego dłużej niż 7 dni (art. 177 § 1 KK), albo śmierci innej osoby lub ciężkiego uszczerbku na jej zdrowiu (art. 177 § 2 KK), a ponadto musi zachodzić związek przyczyny między naruszeniem zasad a skutkiem.

119 Zasady bezpieczeństwa – przyjmując jako kryterium wpływ – których naruszenie wywołuje nastąpienie skutku, podzielą na takie, których naruszenie może być: bezpośrednią przyczyną skutku; pośrednią jego przyczyną; przyczyną niepozostającą w żadnym związku z zaistniałym skutkiem. Naruszenie tej samej zasady – w zależności od konkretnych okoliczności – może być ocenione raz jako będące pośrednią przyczyną wypadku, innym razem – bezpośrednią, a niekiedy – niepozostającą w żadnym związku przyczynowym ze skutkiem - komentarz do art. 177 pod red. Stefańskiego 2023, wyd. 6.

120 Wniosek

121 Zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanego mu czynu.

122 ☐ zasadny

123 ☐ częściowo zasadny

124 ☒ niezasadny

125 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

126 Prawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd orzekający nie mogły skutkować zmianą wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego.

127 3.4.

128 Obrazy przepisów postępowania, tj. art. 5 § 2 kk poprzez rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości natury prawnej na niekorzyść oskarżonego, co w konsekwencji doprowadziło Sąd do błędnego uznania, że oskarżony dopuścił się czynu z art. 177 § 2 kk.

129 ☐ zasadny

130 ☐ częściowo zasadny

131 ☒ niezasadny

132 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

133 Wbrew twierdzeniom obrońcy oskarżonego Sąd orzekający niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygnął na korzyść oskarżonego przyjmując również jego wersję opisywanego zdarzenia i która ostatecznie doprowadziła do wyeliminowania z kwalifikacji prawnej za zarzucany M. S. czyn art. 160 § 1 kk. Sąd Okręgowy w pełni podziela rozważania na ten temat Sądu I instancji zawarte pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

134 Wniosek

135 Zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przypisanego mu czynu.

136 ☐ zasadny

137 ☐ częściowo zasadny

138 ☒ niezasadny

139 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

140 Prawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd orzekający nie mogły skutkować zmianą wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego.

141 1.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

142 4.1.

143 Nie dotyczy.

144 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

145 Nie dotyczy.

146 1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

147 0.1.Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

148 5.1.1.

149 Przedmiot utrzymania w mocy

150 Wyrok Sądu Rejonowego w Ełku z dnia 16.08.2022r. w sprawie o sygn. akt II.K 426/21.

151 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

152 Sąd II instancji podziela ustalenia Sądu Rejonowego w Ełku co do przyjętego stanu faktycznego sprawy, jak i dokonanej jego oceny w płaszczyźnie prawnokarnej, w tym przyjętej kwalifikacji prawnej czynu, za który został skazany M. S. oraz rodzaju wymierzonej oskarżonemu kary.

153 0.1.Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

154 5.2.1.

155 Przedmiot i zakres zmiany

156 Nie dotyczy.

157 Zwięźle o powodach zmiany

158 Nie dotyczy.

159 0.1.Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

160 0.0.1.Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

161 5.3.1.1.1.

162 Nie dotyczy.

163 ☐ art. 439 k.p.k.

164 Zwięźle o powodach uchylenia

165 Nie dotyczy.

166 5.3.1.2.1.

167 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

168 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

169 Zwięźle o powodach uchylenia

170 Nie dotyczy.

171 5.3.1.3.1.

172 Konieczność umorzenia postępowania

173 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

174 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

175 Nie dotyczy.

176 5.3.1.4.1.

177 Nie dotyczy.

178 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

179 Zwięźle o powodach uchylenia

180 Nie dotyczy.

181 0.0.1.Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

182 Nie dotyczy.

183 0.1.Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

184 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

185 Przytoczyć okoliczności

186 Nie dotyczy.

187 1.Koszty Procesu

188 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

189 Przytoczyć okoliczności

190 II.

191 Kierując się względami słuszności Sąd zwolnił oskarżonego oraz oskarżycielkę posiłkową od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Rozstrzygniecie to wydał na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 624 § 1 kpk.

192 1.PODPIS

193 Sędzia Grażyna Zielińska Sędzia Ryszard Filipow Sędzia Katarzyna Wierzbińska

194 0.1.Granice zaskarżenia

195 Kolejny numer załącznika

196 1

197 Podmiot wnoszący apelację

198 pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej

199 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

200 błędne ustalenia faktyczne co do osoby kierującej pojazdem w dniu zdarzenia

201 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

202 ☐ na korzyść

203 ☒ na niekorzyść

204 ☒ w całości

205 ☐ w części

206 ☐

207 co do winy

208 ☐

209 co do kary

210 ☐

211 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

212 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

213 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

214 ☐

215 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

216 ☐

217 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

218 ☒

219 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

220 ☒

221 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

222 ☐

223 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

224 ☐

225 art. 439 k.p.k.

226 ☐

227 brak zarzutów

228 0.1.1.4. Wnioski

229 ☒

230 uchylenie

231 ☐

232 zmiana

233 0.1.Granice zaskarżenia

234 Kolejny numer załącznika

235 2

236 Podmiot wnoszący apelację

237 obrońca oskarżonego

238 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

239 - przyjęcie błędnej kwalifikacji prawnej czynu, za który został skazany oskarżony,

240 - rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego

241 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

242 ☒ na korzyść

243 ☐ na niekorzyść

244 ☒ w całości

245 ☐ w części

246 ☐

247 co do winy

248 ☐

249 co do kary

250 ☐

251 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

252 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

253 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

254 ☒

255 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

256 ☐

257 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

258 ☒

259 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

260 ☐

261 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

262 ☐

263 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

264 ☐

265 art. 439 k.p.k.

266 ☐

267 brak zarzutów

268 0.1.1.4. Wnioski

269 ☐

270 uchylenie

271 ☒

272 zmiana