Wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 26 lipca 2024 r., II Ka 362/24
wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 26 lipca 2024 r., II Ka 362/24Otwórz w aplikacji
Tekst
1 Sygn. akt II Ka 362/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
2 Dnia 26 lipca 2024r.
3 Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:
4 Przewodniczący:
5 SSO Dariusz Półtorak
6 Protokolant:
7 st. sekr. sąd. Paulina Jarczak
8 przy udziale Prokuratora Artura Oleszka
9 po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2024 r.
10 sprawy T. W.
11 oskarżonego z art. 244 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i inne
12 na skutek apelacji, wniesionych przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej i obrońcę oskarżonego
13 od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie
14 z dnia 12 marca 2024 r. sygn. akt II K 240/23
15 I. zaskarżony wyrok uchyla i umarza postępowanie w stosunku do T. W. z uwagi na zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 8 kpk;
16 II. odstępuje od orzekania o kosztach zastępstwa procesowego poniesionych przez oskarżonego oraz oskarżycielkę posiłkową K. S. za postępowanie odwoławcze;
17 III. zwalnia oskarżycielkę posiłkową od opłaty za II instancję;
18 IV. wydatki postępowania odwoławczego przejmuje na rachunek Skarbu Państwa.
Uzasadnienie
19 Formularz UK 2
20 Sygnatura akt
21 II Ka 362/24
22 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
23 2
24 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
25 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
26 Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 12 marca 2024 roku sygn. akt II K 240/23
27 1.2. Podmiot wnoszący apelację
28 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
29 ☐ oskarżyciel posiłkowy
30 ☐ oskarżyciel prywatny
31 ☒ obrońca
32 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
33 ☒ inny – pełnomocnik oskarżycielki prywatnej
34 1.3. Granice zaskarżenia
35 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
36 ☒ na korzyść
37 ☒ na niekorzyść
38 ☒ w całości
39 ☒ w części
40 ☐
41 co do winy
42 ☐
43 co do kary
44 ☐
45 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
46 1.3.2. Podniesione zarzuty
47 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
48 ☐
49 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
50 ☐
51 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
52 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
53 ☒
54 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
55 ☒
56 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
57 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
58 ☒
59 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
60 ☐
62 ☐
63 brak zarzutów
64 1.4. Wnioski
65 ☒
66 uchylenie
67 ☒
68 zmiana
69 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
70 2.1. Ustalenie faktów
71 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
72 Lp.
73 Oskarżony
74 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
75 Dowód
76 Numer karty
77 ----------
78 ---------------
79 ----------------------------------------------------------------------
80 ------------------------
81 --------
82 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
83 Lp.
84 Oskarżony
85 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
86 Dowód
87 Numer karty
88 ----------
89 -----------------
90 ---------------------------------------------------------------------
91 ------------------------
92 ---------
93 2.2. Ocena dowodów
94 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
95 Lp. faktu z pkt 2.1.1
96 Dowód
97 Zwięźle o powodach uznania dowodu
98 ------------------
99 -------------------------------
100 -------------------------------------------------------------------------------
101 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
102 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
103 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
104 Dowód
105 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
106 --------------------
107 ----------------------------------------
108 ---------------------------------------------------------------------------------
109 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
110 Lp.
111 Zarzut
112 1.
113 Zarzuty zawarte w pkt. 1-5 apelacji obrońcy oraz w apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej.
114 ☐ zasadny
115 ☐ częściowo zasadny
116 ☐ niezasadny
117 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
118 Zarzuty zawarte w obu apelacjach nie podlegały merytorycznemu rozpoznaniu z uwagi na zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej o jakiej mowa w art. 439 §1 kpk.
119 Wniosek
120 Wnioski zawarte w apelacjach nie zasługiwały na uwzględnienie z uwagi na zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej i wynikającą z tego konieczność umorzenia postępowania.
121 ☐ zasadny
122 ☐ częściowo zasadny
123 ☐ niezasadny
124 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
125 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
126 1.
