Wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 23 marca 2026 r., II Ka 66/26

wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 23 marca 2026 r., II Ka 66/26

Tekst

1 Sygn. akt II Ka 66/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 23 marca 2026r.

3 Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

4 Przewodniczący:

5 sędzia SO Paweł Mądry

6 Protokolant:

7 p.o. sekr. sąd. Anita Lemisiewicz-Pszczel

8 przy udziale prokuratora Krzysztofa Cieplińskiego

9 po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2026 r.

10 sprawy W. Ł. (2)

11 oskarżonego z art. 178a § 1 kk

12 na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego

13 od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie

14 z dnia 3 listopada 2025 r. sygn. akt II K 184/25

15 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce orzeczonego w pkt. IV wyroku przepadku równowartości pojazdu mechanicznego na podstawie art. 44b § 6 kk w zw. z art. 44b § 5 pkt 1 kk orzeka wobec W. Ł. (2) nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w kwocie 5000 (pięć tysięcy) złotych;

16 II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;

17 III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 320 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.

Uzasadnienie

18 Formularz UK 2

19 Sygnatura akt

20 II Ka 66/26

21 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

22 1

23 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

24 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

25 wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 3 listopada 2025 roku w sprawie II K 184/25

26 1.2. Podmiot wnoszący apelację

27 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

28 ☐ oskarżyciel posiłkowy

29 ☐ oskarżyciel prywatny

30 ☒ obrońca

31 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

32 ☐ inny

33 1.3. Granice zaskarżenia

34 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

35 ☒ na korzyść

36 ☐ na niekorzyść

37 ☒ w całości

38 ☐ w części

39 ☐co do winy

40 ☐co do kary

41 ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

42 1.3.2. Podniesione zarzuty

43 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

44 ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

45 ☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

46 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

47 ☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

48 ☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

49 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

50 ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

51 ☐art. 439 k.p.k.

52 ☐brak zarzutów

53 1.4. Wnioski

54 ☐uchylenie

55 ☒zmiana

56 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

57 2.1. Ustalenie faktów

58 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

59 Lp.

60 Oskarżony

61 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

62 Dowód

63 Numer karty

64 ---

65 --

66 --------------------------

67 --------------------------------------------------------------------------

68 -----------------

69 -----------------

70 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

71 Lp.

72 Oskarżony

73 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

74 Dowód

75 Numer karty

76 -----------

77 --------------------------

78 ---------------------------------------------------------------------------

79 ----------------

80 -----------------

81 2.2. Ocena dowodów

82 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

83 Lp. faktu z pkt 2.1.1

84 Dowód

85 Zwięźle o powodach uznania dowodu

86 ---------------------

87 --------------------------------------------

88 ------------------------------------------------------------------------------------------

89 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

90 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

91 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

92 Dowód

93 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

94 ---------------------

95 --------------------------------------------

96 ------------------------------------------------------------------------------------------

97 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

98 Lp.

99 Zarzut

100 1) zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mającego wpływ na jego treść, polegającego na przyjęciu, że czyn przypisany oskarżonemu charakteryzował się wysokim stopniem winy i społecznej szkodliwości, co skutkowało ustaleniem przez Sąd, że w stosunku do oskarżonego nie zachodzą przesłanki warunkowego umorzenia postępowania, podczas gdy właściwa analiza elementów podmiotowych i przedmiotowych czynu, a zwłaszcza sposobu i okoliczności popełnienia czynu, prowadzi do wniosku, że stopień winy oraz społecznej szkodliwości czynu nie był znaczny, a zatem w niniejszej sprawie, wobec ziszczenia się pozostałych przesłanek, zachodziły podstawy do warunkowego umorzenia postępowania względem oskarżonego;

101 2) zarzut obrazy prawa materialnego, tj. art. 178a § 5 kk w zw. z art. 44b § 2 kk, poprzez ich zastosowanie i orzeczenie obligatoryjnego przepadku równowartości pojazdu, mimo że w okolicznościach niniejszej sprawy przepis art. 178a § 5 kk pozostaje w sprzeczności z zasadą proporcjonalności i zasadą indywidualizacji odpowiedzialności karnej, wynikającymi z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

102 ☐ zasadny

103 ☐ częściowo zasadny

104 ☒ niezasadny

105 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

106 - Sąd Okręgowy uznał iż pierwszy zarzut apelacji, dotyczący niezastosowania w stosunku do oskarżonego dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania, należało uznać za bezzasadny.

