Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 czerwca 2015 r., IV Ka 281/15

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 czerwca 2015 r., IV Ka 281/15

Tekst

1 Sygn. akt IV. Ka. 281/15

Uzasadnienie

2 M. S. postawiono zarzut popełnienia przestępstwa polegającego na tym, że w dniu 18 grudnia 2014r. w m. R. na ulicy (...) nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że będąc kierującym pojazdem m-ki V. (...) nr rej. (...) nie zachował należytej ostrożności podczas zbliżania się do przejścia dla pieszych i doprowadził do potrącenia pieszej K. Ł. przechodzącej na oznakowanym przejściu dla pieszych z prawej na lewa stronę ulicy dla kierunku jazdy pojazdów, w wyniku czego piesza K. Ł. doznała obrażeń ciała w postaci stłuczenia barku prawego, stłuczenia okolicy pośladka prawego, stłuczenia kolana lewego, stłuczenia kostki bocznej prawej, skręcenia kolana lewego z niestabilnością przyśrodkową i uszkodzenia łękotki przyśrodkowej, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała na okres powyżej dni siedmiu tj. czynu wyczerpującego dyspozycję art. 177 § 1 k.k.

3 Prokurator Prokuratury Rejonowej skierował do sądu wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec M. S..

4 Sąd Rejonowy w Radomsku wyrokiem z dnia 30 marca 2015 roku w sprawie sygn. akt VI K 91/15 na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie karne w stosunku do oskarżonego M. S. na okres próby 1 roku.

5 Na podstawie art. 67 § 3 k.k. zobowiązał oskarżonego do częściowego naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej K. Ł. kwoty 1.500 złotych.

6 Zasądził od oskarżonego na rzecz Skarb Państwa kwotę 190 złotych tytułem zwrotu wydatków oraz kwotę 80 złotych tytułem opłaty.

7 Apelację od tego wyroku wniósł Prokurator Rejonowy w Radomsku.

8 Apelacja oskarżyciela publicznego wniesiona została na niekorzyść oskarżonego i skarży wyrok w części dotyczącej braku oznaczenia terminu, w jakim oskarżony winien dokonać naprawienia szkody. Oskarżyciel zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 74 § 1 k.k., poprzez zobowiązanie oskarżonego w wyroku warunkowo umarzającym postępowanie karne do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem bez wyznaczenia terminu wywiązania się z tego obowiązku.

9 W konkluzji prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie 2 poprzez określenie terminu 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do naprawienia szkody przez oskarżonego.

10 Na rozprawie apelacyjnej prokurator popierał skargę apelacyjną Prokuratora Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim i wnioski w niej zawarte.

11 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

12 Apelacja oskarżyciela publicznego okazała się być zasadna w takim stopniu, że w wyniku jej uwzględnienia powstały podstawy do zmiany zaskarżonego wyroku poprzez określenie, iż obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, orzeczony w punkcie 2 wyroku, podlega wykonaniu przez oskarżonego M. S. w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

13 Rację ma skarżący, iż w przypadku zaistnienia szkody, sąd musi zobowiązać sprawcę do jej naprawienia w całości lub części ( art. 67 § 3 k.k.), jeśli warunkowo umarza wobec sprawcy postępowanie karne. W takim wypadku Sąd z wyroku określa sposób i termin jej naprawienia oraz podmiot, na rzecz którego szkoda winna być uprawniona.

14 Wbrew tym obowiązkom sąd rejonowy w zaskarżonym wyroku orzekł o obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, wskazując jedynie wysokość tego obowiązku i podmiot uprawniony do odebrania świadczenia – pokrzywdzoną K. Ł.. Nie wskazał natomiast obligatoryjnego w takim przypadku terminu, w jakim winno nastąpić zapłata na jej rzecz kwoty 1.500 złotych, o jaką wnosił oskarżyciel publiczny i która jest częścią szkody, jaką w związku z przedmiotowa sprawą poniosła pokrzywdzona.

