Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 grudnia 2024 r., IV Ka 770/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 29 grudnia 2024 r., IV Ka 770/23

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 IV Ka 770/23

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 2

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 21 sierpnia 2023r. w sprawie II K 849/22

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 ☐ oskarżyciel posiłkowy

12 ☒ oskarżyciel prywatny

13 ☐ obrońca

14 ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

15 ☒ inny

16 1.3. Granice zaskarżenia

17 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

18 ☒ na korzyść

19 ☒ na niekorzyść

20 ☒ w całości

21 ☐ w części

22 ☒

23 co do winy

24 ☒

25 co do kary

26 ☒

27 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

28 1.1.2. Podniesione zarzuty

29 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

30 ☐

31 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

32 ☐

33 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

34 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

35 ☒

36 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

37 ☒

38 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

39 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

40 ☒

41 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

42 ☐

43 art. 439 k.p.k.

44 ☐

45 brak zarzutów

46 1.4. Wnioski

47 ☒

48 uchylenie

49 ☒

50 zmiana

51 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

52 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

53 1.5. Ustalenie faktów

54 1.1.3. Fakty uznane za udowodnione

55 Lp.

56 Oskarżony

57 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

58 Dowód

59 Numer karty

60 2.1.1.1.

61 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

62 Lp.

63 Oskarżony

64 Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

65 Dowód

66 Numer karty

67 2.1.2.1.

68 1.6. Ocena dowodów

69 1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

70 Lp. faktu z pkt 2.1.1

71 Dowód

72 Zwięźle o powodach uznania dowodu

73 1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

74 (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

75 Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

76 Dowód

77 Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

78 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

79 Lp.

80 Zarzut

81 3.1.

82 wynikający z apelacji pełnomocnika oskarżycielki prywatnej

83 - zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mającego wpływ na jego treść, poprzez nadanie przez Sąd I instancji zbyt dużej rangi uzasadnionemu zachowaniu oskarżonego, podjętemu wskutek oporu pokrzywdzonej celem wyegzekwowania prawa dostępu do mieszkania współwłasnościowego, jak również uwzględnieniu rozmiaru doznanych przez pokrzywdzoną niewielkich obrażeń ciała, które wzięte zostały pod uwagę przy określaniu kwalifikacji prawnej czynu zabronionego i błędne przyjęcie na podstawie w/w okoliczności, iż stopień społecznej szkodliwości czynu zarzucanego oskarżonemu R. M. jest znikomy, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, prowadzi nieodparcie do odmiennego wniosku, przemawiającego za uznaniem R. M. winnym przestępstwa z art. 157 § 2 kk;

84 ☐ zasadny

85 ☐ częściowo zasadny

86 ☒ niezasadny

87 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

88 Przypomnieć należy, iż katalog okoliczności wyznaczających stopień społecznej szkodliwości czynu określony przez ustawodawcę w treści przepisu art. 115 § 2 k.k. ma charakter zamknięty. Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu należy brać pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Normatywne wyliczenie okoliczności ujętych w tym przepisie jest wyczerpujące. Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu należy brać pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra oraz rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody. Pierwsza okoliczność wiąże się bezpośrednio z przedmiotem ochrony danego typu czynu zabronionego, wyrażonym w sposób rodzajowy w typologii kodeksu karnego. Wysoka – in abstracto – wartość dobra chronionego nie przesądza jednak samoistnie o wysokim stopniu społecznej szkodliwości czynu, a naruszenie dobra o najwyższej wartości w prosty sposób nie wyznacza najwyższego stopnia społecznej szkodliwości czynu ( zob. R. Zawłocki, Pojęcie i funkcje..., s. 198; E. Plebanek, Materialne określenie przestępstwa, Warszawa 2009, s. 264). Decyduje o tym kompleksowa ocena wszystkich elementów składających się na ocenę karygodności czynu. Z drugiej strony – ustalenie, że konkretny czyn jest społecznie szkodliwy w znikomym stopniu, nie pomniejsza wartości dobra chronionego, lecz jest wyrazem oceny, iż dobro to naruszone zostało w niewielkim stopniu ( wyrok SN z 4.10.2002 r., V KKN 199/01 , LEX nr 56829). Społeczną szkodliwość czynu wyznaczają także sposób i okoliczności popełnienia czynu. Okoliczności popełnienia czynu odnoszą się nie tylko do tych, które wynikają ze znamion czyn zabronionego. Należy uwzględnić całą sytuację faktyczną, w jakiej te znamiona zostały zrealizowane ( K. Buchała, Prawo karne materialne, Warszawa 1980, s. 201 za: Stefański Ryszard A. (red.), Zabłocki Stanisław (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz do art. 1 – 166, WKP 2017).