127 Zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 kpk.
128 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
129 Wskazane w dalszej czci uzasadnienia.
130 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
131 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
132 1.
133 Przedmiot utrzymania w mocy
134 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
135 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
136 1.
137 Przedmiot i zakres zmiany
138 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
139 Zwięźle o powodach zmiany
140 -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
141 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
142 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
143 1.1.
144 W przedmiotowej sprawie zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza na co zwrócił uwagę obrońca oskarżonego w piśmie z dnia 28 czerwca 2024 roku.
145 I tak, T. W. w sprawie
146 II K 539/23 Sądu Rejonowego w Łukowie stał pod zarzutem popełnienia na szkodę K. S. przestępstwa ciągłego kwalifikowanego z art. 190a §1 kk w zb. z art.190§1 kk w zb. z art.244 kk w zw. z art. 11§1 kk w zw. z art. 12§1 kk. Do popełnienia przestępstwa miało dojść w okresie „od stycznia 2023 roku do dnia 9 lipca 2023 roku w Ł.”. W ramach zarzucanego czynu, wyrokiem z 08 grudnia 2023 roku sąd uznał, że T. W. dopuścił się zarzucanego mu czynu w okresie od 22 marca 2023 roku do 9 lipca 2023 roku, wyrok w tym zakresie został utrzymany przez Sąd Okręgowy w Siedlcach w dniu 24 kwietnia 2024 roku, sygn. akt. II Ka 167/24.
147 Z przywołanych wyżej orzeczeń należy wyciągnąć następujące wnioski:
148 - przedmiotem rozpoznania w prawomocnie zakończonej sprawie było przestępcze działanie T. W. w okresie od 01 stycznia 2023 roku ( tak należy rozumieć użyte w zarzucie aktu oskarżenia sformułowanie „od stycznia 2023 roku”) do 9 lipca 2023 roku,
149 - skoro w prawomocnym orzeczeniu sądy obu instancji uznały, że w granicach zarzutu można jedynie przypisać oskarżonemu przestępcze działanie w okresie od 22 marca 2023 roku do 9 lipca 2023 roku, to jest to równoznaczne z ustaleniem, że w pozostałym czasie objętym zarzutem aktu oskarżenia
150 ( w tym również 19 stycznia 2023 roku, kiedy to oskarżony miał się dopuścić czynu przypisanego w zaskarżonym wyroku) oskarżony nie dopuścił się czynu zarzucanego mu w sprawie II K 539/23.
151 W sytuacji bowiem, gdy zarzut sformułowany jest w postaci przestępstwa ciągłego sąd, w razie uznania, że brak jest podstaw do przypisania sprawcy winy w postaci określonej w akcie oskarżenia, nie uniewinnia oskarżonego od poszczególnych zarzucanych działań (co dotyczy również przyjęcia innych granic czasowych), ale dokonuje zmiany opisu przypisanego już czynu, adekwatnie do materiału dowodowego i poczynionych na jego podstawie ustaleń faktycznych. Jednakże konsekwencją takiego orzeczenia jest niedopuszczalność wszczęcia i prowadzenia ponownego postępowania za okres czasu, który podlegał już ocenie w prawomocnie zakończonym postępowaniu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1975 roku, sygn. akt II KR 226/74, LEX nr 21663, gdzie uznano, że w sytuacji, gdy istniała możliwość osądzenia czynu w całości, a sąd ograniczył swój wyrok jedynie do fragmentu tego czynu, to niedopuszczalne jest ponowne postępowanie o ten sam czyn z uwagi na tzw. materialną prawomocność). Przy czym niezbędnym wymogiem do przyjęcia istnienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osadzonej jest tożsamość czynów, zarówno tego, który został już prawomocnie osądzony- w tym przypadku w sprawie II K 539/23 oraz czynu, co do którego aktualnie rozstrzyga Sąd Okręgowy ( Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 roku III KK 140/15).