15 Zobowiązanie sprawcy do naprawienia szkody, w przypadku zastosowania art. 66 k.k., należy do obowiązków probacyjnych, których realna dolegliwość i spełnienie probacyjnego celu znajduje swoje odzwierciedlenie właśnie we wskazanym terminie i sposobie jego wykonania. Brak orzeczenia terminu do wykonania obowiązku naprawienia szkody, przy jednoczesnym warunkowym umorzeniem postępowania karnego, a co za tym idzie ograniczoną w czasie możliwością wyciągania ujemnych konsekwencji w przypadku braku wykonania nałożonego na sprawcę obowiązku, czyni nałożony obowiązek jedynie fikcją. Nie uwzględnia przez to należycie interesów pokrzywdzonego chronionych prawnie.

16 O konieczności rozróżnienia naprawienia szkody od świadczenia pieniężnego (orzekanego niejednokrotnie przy warunkowym umorzeniu postępowania karnego), w zakresie obowiązku wskazywania terminu ich zapłaty wypowiadały się miedzy innymi:

17 - Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 30 września 2008 r. sygn. II AKa 282/08, zgodnie z którym: „ Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 67 § 3 k.k., jest środkiem probacyjnym (zgodnie z tytułem rozdziału VIII Kodeksu karnego) w postaci orzekanego przy warunkowym umorzeniu postępowania środka karnego, natomiast nie może być ujmowane jako obowiązek probacyjny, a tylko w odniesieniu do takich obowiązków przepisy Kodeksu karnego stawiają wymóg określenia czasu i sposobu ich wykonania. Potwierdza to również treść przepisu art. 68 § 2 k.k., który przewiduje możliwość podjęcia warunkowo umorzonego postępowania w przypadku uchylania się od wykonania nałożonego obowiązku lub orzeczonego środka karnego” (Prok. i Pr.- wkł. 2009/7-8/34, KZS 2009/7-8/64);

18 - Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2003, sygn. akt WA 55/03, zgodnie z którym: „ W wypadku orzeczenia na podstawie art. 67 § 3 k.k. świadczenia pieniężnego wymienionego w art. 39 pkt 7 k.k., sąd nie wyznacza w żadnej formie terminu jego spełnienia, albowiem wykonanie wyroku w tej części następuje po jego uprawomocnieniu się, w sposób określony w art. 196 § 1 k.k.w. Tak więc, partykuła "ponadto" w art. 67 § 3 k.k. rozgranicza środki probacyjne od środków karnych. Rozgraniczenie to ma szalenie istotne znaczenie, bowiem w sytuacji nałożenia obowiązków probacyjnych sąd zobowiązany jest do określenia czasu i sposobu ich wykonania - art. 74 § 1 k.k., natomiast przy orzeczeniu środków karnych tak postąpić nie może, bowiem żaden przepis materialnoprawny nie daje mu ku temu podstaw ” (opubl. LEX nr 477637, Prok.i Pr.-wkł. 2009/6/43, KZS 2009/6/79).

19 Termin do naprawienia szkody nie może pokrywać się z terminem uprawomocnienia się wyroku warunkowo umarzającego postępowanie. Potwierdzeniem tego stanowiska jest uchwała Sądu Najwyższego w z dnia 24 maja 2005 roku w sprawie IKZP 17/05 (opubl. OSNKW 2005, nr 7-8, poz. 59).

20 W tym miejscu należy podnieść, iż apelacja nie kwestionuje wysokości częściowego obowiązku naprawienia szkody, orzeczonego przez sąd I instancji.

21 Stwierdzenie powyższego uchybienia związanego z brakiem terminu do naprawienia szkody, uzasadnia korektę zaskarżonego orzeczenia, bez konieczności uchylania wyroku i przekazywania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Termin jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia na zapłatę kwoty 1.500 złotych, jest zdaniem Sądu Okręgowego właściwy, realny i uzasadniony. Oskarżony pracuje, a kwota 1.500 złotych odpowiada ¾ części jego miesięcznego wynagrodzenia netto.

22 Z tych względów Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że określił, iż obowiązek częściowego naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, orzeczony w punkcie 2 wyroku, podlega wykonaniu w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

23 W pozostałym zakresie wyrok, jako odpowiadający prawu, utrzymano w mocy.

24 O wydatkach poniesionych przez Skarb Państwa w postępowaniu

25 odwoławczym orzeczono w oparciu o przepisy powołane w części

26 dyspozytywnej orzeczenia. W tym zakresie zastosowano zasadę słuszności,

27 albowiem wydatki te powstały jedynie na skutek uchybienia przepisom prawa

28 przez Sądu I instancji.