Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2022 r., IV Ka 427/22

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2022 r., IV Ka 427/22

Tekst

1 1W I M I E N I U

2 1.1RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

3 1.2.0.0.0.1 Dnia 30 czerwca 2022 roku

4 Sąd Okręgowy w Poznaniu w IV Wydziale Karnym - Odwoławczy w składzie:

5 Przewodniczący: Sędzia SO Małgorzata Ziołecka

6 Protokolant: stażysta Katarzyna Szymczak

7 przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu Marzanny Woltmann-Frankowskiej

8 po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2022 roku

9 sprawy L. W.,

10 oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k.

11 na skutek apelacji, wniesionej przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Szamotułach

12 od wyroku Sądu Rejonowego w Szamotułach z dnia 11 stycznia 2022 roku sygnatura akt II K 829/21

13 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę niniejszą przekazuje Sądowi Rejonowemu w Szamotułach do ponownego rozpoznania.

14 /Małgorzata Ziołecka/

Uzasadnienie

15 Formularz UK 2

16 Sygnatura akt

17 IV Ka 427/22

18 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

19 1

20 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

21 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

22 Wyrok Sądu Rejonowego w Szamotułach z dnia 11 stycznia 2022 roku, sygnatura akt II K 829/21

23 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

24 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

25 ☐ oskarżyciel posiłkowy

26 ☐ oskarżyciel prywatny

27 ☐ obrońca

28 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

29 ☐ inny

30 0.11.3. Granice zaskarżenia

31 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

32 ☐ na korzyść

33 ☒ na niekorzyść

34 ☐ w całości

35 ☒ w części

36 ☐

37 co do winy

38 ☐

39 co do kary

40 ☒

41 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

42 0.11.3.2. Podniesione zarzuty

43 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

44 ☐

45 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

46 ☒

47 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

48 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

49 ☐

50 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

51 ☐

52 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

53 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

54 ☐

55 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

56 ☐

57 art. 439 k.p.k.

58 ☐

59 brak zarzutów

60 0.11.4. Wnioski

61 ☒

62 uchylenie

63 ☒

64 Zmiana

65 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

66 0.12.1. Ustalenie faktów

67 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

68 Lp.

69 Oskarżony

70 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

71 Dowód

72 Numer karty

73 XX

XXXXXXXXXX

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

XXXXXXX

XXXXXXX

74 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

75 Lp.

76 Oskarżony

77 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

78 Dowód

79 Numer karty

80 XX

XXXXXX

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

XXXXXX

XXXXXX

81 0.12.2. Ocena dowodów

82 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

83 Lp. faktu z pkt 2.1.1

84 Dowód

85 Zwięźle o powodach uznania dowodu

XXXXXXX

XXXXXXXXXXXXXXXXX

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

86 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

87 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

88 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

89 Dowód

90 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

XXXXXXXX

XXXXXXXXXXXXXXXXXX

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

91 . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

92 Lp.

93 Zarzut

94 Obraza prawa materialnego, to jest art. 73 § 2 k.k., poprzez nie orzeczenie obligatoryjnego dozoru kuratora sądowego.

95 ☒ zasadny

96 ☐ częściowo zasadny

97 ☐ niezasadny

98 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

99 W niniejszej sprawie prokurator skierował do Sądu Rejonowego w Szamotułach wniosek w trybie art. 335 § 1 k.p.k. o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie oskarżonemu L. W. za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k., uzgodnionej z nim kary 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat tytułem próby, zobowiązanie oskarżonego do informowania kuratora o przebiegu okresu próby oraz orzeczenie od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej nawiązki w kwocie 1.000 złotych.

100 (wniosek – karty 84 – 85 akt sprawy)

101 Na posiedzeniu w dniu 11 stycznia 2022 roku Sąd Rejonowy w Szamotułach, na podstawie art. 345 § 1 k.p.k. w związku z art. 343 § 1 k.p.k., uwzględnił wniosek prokuratora i wydał wyrok skazujący L. W. za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. na uzgodnioną z nim karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat tytułem próby, połączoną z zobowiązaniem oskarżonego do informowania kuratora o przebiegu okresu próby oraz z orzeczeniem od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej nawiązki w kwocie 1.000 złotych.