107 - zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji słusznie nie przychylił się do wniosku oskarżonego i jego obrońcy o warunkowe umorzenie postępowania karnego, wobec braku przesłanek do zastosowania tej instytucji. Zgodnie z art. 66 § 1 kk sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. W orzecznictwie podkreśla się, że do zastosowania wobec sprawcy przestępstwa instytucji warunkowego umorzenia postępowania niezbędna jest tzw. pozytywna prognoza kryminologiczna, wyrażająca się w opartym na ocenie właściwości i warunków osobistych sprawcy oraz jego dotychczasowym sposobie życia przypuszczeniu, że sprawca pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Tylko sprawca, co do którego sąd nabierze przekonania, że rozpoznawany czyn był odosobnionym incydentem w jego życiu i można realnie zakładać, iż w przyszłości będzie przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni przestępstwa, może skorzystać z dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania” (wyrok Sądu Najwyższego z 11.01.2023 r., III KK 537/22, LEX nr 3509850).

108 - zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania jest możliwe tylko wtedy, gdy koniunkcyjnie występują ściśle określone okoliczności, mające w większości charakter materialnoprawny, warunkujące uznanie niecelowości kontynuowania postępowania karnego. Zatem sąd meriti ma prawo (a nie obowiązek) warunkowo umorzyć postępowanie, w wypadku łącznego spełnienia wszystkich przewidzianych przez ustawę przesłanek, tj. wówczas, kiedy: 1) wina sprawcy i społeczna szkodliwość czynu nie są oceniane jako znaczne; 2) brak jest wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu; 3) sprawca dotychczas nie był karany za przestępstwo umyślne; 4) postawa sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, zaś w szczególności nie popełni przestępstwa (arg. ex art. 66 § 1 k.k.); 5) występek jest zagrożony karą do 5 lat pozbawienia wolności (arg. ex art. 66 § 2 k.k.). Kluczowe jest stwierdzenie, że wszystkie przesłanki warunkowego umorzenia postępowania muszą ziścić się w momencie stosowania tego instrumentu probacyjnego ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2016 roku, sygn. akt III KK 485/15).

109 - zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji słusznie uznał, że czyn którego dopuścił się oskarżony nie spełnił wymaganych przez ustawę przesłanek i cechował się znacznym stopniem winy i społecznej szkodliwości, co uniemożliwiało skorzystanie z instytucji warunkowego umorzenia postępowania. Zgodnie z art. 115 § 2 kk przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego lub zagrożonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Czyn, którego dopuścił się oskarżony naruszał istotne dobro prawne, jakim jest bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Sam fakt, iż W. Ł. (1) z pełną świadomością zdecydował się prowadzić pojazd mimo relatywnie wysokiego stopnia nietrzeźwości (wyniki badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu to od 0,81 mg/l do 0,66 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) świadczy o znacznym stopniu jego winy. Zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, tak wysoki stopień nietrzeźwości niewątpliwie miał wpływ na percepcję i taktykę jazdy oskarżonego, stwarzając realne zagrożenie w ruchu lądowym. Mimo tego, że oskarżony nie spowodował wypadku drogowego, to jednak stwarzał realne niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia i mienia innych uczestników ruchu drogowego, zwłaszcza iż kierował pojazdem około godz. 16, a zatem w porze dnia o dużym natężeniu ruchu. Ponadto oskarżony, jako osoba z doświadczeniem życiowym, był świadom tego, iż po upływie około 3 – 4 godzin od spożycia deklarowanej ilości piwa nadal w jego organizmie utrzymywało się wysokie stężenie alkoholu. Nie istniały też żadne wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby motywację oskarżonego do prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, zaś oskarżony mógł sprawdzić stan trzeźwości przed wyruszeniem w drogę. Motywacja oskarżonego, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia uzasadniały zatem ustalenie przez Sąd I instancji, iż zarzucony mu czyn cechował się znacznym stopniem winy i społecznej szkodliwości.

