Postanowienie Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 19 września 2013 r., I Ca 229/13

postanowienie Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 19 września 2013 r., I Ca 229/13

Tekst

1 Sygn. akt I Ca 229/13

POSTANOWIENIE

2 Dnia 19 września 2013 r.

3 Sąd Okręgowy w Przemyślu Wydział I Cywilny w składzie następującym :

4 Przewodniczący: SSO Grażyna Mrozowicz (spr.)

5 Sędziowie: SO Małgorzata Reizer

6 SO Elżbieta Kwaśny

7 Protokolant: st. sekr. sąd. Barbara Bełz

8 po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r. w Przemyślu

9 na rozprawie

10 sprawy z wniosku

11 J. P. (1)

12 z udziałem

13 J. B. (1), J. B. (2), W. B., J.

14 P., B. P., A. P., M.

15 F. i Domu Pomocy Społecznej w P.

16 o zezwolenie na wypłatę z depozytu sądowego

17 na skutek apelacji wnioskodawcy J. P. (1)

18 od postanowienia Sądu Rejonowego w Przemyślu

19 z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I Ns 5222/12

20 p o s t a n a w i a:

21 oddalić apelację

22 Sygn. akt. I Ca 229/13

Uzasadnienie

23 postanowienia Sądu Okręgowego w Przemyślu

24 z dnia 19 września 2013 r.

25 Wnioskodawca J. P. (1) we wniesionym wniosku domagał się udzielenia zezwolenia na wypłatę kwoty 18.736,51 zł złożonej do depozytu sądowego na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt I Ns 2695/12, pozostałej po zmarłej mieszkance Domu Pomocy Społecznej w P. Z. B.. Zgodnie z sentencją tego postanowienia kwota ta miała zostać wypłacona następcom prawnym zmarłej na ich wniosek.

26 Postanowieniem z dnia 6 marca 2013 r., sygn. akt I Ns 5222/12, Sąd Rejonowy w Przemyślu w sprawie z wniosku J. P. (1) przy udziale Domu Pomocy Społecznej w P., J. B. (1), J. B. (2), W. B., M. F., J. P. (2), B. P. i A. P. o zezwolenie na wypłatę z depozytu sądowego kwoty 18.736,51 złotych:

27 I. zezwolił wnioskodawcy J. P. (1) - na wypłatę z depozytu Sądu Rejonowego w Przemyślu kwoty 936,83 zł złożonej na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt I Ns 2695/12, a znajdującej się pod pozycją 866/2012 sum depozytowych wraz z odsetkami obliczonymi na dzień wypłaty,

28 II. w pozostałym zakresie wniosek oddalił,

29 III. ustalił, iż koszty postępowania w całości ponosi wnioskodawca uznając, że zostały one w całości uiszczone.

30 W uzasadnieniu wydanego postanowienia Sąd Rejonowy wskazał, że stosownie do art. 693¹⁴ k.p.c. na żądanie wierzyciela Sąd postanowi wydać mu depozyt, jeżeli zachodzą warunki określone we wniosku o złożenie do depozytu sądowego.

31 Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 4 października 2012 r. spadek po zmarłej Z. B. nabyli: brat J. B. (1) w 5/20 częściach, brat J. B. (2) w 5/20 częściach, brat W. B. w 5/20 częściach, siostrzeniec J. P. (1) 1/20 części, siostrzeniec A. P. w 1/20 części, siostrzenica M. F. w 1/20 części, siostrzenica J. P. (2) w 1/20 części, siostrzenica B. P. w 1/20 części.

32 W konsekwencji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że warunki określone w postanowieniu o złożeniu do depozytu sądowego pozwalające na wypłatę złożonej kwoty pieniężnej zostały przez wnioskodawcę spełnione i zezwolił wypłacić wnioskodawcy 1/20 kwoty złożonej do depozytu, albowiem z treści postanowienia z dnia 4 października 2012 r. o stwierdzeniu nabycia spadku wynika, że jest on powołany do spadku w tej właśnie części.

33 Sąd Rejonowy podał ponadto, że stosownie do treści art. 87 § 1 k.p.c. pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia. Powołany przepis wymienia osoby mogące zastępować strony w postępowaniu cywilnym. Sąd obowiązany jest do czuwania z urzędu, czy strona zastępowana jest w sprawie przez osobę mogącą być pełnomocnikiem i nie powinien dopuścić do zastąpienia strony przez osobę, która pełnomocnikiem być nie może.