89 W orzecznictwie zasadnie podkreśla się, iż ocena stopnia społecznej szkodliwości konkretnego zachowania powinna być oceną całościową, uwzględniającą okoliczności wymienione w art. 115 § 2 k.k., nie zaś sumą, czy pochodną ocen cząstkowych takiej czy innej "ujemności" tkwiącej w poszczególnych okolicznościach i dlatego też, jeżeli w art. 1 § 2 k.k. mówi się o znikomej społecznej szkodliwości czynu, to wymóg znikomości dotyczy społecznej szkodliwości ocenianej kompleksowo, nie zaś jej poszczególnych faktorów (por. wyrok SN z dnia 10 lutego 2009 r., WA 1/09, OSNwSK 2009 r., poz. 343). Innymi słowy dla uznania, że stopień szkodliwości społecznej czynu jest znikomy nie jest konieczne, aby ta znikomość była obustronna, tzn. aby dotyczyła ona zarówno strony przedmiotowej, jak i podmiotowej. Chodzi bowiem o pewną wypadkową elementów składających się na społeczną szkodliwość konkretnego czynu zabronionego (wyrok SN z dnia 28 sierpnia 2003 r., III KK 45/03, OSNwSK 2003 r., poz. 1857).

90 Uwzględniając specyfikę przedmiotowej sprawy, właśnie sposób i okoliczności popełnienia czynu, wbrew twierdzeniom skarżącego pełnomocnika, powinny być eksponowane przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości, co oczywiście nie umniejsza rangi dóbr prawnie chronionych naruszonych przez oskarżonego. Sąd meriti był w pełni uprawniony przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu do wzięcia pod uwagę charakteru i rozmiarów doznanych przez pokrzywdzona urazów.

91 Odnosząc się do kwantyfikatorów wskazanych w przepisie art. 115 § 2 kpk stwierdzić należy, że do zdarzenia doszło w ramach wzajemnego permanentnego konfliktu oskarżonego i pokrzywdzonej. Jego powodem są przede wszystkim kwestia podziału majątku dorobkowego stron w skład którego wchodzi wspólne mieszkanie, jak też kwestia pieczy nad synem i jego alimentacji.

92 Odnosząc się do pobudek i motywacji oskarżonego, to nie stanowiły one okoliczności w sposób znacznie go obciążających, jak i nie sprzeciwiały się przyjęciu przez Sąd Rejonowy znikomego stopnia społecznej szkodliwości przypisanego czynu. Motywacją oskarżonego była chęć dostania się do mieszkania w sytuacji, w której dostępu do mieszkania broniła pokrzywdzona, a oskarżony miał niekwestionowane prawo do przebywania w tym mieszkaniu. Oskarżony nie działał z zamiarem pokrzywdzenia A. B., a do wyrządzenia szkody nie doszło z premedytacją. Ponadto nie odnotowano wcześniej jakichkolwiek aktów przemocowych pomiędzy w/w, jak też oskarżony od momentu wyprowadzenia się bezzasadnie nie nachodził pokrzywdzonej.

93 Skarżący pełnomocnik staje na stanowisku, że oskarżony winien odstąpić od swoich agresywnych działań lub posłużyć się innymi metodami. Jakkolwiek Sąd nie pochwala postawy zarówno oskarżonego, jak i pokrzywdzonej, to zważyć należy, że uwaga skarżącego jest o tyle chybiona, o ile może także dotyczyć zachowania A. B.. Strony bowiem wzajemnie prezentowały wysoki stopień zapalczywości, natężenia agresywnych działań i nieustępliwości.

94 Prawdą jest, że czyn oskarżonego godził w dobro niezwykle cenne – zdrowie człowieka, jednakże nie sposób tracić z pola widzenia (jak czyni to skarżący) okoliczności wskazanych w uzasadnieniu przez sąd orzekający, które doprowadziły do skutków o których mowa w przepisie art. 157 § 2 kk. Wszak ma rację Sąd Rejonowy, że to pokrzywdzona swą postawą w znacznym stopniu przyczyniła się do omawianego zajścia - niestety.

95 Uwzględniając natomiast niewielką przestrzeń, w jakiej doszło do zadania „razów” pokrzywdzonej i z uwagi na treść opinii biegłego R. E. istotnie rozmiar i charakter doznanych urazów nie stały na przeszkodzie zastosowaniu instytucji umorzenia postępowania z uwagi na znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu.

96 W ocenie Sądu odwoławczego, uwzględniając powyższe okoliczności, w tym i nieznaczną szkodę, stopień społecznej szkodliwości czynu zarzucanego oskarżonemu słusznie uznano za znikomy. Tym samym zaistniała negatywna przesłanka procesowa skutkować musiała umorzeniem wszczętego postępowania i nie stanowiło to naruszenia prawa procesowego, a co niesłusznie zarzucił sądowi orzekającemu skarżący.

97 Wniosek

98 o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji;

99 ☐ zasadny

100 ☐ częściowo zasadny

101 ☒ niezasadny

102 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

103 kompletny, prawidłowo zgromadzony i oceniony materiał dowodowy pozwalał na poczynienie właściwych ustaleń w sprawie w zakresie społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu;

104 3.2.