110 - drugi zarzut obrońcy, dotyczący naruszenia prawa materialnego należało pozostawić bez rozpoznania z uwagi na zmianę przepisów Kodeksu karnego, wywołujących skutki korzystniejsze dla oskarżonego. Otóż Sąd Okręgowy działając z urzędu dokonał zmiany rozstrzygnięcia z pkt IV zaskarżonego wyroku poprzez zastosowanie przepisu art. 44b § 6 kk, dodanego na podstawie art. 2 pkt 3 lit. e ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r. (Dz.U.2025.1872) zmieniającej Kodeks karny z dniem 29 stycznia 2026 r. oraz poprzez zastosowanie art. 44b § 5 pkt 1 kk dodanego do Kodeksu karnego na podstawie art. 2 pkt 3 lit. d ww. ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r.;

111 - zgodnie z aktualnie obowiązującym art. 44b § 5 pkt 1 kk przepadku pojazdu mechanicznego nie orzeka się, jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa pojazd mechaniczny nie stanowił wyłącznej własności sprawcy. Ponadto przepis art. 44b § 6 kk stanowi, iż w wypadku, o którym mowa w § 5 pkt 1, sąd orzeka, a w wypadku, o którym mowa w § 5 pkt 2 - może orzec nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5.000 do 500.000 złotych. Mając na uwadze powołane przepisy, wobec poczynionych w toku sprawy ustaleń, iż pojazd nie stanowił wyłącznej własności W. Ł. (1), bowiem współwłaścicielem pojazdu była również jego żona, należało orzec nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa. Sąd ustalił kwotę nawiązki w wysokości równej minimalnemu wymiarowi tego środka kompensacyjnego, biorąc pod uwagę m.in. aktualną sytuację zarobkową oskarżonego i uzyskiwane przez niego dochody oraz uznając tym samym, iż tak wymierzona oskarżonemu dolegliwość spełni cele wychowawcze i wpłynie na zachowanie oskarżonego, mobilizując go do zmiany zachowania i przestrzegania zasad ruchu drogowego w przyszłości.

112 Wniosek

113 wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:

114 1) warunkowe umorzenie postępowania karnego na okres próby w wymiarze jednego roku,

115 2) orzeczenie wobec oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenia pieniężnego w kwocie 3.000 zł.

116 3) orzeczenie w stosunku do oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów, dla których wymagane jest prawo jazdy kategorii B na okres 1 roku.

117 ☐ zasadny

118 ☐ częściowo zasadny

119 ☒ niezasadny

120 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

121 bezzasadność apelacji skutkowała bezzasadnością wniosków

122 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

123 1.

124 zmiana przepisów Kodeksu karnego

125 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

126 opisano powyżej

127 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

128 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

129 1.

130 Przedmiot utrzymania w mocy

131 wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 3 listopada 2025 roku za wyjątkiem rozstrzygnięcia z pkt IV wyroku

132 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

133 bezzasadność apelacji i brak podstaw uwzględnianych przez sąd odwoławczy z urzędu skutkujących zmianą lub uchyleniem zaskarżonego wyroku

134 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

135 1.

136 Przedmiot i zakres zmiany

137 orzeczenie o przepadku (pkt IV wyroku)

138 Zwięźle o powodach zmiany

139 j.w.

140 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

141 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

142 1.1.

143 --------------------------------------------------------------------------------------------------

144 ☐ art. 439 k.p.k.

145 Zwięźle o powodach uchylenia

146 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

147 2.1.

148 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

149 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

150 Zwięźle o powodach uchylenia

151 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

152 3.1.

153 Konieczność umorzenia postępowania

154 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

155 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

156 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

157 4.1.

158 ----------------------------------------------------------------------------------------------------

159 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

160 Zwięźle o powodach uchylenia

161 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

162 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

163 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

164 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

165 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

166 Przytoczyć okoliczności

167 --------------------------

168 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

169 6. Koszty Procesu

170 P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

171 Przytoczyć okoliczności

III

172 apelacja obrońcy okazała się w całości bezzasadna, zatem z mocy art. 636 § 1 kpk oskarżony ponosi koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w całości. Na zasądzone koszty składa się opłata w kwocie 300 zł (art. 3 ust. 1 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych) oraz kwota 20 zł tytułem zryczałtowanych wydatków za doręczenia w procesie karnym, wyliczona zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 roku w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym.

173 7. PODPIS

174 1.3. Granice zaskarżenia

175 Kolejny numer załącznika

176 1

177 Podmiot wnoszący apelację

178 obrońca

179 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

180 cały wyrok

181 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

182 ☒ na korzyść

183 ☐ na niekorzyść

184 ☒ w całości

185 ☐ w części

186 ☐co do winy

187 ☐co do kary

188 ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

189 1.3.2. Podniesione zarzuty

190 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

191 ☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

192 ☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

193 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

194 ☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

195 ☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

196 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

197 ☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

198 ☐art. 439 k.p.k.

199 ☐brak zarzutów

200 1.4. Wnioski

201 ☐uchylenie

202 ☒zmiana