34 W przedmiotowej sprawie wnioskodawca jest siostrzeńcem pozostałych uczestników postępowania. Katalog osób określonych w art. 87 k.p.c. które mogą reprezentować stronę w postępowaniu cywilnym nie wymienia siostrzeńca, a tym samym wnioskodawca, jako siostrzeniec pozostałych uczestników nie może być ich pełnomocnikiem.

35 Wobec powyższego wniosek wnioskodawcy o wypłacenie całej kwoty w wysokości 18.736,51 z depozytu sądowego zdaniem Sądu Rejonowego należało oddalić.

36 Na marginesie natomiast Sąd pierwszej instancji podniósł, że pozostałym członkom rodziny Sąd zezwoli na wypłatę z depozytu kwoty przypadającej na każdego z nich po złożeniu przez nich stosownego wniosku.

37 Mając powyższe na uwadze, na podstawie wyżej powołanego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

38 Powyższe postanowienie wnioskodawca J. P. (1) zaskarżył apelacją i wniósł o jego uchylenie w części dotyczącej punktu II i orzeczenie o zezwoleniu wnioskodawcy na wypłatę z depozytu Sądu Rejonowego w Przemyślu kwot 936,83 zł, przysługujących wnioskodawcy J. P. (1) i jego rodzeństwu: siostrze M. F. z domu P., siostrze J. P. (2), siostrze B. P., bratu A. P., złożonych na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt I Ns 2695/12 a znajdujących się pod pozycją 866/2012 sum depozytowych wraz z odsetkami obliczonymi na dzień wypłaty i rozpatrzenie ponownie sprawy w pozostałym zakresie (dotyczy wspólnej wypłaty na konto wskazane przez wnioskodawcę dla pozostałych uczestników, tj. jego wujków a braci zmarłej Z. B.: J. B. (1), J. B. (2), W. B.) również pod nieobecność wnioskodawcy, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I Instancji.

39 Zaskarżonemu orzeczeniu wnioskodawca zarzucił:

40 –

41 naruszenie art. 86 § 1 k.p.c. poprzez nie uwzględnienie faktu, iż wnioskodawca reprezentuje swoje rodzeństwo na podstawie pełnomocnictw udzielonych w formie aktu notarialnego,

42 –

43 sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału, poprzez nie wzięcie pod uwagę, iż wnioskodawca działa za swoje rodzeństwo co wykazał przedkładając stosowne pełnomocnictwa w formie aktów notarialnych z których wynika także stopień pokrewieństwa.

44 W uzasadnieniu apelujący podał, że wydane przez Sąd I Instancji orzeczenie narusza prawo, a w szczególności art. 86 § 1 k.p.c. Składając wniosek w przedmiotowej sprawie reprezentował on wszystkich uczestników jako wnioskodawca:

45 –

46 wujka wnioskodawcy J. B. (1), syna S. i Z. zam. (...)-(...) K. ul. (...), brata zmarłej Z. B.,

47 –

48 wujka wnioskodawcy J. B. (2), syna S. i Z. zam. (...)-(...) T. ul. (...), brata zmarłej Z. B.,

49 –

50 wujka wnioskodawcy W. B., syna S. i Z. zam. (...)-(...) D., wieś (...), brata zmarłej Z. B.,

51 –

52 siostrę wnioskodawcy M. F. z domu P., córkę M. i H. z domu B., zam. (...)-(...) D. ul. (...), siostrzenicę zmarłej Z. B.,

53 –

54 siostrę wnioskodawcy J. P. (2), córkę M. i H. z domu B., zam. (...)-(...) N. ul. (...), siostrzenicę zmarłej Z. B.,

55 –

56 siostrę wnioskodawcy B. P., córkę M. i H. z domu B., zam. (...) - (...), siostrzenicę zmarłej Z. B.,

57 –

58 brata wnioskodawcy A. P., syna M. i H. z domu B. zam. (...)-(...) Ś. 3 wieś T. 406, siostrzeńca zmarłej Z. B.

59 na podstawie udzielonych mu przez wszystkich uczestników pełnomocnictw w formie aktów notarialnych zalegających w aktach Sądu Rejonowego w Przemyślu Wydział I Cywilny (sygn. akt I Ns 3959/12).

60 Wnioskodawca podniósł, że uczestnicy: M. F. nazwisko rodowe P., J. P. (2) i B. P. to jego rodzone siostry, a A. P. to jego rodzony brat. Dowodzą tego bezspornie skrócone akty urodzenia” jego rodzeństwa, które zgonie z procedurą wniosku załączył z tym wnioskiem.