105 wynikające z apelacji obrońcy oskarżonego zarzuty:

106 1. obrazy przepisów postępowania, mającej wpływ na treść orzeczenia, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy tj.:

107 - art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dowolne uznanie, że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił znamiona czynu opisanego w zaskarżonym orzeczeniu, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, w szczególności prawidłowa ocena wyjaśnień oskarżonego, prawidłowa ocena zeznań A. B. i uznanie ich za niewiarygodne w całości, a nie części oraz prawidłowa ocena zeznań I. R. dowodzi, iż oskarżony w żadnym zakresie nie spowodował żadnych obrażeń u A. B., nie uderzał po rękach, czy w inne miejsce A. B., a to on został siłą wypchnięty z mieszkania uniemożliwiając mu udział w czynnościach oględzin z udziałem biegłej;

108 - art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk polegającą na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów poprzez błędne uznanie, iż zeznania świadka I. R. potwierdzają, że oskarżony uderzył pokrzywdzoną A. B. po rękach (strona 2 uzasadnienia k.58) w sytuacji, gdy prawidłowo ocenione zeznania świadka wprost takiej okoliczności przeczą, a mianowicie świadek wskazuje, że nie widziała, aby oskarżony uderzył pokrzywdzoną; świadek zeznała wprost " Ja nie zauważyłam, aby któraś z rak uderzyła panią B. - "Nie widziałam, aby Pani B. łapała się za przedramię prawe czy lewe" (rozprawa w dniu 26.04.2023 roku),

109 - art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk polegającą na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów poprzez błędne uznanie wyjaśnień oskarżonego R. M. za wiarygodne w części, w sytuacji, gdy, w całości zeznania te są spójne, logiczne i w pełni wiarygodne w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego tj. fizycznej niemożliwości zadania obrażeń, które przypisuje się oskarżonemu przez szparę w drzwiach szerokości buta (ok 6 cm), jak i korespondują one z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, w tym prawidłowo ocenionymi zeznaniami I. R., która nie potwierdza, aby doszło do jakiś uderzeń ze strony oskarżonego, wskazuje, iż stroną agresywną i emocjonalną, negatywnie nastawioną, była A. B. oraz w świetle zeznań świadków funkcjonariuszy Policji M. K., R. P., K. J. i J; G. oraz notatek z interwencji z dnia 10.11.2023 roku, a które to dowody i zeznania bezzasadnie pominął Sąd, gdzie wskazują one, iż nie było żadnego zgłoszenia dotyczącego rzekomego "pobicia", tak bezpośrednio w dniu oględzin mieszkania (10.11.2022oku), jak i później, brak było jakikolwiek obrażeń czy innych okoliczności potwierdzających twierdzenia A. B., co dowodzi, iż zeznania A. B. są niewiarygodne.

110 2. błędu w ustaleniach stanu faktycznego poprzez uznanie, iż:

111 - oskarżony w dniu oględzin 10.11.202 roku uderzał A. B. po rękach i doprowadził do postania urazów, w tym urazów ręki i ramienia, w sytuacji, gdy, okoliczności faktyczne niniejsze sprawy wskazują, iż brak było takiego zdarzenia (uderzania), jak i fizycznej możliwości zadania rzekomych obrażeń A. B. przez szparę w drzwiach w ustalonych okolicznościach stanu faktycznego;

112 - mechanizm powstania obrażeni, ich niewielki zakres (siniak) nie wyklucza, iż powstały on w zupełnie innych okolicznościach i innym czasie, zwłaszcza biorąc pod uwagę czas sporządzenia obdukcji tj. 4 dni po rzekomym zdarzeniu; gdzie opinia jest teoretyczna i nie odzwierciedla stan faktyczny, którego świadkiem nie był biegły;

113 ☐ zasadny

114 ☐ częściowo zasadny

115 ☒ niezasadny

116 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

117 W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji w prawidłowy sposób zebrał i ocenił dowody oraz okoliczności ujawnione w toku tego postępowania, a na ich podstawie poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne. Nie budzi także wątpliwości, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone starannie, a podstawę ustaleń faktycznych stanowił całokształt okoliczności ujawnionych na rozprawie głównej. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego oraz przedstawionych w uzasadnieniu wyroku motywów, jakimi kierował się Sąd Rejonowy oceniając tenże materiał dowodowy, wskazuje na to, iż Sąd ten nie popełnił błędów, jakie zarzuca mu skarżący. W ocenie Sądu Okręgowego, twierdzenia podnoszone przez obrońcę oskarżonego w apelacji, nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy i stanowią jedynie subiektywną polemikę z prawidłową oceną dowodów poczynioną przez Sąd Rejonowy.

118 Także uzasadnienie wyroku Sądu I instancji spełnia wszystkie wymogi art. 424 § 1 i 2 kpk, bowiem wskazuje tok rozumowania Sądu, w zakresie tychże ustaleń faktycznych i oceny zebranych dowodów oraz przekonywująco uzasadnia przyjęte przez Sąd stanowisko zarówno w zakresie kwalifikacji prawnej czynu, jak też oceny stopnia jego społecznej szkodliwości. Jednocześnie z uwagi na fakt, iż w uzasadnieniu tym zawarta jest szczegółowa argumentacja podjętej przez Sąd I instancji decyzji, zdaniem Sądu Okręgowego, nie zachodzi potrzeba ponownego przytaczania tych samych argumentów.