102 (protokół posiedzenia – karta 96, wyrok – karta 97 akt sprawy)

103 Wyrok powyższy zaskarżył prokurator, zarzucając obrazę prawa materialnego, to jest art. 73 § 1 k.k. poprzez nie orzeczenie wobec oskarżonego L. W. obligatoryjnego środka karnego w postaci dozoru kuratora sądowego i – w konsekwencji tego zrzutu – wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego dozoru kuratora sądowego w okresie próby. Na rozprawie apelacyjnej prokurator zmodyfikował wniosek apelacji, na wypadek braku zgody oskarżonego na zmianę wyroku, poprzez wniesienie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

104 (apelacja – karty 118 – 119; protokół rozprawy apelacyjnej – karta 135 akt sprawy)

105 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

106 Apelacja prokuratora jest zasadna, lecz nie odnośnie jej wniosku o zmianę wyroku.

107 W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy przypomina, iż skazanie bez przeprowadzania rozprawy, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, poprzedza zawarcie swoistego porozumienia pomiędzy sprawcą czynu, a prokuratorem, w efekcie którego ten ostatni, występuje do sądu z wnioskiem o wydanie wyroku skazującego na uzgodnioną wcześniej karę bez przeprowadzenia rozprawy.

108 Uwzględnienie wniosku prokuratora o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kary lub środków karnych (art. 335 § 1 k.p.k.), obliguje sąd do wydania orzeczenia zgodnego z tym wnioskiem, co do wszystkich zawartych w nim rozstrzygnięć, a więc zarówno w zakresie kar (rodzaj, wymiar, sposób wykonania), jak i środków karnych.

109 Jeżeli sąd uzna, iż nie zachodzą warunki do uwzględnienia wniosku złożonego w trybie art. 335 k.p.k., to sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych. Sąd nie jest władny skazać oskarżonego na posiedzeniu w trybie art. 343 k.p.k. na innych warunkach niż te, które zostały przedstawione we wniosku lub wynegocjowane na posiedzeniu. Jeżeli zatem sąd uznaje że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku, to - zgodnie z art. 343 § 7 k.p.k. - musi skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2005 roku, IV KK 43/05, LEX nr 147126).

110 W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy, uznając, iż zachodzą warunki pozwalające na wydanie wyroku na posiedzeniu i uwzględnienie wniosku oskarżyciela publicznego o wydanie wyroku bez przeprowadzenia rozprawy, wydał wyrok skazujący zgodny wprawdzie z treścią wniosku prokuratora, niemniej naruszający przepisy prawa materialnego.

111 Podkreślić w tym miejscu należy, że sąd zawsze zobligowany jest do zbadania wniosku prokuratora pod względem zarówno formalnym, jak i merytorycznym. Kontrola ta powinna, między innymi, objąć także zagadnienie zgodności propozycji zawartych we wniosku z regułami obowiązującego prawa materialnego. Zaakceptowanie wniosku, który zawiera propozycje wymierzenia kary naruszającej granice sankcji przewidzianej w przepisach szczęści szczególnej albo ogólne reguły wymiaru kary, oznacza, że do wydania wyroku na posiedzeniu doszło pomimo braku spełnienia warunków określających dopuszczalność orzekania w tym trybie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2011 roku, sygn. akt. II KK 45/11).

112 W niniejszej sprawie Sąd I instancji nie dostrzegł , iż wniosek prokuratora zawiera błąd merytoryczny. Zgodnie bowiem z art. 73 § 2 k.k., dozór kuratora sądowego jest obowiązkowy wobec sprawcy, który popełnił przestępstwo z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż zarzucane mu przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. L. W. popełnił na szkodę zamieszkującej z nim żony, S. W.. Tymczasem wniosek prokuratora złożony na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy nie obejmował orzeczenia wobec oskarżonego L. W. obowiązkowego dozoru kuratora sądowego.

113 Dostrzeżone w porę powyższe uchybienie powinno w konsekwencji skutkować zwrotem sprawy prokuratorowi i rozpoznaniem sprawy na zasadach ogólnych, bowiem tylko wówczas istniałaby możliwość orzeczenia wobec oskarżonego L. W. obowiązkowego dozoru kuratora sądowego. Nie jest bowiem dopuszczalne uwzględnienie wniosku, o którym mowa w art. 335 k.p.k., jeżeli wniosek zawiera propozycje niezgodnych z prawem rozstrzygnięć. W takim wypadku powinnością sądu jest rozpoznanie sprawy na zasadach ogólnych albo doprowadzenie do stawiennictwa na posiedzeniu prokuratora i oskarżonego, i spowodowanie uzgodnienia przez nich wniosku we wszystkich elementach zgodnego z prawem (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 2011 roku, sygnatura akt. III KK 41/11). Zatem Sąd Rejonowy w Szamotułach, akceptując wniosek prokuratora w zaproponowanym przez niego kształcie, nie dokonał prawidłowej jego kontroli i wydał wyrok naruszający przepis art. 73 § 2 k.k.