152 Tytułem wstępu podkreślić należy, że kwestia ustalenia, czy czyn będący przedmiotem osądu jest tożsamy z czynem, co do którego oskarżenie rozpoznano (bądź jest rozpoznawane) w innym postępowaniu, nasuwa trudności w praktyce orzeczniczej, bowiem brak jest jednoznacznych kryteriów pozytywnych oceny tej tożsamości (zob. np. M. Rogalski, Przesłanka powagi rzeczy osądzonej w procesie karnym, Kraków 2005, s. 219).
153 Zakaz prowadzenia postępowania w postaci res iudicata zachodzi wówczas, gdy uprzednio zakończone zostało prawomocnie postępowanie, co do tego samego czynu tej samej osoby, nowe zaś postępowanie pokrywa się z przedmiotem postępowania w sprawie już zakończonej, a także gdy jego przedmiot jest częścią przedmiotu osądzonego w sprawie już zakończonej. Natomiast przyjęcie odmiennej kwalifikacji prawnej czynu, czy też różnice w opisie sposobu działania sprawcy, nie otwierają możliwości ponownego postępowania. Nowe postępowanie nie jest także dopuszczalne w razie uprzedniego niepełnego rozpoznania sprawy. Powaga rzeczy osądzonej nie pozwala na ponowne postępowanie przeciwko tej samej osobie o ten sam przedmiot odpowiedzialności prawnej, innymi słowy - o ten sam czyn w znaczeniu prawnym (zob. np. wyroki SN: z dnia 13 października 2011 r. IV KK 193/11, LEX nr 1027190 z dnia 18 lutego 2009 r., V KK 4/09, LEX nr 486533, z dnia 15 października 2008 r., IV KK 118/08, LEX nr 469419, wyrok SA w Gdańsku z 16 stycznia 2013 r., II AKa 441/12, LEX nr 1369089). Zatem, o jedności czynu, jako jednego impulsu woli, decyduje zwartość czasowa i sytuacyjna, identyczność kręgu podmiotów oskarżonych o udział w zdarzeniu oraz osób pokrzywdzonych, a przede wszystkim realizacja tego samego zamiaru, choćby rozwój zdarzeń w trakcie zajścia, nie zawsze zależny od sprawców, dzielił zdarzenie na kilka zajść, z pozoru odrębnych (zob. wyrok SN z dnia 13 października 2011 r., IV KK 193/11, LEX nr 1112345; postanowienie SN z dnia 19 października 2010 r., III KK 97/10 (OSNKW 2011, z. 6, poz. 50, wyrok SA w Krakowie z dnia11 kwietnia 2001 r., II AKa 63/01, KZS 2001, Nr 5, poz. 24).
154 Analizując obszar zagadnień, który był przedmiotem orzeczeń zapadłych w obydwu wskazanych wyżej sprawach toczących się przeciwko T. W., należy stwierdzić, że obejmował on to samo zdarzenie historyczne oraz tożsame zachowania oskarżonego, mimo, że w sprawie niniejszej koncentrował się tylko na jednym fragmencie zachowania oskarżonego, które ukierunkowane było na pokrzywdzoną w okresie, który był już przedmiotem osądu w sprawie II K 539/23.
155 W niniejszym postępowaniu przedmiotem rozpoznania Sądu II instancji było zdarzenie, które miało miejsce w dniu 19 stycznia 2023 roku w Ł., a przestępcze działanie oskarżonego miało polegać na grożeniu pokrzywdzonej K. S. popełnieniem przestępstwa na jej szkodę, czym nie zastosował się do zakazu zbliżania się orzeczonego prawomocnym wyrokiem z dnia 24 stycznia 2022 roku sygn. akt II K 619/21. Natomiast zarzut oskarżenia sformułowany w sprawie II K 539/23 dotyczył również wypowiadanych przez oskarżonego gróźb zamachu na życie i zdrowie K. S. oraz niezastosowanie się do zakazu zbliżania orzeczonego w prawomocnie zakończonej sprawie II K 619/21. W tej sytuacji nie może być, zdaniem Sądu Okręgowego wątpliwości, że mamy do czynienia z tożsamością czynów zarzucanego w przedmiotowej sprawie i w prawomocnie zakończonej już wcześniej sprawie II K 539/23, co wynika z:
156 - jedności czasu i miejsca przestępczego działania T. W.,
157 - tożsamość pokrzywdzonej,
158 - tożsamość sposobu działania oskarżonego, które polegało na kierowaniu wobec pokrzywdzonej gróźb popełnienia przestępstwa na jej szkodę oraz niestosowanie się do zakazu zbliżania orzeczonego w sprawie II K 619/21.