119 Wobec jednakże podniesionych w sposób wyraźny w apelacji zarzutów dotyczących niewłaściwej oceny przez Sąd Rejonowy osobowego materiału dowodowego, a tym samym poczynienia błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, w ocenie Sądu Okręgowego należy zaznaczyć, iż w okolicznościach zaistniałych w przedmiotowej sprawie zarzut ten pozbawiony jest zupełnie jakichkolwiek merytorycznych podstaw.

120 W pierwszej kolejności, w ocenie Sądu Okręgowego, nie sposób jest nie zauważyć, że strony niniejszego postępowania z racji zaistniałego rozpadu związku małżeńskiego, konfliktu sądowego tak w przedmiocie podziału majątku dorobkowego, jak też sprawowania pieczy nad małoletnim synem i jego alimentacji są ze sobą bardzo skonfliktowane, o czym zresztą wprost świadczy lektura akt niniejszej sprawy. Fakt ten zatem nie może pozostać niezauważony przy okazji oceny wyjaśnień oskarżonego oraz zeznań oskarżycielki prywatnej. Zasadnie Sąd Rejonowy dokonując oceny wyjaśnień oskarżonego negującego swoje sprawstwo nie dał tym depozycją wiary. Przy ustaleniu w sprawie stanu faktycznego oparto się w głównej mierze na zeznaniach pokrzywdzonej, odnosząc je następnie do innych dowodów potwierdzających zaistnienie wskazanych w nich okoliczności. Nie ulega wątpliwości, że w zajście aktywnie zaangażowane były obie strony. W tym zakresie, jak też - co do przedmiotu sporu i początkowej fazy zajścia (próba siłowego zamknięcia drzwi i sposób ułożenia ciał oponentów) wyjaśnienia oskarżonego, zeznania pokrzywdzonej, wsparte zeznaniami świadka I. R., są w istocie spójne.

121 Obrońca oskarżonego stara się deprecjonować wartość dowodową zeznań świadka I. R. przytaczając wybiórczo fragmenty jej zeznań, które w jego ocenie świadczyć mają, że oskarżony nie dopuścił się czynu zabronionego. Jednak uszła uwadze skarżącego istotna okoliczność, że w/w świadek zeznała, iż widziała w szparze pomiędzy futryną a drzwiami ręce, określając to mianem „przepychania się dłoni”, „ręce się machały”. Wskazać w tym miejscu należy, że świadek posiadała ograniczoną możliwość obserwacji zajścia. Znajdowała się bardzo blisko w przedpokoju, ale pole jej obserwacji obejmowało zaledwie niewielką szparę w drzwiach, jak też ułożenie uczestników zajścia powodowało ograniczenie widoczności. W takich warunkach usprawiedliwionym jest, że biegła ma wątpliwości, czy doszło do jakiegokolwiek kontaktu fizycznego rąk, do szarpnięcia, uderzenia czy skręcenia. To, że świadek relacjonuje jedynie te momenty zajścia, do których ma pewność, rozgraniczając je od tych, których nie jest pewna, tylko wzmacnia wiarygodność jej zeznań. Świadek zeznała również, że widziała jak pokrzywdzona po w/w przepychance siedziała i „rozcierała nadgarstek”, co świadczy, że oskarżona doznała urazu odczuwalnego przez nią fizycznie.

122 Skarżący wskazuje na okoliczność, że fizyczną niemożliwością było zadanie przez oskarżonego obrażeń objętych aktem oskarżenia z uwagi na szparę w drzwiach szerokości buta ( 6 cm - tak wyjaśnił oskarżony). Jednak z depozycji oskarżonego nie wynika, w jaki sposób ułożył stopę w szparze drzwi, toteż wskazanie skarżącego (co do realnej wielkości uchylenia drzwi) może być obarczone błędem. Zważyć nadto należy, że zdarzenie miało bardzo dynamiczny charakter, polegało na siłowym przepychaniu się drzwiami z różną intensywnością użytej siły, toteż należy przyjąć, że w pewnych momentach mogło dochodzić do powiększenia się tej przestrzeni, zwłaszcza, że jak wynika z zeznań pokrzywdzonej oskarżony zaparł się także kolanem o drzwi i napierał na nie lewą stroną swojego ciała. W tym miejscu należy wskazać, że świadek I. R. spójnie z zeznaniami pokrzywdzonej wskazała, że szpara była na szerokość nogi oskarżonego.

123 Wbrew także twierdzeniom skarżącego świadek ta nie zeznała, że to pokrzywdzona byłą stroną bardziej agresywną w konflikcie, wręcz przeciwnie zeznała, że „poziom agresji z każdej strony był taki sam”. Zasadnie zeznania tego świadka sąd meriti uznał za wiarygodne. Świadek bowiem jest osobą postronną, nie zaangażowaną w konflikt, jest profesjonalistą, toteż nie ma jakiegokolwiek interesu w popieraniu wersji któregokolwiek z oponentów.