114 Z istoty wyroku wydanego w trybie art. 343 § 6 k.p.k. i konsensusu zawartego między oskarżycielem publicznym a oskarżonym wynika zakaz samodzielnego dokonywania zmian w treści wniosku przez sądy każdej instancji. Naruszałoby to bowiem warunki zawartej między stronami postępowania ugody (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2012 roku, sygn. akt. II KK 202/12). Dlatego również Sąd Odwoławczy nie jest uprawniony do zmiany zaskarżonego orzeczenia w ramach kontroli instancyjnej i ukształtowania wyroku w sposób zgodny z przepisami prawa procesowego, jak i materialnego, bez zgody na taką zmianę oskarżonego. Stanowiłoby to bowiem nie tylko naruszenie wspomnianego wyżej konsensusu, ale również pozbawiałoby oskarżonego możliwości odwołania się od nowo ukształtowanego wyroku.

115 Na rozprawę apelacyjną w dniu 30 czerwca 2022 roku stawił się oskarżony L. W. wraz z obrońcą. Sąd Okręgowy przedstawił zaistniałą w niniejszej sprawie sytuację i dwie możliwości: zmiany wyroku za zgodą oskarżonego zgodnie z apelacją prokuratora bądź - przy braku takiej zgody – uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Po naradzie oskarżony i jego obrońca nie zgodzili się na zmianę wyroku zgodnie z wnioskiem apelacji prokuratora i wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

116 Z uwagi na powyższe Sąd Odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Szamotułach do ponownego rozpoznania.

117 Sąd Rejonowy, ponownie rozpoznający sprawę, może zatem podjąć jeszcze raz próbę zmodyfikowania na posiedzeniu konsensusu zawartego między oskarżycielem publiczny a oskarżonym L. W. i wydania wyroku bez przeprowadzenia rozprawy na podstawie nowo zawartego porozumienia, co jednak w obliczu stanowiska oskarżonego wyrażonego na rozprawie apelacyjnej wydaje się mało prawdopodobne, bądź też – jeżeli nie uda się ustalić nowego porozumienia – zwrócić sprawę oskarżycielowi publicznemu celem sporządzenia aktu oskarżenia i, po wpłynięciu sprawy z aktem oskarżenia, po przeprowadzeniu rozprawy, wydać wyrok w sposób zgodny z przepisami prawa procesowego, jak i materialnego.

118 Wniosek

119 Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego dozoru kuratora, bądź uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

120 ☐ zasadny

121 ☒ częściowo zasadny

122 ☐ niezasadny

123 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

124 W obliczu braku zgody oskarżonego na zmianę wyroku, wniosek apelacji w tym zakresie okazał się bezprzedmiotowy, natomiast zasadny okazał się wniosek zmodyfikowany na rozprawie apelacyjnej o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

125 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

126 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

127 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

128 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

129 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

130 0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

131 0.11.

132 Przedmiot utrzymania w mocy

133 0.1XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

134 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

135 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

136 0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

137 0.0.11.

138 Przedmiot i zakres zmiany

139 0.0.1XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

140 Zwięźle o powodach zmiany

141 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

142 0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

143 0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

144 1.1.

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

145 ☐ art. 439 k.p.k.

146 Zwięźle o powodach uchylenia

147 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

148 2.1.

149 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

150 ☒ art. 437 § 2 k.p.k.

151 Zwięźle o powodach uchylenia

152 Z uwagi na wadę konsensusu i brak możliwości zmiany wyroku bez zgody oskarżonego, sprawa musi zostać przeprowadzona na nowo w całości w trybie zwykłym

153 3.1.

154 Konieczność umorzenia postępowania

155 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

156 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

157 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

158 4.1.

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

159 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

160 Zwięźle o powodach uchylenia

161 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

162 0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

163 XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

164 0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

165 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

166 Przytoczyć okoliczności

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

167 6. Koszty Procesu

168 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

169 Przytoczyć okoliczności

170 7. PODPIS

171 /Małgorzata Ziołecka/