61 Ponadto jako współuczestnikowi postępowania spadkowego po zmarłej siostrze Z. B.wujowie wnioskodawcy: J. B. (1), J. B. (2)i W. B.udzielili poprzez akty notarialne pełnomocnictwa w postępowaniu spadkowym, które załączył do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

62 Jako współuczestnikowi postępowania spadkowego po zmarłej cioci Z. B., siostry i brat wnioskodawcy: M. F. z domu P., J. P. (2), B. P. i brat A. P. udzielili również poprzez akty notarialne pełnomocnictwa w postępowaniu spadkowym, które także załączył do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.

63 Apelujący naprowadził, że w tych aktach notarialnych wszyscy uczestnicy dobrowolnie wyrażają swoją zgodę przed urzędnikami państwowymi na to, aby mógł ich (wszystkich uczestników) reprezentować w dalszym postępowaniu spadkowym.

64 Przyczyną tego stanu rzeczy jest fakt, iż wujowie to ludzie schorowani, w podeszłym wieku (ponad osiemdziesiąt lat życia), wymagający opieki innych osób, zamieszkujący w znacznej odległości od P.: N. H., T., okolice S., a starsze rodzeństwo wnioskodawcy to również starsi ludzie o nie najlepszej kondycji zdrowotnej i finansowej (brat A. P.lat 58 bezrobotny, ciężko chory, siostra J. P. (2)jest siostrą zakonną, obecnie zamieszkuje w N.— B., siostra M.i B.są emerytkami).

65 Następnie wnioskodawca wskazał, że na prośbę członków rodziny zorganizował pogrzeb Z. B., a wujkowie pokładali w nim wielką nadzieję, gdyż ze względu na swój wiek i stan zdrowia mogli łączyć się ze zmarłą tylko w sposób modlitewny i duchowy w czasie uroczystości pogrzebowych.

66 Skarżący podał dalej, że w (...) w P. dowiedział się o tym, że zmarła pozostawiła w spadku zgromadzone przez siebie pieniądze w kwocie 18.736,51 zł o czym powiadomił wszystkich zainteresowanych, którzy wyrazili zgodę poprzez akty notarialne, aby to on jako współuczestnik postępowania spadkowego reprezentował ich w sprawie spadkowej. Oprócz swojej sytuacji i kondycji zdrowotnej wszyscy kierowali się zaufaniem do wnioskodawcy oraz tym, że będzie on kierował się rozsądkiem, uczciwością i poczuciem sprawiedliwości w czasie i po zakończeniu spraw sądowych dotyczących rozdziału kwoty spadkowej.

67 Wnioskodawca argumentował także, że kwota spadkowa jest niewielka, a opłaty za akty notarialne potrzebne do przeprowadzenia sprawy spadkowej wyniosły około 1.200 zł i za wyjazdy do P. oraz korespondencję pomiędzy zainteresowanymi i do Sądu Rejonowego w Przemyślu wyniosły blisko 1.500 zł.

68 Końcowo apelujący wskazał, że uczestnicy postępowania są ludźmi niezbyt majętnymi ale uczciwymi i dlatego wnosi on o pozytywne załatwienie wniosku i jednorazową wypłatę całej kwoty spadkowej, on zaś jest zobowiązany treścią wynikającą z upoważnienia notarialnego od każdego współuczestnika do zwrócenia kwoty należnej każdemu tytułem spadku oraz zobowiązuje się do bezzwłocznego rozliczenia w Urzędzie Skarbowym w P. wszystkich zainteresowanych w związku z nabytym przez nich spadkiem.

69 Biorąc powyższe pod uwagę, wnioskodawca wniósł jak w treści apelacji.

70 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

71 Apelacja wnioskodawcy jest nieuzasadniona i jako taka podlega oddaleniu.

72 W pierwszej kolejności wskazać należy, że w związku z rozpoznaniem istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji, a ponadto brakiem konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego nie tylko w całości, ale nawet w ograniczonym zakresie (art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) nie jest zasadny wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

73 Rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd pierwszej instancji nie wymagało nawet uzupełnienia, a ponadto rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd Rejonowy wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i dokonał właściwych ustaleń faktycznych.

74 Ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd I instancji znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym i Sąd Okręgowy przyjmuje je za własne.

75 Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny wnioskowanego w sprawie materiału dowodowego, a wysnute przez Sąd wnioski, które przełożyły się na wydane orzeczenie, w sposób logiczny i przejrzysty pozwalają na stwierdzenie, że Sąd dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia, znajdującego oparcie w obowiązujących przepisach prawa.

76 W złożonej apelacji wnioskodawca nie kwestionował poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych, a apelację tą oparł z zasadzie jedynie na zarzucie naruszenia art. 87 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie przez Sąd Rejonowy faktu, że wnioskodawca działał za swoje rodzeństwo i wujostwo na podstawie pełnomocnictw udzielonych mu w formie aktu notarialnego.