124 Nie może też umniejszać odpowiedzialności oskarżonego podnoszony w apelacji zarzut, że przedmiotem zgłoszenia interwencji Policji nie był fakt „rzekomego pobicia”. Nie można tracić z pola widzenia faktu, że źródłem konfliktu i zaistniałego następczo inkryminowanego oskarżonemu czynu był konflikt majątkowy. Z jednej strony pokrzywdzona uzurpowała sobie wyłączne prawo do korzystania z rzeczy wspólnej, nie uznając praw oskarżonego jako współwłaściciela nieruchomości, z drugiej strony oskarżony usiłował wyegzekwować swoje prawo uczestnictwa w oględzinach mienia, co znalazło finał w przedmiocie rozpoznawanej sprawy. Wobec tego, że motywacja w/w skupiała się na kwestiach majątkowych, zarówno w świadomości oskarżonego, jak też pokrzywdzonej kwestia przedmiotowego zdarzenia podlegającego osądowi jako czynu karalnego mogła nie być w toku interwencji tak istotna. Nie jest wykluczone, że to właśnie dlatego „po macoszemu” potraktowano problem „szarpaniny” stron.

125 Naturalnym wydaje się przy tym, że wobec eskalacji konfliktu po orzeczeniu rozwodu o różne dobra chronione prawem, w świadomości pokrzywdzonej zaczął pojawiać się zamiar ujawnienia czynów oskarżonego. Ma to logiczne wytłumaczenie w zeznaniach pokrzywdzonej, która przyznała, że dopiero jak zaczęły opadać emocje, pojawiać się ból, a przede wszystkim kiedy zaczęły pojawiać się widoczne zasinienia - zdecydowała się na udokumentowanie tego faktu (także obdukcję ). Z wiedzy i doświadczenia życiowego wynika, że po takich zdarzeniach jak ściśnięcia, uderzenia, wykręcania części ciała w tym rąk, widoczne skutki na ciele potęgują się w miarę upływu czasu. Dochodzi do wysycenia obrażeń, zmiany ich koloru, przez co dopiero w czasem stają się bardziej widoczne. Nie wykluczone więc, że pokrzywdzona w miarę jak jej obrażenia stawały się bardziej dolegliwe, a przede wszystkim bardziej widoczne zdecydowała się na wykonanie obdukcji. Bardzo też prawdopodobne, co wynika z jej zeznań, że uczyniła to za namową funkcjonariuszy Policji. Innymi słowy: narastająca w pokrzywdzonej chęć wykazania zawinienia oskarżonego, czasokres, kiedy obrażenia stały się bardziej widoczne i stosowne pouczenia funkcjonariuszy mogły uzasadniać, że pokrzywdzona dopiero w odstępie 4 dni od zdarzenia zdecydowała się na wykonanie obdukcji.

126 Nie można więc podzielić twierdzeń skarżącego, że te obrażenia mogły powstać w tak zwanym między czasie, czy też przed zdarzeniem, zwłaszcza w świetle wymowy zeznań I. R. i treści opinii biegłego R. E., którym Sąd Rejonowy zasadnie dał wiarę.

127 Bez znaczenia natomiast dla rozpoznania tej sprawy jest, że przesłuchiwani w sprawie funkcjonariusze Policji nie potwierdzili wersji pokrzywdzonej. Upływ czasu od zdarzenia, ilość obowiązków służbowych, w tym interwencji, a przede wszystkim stwierdzony na miejscu możliwy brak widocznych obrażeń ciała kobiety, naturalnie powoduje zatarcie się w pamięci pewnych zdarzeń. Interwencję w dniu 10 listopada 2022 roku przeprowadzono na prośbę oskarżonego i to on przecież zakreślił przedmiot zgłoszenia, a przypomnieć należy, że pierwotną intencją wizyty u pokrzywdzonej była chęć zobaczenia mieszkania i domniemywać można, zwłaszcza, że pomiędzy stronami istnieje ostry konflikt majątkowy, że to dlatego oskarżony informował interweniujących funkcjonariuszy jedynie o tym problemie, nie zaś o „szarpaninie”. Nie dziwi też, że powstrzymał się od przekazania funkcjonariuszom informacji, które stawiałyby go w niekorzystnym świetle.