159 Wskazane wyżej okoliczności pozwalają uznać również, że w obu rozważanych sprawach (w niniejszej sprawie oraz sprawie II K 539/23 działaniom T. W. towarzyszył ten sam zamiar.
160 Taka sytuacja spowodowała określone implikacje procesowe, które należało rozważyć w kontekście ewentualnego wystąpienia negatywnych przesłanek procesowych w postaci stanu powagi rzeczy osądzonej, skoro w obydwu wskazanych wyżej sprawach postępowanie prowadzono w zakresie tego samego przestępstwa popełnionego na szkodę tej samej pokrzywdzonej. Dlatego, wskazane wyżej okoliczności uzasadniały przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza o jakiej mowa w art. 439§1 kpk w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem kwestia odpowiedzialności oskarżonego za czyn przypisany mu w zaskarżonym wyroku została już prawomocnie rozstrzygnięta w sprawie II K 539/23. Skutkowało to uchyleniem zaskarżonego wyroku i umorzeniem postępowania.
162 Zwięźle o powodach uchylenia
163 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
164 2.1.
165 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
167 Zwięźle o powodach uchylenia
168 Wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia.
169 3.1.
170 Konieczność umorzenia postępowania
172 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
173 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
174 4.1.
175 -----------------------------------------------------------------------------------------------
177 Zwięźle o powodach uchylenia
178 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
179 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
180 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
181 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
182 Przytoczyć okoliczności
183 ----------------------
184 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
185 6. Koszty Procesu
186 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
187 Przytoczyć okoliczności
188 II, III i IV.
189 Z uwagi na umorzenie postępowania, koszty postępowania zostały przejęte na rachunek Skarbu Państwa stosownie do treści art.632 ust.2 kpk. Względy słuszności przemawiały za zwolnieniem oskarżycielki posiłkowej od uiszczenia opłaty za II instancję oraz odstąpienia od orzekania pomiędzy stronami o kosztach zastępstwa procesowego za postępowanie odwoławcze.
190 7. PODPIS
191 1.3. Granice zaskarżenia
192 Kolejny numer załącznika
193 1
194 Podmiot wnoszący apelację
195 Obrońca oskarżonego
196 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
197 Wyrok w całości
198 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
199 ☒ na korzyść
200 ☐ na niekorzyść
201 ☒ w całości
202 ☐ w części
203 ☐
204 co do winy
205 ☐
206 co do kary
207 ☐
208 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
209 1.3.2. Podniesione zarzuty
210 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
211 ☐
212 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
213 ☐
214 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
215 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
216 ☒
217 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
218 ☒
219 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
220 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
221 ☒
222 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
223 ☐
225 ☐
226 brak zarzutów
227 1.4. Wnioski
228 ☒
229 uchylenie
230 ☒
231 zmiana
232 1.3. Granice zaskarżenia
233 Kolejny numer załącznika
234 2
235 Podmiot wnoszący apelację
236 Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej.
237 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
238 Orzeczenie co do kary.
239 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
240 ☐ na korzyść
241 ☒ na niekorzyść
242 ☐ w całości
243 ☐ w części
244 ☐
245 co do winy
246 ☒
247 co do kary
248 ☐
249 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
250 1.3.2. Podniesione zarzuty
251 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
252 ☐
253 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
254 ☐
255 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
256 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
257 ☐
258 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
259 ☐
260 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
261 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
262 ☒
263 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
264 ☐
266 ☐
267 brak zarzutów
268 1.4. Wnioski
269 ☐
270 uchylenie
271 ☒
272 zmiana