77 Sąd Rejonowy nie dopuścił się jednak naruszenia art. 87 § 1 k.p.c., co czyni zarzuty wniesionej przez wnioskodawcę apelacji bezprzedmiotowymi.

78 W złożonym wniosku wnioskodawca J. P. (1) domagał się wypłaty na swoją rzecz kwoty 18.736,51 zł złożonej do depozytu sądowego na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Przemyślu z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt I Ns 2695/12, pozostałej po zmarłej mieszkance Domu Pomocy Społecznej w P. Z. B., wskazując, że ma pełnomocnictwo od wszystkich uczestników postępowania.

79 W tych okolicznościach, odnosząc się do wniosku apelującego w pierwszej kolejności podnieść należy, iż stosownie do treści art. 87 § 1 k.p.c. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia.

80 Przepis powyższy wymienia osoby, które mogą być zastępcą strony w postępowaniu cywilnym. W postępowaniu nieprocesowym, na podstawie stosowanego odpowiednio art. 87 § 1 w zw. z art. 13 § 2, pełnomocnikiem uczestnika może być także inny uczestnik.

81 Zdaniem judykatury umowa stałego stosunku zlecenia, obejmująca jedynie reprezentowanie interesów majątkowych zleceniodawcy przed sądami i organami administracji, nie może stanowić podstawy pełnomocnictwa procesowego udzielonego zleceniobiorcy przez zleceniodawcę (uchwała SN z dnia 21 lutego 1992 r., III CZP 4/92, Wokanda 1992, nr 6, s. 4), w szczególności zlecenie prowadzenia w sądzie konkretnej sprawy sądowej nie stanowi nawiązania między zleceniodawcą a zleceniobiorcą "stałego" stosunku zlecenia w rozumieniu art. 87 § 1 (uchwała SN z dnia 10 maja 1994 r., I PZP 21/94, OSNP 1994, nr 4, poz. 68).

82 Sąd obowiązany jest do czuwania z urzędu nad tym czy strona zastępowana jest w sprawie przez osobę mogącą być pełnomocnikiem i nie powinien dopuścić do zastąpienia strony przez osobę, która pełnomocnikiem być nie może.

83 O ile zatem na mocy obowiązujących przepisów wnioskodawca co do zasady w przedmiotowym postępowaniu o zezwolenie na wypłatę kwoty z depozytu sądowego mógłby reprezentować swoje rodzeństwo, nie ma żadnej podstawy prawnej, by działał on w sprawie również jako pełnomocnik swojego wujostwa a to wuja J. B. (1), J. B. (2) oraz W. B., zaś dla prawidłowości udzielonego pełnomocnictwa nie ma żadnego znaczenia to, że zostało ono udzielone w formie aktu notarialnego, skoro wnioskodawca nie może działać w sprawie jako pełnomocnik J. B. (1), J. B. (2) oraz W. B..

84 Z kolei odnosząc się działania wnioskodawcy w sprawie na rzecz swojego rodzeństwa, a to siostry J. P. (2), siostry M. F., siostry B. P. i brata A. P., wyjaśnić należy, że wnioskodawca J. P. (1) złożył wniosek o wypłatę kwoty 18.736,51 zł złożonej do depozytu sądowego wyłącznie na swoją rzecz, a nie na swoją rzecz i na rzecz uczestników J. P. (2), M. F., B. P. i A. P.. W konsekwencji tak sformułowany wniosek należało oddalić.

85 Działanie przez wnioskodawcę jako pełnomocnika pozostałych uczestników nie upoważniało go do domagania się wypłaty całej zalegającej w depozycie kwoty wyłącznie na swoją rzecz, a mógł on wystąpić jedynie o wypłatę należnej uczestnikom kwoty na rzecz poszczególnych, wskazanych z imienia i nazwiska uczestników (tylko swojego rodzeństwa), od których otrzymał pełnomocnictwo do zastępowania ich w niniejszym postępowaniu.

86 Skoro natomiast wnioskodawca domagał się wypłaty całej kwoty z depozytu sądowego wyłącznie na swoją rzecz, złożony wniosek należało uwzględnić jedynie w 1/20 części, tj. w części w jakiej wnioskodawca był spadkobiercą zmarłej Z. B. i był uprawnionym w sprawie, a w pozostałym zakresie wniosek należało oddalić.

87 Reasumując, skoro rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego odpowiada prawu, złożona apelacja podlega oddaleniu, o czym orzeczono po myśli art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.