128 Zwrócić w tym miejscu należy także uwagę na sposób rozmieszczenie osób podczas zajścia i mechanizm funkcjonowania drzwi. Analiza depozycji pokrzywdzonej i oskarżonego wskazuje, że drzwi otwierają się na prawą stronę w stronę klatki schodowej. Pokrzywdzona cały czas trzymała klamkę prawą ręką, zaś lewą rękę opierała na drzwiach w miejscu możliwego kontaktu z osobą wdzierającą się do środka. Przekonanie o wiarygodności jej zeznań opiera się także na fakcie, że w takiej pozycji istotnie najskuteczniej jest odpierać atak agresora, który szturmem usiłuje dostać się do mieszkania. Takie ułożenie ciał agresorów ( niewielka odległość klamki, za którą cały czas trzymała pokrzywdzona, od granicy drzwi, powstała szpara, fakt, że oskarżony częścią ciała znajdował się w środku – zaparcie drzwi) umożliwia dostęp, zarówno do dłoni pokrzywdzonej, jak też jej przedramion. Sposób ułożenia ciała pokrzywdzonej, model otwierania drzwi, wynikający z jej zeznań, które w tym zakresie co do zasady pokrywają się z depozycjami oskarżonego, koresponduje z treścią opinii biegłego w zakresie umiejscowienia i charakteru doznanych obrażeń (gdzie jego opinia jest jednymi z wielu dowodów będących podstawą dokonanych ustaleń). Biegły bowiem stwierdził stłuczenie ramienia lewego z okrągłym pojedynczym zasinieniem o średnicy ok. 2 cm, skręcenie nadgarstka lewego i stłuczenia obu przedramion z zasinieniem okolicy odłokciowej w 1/3 środkowej i potwierdził możliwość powstania takowych w warunkach opisanych przez oskarżycielkę prywatną.

129 Wniosek

130 o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzuconego mu czynu

131 ☐ zasadny

132 ☐ częściowo zasadny

133 ☒ niezasadny

134 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

135 wyrok w zakresie uznania sprawstwa oskarżonego zarzuconego mu czynu jest słuszny i odpowiada prawu. Apelacja okazała się niezasadna w stopniu oczywistym.

136 3.3.

137 wynikający z apelacji obrońcy oskarżonego zarzut obrazy art. 4 kpk, i 7 kpk i 410 kpk w zw. z. 193 kpk poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i przypasania waloru pełnej wiarygodności obdukcji i opinii, jako dowodów potwierdzających, iż obrażenia rąk, w tym nadgarstka ewidentnie powstały w przedmiotowym zdarzeniu z dnia 10.11.2022 roku, w sytuacji, gdy, obdukcja, jak i opinia jedynie wskazują, iż obrażenia te mogły powstać w okolicznościach wskazanych przez A. B. a nie, że w tych okolicznościach powstały; opinia w żadnym zakresie nie przesądza tego faktu, bowiem opiera się ona wyłącznie na tym, co wskazała A. B., zaś mechanizm powstania obrażeni, ich niewielki zakres (sinika) nie wyklucza, iż powstały on w zupełnie innych okolicznościach i innym czasie, zwłaszcza biorąc pod uwagę czas sporządzenia obdukcji tj. 4 dni po rzekomym zdarzeniu. Opinia jest teoretyczna a nie odzwierciedla stan faktyczny, którego świadkiem nie był biegły;

138 ☐ zasadny

139 ☐ częściowo zasadny

140 ☒ niezasadny

141 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

142 Odnosząc się do zarzutów dotyczących opinii biegłego i faktu, że sąd oparł się na niej ustalając stan faktyczny, wskazać należy na brak racji skarżącego, że aby móc czynić poprawne ustalenia w sprawie można do tego celu wykorzystać jedynie opinię biegłego, która z całą stanowczością stwierdza, że obrażenia powstały, a nie, że „mogły” powstać w okolicznościach wskazywanych przez osobę pokrzywdzoną.

143 Artykuł 193 kpk określa przesłanki decyzji o powołaniu biegłego, jak również wskazuje zasadnicze kategorie podmiotów, do których organ może zwrócić się o opinię. Sama definicja terminu "biegły" pozostawiana jest jednak doktrynie, która wskazuje na konieczność wystąpienia dwóch elementów: materialnego – odnoszącego się do wymogu posiadania wiadomości specjalnych, oraz formalnego – związanego z trybem powołania w charakterze biegłego w procesie w danym celu. Termin "biegły" obejmuje zatem osobę, która posiada wiadomości specjalne, powołaną postanowieniem organu procesowego w celu stwierdzenia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy (tak T. T., Dowód z opinii, s. 179 i literatura tam podana; zob. też post. SN z 30.1.2014 r., II KK 1/14, Legalis). Biegły występuje jako osobowe źródło dowodowe, natomiast jego opinia stanowi środek dowodowy.

144 Należy pamiętać, że pojęcie wiadomości specjalnych oznacza nie tylko podstawę skorzystania z opinii biegłego, ale i nieprzekraczalny zakres merytoryczny tej opinii. Dlatego "nie jest zadaniem biegłych odtworzenie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek ten spoczywa na sądzie orzekającym, przy czym opinie biegłych mogą okazać się in concreto dowodami wydatnie ułatwiającymi jego wypełnienie" (post. SN z 7.11.2005 r., V KK 91/05, OSNwSK 2005, Nr 1, poz. 2005). Opinia biegłego nie powinna także zawierać ocen dowodów czy też wypowiedzi co do winy sprawcy. "Biegły nie powinien formułować w swojej opinii tez odnoszących się do winy oskarżonego (w tym, formy winy), czy też oceny prawnej czynu, albowiem formułowanie takich ocen jest li tylko domeną sądu" (post. SN z 10.10.2018 r., V KK 472/17, Legalis). Biegły narusza reguły obiektywizmu, gdy wskazuje oskarżonego jako sprawcę i winnego, określając sposób jego działania (wyr. SA we Wrocławiu z 9.11.2022, II AKa 49/22, Legalis).

145 W powyższym judykacie zresztą Sądu Najwyższego postuluje, by "biegły rozgraniczył treść swojej opinii na część badawczo-techniczną i dopiero na podstawie wniosków wysnutych z tej części – zestawiając następnie materiał osobowy zawarty w aktach sprawy – przedstawił końcowe wnioski w zakresie sformułowanych pytań przez organ procesowy, pozostawiając przy tym ocenę wiarygodności osobowych źródeł dowodowych uprawnionemu organowi procesowemu, zaś, jeżeli dowody osobowe w swojej wymowie, co do pewnych okoliczności, są sprzeczne, to biegły winien przedstawić wersje alternatywne, zakładając wiarygodność określonych, istotnych dla ustaleń, dowodów" (zob. też wyr. SN z 17.1.1987 r., V KRN 474/86, OSNPG 1988, Nr 3, poz. 29). "Opinia biegłego nie powinna zawierać sformułowań dotyczących winy oskarżonego lub oceny prawnej jego czynu, ponieważ uprawnienia w tym zakresie są wyłączną domeną sądu" (wyr. SN z 3.7.1987 r., III KR 235/87, OSNKW 1988, Nr 1–2, poz. 12; zob. też uw. do art. 200, Nb 4). Należy z całą stanowczością podkreślać, że "pogląd, że opinia jest częściowym wyrokiem, należy poddać (…) ostrej krytyce. Rolą biegłego nie jest rozstrzyganie sprawy, a jedynie dostarczenie fachowych, specjalistycznych wiadomości, wyrażonych w postaci przypisanego wymogami prawa środka dowodowego, poddawanego zbadaniu i ocenie przez niezawisły sąd" (E. Gruza, O błędach, s. 179; S. Kalinowski, Biegły, s. 71–72). Dlatego należy podkreślić, że: "Opinia biegłego jest podstawą do wyciągnięcia pewnych wniosków w sprawie przez organ orzekający, nie jest jednak decydująca. Podlega też, tak jak każdy inny dowód, swobodnej ocenie sądu" (wyr. SA we Wrocławiu z 21.11.2018 r., II AKa 332/18, Legalis).

146 Jak przyjmuje się w orzecznictwie: "Dowód z opinii biegłego oceniany być musi zwłaszcza z zachowaniem następujących wskazań, tj. czy: 1) biegły dysponuje wiadomościami specjalnymi, niezbędnymi do stwierdzenia okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy; 2) opinia biegłego jest logiczna, zgodna z doświadczeniem życiowym i wskazaniami wiedzy; 3) opinia ta jest pełna i jasna oraz 4) nie zachodzi niewyjaśniona sprzeczność pomiędzy nią a inną opinią ujawnioną w toku przewodu sądowego" (wyr. SN z 6.5.1983 r., IV KR 74/83, OSNKW 1983, Nr 12, poz. 102, z glosą M. Cieślaka, NP 1985, Nr 4, s. 104 oraz aprobującymi uwagami F. Prusaka, Przegląd orzecznictwa, NP 1984, Nr 5, s. 75 oraz M. Cieślaka i Z. Dody, Kierunki orzecznictwa, s. 84; podobnie wyr. SN z 18.5.1987 r., V KRN 125/87, OSNPG 1987, Nr 12, poz. 148).

147 Innymi słowy dokonanie oceny opinii jest nie tylko uprawnieniem, lecz obowiązkiem sądu, który powinien przeprowadzić analizę i dokonać oceny takiego dowodu z punktu widzenia zasad logicznego rozumowania oraz sprawdzić zupełność opinii, kompletność materiałów będących jej podstawą, poprawność zastosowanych metod badawczych i przyjętych sposobów wnioskowania. Tym wymogom sprostał Sąd Rejonowy i prawidłowo przydał walor wiarygodności opinii biegłego R. E. procedując zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażonej w treści art. 7 kpk. Biegły w opinii uzupełniającej potrzymał wnioski sporządzonej w dniu 14 listopada 2022 roku obdukcji. Reda E. jest specjalistą z wieloletnim stażem pracy. Dysponuje adekwatną do swej specjalizacji wiedzą. Sporządzona przez niego opinia jest jasna, pełna, logiczna, zrozumiała, podbudowana fachową wiedzą i ustosunkowuje się do wszystkich zagadnień, pytań objętych tezą dowodową. Biegły w sposób klarowny przedstawił mechanizm powstania u pokrzywdzonej obrażeń i w należyty sposób wyjaśnił dlaczego, w jego ocenie, mogły one powstać na skutek inkryminowanego oskarżonemu zdarzenia.

148 Nie jest warunkiem sine qua non wiarygodności opinii, aby biegły w kategoryczny sposób wypowiedział się, że stwierdzone urazy powstały, a nie tylko mogły powstać, w okolicznościach wskazywanych przez osobę pokrzywdzoną. To właśnie rolą Sądu jest ustalenie stanu faktycznego sprawy, ocena dowodów we wzajemnym ich powiązaniu przez pryzmat zasad wiedzy, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania oraz reguł procedowania wyrażonych w treści art. 7 kpk.

149 Pretensje natomiast skarżącego, że źródłem wiedzy biegłego były jedynie informacje pochodzące od pokrzywdzonej, zaś sam biegły nie był świadkiem zdarzenia, są jak najbardziej chybione. Biegły wydając w przedmiotowej sprawie opinię pisemną na zlecenie Sądu miał do dyspozycji materiał dowodowy w postaci protokołu rozprawy z dnia 26 kwietnia 2023 roku, w której uczestniczyli oskarżony, pokrzywdzona oraz świadek I. R., składając obszerne depozycje, jak również dysponował dokumentacją fotograficzną złożoną przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej, obrazującą obrażenia powstałe u pokrzywdzonej – do całości tych dowodów odniósł się właściwie. Nieuprawnionym są więc zarzuty skarżącego, bowiem w ocenie sądu odwoławczego, był to wystarczający materiał, aby na jego podstawie biegły mógł wydać obiektywną i kompleksową opinię.

150 Wniosek

151 odmówienie wiarygodności treści opinii;

152 ☐ zasadny

153 ☐ częściowo zasadny

154 ☒ niezasadny

155 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

156 wskazano w rubryce 3.3

157 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

158 4.1.

159 Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

160 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

161 1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

162 5.1.1.

163 Przedmiot utrzymania w mocy

164 wyrok i wszystkie rozstrzygnięcia

165 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

166 wskazano w rubryce stanowisko sądu wobec zgłoszonych zarzutów (...)

167 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

168 5.2.1.

169 Przedmiot i zakres zmiany

170 Zwięźle o powodach zmiany

171 1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

172 1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

173 5.3.1.1.1.

174 ☐ art. 439 k.p.k.

175 Zwięźle o powodach uchylenia

176 5.3.1.2.1.

177 Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

178 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

179 Zwięźle o powodach uchylenia

180 5.3.1.3.1.

181 Konieczność umorzenia postępowania

182 ☐ art. 437 § 2 k.p.k.

183 Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

184 5.3.1.4.1.

185 ☐ art. 454 § 1 k.p.k.

186 Zwięźle o powodach uchylenia

187 1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

188 1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

189 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

190 Przytoczyć okoliczności

191 6. Koszty Procesu

192 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

193 Przytoczyć okoliczności

194 pkt 2 i 3 sentencji wyroku

195 Na podstawie art. 636 § 1,2 i 3 kpk w zw. z art. 633 kpk i art. 8 w zw. z. art 13 ust. 2 ustawy z 23 06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych Sąd zasądził od oskarżycielki prywatnej na rzecz Skarbu Państwa kwotę opłaty za drugą instancję w minimalnej wysokości 60 zł. Przepisy nie przewidują opłaty należnej od oskarżonego od orzeczenia umarzającego postępowanie. W sprawie sąd odwoławczy, wobec nieuwzględnienia dwóch środków odwoławczych, stosując zasadny słuszności oraz mając na uwadze wysokość tych kosztów procesu związanych z ustanowieniem obrońcy oraz pełnomocnika postanowił, że każda ze stron procesu (oskarżony, oskarżycielka prywatna) winna je ponieść we własnym zakresie.

196 7. PODPIS

197 1.11. Granice zaskarżenia

198 Kolejny numer załącznika

199 1

200 Podmiot wnoszący apelację

201 pełnomocnik oskarżycielki prywatnej

202 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

203 ocena społecznej szkodliwości czynu, umorzenie postępowania

204 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

205 ☐ na korzyść

206 ☒ na niekorzyść

207 ☐ w całości

208 ☒ w części

209 ☒

210 co do winy

211 ☒

212 co do kary

213 ☐

214 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

215 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

216 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

217 ☐

218 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

219 ☐

220 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

221 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

222 ☐

223 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

224 ☒

225 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

226 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

227 ☐

228 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

229 ☐

230 art. 439 k.p.k.

231 ☐

232 brak zarzutów

233 0.1.1.4. Wnioski

234 ☒

235 uchylenie

236 ☐

237 zmiana

238 1.12. Granice zaskarżenia

239 Kolejny numer załącznika

240 2

241 Podmiot wnoszący apelację

242 obrońca oskarżonego

243 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

244 wyrok i wszystkie rozstrzygnięcia

245 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

246 ☒ na korzyść

247 ☐ na niekorzyść

248 ☒ w całości

249 ☐ w części

250 ☒

251 co do winy

252 ☐

253 co do kary

254 ☒

255 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

256 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

257 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

258 ☐

259 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

260 ☐

261 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

262 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

263 ☒

264 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

265 ☒

266 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

267 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

268 ☐

269 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

270 ☐

271 art. 439 k.p.k.

272 ☐

273 brak zarzutów

274 0.1.1.4. Wnioski

275 ☐

276 uchylenie

277 ☒

278 zmiana